Bản án 21/2019/HS-ST — Hình sự

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Sau khi nhận tin báo, kèm theo tài liệu qua đường bưu chính của Trung tâm giáo dục thiên nhiên (viết tắt là ENV) có trụ sở tại Hà Nội vào ngày 19/12/2018, về nội dung: Trong khoảng thời gian từ năm 2017 đến tháng 11/2018, Đỗ Hữu C, sinh năm 1997 đã thường xuyên sử dụng mạng xã hội Facebook và Zalo để đăng tải, quảng cáo và giao bán các sản phẩm động vật hoang dã, thuộc loại nguy cấp, quý, hiếm cần được ưu tiên bảo vệ, trên 02 tài khoản Facebook có tên “An N”, “Đỗ Mạnh C” lần lượt theo các đường link dẫn sau: http://bit.ly/2DUC6sn và http://.ly/2BE3AtR và 01 tài khoản Zalo có tên Cường Hổ đăng ký theo số điện thoại 0363063636.

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an huyện Mường Lát đã vào cuộc xác minh và đến 16h45 phút ngày 14/01/2019 thì phát hiện Đỗ Hữu C đang điều khiển xe máy mang biển kiểm soát (BKS) 36B6-007.41 đi trên đường liên thôn thuộc khu 3, thị trấn Mường Lát, huyện Mường Lát. Công an huyện Mường Lát đã dừng xe của Đỗ Hữu C để kiểm tra.

Quá trình kiểm tra, thì Đỗ Hữu C lấy trong túi quần đang mặc ra một gói nilon màu trắng, bên trong có đựng 02 vật có hành dạng móng (vuốt) động vật, màu trắng ngà và 01 vật có hành dạng răng (nanh) động vật, màu trắng ngà để giao nộp cho cho Tổ công tác, Đỗ Hữu C khai đây là răng và móng của động vật hoang dã, thuộc họ mèo rừng, đã được đổi bằng hàng hóa mỗi khi sang Lào mà có và có sử dụng mạng xã hộ Facebook và Zalo để quảng cáo các sản phẩm này. Ngoài ra, Tổ công tác còn thu giữ thêm 01 xe máy BKS 36B6-007.41 và 01 điện thoại di động IPHON.

Đến 19h 20 phút ngày 14/01/2019, Cơ quan CSĐT Công an huyện Mường Lát đã tiến hành khám xét nơi ở của Đỗ Hữu C và đã thu giữ thêm: 01 vật dạng sừng động vật có chiều dài 45cm; 12 vật có hình dạng răng động vật, có kích thước khác nhau; 04 vật dạng hàm dưới động vật; 01 dạng xương đầu động vật (gồm hộp sọ, hàm trên, hàm dưới).

Quá trình điều tra và tại phiên tòa, bị cáo Đỗ Hữu C khai nhận về nguồn gốc và hành vi phạm tội như sau:

Đối với 02 vật có hành dạng móng, vuốt động vật, màu trắng ngà và 01 vật có hành dạng răng động vật, màu trắng ngà khi bị bắt giao nộp cho cơ quan Công an là tháng 11/2018 bị cáo sang Lào đi bán hàng tạp hóa và đã được Cường đổi hàng hóa với một người đàn ông dân tộc Mông công dân Lào không biết tên, quy ra C tính với người Lào kia giá trị 02 móng (vuốt) trị giá 100 kíp Lào, 01 răng (nanh) trị giá 150 kíp Lào.

Đối với: 01 vật dạng sừng động vật có chiều dài 45cm; 12 vật có hình dạng răng động vật, có kích thước khác nhau; 04 vật dạng hàm dưới động vật; 01 dạng xương đầu động vật (gồm hộp sọ, hàm trên, hàm dưới) khi Cơ quan khám xét tại nhà thu giữ là có lần có người đi đến nhà bị cáo bán nên bị cáo mua và một số loại bị cáo đổi hàng hóa bên Lào mà có, từ năm 2015 đến năm 2018.

Mục đích bị cáo mua và đổi các loại đồ vật này là do nhìn thấy đẹp, nên bị cáo mua để sử dụng làm vật trang trí, đeo làm trang sức, đồ lưu niệm và để thỏa mãn tính thích sưu tầm của bản thân, việc bị cáo tàng trữ và mua gom những đồ vật này do mình bị cáo thực hiện, không ai biết. Đồng thời, Đỗ Hữu C cũng thừa nhận đã dùng 02 tài khoản Facebook có tên “An N”, “Đỗ Mạnh C” lần lượt theo các đường link dẫn sau: http://bit.ly/2DUC6sn; http://.ly/2BE3AtR và 01 tài khoản Zalo có tên “C H” đăng ký theo số điện thoại 0363063636 để đăng tin quảng cáo, rao bán các sản phẩm động vật hoang dã, thuộc loài quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ. Nếu có ai mua thì bán, nhưng C chưa bán được cho ai. Đa số các hình ảnh C quảng cáo trên Facebook và Zalo là bị cáo copy trên mạng về để đăng, chứ thực tế C không có những loại đồ vật này. Hiện tại, các hình ảnh trên Facebook và Zalo thì C đã gỡ xuống hết và khóa các tài khoản này, điện thoại và sim điện thoại đã bị mất.

Đối với hành vi quảng cáo, giao bán các sản phẩm động vật hoang dã, thuộc loài quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ của Đỗ Hữu C trên Facebook và Zalo, quá trình điều tra không thể làm rõ, do không đủ cơ sở, căn cứ để xử lý Đỗ Hữu C về hành vi “Mua bán các sản phẩm của động vật hoang dã; động vật nguy cấp, quý, hiếm, được ưu tiên bảo vệ”.

Theo Bản kết luận giám định mẫu vật số: 95/STTNSV ngày 24/01/2019 của Viện sinh thái và Tài nguyên sinh vật – Viện Hàn lâm khoa học và Công nghệ Việt Nam kết luận:

- Mẫu xương đầu động vật là xương sọ (kèm theo xương hàm dưới và một số răng) của loài Lợn rừng, có tên khoa học Sus scrofa.

- Mẫu vật dạng sừng động vật là 01 chiếc sừng (gạc) của loài Nai, có tên khoa học Rusa unicolor (hay Cervus unicolor).

- 01 mẫu vật dạng móng (vuốt) và 01 mẫu vật dạng răng (nanh) động vật là móng (vuốt) và răng (nanh) của loài Báo Hoa Mai, có tên khoa học Panthera pardus. Loài Báo Hoa Mai này có tên trong phụ lục I của Danh mục các loài động vật hoang dã quy định tại Phụ lục của Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp (Ban hành kèm theo Thông tư số 04/2017/TT- BNNPTNT, ngày 24/02/2017 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn) và có tên trong danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ (theo Nghị định số 160/2013/NĐ-CP ngày 12/11/2013 của Chính phủ).

Tại bản Cáo trạng số 19/CT-VKS-ML ngày 06/6/2019 của Viện kiểm sát nhân dân huyện Mường Lát đã truy tố bị cáo Đỗ Hữu C về tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ” theo điểm b khoản 1 Điều 244 của Bộ luật Hình sự.

Đại diện Viện kiểm sát tham gia phiên toà trình bày lời luận tội trong đó có nội dung vẫn giữ nguyên toàn bộ nội dung của Cáo trạng đã truy tố, đánh giá tính chất mức độ, hậu quả hành vi phạm tội của bị cáo gây ra và các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm Hình sự. Đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng:

Điều 65; điểm s, điểm t, khoản 1, điều 51; Điểm b, khoản 1 điều 244 của Bộ luật Hình sự năm 2015.

Xử phạt bị cáo Đỗ Hữu C từ 15 đến 18 tháng tù, cho hưởng án treo, thời gian thử thách theo quy định của pháp luật. Không áp dụng hình phạt bổ sung đối với bị cáo, vì bị cáo không có thu nhập ổn định.

Về vật chứng: Chấp nhận cơ quan CSĐT Công an huyện Mường Lát đã trả lại 01 xe máy cho anh Đỗ Hữu Đ và 01 điện thoại di động cho chị Đỗ Thị T. Số tang vật thu giữ của bị cáo khi bắt quả tang và số tang vật thu giữ khi khám xét nhà ở của Đỗ Hữu C tịch thu tiêu hủy.

Tại phiên tòa, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đều là bố, mẹ đẻ của bi cáo, nên không ai đề nghị gì về trách nhiệm dân sự đối với bị cáo.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

Vào khoảng 17h giờ, ngày 14/01/2019, Tổ tuần tra Công anh huyện Mường Lát phối hợp với Hạt kiểm lâm huyện Mường Lát tiến hành kiểm tra hành chính đối với Đỗ Hữu C thu giữ 01 răng (nanh) và 02 móng (vuốt) của Báo Hoa Mai, có tên khoa học Panthera pardus, thuộc Danh mục I theo Thông tư số 04/2017/TT-BNNPTNT ngày 24/02/2017 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn và Nghị định số 160/2013/NĐ-CP ngày 12/11/2013 của Chính phủ về “Danh mục các loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ”. Ngoài ra, khi khám xét nơi ở của Đỗ Hữu C cơ quan chức năng còn thu giữ 01 chiếc sừng (gạc) có chiều dài 45cm của loài Nai, có tên khoa học là Rusa uniclor, 12 cái răng, có kích thước khác nhau; 04 hàm dưới và 01 dạng xương đầu (gồm hộp sọ, hàm trên, hàm dưới) của loài Lợn rừng, có tên khoa học là Sus scrofa. Hành vi tàng trữ các sản phẩm động vật hoang dã, động vật nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ (răng và móng của Báo Hoa Mai) của bị cáo Đỗ Hữu Cường đã đủ yếu tố cấu thành tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm” theo điểm b khoản 1 Điều 244 của Bộ luật Hình sự. Do đó, Cáo trạng truy tố bị cáo Đỗ Hữu C phạm tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm” theo điểm b khoản 1 Điều 244 của Bộ luật Hình sự là đúng người, đúng tội và đúng pháp luật.

Hành vi phạm tội của bị cáo là nguy hiểm cho xã hội, xâm phạm đến chế độ quản lý của Nhà nước về bảo vệ động vật hoang dã, động vật nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ, bị cáo đã xâm phạm nghiêm trọng đến môi trường sinh thái, gây ra những hậu quả nghiêm trọng khác cho đời sống xã hội, gây mất trật tự, trị an tại địa phương, bị cáo phạm tội do lỗi cố ý trực tiếp và có đủ năng lực chịu trách nhiệm hình sự. Do đó, cần xử phạt bị cáo mức án tương xứng với tính chất, mức độ hành vi phạm tội để bị cáo suy nghĩ lại hành vi phạm tội của mình, giáo dục riêng bị cáo và phòng ngừa chung cho toàn xã hội.

Xét thấy, bị cáo có nhân thân tốt, phạm tội lần đầu và có nhiều tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự được quy định tại khoản 1, Điều 51 Bộ luật Hình sự; có nơi cư trú rõ ràng và việc không bắt bị cáo phải chấp hành hình phạt tù mà cho bị cáo hưởng án treo không gây nguy hiểm cho xã hội, không ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội.

Như vậy, HĐXX thấy đề nghị của đại diện Viện kiểm sát cho bị cáo hưởng án treo là tương xứng với hành vi phạm tội của bị cáo, đã đủ sức răn đe, phòng ngừa. Do đó, Hội đồng xét xử áp dụng Điều 65 Bộ luật Hình sự cho bị cáo được hưởng án treo. Mức hình phạt theo lời đề nghị của đại diện Viện kiểm sát có căn cứ, đúng pháp luật nên được chấp nhận.

Đối với 01 răng (nanh) và 02 móng (vuốt) của Báo Hoa Mai, có tên khoa học Panthera pardus, thuộc Danh mục I theo Thông tư số 04/2017/TT-BNNPTNT ngày 24/02/2017 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và Nghị định số 160/2013/NĐ-CP ngày 12/11/2013 của Chính phủ về “Danh mục các loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ” đây là tang vật của vụ án cần tịch thu, tiểu hủy.

Đối với 01 chiếc sừng (gạc) có chiều dài 45cm của loài Nai, có tên khoa học là Rusa uniclor, thuộc Danh mục IIB theo Nghị định số 06/2019/NĐ-CP ngày 22/01/2019 của Chính phủ về “Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm” đây là loại sản phẩm động vật bị cấm săn, bắn, tàng trữ, mua bán, nên cần tịch thu tiểu hủy.

Đối với 12 cái răng, có kích thước khác nhau; 04 hàm dưới và 01 dạng xương đầu (gồm hộp sọ, hàm trên, hàm dưới) của loài Lợn rừng, có tên khoa học là Sus scrofa, những sản phẩm động vật này không nằm trong danh mục các loài nguy cấp, quý, hiếm cần được ưu tiên bảo vệ, nhưng không có giá trị sử dụng cần tịch thu tiêu hủy.

Đối với 01 xe máy BKS 36B6-007.41, quá trình điều tra xác định chiếc xe mô tô trên thuộc sở hữu hợp pháp của ông Đỗ Hữu Đ, nên Cơ quan Công an đã trả lại cho anh Đ là phù hợp.

Đối với 01 điện thoại di động IPHON, quá trình điều tra xác định chiếc điện thoại trên thuộc sở hữu hợp pháp của chị Đỗ Thị T, nên Cơ quan Công an đã trả lại cho chị T là phù hợp.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào:

Điều 260 Bộ luật tố tụng hình sự;

Điểm b, khoản 1 Điều 244; điểm s, điểm t, khoản 1, Điều 51; Điều 65 của Bộ luật Hình sự;

1 Về tội danh: Tuyên bố bị cáo Đỗ Hữu C phạm tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm”.

2. Về hình phạt: Xử phạt Bị cáo Đỗ Hữu C 15 (Mười lăm) tháng tù, cho hưởng án treo; thời gian thử thách là 30 (ba mươi) tháng, tính từ ngày tuyên án 10/7/2019. Giao bị cáo Đỗ Hữu C cho Ủy ban nhân dân xã Tén Tằn, huyện Mường Lát, tỉnh Thanh Hóa giám sát, giáo dục trong thời gian thử thách. Trường hợp bị cáo Đỗ Hữu C thay đổi nơi cư trú thì phải thực hiện theo quy định tại Điều 69 Luật Thi hành án hình sự. Trong thời gian thử thách, người được hưởng án treo cố ý vi phạm nghĩa vụ 02 lần trở lên thì Tòa án có thể quyết định buộc người được hưởng án treo phải chấp hành hình phạt tù của bản án đã cho hưởng án treo.

Không áp dụng hình phạt bổ sung là phạt tiền đối với bị cáo.

3. Về vật chứng: Áp dụng điều 106 của Bộ luật Tố tụng hình sự; Điều 47 của Bộ luật Hình sự;

Tịch thu, tiêu hủy: 01 thùng catton hình hộp chữ nhật, kích thước: 42cm x 33cm x25cm, trên mép hộp được dán kín bằng giấy trắng có các chữ ký, ghi rõ họ tên của: Phạm Văn Vương, Bùi Văn Viện, Trương Văn Phú, Hà Văn Hiếu và các hình dấu tròn màu đỏ có nội dung “CÔNG AN TỈNH THANH HÓA-CÔNG AN HUYỆN MƯỜNG LÁT”.

Tịch thu, tiêu hủy: 01 thùng catton hình hộp chữ nhật, kích thước: 47cm x 30cm x20cm, trên mép hộp được dán kín bằng giấy trắng có các chữ ký , ghi rõ họ tên của: Phạm Văn Vương, Bùi Văn Viện, Trương Văn Phú, Hà Văn Hiếu, Đặng Tất Thế và các hình dấu tròn màu đỏ có nội dung “CÔNG AN TỈNH THANH HÓA-CÔNG AN HUYỆN MƯỜNG LÁT”, “VIỆN SINH THÁI VÀ TÀI NGUYÊN SINH VẬT-VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ VIỆT NAM”.

Vật chứng kể trên hiện đang lưu giữ, bảo quản tại kho tang vật của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Mường Lát theo biên bản giao nhận vật chứng ngày 07/6/2019 giữa Công an huyện Mường Lát và Chi cục THADS huyện Mường Lát.

4. Về án phí: Áp dụng Điều 136 của Bộ luật Tố tụng hình sự; Điều 23 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án; Bị cáo Đỗ Hữu C phải nộp 200.000 đồng tiền án phí hình sự sơ thẩm.

Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại điều 2 Luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các điều 6, điều 7, điều 9 Luật thi hành án dân sự. Thời hiệu thi hành án căn cứ điều 30 luật Thi hành án dân sự.

5. Về quyền kháng cáo, kháng nghị: Căn cứ điều 331, điều 333 và điều 337 của Bộ luật tố tụng hình sự.

Án xử công khai; có mặt Bị cáo và Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan. Bị cáo và Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có quyền kháng cáo bản án trong hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án sơ thẩm; Viện kiểm sát có quyền kháng nghị theo quy định của pháp luật.