Bản án 205/2023/DSPT — Tranh chấp hợp đồng vay tài sản

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo bản án sơ thẩm, vụ án có nội dung như sau:

Theo Đơn khởi kiện đề ngày 01/07/2021 và những lời khai tiếp theo trong quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn là ông Phạm Phúc Bình trình bày:

Khoảng năm 2008, ông có quen bà Bùi Thị Kim Chi qua bà Bạch Vân làm ở rạp xiếc và ông Nguyễn Văn Chi làm ở phòng hành chính Pacific Airline. Ông và bà Chi có quan hệ tình cảm, bồ bịch với nhau. Sau đó, ông có cho bà Chi vay tiền nhiều lần, tổng cộng là 850.000.0000 đồng.

Cụ thể như sau: Cuối năm 2012 ông không nhớ chính xác ngày tháng, bà Chi hỏi vay ông tiền, vì tình cảm nên ông đồng ý cho bà Chi vay tiền nhưng không viết giấy tờ. Thời điểm đó, ông bán nhà ở Thành phố Hồ Chí Minh, nên đã cho bà Chi vay đợt 1 là 700.000.000đồng trong Sài Gòn, không có giấy tờ vay nợ, lần cho bà Chi vay tiền trước cửa ngân hàng Công thương góc Trần Hưng Đạo - Nguyễn Biểu, Quận 5, thành phố Hồ Chí Minh. Bà Chi nhận trực tiếp của vợ người mua nhà, tiền nhận trong Ngân hàng, nhờ Ngân hàng đếm tiền, sau đó bà Chi chuyển tiền đi đâu ông không biết, nhận tại Ngân hàng là 500.000.000đ, và nhận tại nhà 185/29 Nguyễn Văn Cừ, phường 2, quận 5, thành phố Hồ Chí Minh là 150.000.000đồng, không viết giấy nợ và không có ai làm chứng, ông cũng không nhớ chính xác ngày tháng. Lần 2 vào khoảng tháng 4/2013 ông không nhớ ngày, bà Chi lại hỏi vay ông tại Hà Nội, ông đưa tiền cho bà Chi trước cửa Ngân hàng Công thương tại Trần Khát Chân, quận Hai Bà Trưng, Thành phố Hà Nội số tiền 150.000.000đồng cũng không có giấy nợ và không có ai làm chứng. Tổng cộng số tiền ông cho bà Chi vay là 850.000.000đồng. Sau đó, do cần tiền xây nhà nên ông đã nhiều lần đòi bà Chi nhưng bà Chi chỉ hứa hẹn chứ không trả cho ông. Năm 2015 đến 2016, bà Chi đã trả ông nhiều lần, với tổng số tiền là 190.000.0000 đồng. Từ năm 2017 đến năm 2018, vì thấy bà Chi hẹn trả mà không trả nên ông tiến hành ghi âm nhiều lần các cuộc nói chuyện bằng điện thoại để trên bàn và ghi âm qua các cuộc ông điện thoại cho bà Chi nói chuyện về việc đòi nợ và bà Chi hứa hẹn trả, bà Chi có biết việc ông ghi âm.Ông cũng không nhớ chính xác ngày tháng các cuộc đã ghi âm.

Đề nghị Tòa án nhân dân quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội giải quyết những vấn đề sau: Buộc bà Chi trả cho ông số nợ gốc là 660.000.000 đồng và số lãi theo từng năm của Ngân hàng Nhà nước, tính đến tháng 8 năm 2021 là 640.000.000 đồng, tổng số tiền phải thanh toán là 1.300.000.000 đồng. Bà Chi phải có nghĩa vụ thanh toán số tiền lãi phát sinh theo lãi suất của Ngân hàng nhà nước cho đến khi bà Chi thực tế thanh toán hết khoản nợ

Bị đơn là bà Bùi Thị Kim Chi trình bày:

Bà và ông Phạm Phúc Bình trú tại 103 Nguyễn Khuyến, quận Đống Đa, Hà Nội có quan hệ tình cảm yêu đương, bồ bịch từ năm 2008. Quá trình yêu nhau, ông Bình thỉnh thoảng có cho bà Chi tiền để chi vào sinh hoạt của hai người trong cuộc sống hàng ngày như: Ăn uống, mua đồ dùng sinh hoạt và chi phí đi chơi, du lịch...Ông chỉ đưa vài triệu hoặc chục triệu để chi phí. Việc đưa tiền không hề viết giấy tờ chỉ là để phục vụ sinh hoạt của hai người, quá trình đưa tiền chi phí sinh hoạt diễn ra trong vòng 07 năm và bà không nhớ cụ thể số tiền ông Bình đưa bao nhiêu lần và bao nhiêu tiền. Sau đó, do bà thấy ông Bình không chung thủy nên đã quyết định chia tay ông Bình. Khi bà nói chia tay thì ông Bình đã có thái độ không tốt và cho người đòi nợ bà. Do ông Bình dùng người gây sức ép chặn đường, dọa nạt, đến nhà chửi bới nên bà đã trả một lần 190.000.000 đồng và một số lần khác bà không nhớ nhưng tổng số đã trả khoảng 220.000.000 đồng, nhưng nay ông Bình nói bà chỉ đưa ông 190.000.000 đồng, bà cũng đồng ý, vì đây là số tiền bà hỗ trợ cho ông Bình trong lúc ông Bình gặp khó khăn. Việc ông Bình khi đến nhà bà ghi âm là ghi âm trộm bà không hề biết, không được sự đồng ý của bà và ghi âm các cuộc nói chuyện với bà qua điện thoại chỉ là các câu chuyện tầm phào không có nói gì đến việc bà nợ tiền ông Bình như ông trình bày. Nay ông Bình khởi kiện đòi bà 660.000.000 đồng là không có cơ sở. Bà khẳng định không vay nợ ông Bình và cũng không có tài liệu nào thể hiện là bà vay nợ ông Bình, bà không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Bình.

Quá trình giải quyết vụ án, ông Bình trình bày có những người sau biết về việc ông cho bà Bùi Thị Kim Chi vay tiền là ông Đỗ Quốc Việt là người mua nhà của ông tại Thành phố Hồ Chí Minh, bà Bạch Thị Hồng Vân và ông Lê Văn Chi là bạn chung của ông và bà Bùi Thị Kim Chi.

Tòa án cấp sơ thẩm tiến hành lấy lời khai những người có tên trên thể hiện.

Bà Bạch Thị Hồng Vân trình bày:

Bà và ông Bình là bạn quen thân ngoài xã hội đã nhiều năm. Đã nhiều lần bà nghe ông Bình nói về việc cho bà Chi vay nợ. Bà không quen biết bà Chi. Gần tết năm 2018, ông Bình có nhờ bà đi cùng đến nhà bà Chi để hỏi về số tiền nợ bà Chi có hứa hẹn trả nợ cho ông Bình. Sau vài lần nữa cùng đi với ông Bình đến nhà bà Chi cũng với ý định đòi nợ thì bà Chi lại từ chối không muốn trả món tiền nợ đó, nên ông Bình đã có ý định ghi âm lại những lần nói chuyện sau đó. Bà có chứng kiến về việc đã nghe ghi âm, nhưng không nhớ ngày giờ. Việc ghi âm có công khai và bật lại cho bà và bà Chi cùng nghe, do đó bà Chi đã đối phó lại, gây khó dễ cho ông Bình, nhiều lần trốn không gặp. Những lần đó chỉ có bà đến cùng ông Bình, việc ông Bình cho bà Chi vay tiền như thế nào bà không được chứng kiến, cũng không biết quan hệ giữa hai người. Bà chỉ chứng kiến từ những lần đến nhà bà Chi đòi nợ của ông Bình. Bà chỉ là người chứng kiến việc đi đòi nợ chứ không liên quan gì đến quan hệ hay việc vay nợ giữa ông Bình và bà Chi.

Ông Lê Văn Chi trình bày:

Ông và ông Phạm Phúc Bình là bạn quen biết nhau ngoài xã hội, bà Bùi Thị Kim Chi là em của một người bạn của ông. Theo ông được biết ông Bình và bà Chi là bạn quen biết nhau ngoài xã hội. Khoảng năm 2014 – 2015, ông Bình có nói với ông là cho bà Chi vay tiền 900.000.000 đồng, và đưa 02 lần, ông không được chứng kiến việc ông Bình cho bà Chi vay tiền, sau này ông chỉ được nghe ông Bình kể lại. Ông Bình nói với ông là bà Chi muốn vay tiền để góp cổ phần xây bệnh viện nào đó và bà Chi có hứa trả nhưng không nói rõ thời gian. Ông cùng ông Bình đến nhà bà Chi 03 lần để yêu cầu bà Chi thanh toán. Trong đó, có 01 lần ông Bình đặt máy ghi âm nhưng không thành do bà Chi không đồng ý việc ghi âm, ông không nhớ cụ thể là ngày nào. Trong quá trình đòi nợ, có 01 lần ông đi cùng ông Bình đến nhà bà Chi, ngày hôm sau ông Bình chạy đến nhà ông và bảo “Chi nó đã trả được cho tôi 190.000.000 đồng rồi”.Ông Bình rủ ông cùng đến nhà bà Chi do ông Bình ngại, còn ông không phải là người chứng kiến cũng như biết toàn bộ sự việc. Ngoài những nội dung trên, ông Chi không biết nội dung nào khác.

Ông Đỗ Quốc Việt đã được Tòa án tống đạt hợp lệ đến Tòa án nhưng không đến và không có văn bản trình bày ý kiến.

Tại bản án dân sự sơ thẩm số 111/2022/DS-ST ngày 22/9/2022 của Tòa án nhân dân quận Hai Bà Trưng đã xử:

*Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Phạm Phúc Bình đối với bà Bùi Thị Kim Chi về việc "Tranh chấp Đòi nợ".

Giành cho ông Bình được quyền khởi kiện bằng vụ án dân sự khác khi ông có tài liệu chứng cứ khác để chứng minh yêu cầu của ông có căn cứ.

Ngoài ra, bản án sơ thẩm còn quyết định về án phí, quyền kháng cáo, quyền thi hành án của các đương sự.

Không đồng ý với bản án sơ thẩm ngày 28/9/2022, ông Nguyễn Phúc Bình làm đơn kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm số 111/2022/DS-ST ngày 22/9/2022 của Tòa án nhân dân quận Hai Bà Trưng.

Tại phiên hôm nay:

Nguyên đơn là ông Nguyễn Phúc Bình giữ nguyên yêu cầu khởi kiện và yêu cầu kháng cáo. Ông Bình đề nghị Hội đồng xét xử xem xét sửa bản án sơ thẩm buộc bà Chi phải trả cho ông số tiền bà Chi đã vay là 660.000.000 đồng và số tiền lãi là 640.000.000 đồng, tổng cộng số tiền bà Chi phải trả cho ông Bình là 1.300.000.000 đồng

Bị đơn là bà Bùi Thị Kim Chi trình bày không đồng ý với yêu cầu khởi kiện và yêu cầu kháng cáo của ông Nguyễn Phúc Bình. Đối với số tiền bà Chi đã trả cho ông Bình là 190.000.000 đồng bà Chi trình bày số tiền này bà Chi trả cho ông Bình để thanh toàn số tiền ông Bình bỏ ra mua giấy dép, quần áo, đi du lịch cho bà Chi.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội tham gia phiên toà phát biểu quan điểm:

Về tố tụng: Thẩm phán, Hội đồng xét xử, Thư ký phiên tòa thực hiện đúng, đầy đủ các bước tố tụng theo quy định của pháp luật kể từ khi thụ lý vụ án cho đến trước khi nghị án.

Các đương sự chấp hành đầy đủ quyền và nghĩa vụ tố tụng theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Đơn kháng cáo của nguyên đơn làm trong hạn luật định nên được coi là hợp lệ về hình thức.

Về nội dung: Sau khi phân tích nội dung vụ án, đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội đề nghị Hội đồng xét xử căn cứ Khoản 1 Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự không chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn giữ nguyên bản án sơ thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Căn cứ các tài liệu có trong hồ sơ được thẩm tra tại phiên tòa, căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa. Nhận thấy:

1. Về tố tụng:

Về thẩm quyền, quan hệ pháp luật giải quyết vụ án:

Ngày 12/07/2021 ông Phạm Phúc Bình nộp đơn khởi kiện đối với bà Bùi Thị Kim Chi, Hộ khẩu thường trú và trú tại: số 77A ngõ 281 Trần Khát Chân, phường Thanh Nhàn, quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội.Căn cứ Khoản 3 Điều 26, Điểm a Khoản 1 Điều 35, Điểm a Khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự Toà án nhân dân quận Hai Bà Trưng thụ lý giải quyết vụ án là có căn cứ.

Căn cứ các tài liệu chứng cứ do đương sự giao nộp có trong hồ sơ vụ án, Tòa án cấp sơ thẩm xác định quan hệ pháp luật là “tranh chấp đòi nợ” là có căn cứ.

Xác định người tham gia tố tụng:

Trong quá trình giải quyết vụ án tại cấp sơ thẩm ông Bình đề nghị xác định ông Lê văn Chi và bà Bạch Thị Hồng Vân là người làm chứng về việc ông cho bà Chi vay tiền, nhưng theolời khai của ông Lê Văn Chi và bà Bạch Thị Hồng Vân thì ông Chi và bà Vân không chứng kiến việc ông Bình cho bà Chi vay tiền mà chỉ được nghe ông Bình kể lại và cùng ông Bình đến nhà bà Chi đòi tiền. Bà Vân và ông Chi không nắm được ông Bình cho bà Chi vay bao nhiêu tiền, ở đâu và vào thời gian nào. Ông Đỗ Quốc Việt đã được Tòa án triệu tập đến nhưng ông Việt không đến và cũng không có văn bản trình bầy ý kiến gửi đến Tòa án. Theo Điều 77 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 quy định:“người làm chứng là người biết các tình tiết có liên quan đến nội dung vụ việc, được đương sự đề nghị hoặc Tòa án triệu tập tham gia tố tụng với tư cách là người làm chứng.”

Tòa án cấp sơ thẩm xác định bà Bạch Thị Hồng Vân, ông Lê Văn Chi và ông Đỗ Quốc Việt không phải là người làm chứng trong vụ án Dân sự về đòi nợ giữa ông Phạm Phúc Bình và bà Bùi Thị Kim Chi là có căn cứ.

Sau khi xét xử sơ thẩm, bị đơn là ông Nguyễn Phúc Bình làm đơn kháng cáo toàn bộ bản án, Tòa án cấp phúc thẩm đã tiến hành thụ lý vụ án và giải quyết vụ án theo quy định của pháp luật.

2. Về hình thức: Nguyên đơn làm đơn kháng cáo trong hạn luật định về hình thức là hợp lệ.

Tại phiên tòa ngày hôm nay các đương sự không xuất trình được thêm tài liệu, chứng cứ gì mới.

3. Về nội dung: Xét kháng cáo của ông Nguyễn Phúc Bình

Theo ông Bình trình bày trong quá trình quen biết bà Chi thời gian từ năm 2012.đến năm 2013 ông Bình cho bà Chi vay số tiền 850.000.000 đồng; sáu nhieeud lần ồng bình đồi bà Chi trả tiền thì bà Chi đã trả cho ông số tiên 190.000.000đồng; số tiền bà Chi nợ ông là 660.000.000 đồng, ông Bình đã nhiếu lần gặp bà Chi để đòi lại số tiền này nhứng bà Chi không trả nên ông Bình có đơn khởi kiện bà Chi yêu cầu bà Chi phải trả ông số tiền 660.000.000 đồng và số lãi theo từng năm của Ngân hàng Nhà nước, tính đến tháng 8 năm 2021 là 640.000.000 đồng, tổng số tiền phải thanh toán là 1.300.000.000 đồng.

Hội đồng xét xử xét thấy:

Qua các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án thể hiện ông Phạm Phúc Bình có cho bà Bùi Thị Kim Chi vay tiền nhưng giữa ông Bình và bà Chi không lập giấy vay tiền và việc ông Bình cho bà Chi vay tiền cũng không có người làm chứng việc ông Bình có đưa cho bà Chi bao nhiêu tiền.

Đối với các File ghi âm ông Bình cung cấp cho Tòa án cấp sơ thẩm và bà Chi xác nhận là tiếng nói của bà, Ông Bình đã tự chuyển thành bản viết nộp tòa án cấp sơ thẩm. Trong các File ghi âm và bản dịch ra chữ viết do ông Bình xuất trình đã được công bố công khai tại phiên tòa sơ thẩm, ông Bình cũng xác nhận không có câu nào bà Chi nói nợ ông bao nhiêu tiền, không có nội dung nào thể hiện bà Bùi Thị Kim Chi nói vay nợ ông Phạm Phúc Bình bao nhiêu tiền. Tại các buổi làm việc, hòa giải tại Tòa án cấp sơ thẩm bản thân ông Bình cũng xác nhận những lần ông đưa tiền cho bà Chi vay ông bà không viết giấy tờ gì và cũng không có ai làm chứng, bản thân ông cũng không nhớ chính xác ngày tháng đưa tiền cho bà Chi. Bà Chi không công nhận việc vay nợ ông Bình, các cuộc nói chuyện mà ông Bình ghi âm bà không hề biết, theo bà đây là ghi âm không được sự đồng ý của bà. Các nhân chứng ông Bình đưa ra đều là bạn bè của ông và chỉ nghe ông kể lại chứ không hề chứng kiến trực tiếp việc ông đưa tiền cho bà Chi vay, do vậy không xác định là người làm chứng trong vụ kiện. Các tài liệu ông Bình nộp cho Tòa án sơ thẩm là các File ghi âm lưu trong UBS ông Bình nộp Tòa án cấp sơ thẩm đã được Tòa án cấp sơ thẩm kiểm chứng tại phiên tòa sơ thẩm cũng không thể hiện ghi âm thời gian nào, bằng phương tiện kỹ thuật gì, tính hợp pháp của việc ghi âm nên không đủ cơ sở để xác định là chứng cứ để chứng minh. Ngoài ra trong các File ghi âm không có lời nào của bà Chi xác nhận nợ ông Bình bao nhiêu tiền, ngoài file ghi âm ông Bình nộp cho Tòa án cấp sơ thẩm, ông Bình không có tài liệu chứng cứ nào khác để xác định ông đã cho bà Chi vay số tiền 660.000.000 đồng,

Trong quá trình giải quyết vụ án tại cấp phúc thẩm ông Bình cùng không xuất trình được chứng cứ tài liệu gì mới để chứng minh cho việc bà Chi đã vay của ông Bình bao nhiêu tiền và vay tiền vào thời điểm nào nên Tòa án cấp sơ thẩm không chấp nhận yêu cầu khởi kiện đòi nợ của ông Bình đối với bà Chi là có căn cứ.

Tuy nhiên trong các File ghi âm ông xuất trình có nhắc đến các việc khác liên quan đến ông và bà Chi, còn cụ thể là nội dung gì thì không nêu rõ ràng, do vậy Tòa án cấp sơ thẩm giành quyền khởi kiện cho ông Bình bằng vụ án dân sự khác đối với những nội dung này của ông Bình khi ông có tài liệu chứng cứ mới để chứng minh là có căn cứ.

Đối với yêu cầu của ông Bình với bà Chi phải trả lãi đối với khoản vay như đã nhận định ở trên do không chấp nhận yêu cầu khởi kiện nên Tòa án cấp sơ thẩm không xem xét giải quyết là có căn cứ.

Từ những nhận định trên Hội đồng xét xử xét thấy đương sự kháng cáo không đưa ra được các tài liệu, căn cứ gì để chứng minh cho yêu cầu kháng cáo của mình nên không chấp nhận kháng cáo. Hội đồng xét xử giữ nguyên bản án sơ thẩm như đã phân tích ở trên.

Đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội tham gia phiên tòa phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử.

Về án phí:

Án phí sơ thẩm: Ông Nguyễn Phúc Bình trên 60 tuổi nên miễn nộp án dân sự sơ thẩm.

Án phí phúc thẩm: Ông Nguyễn Phúc Bình trên 60 tuổi nên miễn nộp án dân sự phúc thẩm.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH

Căn cứ:

- Khoản 1 Điều 308, Điều 147, Điều 148 Bộ luật Tố tụng dân sự;

- Các Điều 121; điều 471của Bộ luật Dân sự 2005

- Điểm đ Khoản 1 điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án;

Xử:

1. Giữ nguyên bản án dân sự sơ thẩm số 111/2022/DS-ST ngày 22/9/2022 của Toà án nhân dân quận Hai Bà Trưng và quyết định cụ thể như sau:

Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Phạm Phúc Bình đối với bà Bùi Thị Kim Chi về việc "Tranh chấp Đòi nợ".

Giành cho ông Bình được quyền khởi kiện bằng vụ án dân sự khác khi ông có tài liệu chứng cứ khác để chứng minh yêu cầu của ông có căn cứ.

2. Về án phí:

2.1. Án phí sơ thẩm:

Ông Nguyễn Phúc Bình được miễn nộp án dân sự sơ thẩm.

2.2. Án phí phúc thẩm:

Ông Nguyễn Phúc Bình được miễn nộp án dân sự phúc thẩm.

Trường hợp bản án, quyết định được thi hành án theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, Điều 7, Điều 7a, Điều 7b và Điều 9 Luật Thi hành án dân sự; Thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.

TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM