Bản án 21/2019/DS-ST — Tranh chấp về thừa kế tài sản

NHÂN DANH

NƯỚC CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TOÀ ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ SA ĐÉC, TỈNH ĐỒNG THÁP

- Thành phần Hội đồng xét xử sơ thẩm gồm có:

Thẩm phán - Chủ toạ phiên toà: Ông Nguyễn Bé Mười

Các Hội thẩm nhân dân: Bà Cao Thị Diệu Hiền và ông Nguyễn Văn Minh

- Thư ký phiên toà: ông Đỗ Minh Thìn - Thư ký TAND Tp. Sa Đéc

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Sa Đéc tham gia phiên tòa:

Ông Nguyễn Văn Trung - Kiểm sát viên.

Ngày 26 tháng 6 năm 2019, tại trụ sở Toà án nhân dân thành phố Sa Đéc tỉnh Đồng Tháp, xét xử sơ thẩm công khai vụ án dân sự thụ lý số: 387/2017/TLST-DS ngày 30 tháng 10 năm 2017 về việc “Tranh chấp về thừa kế tài sản”, theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử số: 27/2019/QĐXXST-DS ngày 31 tháng 5 năm 2019 giữa các đương sự:

- Nguyên đơn:

Ông A , sinh năm 1966

Địa chỉ: Số 261A, khóm Z, phường Q, Tp. S, ĐT

Người đại diện theo ủy quyền của ông A:

Ông Đ, sinh năm 1967

Địa chỉ: Số 135, ấp KN, xã K, Tp. S, ĐT

- Bị đơn: Anh T, sinh năm 1975

Địa chỉ: Số 59, khóm Z, phường Q, Tp. S, ĐT

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

1. Bà H, sinh năm 1952.

Địa chỉ: Số 59, khóm Z, phường Q, Tp. S, ĐT

2. Ông L, sinh năm 1957

Người đại diện theo ủy quyền của ông L:

Anh N, sinh năm 1989

Cùng địa chỉ: khóm Z, phường Q, Tp. S

3. Ông P, sinh năm 1963

Địa chỉ: khóm Z, phường Q, Tp. S, ĐT

4. Bà KH, sinh năm 1954

5. Bà TH, sinh năm 1970.

6. Bà H1, sinh năm 1972

7. Bà L1, sinh năm 1978

8. Anh T1, sinh năm 1970

Cùng địa chỉ: khóm Z, phường Q, Tp. S

9. Bà M, sinh năm 1968

10. Chị MT, sinh năm 1995

11. Chị MN, sinh năm 1999

Cùng địa chỉ: khóm Z, phường Q, Tp. S

12. Bà NL, sinh năm 1961

13. Anh N, sinh năm 1989

Người đại diện theo ủy quyền của bà NL

Cùng địa chỉ: khóm Z, phường Q, Tp. S

Anh N sinh năm 1989

14. Bà MH, sinh năm 1962

15. Anh HP, sinh năm 1987

16. Chị PD sinh năm 1987

17. Anh HP1, sinh năm 1994

Cùng địa chỉ: khóm Z, phường Q, Tp. S

18. Anh VT, sinh năm 1975

Địa chỉ: ấp B, xã U, huyện V, ĐT

19. Ủy ban nhân dân TPS

Người đại diện theo ủy quyền của Ủy ban: Ông VH – Phó. Chủ tịch.

Tại phiên tòa: anh Đ, anh T, ông P, anh VT có mặt. Riêng bà H, bà H1, bà KH, bà TH, anh T1, bà L1, bà MH, chị PD, anh HP, anh HP1, bà M, chị MT, chị MN, anh N, ông VH có đơn xin xét xử vắng mặt.

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Tại đơn khởi kiện, bản tự khai, các biên bản lấy lời khai và tại phiên tòa ông A, ông Đ là đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn ông A trình bày:

Ông NP chết năm 1982 và bà TR chết năm 2008, là vợ chồng, chung sống với nhau có tất cả 10 người con gồm:

1. Bà H, sinh năm 1952

2. Bà KH, sinh năm 1954

3. Ông L, sinh năm 1957

4. Ông P, sinh năm 1963

5. Ông A, sinh năm 1966

6. Ông BT, sinh năm 1968 chết năm 2000, không vợ con

7. Bà TH, sinh năm 1970

8. Bà H1, sinh năm 1972

9. Anh T, sinh năm 1975

10. Bà L1, sinh năm 1978

Ngoài ra, ông NP và bà TR không còn người con nào khác.

Lúc còn sống, ông NP và bà TR có tạo lập tài sản gồm:

1- Đất: gồm 04 thửa.

- Phần đất thổ cư và đất vườn: thửa 58a, diện tích 1.000m2, loại T và thửa 58b, diện tích 3.880m2, loại Q cùng tờ bản đồ số 02A.

- Phần đất ruộng: thửa 59, diện tích 7.565m2, loại L và thửa 43, diện tích 5.051m2, loại L cùng tờ bản đồ số 02.

Tổng cộng diện tích: 17.496m2.

Các phần đất trên tọa lạc tại ấp Z , xã Q, thị xã S (nay là khóm Z, phường Q, thành phố S) do bà TR đứng tên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (QSD đất) vào ngày 17/01/1996.

2- Nhà: Căn nhà thờ (nhà g): số 59, trên thửa đất 58a, thửa đất 58b, có kết cấu mái lợp tole, tường gạch, nền gạch men và gạch tàu, diện tích 229m2, hiện nay anh T, bà KH, bà H, bà TH đang ở chung trong căn nhà.

Phần đất ruộng anh T và anh P quản lý, sử dụng.

Trên phần đất thổ cư, vườn: các anh em cất nhà ở trên đất gồm:

- Nhà của ông A (nhà a): nhà lợp tole, vách tường, nền xi măng diện tích 66,6m2.

- Nhà của ông L (nhà b): nhà lợp tole, vách tường, nền gạch bông, diện tích 98,7m2.

- Nhà của ông P (nhà c): nhà lợp tole, vách tường, nền gạch bông, có một tầng lầu, diện tích 79,7m2.

- Nhà tạm của ông P (nhà e): nhà lợp tole, vách tole , nền gạch tàu, diện tích 40,2m2.

- Nhà tạm của ông T (nhà d): nhà lợp tole, vách tole, nền gạch tàu, diện tích 43m2.

- Nhà của bà TH (nhà h): nhà lợp tole, vách tole, nền gạch tàu, diện tích 60,2m2.

Qua đo đạc thẩm định, phần đất tranh chấp chia thừa kế của ông NPp và bà TR thể hiện:

- Phần đất thổ cư và đất vườn thửa 58a, loại T và thửa 58b, loại Q gồm: 21 Hình (H) từ H1- H21 với diện tích (DT) tổng cộng là: 4.417,4m2

Gồm: H1 (DT: 113,6m2), H2 (DT: 114,8m2), H3 (DT: 131,6m2), H4 (DT: 141,8m2), H5 (DT: 111,6m2), H6 (DT: 112,7m2), H7 (DT: 215,9m2), H8 (DT: 193,8m2), H9 (DT: 1195,6m2), H10 (DT: 1363,7m2) H11 (DT: 362,5m2), H12 (DT: 345,7m2), H13 (DT: 335,5m2) và H14 (DT: 365,7m2)), H15 (DT: 364,6m2), H16 (DT: 215,9m2), H17 (DT: 283,5m2), H18 (DT: 281,7m2) H19 lối đi chung (DT: 49,6m2), H20 lối đi chung (DT: 58,6m2), H21 mồ mã (DT: 13,5m2).

- Phần đất Ruộng: 09 Hình (H) từ H1- H9 với diện tích (DT) tổng cộng là: 16.238,2m2

Gồm: H1 (DT: 1380,6m2), H2 (DT: 1380,6m2), H3 (DT: 1380,6m2), H4 (DT: 1.791m2), H5 (DT: 1.791m2), H6 (DT: 1.791m2), H7 (DT: 1.791m2), H8 (DT: 1.791m2), H9 (DT: 1.791m2),

Tổng cộng đất vườn, thổ và ruộng diện tích: 20.655,6m2.

Ngoài ra, trước khi bà TR được cấp quyền sử dụng đất thì có cho các con gồm:

- Bà TH, diện tích 1.000m2, loại Q thể hiện H22 và diện tích 2.250m2, loại L thể hiện H10.

- Bà H diện tích 2.000m2, loại Q thể hiện H23.

- Bà H1 diện tích 1.000m2, loại Q thể hiện H24 và diện tích 676m2, loại L thể hiện H 9.

- Bà KH diện tích 2.000m2, loại Q thể hiện H25.

Các phần đất này: bà H, bà H1, bà KH, bà TH đã được cấp quyền sử dụng đất nên nguyên đơn, bị đơn và các đồng thừa kế không tranh chấp.

Ông NP và bà TR chết không để lại di chúc.

Nay ông A yêu cầu chia thừa kế theo pháp luật tài sản của ông NP và bà TR cụ thể:

1- Về người được hưởng thừa kế: ông NP và bà TR có 10 người con nhưng 01 người chết không có vợ con nên 09 người còn lại được hưởng thừa kế là: bà H, ông L, bà KH, ông A, ông P, bà TH, bà H1, anh T, bà L1.

Như vậy việc chia thừa kế gồm 09 phần, mỗi phần bằng nhau.

2- Tài sản chia thừa kế:

- Phần đất thổ và đất vườn: thửa 58a, thửa 58b theo diện tích thực tế là: 4.417,4m2 nhưng trừ lại 121,7m2 gồm : H19. H20, H21 làm lối đi chung và phần đất mồ mã, còn lại diện tích: 4.295,7m2 chia thành 09 phần bằng nhau. Vậy mỗi phần diện tích là 477,3m2, cụ thể: ông A yêu cầu nhận bằng diện tích đất được hưởng diện tích là 477,3m2.

- Phần đất ruộng: thửa 59, thửa 43 theo diện tích thực tế là 16.238,2m2 chia thành 09 phần bằng nhau. Vậy mỗi phần diện tích là 1.804,2m2, cụ thể: ông A yêu cầu nhận bằng diện tích đất được hưởng diện tích là 1.804,2m2.

- Về cách chia: cụ thể

1- Phần chị L1 :

- Phần đất thổ và đất vườn: được nhận diện tích là 477,3m2 thể hiện tại H1, H10.

- Phần đất ruộng: được nhận diện tích là 1.791 m2 thể hiện tại H5, do phần thừa kế được hưởng diện tích 1.804,2m2 nên diện tích ít hơn 13,2m2 nên chị L1 được hoàn trả lại diện tích thiếu 13,2m2 theo định giá 300.000đ/m2 thành tiền là 3.960.000đ.

2- Phần ông A:

-Phần đất thổ và đất vườn: được nhận diện tích là 477,3m2 thể hiện tại H2, H11.

- Phần đất ruộng: được nhận diện tích là 1.830,6m2 thể hiện tại H1, do phần thừa kế được hưởng diện tích 1.804,2m2 nên diện tích nhiều hơn 26,4m2 nên ông A hoàn trả lại diện tích thừa 26,4m2 theo định giá 300.000đ/m2 thành tiền là 7.920.000đ cho các người thừa kế diện tích được chia ít hơn 1.804,2m2.

3 - Phần ông L:

-Phần đất thổ và đất vườn: được nhận diện tích là 477,3m2 thể hiện tại H3, H12.

- Phần đất ruộng: được nhận diện tích là 1.830,6m2 thể hiện tại H3, do phần thừa kế được hưởng diện tích 1.804,2m2 nên diện tích nhiều hơn 26,4m2 nên ông L hoàn trả lại diện tích thừa 26,4m2 theo định giá 300.000đ/m2 thành tiền là 7.920.000đ cho các người thừa kế khác.

4 - Phần ông P:

-Phần đất thổ và đất vườn: được nhận diện tích là 477,3m2 thể hiện tại H4, H13.

- Phần đất ruộng: được nhận diện tích là 1.830,6m2 thể hiện tại H4, do phần thừa kế được hưởng diện tích 1.804,2m2 nên diện tích nhiều hơn 26,4m2 nên ông P hoàn trả lại diện tích thừa 26,4m2 theo định giá 300.000đ/m2 thành tiền là 7.920.000đ cho các người thừa kế diện tích được chia ít hơn 1.804,2m2.

5 - Phần bà KH:

-Phần đất thổ và đất vườn: được nhận diện tích là 477,3m2 thể hiện tại H5, H14.

- Phần đất ruộng: được nhận diện tích là 1.791 m2 thể hiện tại H7, do phần thừa kế được hưởng diện tích 1.804,2m2 nên diện tích ít hơn 13,2m2 nên bà KH được hoàn trả lại diện tích thiếu 13,2m2 theo định giá 300.000đ/m2 thành tiền là 3.960.000đ.

6 - Phần bà H:

-Phần đất thổ và đất vườn: được nhận diện tích là 477,3m2 thể hiện tại H6, H15.

- Phần đất ruộng: được nhận diện tích là 1.791 m2 thể hiện tại H6, do phần thừa kế được hưởng diện tích 1.804,2m2 nên diện tích ít hơn 13,2m2 nên bà H được hoàn trả lại diện tích thiếu 13,2m2 theo định giá 300.000đ/m2 thành tiền là 3.960.000đ.

7 - Phần anh T:

-Phần đất thổ và đất vườn: được nhận diện tích là 477,3m2 thể hiện tại H7, H16.

- Phần đất ruộng: được nhận diện tích là 1.791 m2 thể hiện tại H7, do phần thừa kế được hưởng diện tích 1.804,2m2 nên diện tích ít hơn 13,2m2 nên anh T được hoàn trả lại diện tích thiếu 13,2m2 theo định giá 300.000đ/m2 thành tiền là 3.960.000đ.

8 - Phần bà H1:

-Phần đất thổ và đất vườn: được nhận diện tích là 477,3m2 thể hiện tại H8, H17.

- Phần đất ruộng: được nhận diện tích là 1.791 m2 thể hiện tại H9, do phần thừa kế được hưởng diện tích 1.804,2m2 nên diện tích ít hơn 13,2m2 nên bà H1 được hoàn trả lại diện tích thiếu 13,2m2 theo định giá 300.000đ/m2 thành tiền là 3.960.000đ.

9 - Phần bà TH:

-Phần đất thổ và đất vườn: được nhận diện tích là 477,3m2 thể hiện tại H9, H18.

- Phần đất ruộng: được nhận diện tích là 1.791 m2 thể hiện tại H8, do phần thừa kế được hưởng diện tích 1.804,2m2 nên diện tích ít hơn 13,2m2 nên bà TH được hoàn trả lại diện tích thiếu 13,2m2 theo định giá 300.000đ/m2 thành tiền là 3.960.000đ.

Đối với căn nhà thờ số 59, nguyên đơn thống nhất giao cho anh Tí sở hữu, không yêu cầu chia thừa kế nhà, các cây trồng trên đất của ông NP và bà TRtheo định giá thì ông A không yêu cầu chia thừa kế người nào được chia đất thì hưởng các cây trồng trên đất.

Đối với phần đất H19, H20 sử dụng làm lối đi chung từ ngoài đường chính vào phần đất phía sau cho những người thừa kế làm lối đi chung, ông A thống nhất, phần đất H21 là đất mồ mã ông bà, cha mẹ … ông A giao cho anh T quản lý, không yêu cầu gì.

Đối với phần đất vườn từ H10 – H18 anh Trí cho anh VT thuê đất từ năm 2016, thời hạn 10 năm đến năm 2026, để trồng cây cam, giá thuê 2.500.000đ/ 1000m2, theo anh VT và anh T thỏa thuận diện tích 10.000m2, giá tiền thuê là 25.000.000đ/ năm, anh VT bắt đấu trả tiền thuê từ năm 2019 đến năm 2026. Ông A đồng ý anh VT tiếp tục thuê đất trên và yêu cầu anh VT hoàn trả tiền thuê đất cho ông A trên điện tích đất được hưởng tại diện tích H11: 362,5m2 nên số tiền là 906.250đ/năm (2.500đ/1m2 x 362.5m2 = là 906.250đ/, lấy tròn 906.000đ/1năm). Thời gian trả từ năm 2019 đến 2026, mỗi năm số tiền là 906.000đ. Ngoài ra, ông A không có yêu cầu gì khác.

Tại phiên tòa, nguyên đơn không yêu cầu anh VT trả tiền thuê đất để ông A tự thỏa thuận với anh VT, trường hợp có tranh chấp về việc thuê đất ông A sẽ khởi kiện bằng vụ kiện khác.

* Bị đơn: Anh T trình bày:

Anh Trí xác định: Ông NP chết năm 1982 và bà TR chết năm 2008, là vợ chồng, chung sống với nhau có tất cả 10 người con theo như ông A trình bày là đúng. Tài sản gồm : căn nhà số 59 và đất thổ cư, đất vườn và đất ruộng, bà TR kê khai và được cấp quyền sử dụng đất gồm:

- Phần đất thổ cư và đất vườn: thửa 58a, diện tích 1.000m2, loại T và thửa 58b, diện tích 3.880m2, loại Q cùng tờ bản đồ số 02A.

- Phần đất ruộng: thửa 59, diện tích 7.565m2, loại L và thửa 43, diện tích 5.051m2, loại L cùng tờ bản đồ số 02.

Tổng cộng diện tích: 17.496m2.

Quá trình sử dụng đất thì các anh em có cất nhà ở trên đất như nguyên đơn trình bày là đúng.

Qua đo đạc thẩm định, phần đất tranh chấp thừa kế của ông NP và bà TR thể hiện:

- Phần đất thổ cư và đất vườn: thửa 58a, thửa 58b gồm: 21 Hình (H) từ H1-H21 với diện tích (DT) tổng cộng là: 4.417,4m2

- Phần đất ruộng: thửa 59, thửa 43 gồm: 09 Hình (H) từ H1- H9 với diện tích (DT) tổng cộng là: 16.238,2m2

Tổng cộng diện tích: 20.655,6m2.

Ngoài ra, khi bà TR còn sống có cho đất các con trước khi bà TR được cấp quyền sử dụng đất theo như nguyên đơn trình bày là đúng. Bị đơn và các đồng thừa kế không tranh chấp các phần đất này.

Nay anh T chỉ đồng ý một phần yêu cầu chia thừa kế của nguyên đơn. Chia thừa kế cụ thể:

- Phần đất vườn, thổ cư chỉ đồng ý chia: Từ H1- H9, diện tích 1.376,9m2, anh T thống nhất chia vị trí đất của từng người theo yêu cầu của nguyên đơn. Trong đó anh T nhận H7 diện tích 216,4m2.

- Phần đất vườn, thổ cư: Từ H10 – H18 không đồng ý chia thừa kế, giữ nguyên để làm hương quả thờ cúng ông bà. Anh T tiếp tục quản lý sử dụng.

- Phần đất ruộng: từ H1- H9 anh T thống nhất chia vị trí đất của từng người theo yêu cầu của nguyên đơn. Trong đó anh T nhận H4 diện tích 1.791m2 và được nhận tiền hoàn trả lại diện tích thiếu 13,2m2 theo định giá 300.000đ/m2 thành tiền là 3.960.000đ.

Đối với phần đất vườn từ H10 – H18 anh T cho anh VT thuê đất, thời hạn 10 năm, từ năm 2016 đến năm 2026 để trồng cây ăn trái là cam, giá thuê 2.500.000đ/1000m2, theo anh VT và anh T thỏa thuận diện tích thuê 10.000m2, giá thuê 25.000.000đ/năm, nhưng 03 năm đầu từ 2016 – 2018 không tính tiền thuê vì anh VT đầu tư san lắp đất trồng cam, tiền thuê anh VT bắt đầu trả từ tháng 12 năm 2019 đến hết năm 2026, sau khi hết hạn hợp đồng anh VT trả đất và giao lại toàn bộ cây trồng trên đất, phía anh T không hoàn trả khoản tiền gì. Hiện nay, anh VT chưa trả tiền thuê. Anh T đồng ý cho anh VT thuê đất trên và không đồng ý chia tiền thuê đất cho các đồng thừa kế vì tiền thuê để dùng vào việc thờ cúng ông bà, cha mẹ trong gia đình.

Tại phiên tòa, Anh T không có yêu cầu gì về hợp đồng thuê đất với anh VT để tự thỏa thuận với anh T, trường hợp có tranh chấp hợp đồng thuê đất sẽ khởi kiện bằng vụ kiện khác.

* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

1- Ông L, bà NL, anh N trình bày: thống nhất lời trình bày của nguyên đơn về thời gian ông NP, bà TR chết và thống nhất về hàng thừa kế cũng như phần di sản của ông NP, bà TR chết để lại. Ông L thống nhất theo yêu cầu của nguyên đơn về cách chia thừa kế và yêu cầu được hưởng phần di sản cụ thể:

Phần ông L nhận:

- Phần đất thổ và đất vườn: được nhận diện tích là 477,3m2 thể hiện tại H3, H12.

- Phần đất ruộng: nhận diện tích là 1.830,6m2 thể hiện tại H3, do phần thừa kế được hưởng diện tích 1.804,2m2 nên diện tích nhiều hơn 26,4m2, vì vậy ông L hoàn trả lại diện tích thừa 26,4m2 theo định giá 300.000đ/m2 thành tiền là 7.920.000đ cho các người thừa kế được nhận diện tích ít hơn 1.804,2m2.

Đối với tiền thuê đất ông L thống nhất theo yêu cầu của nguyên đơn. Ngoài ra, ông L không có yêu cầu gì khác.

Đối với căn nhà thờ số 59, ông L thống nhất giao cho anh T sở hữu, các cây trồng trên đất không yêu cầu chia thừa kế người nào được chia đất thì hưởng các cây trồng trên đất.

2- Ông P trình bày: ông P thống nhất lời trình bày của nguyên đơn về thời gian ông NP, bà TR chết và thống nhất về hàng thừa kế cũng như phần di sản của ông NP, bà TR chết để lại.

Nay ông Phúc không đồng ý chia thừa kế theo yêu cầu của nguyên đơn và bị đơn về chia thừa kế. Di sản của ông Nghiệp, bà Trâm gồm: nhà, đất thổ cư, đất vườn, đất ruộng giữ nguyên, tạm giao cho anh TR quản lý sử dụng để làm hương quả thờ cúng ông bà.

Trường hợp chia thừa kế ông P yêu cầu chia tổng cộng 15 phần bằng nhau (trong đó: 09 phần theo yêu cầu nguyên đơn và 06 phần cho những người đã chết gồm : cha mẹ ông NP; ông NP, bà TR; chị ông NP (cô Tư), con ông NP là BT) 06 phần những người đã chết được chia, ông P yêu cầu tạm giao cho anh T quản lý.

Đối với căn nhà thờ số X, ông P thống nhất giao cho anh T sở hữu, không yêu cầu chia thừa kế nhà, các cây trồng trên đất của ông NP và bà TR không yêu cầu chia thừa kế người nào được chia đất thì hưởng các cây trồng trên đất.

Đối với các căn nhà ở trên đất của từng người theo như nguyên đơn trình bày là đúng vẫn tiếp tục ở nhưng không được đứng tên quyền sử dụng đất.

Đối với việc anh T cho anh VT thuê đất ông P thống nhất theo yêu cầu anh TR, không có yêu cầu gì.

3- Bà KH, bà TH, bà H1, L1 trình bày: thống nhất lời trình bày của nguyên đơn về thời gian ông NP, bà TR chết và thống nhất về hàng thừa kế cũng như phần di sản của ông NP, bà TR chết để lại.

Nay bà KH, bà H, bà H1, bà TH, bà L1 không đồng ý chia thừa kế theo yêu cầu của nguyên đơn về chia thừa kế. Di sản của ông NP, bà TR gồm: nhà, đất thổ cư, đất vườn, đất ruộng giữ nguyên không chia, giao cho anh T quản lý sử dụng. Trường hợp chia thừa kế thì phần bà KH, bà TH, bà H1, bà Hg, bà L1 được hưởng cho lại anh T để thờ cúng ông bà, tiền bồi hoàn chênh lệch cho anh T nhận được sở hữu để thờ cúng ông bà và thống nhất giao căn nhà thờ số 59 cho anh Tsở hữu.

Đối với các căn nhà ở trên đất của từng người theo như nguyên đơn trình bày là đúng vẫn tiếp tục ở nhưng không đứng tên quyền sử dụng đất.

Đối với việc anh T cho anh VT thuê đất, bà KH, bà H, bà H1, bà Thưởng, bà L1 thống nhất theo yêu cầu anh T.

4- Bà M, chị MT, chị MN: có đơn xin từ chối tham gia tố tụng và không có yêu cầu gì trong vụ kiện này.

5- Bà MH, anh HP, chị PD, anh HP1 (bà MH, anh HP, chị PD, anh HP1 là vợ và con của ông P sống chung căn nhà ông P) anh T1 (sống chung căn nhà bà H1). Từ khi thụ lý vụ án, Tòa án đã tống đạt hợp lệ các văn bản tố tụng nhưng bà MH, anh HP, chị PD, anh HP1, anh T1 không có văn bản nêu ý kiến về quyền và nghĩa vụ liên quan của mình đến vụ án và không đến Tòa án để làm việc.

6- Anh Trần Văn Tùng trình bày: Vào năm 2016 anh VT có thỏa thuận miệng với anh T thuê phần đất vườn tạp, diện tích 10.000m2 để trồng cây ăn trái (cam), thời hạn 10 năm (từ năm 2016 đến 2026), giá thuê mỗi năm là 25.000.000đ. Ba năm đầu anh VT phải cải tạo, san lắp đất, trồng cây chưa thu hoạch nên không tính tiền thuê, từ năm 2019 bắt đầu trả tiền thuê đất đến hết năm 2026, sau khi hết hạn hợp đồng thì toàn bộ cây trồng trên đất cũng như phần san lắp cải tạo anh VT giao toàn bộ lại cho phía anh T được hưởng, không phải hoàn trả tiền gì cho anh VT, anh VT chưa thanh toán tiền thuê đất cho anh T.

Tại phiên tòa, anh VT thống nhất theo yêu cầu nguyên đơn, bị đơn và các đồng thừa kế, anh VT không tranh chấp hợp đồng thuê đất để anh VT và các bên tự thỏa thuận với nhau, sau này có phát sinh tranh chấp sẽ giải quyết bằng vụ kiện khác.

7- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Ủy ban nhân dân TPS ủy quyền cho ông VH có ý kiến như sau:

- Ngày 17/01/1996, Ủy ban nhân dân TP. S cấp giấy chứng nhận QSD đất các thửa: thửa 43, thửa 59, cùng tờ bản đồ số 02 và thửa 58a, thửa 58b, cùng tờ bản đồ số 02A cho bà TR do không có ghi đối tượng sử dụng đất nên không xác định là cấp cho hộ hay cá nhân bà TR.

- Việc cấp giấy chứng nhận QSD cho bà TR, thửa 58a thửa 58b, bản đồ số 02A, thửa 43, thửa 59, cùng tờ bản đồ số 02 chưa đúng quy định pháp luật do cấp trùng thửa nhưng trên thực tế diện tích sử dụng không trùng với nhau và không xác định được vị trí đất bà Trâm, bà Hưởng, bà Hà, bà TH và bà H. Trong trường hợp Tòa án giải quyết bằng bản án đã có hiệu lực pháp luật thì sẽ căn cứ vào bản án để giải quyết cấp giấy chứng nhận QSD đất theo quy định.

Ngoài ra, Ủy ban không có ý kiến gì thêm.

* Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố S phát biểu ý kiến:

- Về thủ tục tố tụng: Việc tuân theo pháp luật tố tụng của Thẩm phán, Hội đồng xét xử và Thư ký phiên tòa trong quá trình giải quyết vụ án, kể từ khi thụ lý cho đến trước thời điểm Hội đồng xét xử nghị án đảm bảo đúng theo quy định.

- Về nội dung:

Qua nghiên cứu hồ sơ vụ án, tại phiên tòa nhận thấy:

- Ông NP, bà TR chung sống có 10 người con chung, trong đó người con ông Phạm Bá Thọ chết năm 2000, không vợ con, theo tờ khai tông chi ngày 09/11/2017 thể hiện hàng thừa kế của ông NP, bà TR là đúng sự thật.

- Quá trình chung sống ông NP, bà TRtạo lập tài sản gồm:

+ Phần đất thổ, đất vườn gồm: Thửa 58a, diện tích 1.000m2, loại đất T; Thửa 58b, diện tích 3.880m2, loại đất Q cùng tờ bản đồ số 02A.

+ Phần đất trồng lúa: Thửa 59, diện tích 7.565m2, loại L ; Thửa 43, diện tích 5.051m2, loại L cùng tờ bản đồ số 02. Tổng cộng diện tích bà TR được cấp theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ngày 17/01/1996 là: 17.496m2.

Qua đo đạc thực tế đất vườn và đất thổ có tổng diện tích 4.417,4m2 từ H1 đến H 21. Đất trồng lúa tổng cộng diện tích 16.238,2m2, từ H1 đến H9. Tổng cộng diện tích đất vườn, thổ, lúa là 20.655,6m2, các phần đất trên tọa lạc tại khóm Z, phường Q, thành phố S

Năm 1982 ông NP chết, năm 2008 bà Trâm cũng chết không để lại di chúc, các phần đất trên bà TR để lại cho các con quản lý sử dụng từ đó đến nay nhưng chưa sang tên cho các con. Năm 2017 thì các con ông NP, bàTR tranh chấp thừa kế:

1- Đối với phần đất vườn, đất thổ, qua đo đạc thực tế có tổng diện tích 4.417,4m2, từ H1 đến H21. Theo hiện trạng trên đất thể hiện từ H2 đến H8 hiện tại các anh chị em của ông A, ông T đã xây cất nhà ở ổn định lâu dài trên đất. H19 đến H21 là lối đi chung và mồ mã có tổng diện tích 121,7m2, phần này không có tranh chấp.

Ông A yêu cầu chia phần đất diện tích 4.295,7m2 gồm hình H1 đến H18 làm 09 phần bằng nhau, mỗi phần có diện tích 477,3m2, tương ứng với các vị trí nhà ở trên đất đã xây cất trước đó, riêng phần ông A yêu cầu được chia là H2, H11, tổng cộng diện tích 477,3m2.

Qua đó, phần đất vườn, thổ của ông NP, bà TR để lại, bà TRđược cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ngày 17/01/1996, bà TR chết năm 2008 không để lại di chúc, lúc bà TR còn sống bà có phân chia cho các con là các phần đất xây cất nhà để sinh sống làm ăn từ đó đến nay, chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, khi bà TR chết thì toàn bộ phần đất để lại ông T quản lý, sử dụng.

Nay ông T đồng ý chia 09 phần đất cho 09 anh chị em xây cất nhà để ở từ H1 đến H9 là hợp lý, còn phần đất từ H10 đến H18, diện tích 2.918,8m2 là đất hương quả để thời cúng ông bà nên ông T không đồng ý chia.

Xét thấy phần hương quả ông T được hưởng là toàn bộ căn nhà gắn liền với đất của cha mẹ để lại . Nếu là đất hương quả để thờ cúng ông bà thì bà Trâm đã làm di chúc để lại cho ông T theo nguyện vọng của bà hoặc các anh chị em ông T thỏa thuận để ông T quản lý sử dụng đất hương quả là mới đúng nhưng bà TR chết không để lại di chúc, các anh chị em ông T thì cũng không có thỏa thuận gì. Ông A yêu cầu chia phần đất vườn, thổ của bà TR để lại cho 09 suất thừa kế là có căn cứ, vì vậy chấp nhận yêu cầu chia thừa kế của ông A, diện tích 4.295,7m2 chia cho 09 phần, mỗi phần diện tích 477,3m2 là phù hợp với các Điều 623, 649, 650, 651 Bộ luật dân sự.

- Đối với các phần đất vườn từ H10 đến H18, diện tích 2.918,8m2 hiện tại ông T cho ông VT thuê từ năm 2016 đến năm 2026 để trồng cam, giá thuê 2.500.000 đồng/1000m2/năm. ông A, ông L, anh T sẽ thỏa thuận với ông VT về việc thuê đất sau khi bản án có hiệu lực pháp luật.

2- Phần đất trồng lúa: Thửa số 59, 43, cùng tờ bản đồ số 02, qua đo đạc thực tế diện tích 16.238,2m2, từ H1 đến H9.

- Phần đất lúa của bà TR để lại ông T quản lý, sử dụng đến nay, chưa chia cho các anh em. Ông A yêu cầu chia đều tổng diện tích 16.238,2m2, cho 09 phần bằng nhau, mỗi phần diện tích 1.804,2m2, trường hợp phần diện tích đất chia có chênh lệch thì người được hưởng diện tích đất nhiều hơn sẽ trả lại giá trị đất theo định giá cho những người được chia thừa kế phần đất diện tích ít hơn.

- Qua đó, xét thấy nếu bà TR có nguyện vọng để toàn bộ phần đất lúa này cho riêng ông T quản lý, sử dụng thì lúc sinh thời bà TR đã làm thủ tục chuyển toàn bộ quyền sử dụng đất qua cho ông T đứng tên hoặc làm di chúc cho ông T thừa kế quyền sử dụng đất theo quy định pháp luật nhưng hiện tại phần đất này bà TR còn đứng tên quyền sử dụng đất, như vậy tài sản này của bà TR chết để lại cho 09 người con. ông T cũng đồng ý chia phần đất lúa làm 09 phần bằng nhau như yêu cầu của ông A là phù hợp với các Điều 649, 650, 651 Bộ luật dân sự.