Bản án 209/2019/DS-PT — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo đơn khởi kiện ngày 01/11/2012, đơn thay đổi nội dung yêu cầu khởi kiện, bản tự khai và tại phiên tòa, người đại diện hợp pháp của nguyên đơn trình bày:

Nguồn gốc diện tích đất 6.895m2 tại thị trấn P2, huyện P1, tỉnh Bình Dƣơng là của gia đình bà Đ (chồng bà Đ là ông Phạm Văn Đ1 đã chết) đứng tên Chứng khoán do chính quyền cũ cấp ngày 12/2/1971); đất sát ranh đồn bót (đồn bảo vệ cầu C) của chế độ cũ, khoảng cách đến cầu khoảng 30m đến 50m. Gia đình bà Đ sử dụng từ trƣớc năm 1975, đến năm 1979 bà Đ cho ông T3 mƣợn 01 phần đất đ đào ao thả cá, việc cho mƣợn không làm giấy tờ. Ngày 25/01/1991, cơ quan U huyện Đ2, tỉnh S (thời đi m chƣa tách tỉnh) cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ trắng) cho bà Đ, diện tích 6.895m2 (gồm nhiều thửa). Năm 1998, bà Đ làm thủ tục đổi lại giấy chứng nhận, đƣợc cơ quan U huyện T3 (nay thuộc huyện P1) cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số L, số vào sổ: K ngày 13/6/1998.

Sau khi ông T3 chết, con ông T3 là Phạm Văn L vẫn tiếp tục sử dụng diện tích đất cho mƣợn và đào th m một ao nuôi cá. Sau khi tách huyện T3 thành 02 huyện T3 và huyện P1 (tháng 8/1999), bà Đ làm đơn xin cấp lại giấy chứng nhận nhƣng khi đo đạc thực tế thì bị gia đình ông L ngăn cản n n không đo đạc đƣợc, bà Đ không làm thủ tục cấp lại giấy chứng nhận đƣợc.

Thực tế hiện nay, diện tích đất ông L quản lý 517,2m2; theo bản vẽ năm 2016 do cơ quan có thẩm quyền lập thì diện tích đất trên thuộc các thửa đất số X, N, I, H; tờ bản đồ số U thuộc quyền sử dụng đất của bà Đ. Tuy nhiên, một phần diện tích đất thuộc thửa số X (diện tích 297,8m2) do ông M đứng t n đăng ký nên bà Đ rút một phần yêu cầu khởi kiện đối với phần đất này (đơn ngày 22/7/2018); bà Đ yêu cầu ông L trả diện tích còn lại 219,4m2 (thuộc các thửa đất N có diện tích 10,4m2; thửa đất I có diện tích 196,8m2; thửa đất số H có diện tích 12,2m2) và tài sản tr n đất là 02 cây bàng, 02 cây dừa, 01 cây lồng mức, 01 cây tràm.

Tại bản tự khai, quá trình hòa giải và tại phiên tòa, bị đơn ông Phạm Văn L trình bày:

Nguồn gốc phần diện tích hiện đang tranh chấp thuộc đồn bốt chế độ cũ, khu vực bảo vệ cầu V. Sau năm 1975, cha của ông L là ông Phạm Văn T3 khai phá, đào ao nuôi cá. Đến năm 1977, ông T3 cho ông L phần đất này; ông L quản lý diện tích đất tranh chấp với bà Đ (219,4m2) và một phần thửa đất số X (giáp ranh đƣờng K) nhƣng ông Nguyễn Văn M đăng ký toàn bộ thửa đất số X (thửa đất giáp ranh đƣờng K). Đến năm 2002 và năm 2003, ông L đã chu n nhƣợng lại diện tích đất ao cá (và hiện nay bà Đ tranh chấp diện tích 219,4m2) cho ông L Quốc T4 và bà Đặng Thị Ngọc U. Do đó, ông L không đồng ý với yêu cầu khởi kiện của bà Đ.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

Bà Đặng Thị Ngọc U và ông Lê Quốc T4 thồng nhất trình bày:

Ngày 06/9/2002 và ngày 14/3/2003, vợ chồng bà Đặng Thị Ngọc U và ông Lê Quốc T4 có lập hợp đồng nhận chuy n nhƣợng của vợ chồng ông Phạm Văn L và bà Nguyễn Tuyết M diện tích đất đang sử dụng nuôi cá (ao cá hiện bà Đ đang tranh chấp); 02 lần chuy n nhƣợng với giá 85.000.000 đồng, đã giao đủ tiền, nhận đất và sử dụng đất; khi đi đăng ký xin cấp quyền sử dụng đất thì cơ quan có thẩm quyền nói là đất bà Đ đứng tên giấy chứng nhận nên không cấp giấy chứng nhận.

Bà Nguyễn Tuyết M là vợ ông L thống nhất với phần trình bày của ông Phạm Văn L và vợ chồng bà Đặng Thị Ngọc U, ông Lê Quốc T4.

Bà Phạm Thị Ngọc H trình bày:

Bà Phạm Thị Ngọc H và ông Nguyễn Văn M trực tiếp khai hoang và sinh sống trên phần đất thửa số X, tờ bản đồ U, tọa lạc tại khu phố 3, thị trấn P2, huyện P1, tỉnh Bình Dƣơng. Mặc dù bà H, ông M chƣa đƣợc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nhƣng sử dụng liên tục từ sau 1975 đến nay, hàng năm đều nộp thuế đối với thửa đất này. Khi Nhà nƣớc giải tỏa mở rộng đƣờng K thì có giải tỏa một phần diện tích thửa số X, vợ chồng bà H đã nhận tiền đền bù vào năm 2006 nhƣng bà Đ không có ý kiến gì.

Bà H đề nghị Tòa án giải quyết vụ án theo qu định của pháp luật.

Người làm chứng ông Nguyễn Trọng N trình bày:

Các Biên lai thu thuế nhà, đất số O ngày 05/10/1995; số P ngày 10/7/1996; số Ƣ ngà 14/6/1997 là do ông N trực tiếp viết và thu thuế nhà, đất đối với phần đất mà ông L sử dụng. Đối với Biên lai thu thuế nhà, đất số E ngày 12/12/1996 là do ông N trực tiếp viết và thu thuế nhà, đất đối với phần đất mà bà Đ sử dụng. Căn cứ vào các biên lai thu thuế nhà, đất nói trên thì không th xác định đƣợc số tờ bản đồ, số thửa cũng nhƣ diện tích đất vì trong mẫu biên lai không yêu cầu những thông tin này.

Bản án dân sự sơ thẩm số 03/2019/DS-ST ngày 22/3/2019 của Tòa án nhân dân huyện P1, tỉnh Bình Dƣơng đã qu ết định:

1. Đình chỉ giải quyết yêu cầu khởi kiện của ngu n đơn đối với quyền sử dụng đất có diện tích 297,8m2 thuộc thửa đất số X, tờ bản đồ U tọa lạc tại thị trấn P2, huyện P1, tỉnh Bình Dƣơng.

2. Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của ngu n đơn bà Ngu ễn Thị Đ đối với bị đơn ông Phạm Văn L về “tranh chấp quyền sử dụng đất”.

Buộc bị đơn ông Phạm Văn L phải trả lại cho ngu n đơn bà Nguyễn Thị Đ quyền sử dụng diện tích đất 219,4m2 (thuộc thửa đất số N có diện tích 10,4m2; thửa đất số I có diện tích 196,8m2; thửa đất số H có diện tích 12,2m2), tờ bản đồ số U tọa lạc tại thị trấn P2, huyện P1, tỉnh Bình Dƣơng đƣợc cơ quan U huyện T3 (nay thuộc huyện P1) cấp đổi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số L ngày 18/6/1998 cho bà Nguyễn Thị Đ.

Phần đất có tứ cận:

- Hƣớng Đông giáp thửa số H, U;

- Hƣớng Tây giáp thửa X, N;

- Hƣớng Nam giáp phần còn lại của thửa số U;

- Hƣớng Bắc giáp thửa số X, I.

Ngu n đơn đƣợc sở hữu tài sản tr n đất gồm: 02 cây bàng, 02 cây dừa, 01 cây lồng mứt, 01 câ tràm. Ngu n đơn phải thanh toán cho bị đơn giá trị của 02 cây bàng, 02 cây dừa, 01 cây lồng mứt, 01 cây tràm là 2.480.000 đồng (hai triệu, bốn trăm tám mƣơi nghìn đồng).

3. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ngu n đơn buộc bị đơn trả lại tài sản tr n đất tranh chấp là 02 cây bàng, 02 cây dừa, 01 cây lồng mứt và 01 cây tràm.

Ngoài ra, bản án dân sự sơ thẩm còn tuyên về án phí, trách nhiệm chậm thi hành án và quyền kháng cáo của đƣơng sự.

Ngày 26/3/2019, bị đơn ông Phạm Văn L và ngƣời có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan gồm: Ông Lê Quốc T4, bà Đặng Thị Ngọc U kháng cáo toàn bộ bản án dân sự sơ thẩm theo hƣớng sửa bản án dân sự sơ thẩm, không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ngu n đơn.

Tại phiên tòa phúc thẩm, ngƣời đại diện hợp pháp của ngu n đơn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện; bị đơn và ngƣời có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan giữ nguyên yêu cầu kháng cáo; các đƣơng sự không thỏa thuận đƣợc với nhau về việc giải quyết vụ án.

Ngƣời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị đơn trình bà : Nguyên đơn trình bà là sau năm 1975, ngu n đơn lấy lại đất và cho bị đơn mƣợn đến na , trong quá trình mƣợn thì không có văn bản, không có giấy tờ, bị đơn không thừa nhận mƣợn đất của ngu n đơn; do đó không có chứng cứ chứng minh việc cho mƣợn đất. Năm 2004, Nhà nƣớc đền bù thu hồi đất làm đƣờng, bị đơn là ngƣời nhận tiền đền bù; hàng năm, bị đơn đều đóng thuế đất tranh chấp (biên lai nộp trong hồ sơ); do đó ngu n đơn không có chứng cứ chứng minh đất thuộc quyền sử dụng hợp pháp của ngu n đơn, đề nghị sửa bản án dân sự sơ thẩm theo hƣớng không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ngu n đơn.

Đại diện Viện i m sát nhân dân tỉnh Bình Dƣơng phát bi u ý kiến:

Về tố tụng: Những ngƣời tham gia tố tụng và tiến hành tố tụng đã thực hiện đúng qu định của Bộ luật Tố tụng dân sự tại Tòa án cấp phúc thẩm.

Về nội dung: Ngu n đơn thừa nhận là đƣợc cấp đất theo dạng cấp đại trà, không đo thực tế mà dựa trên bằng khoán cũ; ngu n đơn cho rằng đã cho bị đơn mƣợn đất canh tác nhƣng không có chứng cứ chứng minh. Do đó, u cầu của ngu n đơn là không có cơ sở.

Kháng cáo của bị đơn và ngƣời có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan liên quan có cơ sở chấp nhận. Đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận kháng cáo của bị đơn và ngƣời có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan liên quan; sửa toàn bộ bản án dân sự sơ thẩm theo hƣớng bác yêu cầu khởi kiện của ngu n đơn.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Ngày 18/6/1998, cơ quan huyện T3 (nay thuộc huyện P1), tỉnh Bình Dƣơng cấp lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho bà Đ (diện tích 6.895m2); hình thức là cấp đổi giấy chứng nhận từ năm 1991 (bút lục số 15, 92 và 238 đến 241). Phòng T6 (cơ quan huyện P1) trả lời Tòa án tại Công văn số S/CV-TNMT ngày 08/10/2014 là việc cấp đất cho bà Đ theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ngà 25/5/1998 là do k khai đăng ký cấp đổi từ giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do cơ quan huyện Đ cấp ngày 25/01/1991; trình tự thủ tục đúng qu định tại Thông tƣ số 346/1998/TT-TCĐC của Tổng cục Đ2. Tại Văn bản số V ngày 23/8/2019, Chi nhánh Văn phòng Đ3 huyện P1 trả lời Tòa án là không xác định đƣợc đất tranh chấp thuộc thửa đất nào theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp cho bà Đ ngày 18/6/1998; đất tranh chấp hiện nay thuộc một phần các thửa số N, I, H tờ bản đồ số 19, bản đồ chính qu năm 1999, thị trấn P2.

Tại phi n tòa, ngƣời đại diện hợp pháp của ngu n đơn không thừa nhận đất tranh chấp thuộc khu vực đồn bốt bảo vệ cầu V và cho rằng nằm ngoài khu vực đồn bốt, cách đồn bốt khoảng 30m đến 50m. Bà Đ cho ông T3 (sau này là ông L) mƣợn đất sử dụng từ năm 1979 đến nay, không có giấy tờ cho mƣợn.

Vậy, cần chấp nhận kháng cáo của ông L và vợ chồng bà U, ông T4; sửa bản án dân sự sơ thẩm, không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Đ. Quan đi m của đại diện Viện Ki m sát nhân dân tỉnh Bình Dƣơng và ý kiến của ngƣời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của ông L là có căn cứ chấp nhận.

Đối với Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do Ủy ban nhân dân huyện T3 (nay thuộc huyện P1), tỉnh Bình Dƣơng cấp cho bà Đ, số L ngày 18/6/1998, diện tích 6.895m2, hiện không còn giá trị pháp lý (không còn giá trị đ thực hiện quyền của ngƣời sử dụng đất theo qu định của Luật Đất đai) nên không cần phải xem xét hủy giấy chứng nhận này.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ các Điều: 01, 02 Luật Đất đai năm 1987; Điều 02 Luật Đất đai năm 1993; các Điều: 10, 50 của Luật Đất đai năm 2003 và Điều: 26, Điều 100 Luật Đất đai năm 2013; Điều 184 và Điều 236 Bộ luật dân sự năm 2015; Điều 147; khoản 2 Điều 148; khoản 2 Điều 308; Điều 309; Điều 313 của Bộ luật Tố tụng dân sự; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngà 30 tháng 12 năm 2016 của Ủ ban Thƣờng vụ Quốc hội hóa XIV qu định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

1. Chấp nhận kháng cáo của bị đơn ông Phạm Văn L và ngƣời có quyền lợi, nghĩa vụ li n quan bà Đặng Thị Ngọc U, ông Lê Quốc T4.

2. Sửa Bản án dân sự sơ thẩm số 03/2019/DS-ST ngày 22/3/2019 của Tòa án nhân dân hu ện P1, tỉnh Bình Dƣơng nhƣ sau:

Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ngu n đơn bà Nguyễn Thị Đ đối với bị đơn ông Phạm Văn L về việc “tranh chấp quyền sử dụng đất” có diện tích 219,4m2 (thuộc một phần các thửa đất N có diện tích 10,4m2; thửa đất I có diện tích 196,8m2; thửa đất số H có diện tích 12,2m2) tờ bản đồ số U, bản đồ chính qu năm 1999 tọa lạc tại thị trấn P2, huyện P1, tỉnh Bình Dƣơng và tài sản gắn liền trên đất là 02 cây bàng, 02 cây dừa, 01 cây lồng mức, 01 cây tràm.

(có sơ đồ bản vẽ kèm theo).

3. Chi phí thẩm định giá và định giá tại Tòa án cấp sơ thẩm: 8.853.000 đồng (tám triệu, tám trăm năm mƣơi ba nghìn đồng), bà Nguyễn Thị Đ phải chịu và đƣợc khấu trừ tạm ứng đã nộp.

Chi phí xem xét thẩm định tại chỗ và định giá tại Tòa án cấp phúc thẩm: 2.550.000 đồng (hai triệu, năm trăm năm mƣơi nghìn đồng), ông Phạm Văn L phải chịu và đƣợc khấu trừ tạm ứng đã nộp.

4. Về án phí dân sự sơ thẩm: Bà Nguyễn Thị Đ đƣợc miễn nộp. Cơ quan T6 huyện P1 trả lại cho bà Nguyễn Thị Đ 2.500.000 đồng (hai triệu, năm trăm nghìn đồng) tiền tạm ứng án phí đã nộp theo Biên lai thu số Ă ngày 01 tháng 11 năm 2012.

5. Án phí dân sự phúc thẩm: Ông Phạm Văn L, bà Đặng Thị Ngọc U, ông Lê Quốc T4 không phải chịu. Cơ quan T6 huyện P1, tỉnh Bình Dƣơng trả lại cho ông Phạm Văn L, bà Đặng Thị Ngọc U, ông Lê Quốc T4, mỗi ngƣời 300.000 đồng (ba trăm nghìn đồng) tiền tạm ứng án phí đã nộp theo Biên lai thu số Ơ, S, O cùng ngày 26/3/2019.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật k từ ngà tu n án./