Bản án 20/2025/HC-PT — Hành chính

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo Đơn khởi kiện, lời khai trong quá trình giải quyết vụ án, người khởi kiện là ông Lưu Văn M thống nhất trình bày:

Gia đình ông có thửa đất tại địa chỉ số I N, phường L, quận N, thành phố Hải Phòng. Nguồn gốc thửa đất do gia đình nhận chuyển nhượng từ ông Đồng Xuân Đ1 vào năm 1983. Tại Biên bản kiểm kê tài sản và hoa màu thuộc phạm vi GPMB thi công Quốc lộ 5 lập ngày 08/08/1996, các cơ quan nhà nước như UBND phường L, Ban Quản lý dự án các công trình giao thông công cộng Hải Phòng, Phòng Địa chính quận N cũng đã xác nhận nguồn gốc đất do gia đình nhận chuyển nhượng từ năm 1983 của ông Đồng Xuân Đ1. Năm 1996, khi thực hiện Dự án Đường E nhằm mục đích phát triển hạ tầng giao thông, Nhà nước đã thu hồi một phần diện tích đất của gia đình và các cơ quan chức năng xác định là đất ở, đủ điều kiện bồi thường toàn bộ phần diện tích đất bị thu hồi. Năm 2001, sau khi thực hiện Dự án Đường E, UBND phường L tiến hành đo đạc thực tế hiện trạng sử dụng đất và cấp cho gia đình Biên bản xác định ranh giới và Hồ sơ kỹ thuật thửa đất thể hiện gia đình ông là chủ sử dụng hợp pháp 48,4m2 đất ở. Năm 2018, Nhà nước thi công đường cống hộp đã làm nứt vỡ nhà của gia đình, Nhà nước đã bồi thường cho gia đình ông để xây lại căn nhà phía mặt mương đã được thi công theo đúng chỉ giới đã được đo đạc kiểm đếm trước đó. Ngày 13/5/2020, Trung tâm K (thuộc Sở T1) lập Trích lục địa chính số 69/2020-TL. Theo trích lục gia đình ông được ghi nhận sử dụng 52,6m2 đất ở.

Như vậy, gia đình đã sử dụng ổn định thửa đất từ trước ngày 15/10/1993, không xảy ra tranh chấp, không có hành vi phạm vi phạm về đất đai, được ghi nhận quyền sử dụng đất là hợp pháp bởi các cơ quan hành chính Nhà nước qua nhiều thời kỳ. Gia đình ông thuộc trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 101 Luật Đất đai 2013 và phải được bồi thường đủ 100% giá trị quyền sử dụng đất và vật kiến trúc trên đất với diện tích 52,6m2.

Tuy nhiên, trong quá trình thu hồi đất, UBND phường L và UBND quận N đã xác định sai nguồn gốc đất khi cho rằng đất gia đình ông M đang sử dụng là lấn chiếm đất của HTX Đ2 và trừ 50% giá trị quyền sử dụng đất là không có căn cứ. Từ việc xác định sai nguồn gốc đất dẫn đến Chủ tịch UBND quận N xử phạt vi phạm hành chính trái luật.

Các Biên bản vi phạm hành chính do UBND phường L lập và Biên bản xác minh tình tiết của vụ việc vi phạm hành chính lập các ngày 16/9/2022 và ngày 01/11/2022 là trái quy định pháp luật cả về hình thức và nội dung, cụ thể: Theo Luật Xử lý vi phạm hành chính: Trong quá trình xử lý vi phạm hành chính, việc lập biên bản vi phạm hành chính phải được các cơ quan có thẩm quyền thực hiện công khai, minh bạch, dân chủ và đều bắt buộc cơ quan có thẩm quyền xử phạt phải làm việc với cá nhân, tổ chức vi phạm. Tuy nhiên, khi UBND phường L tiến hành lập biên bản vi phạm và biên bản xác minh tình tiết vi phạm thì gia đình không hề hay biết, không nhận được bất kỳ thông báo và cũng không hề cho người dân được giải trình. Về nội dung: Các thế hệ gia đình ông M sinh sống tại đây đã hàng chục năm nhưng chưa bao giờ bị Cơ quan chức năng thông báo hay xử lý về hành vi vi phạm. Những người ký tên vào Biên bản xác minh tình tiết vi phạm hành chính gồm: Bà Nguyễn Thị Ngọc N (Chủ tịch UBND phường), ông Bùi Đức P4 (Công chức Địa chính - Xây dựng), ông Nguyễn Văn N1 (Công chức Địa chính

- Xây dựng phường), bà Nguyễn Thị Kim A (Chủ tịch UBMTTQVN) phường, Ông Vũ Xuân S – Tổ trưởng Tổ Dân phố số E phường L). Toàn bộ những người này,tại thời điểm năm 2006 chưa giữ bất cứ chức vụ, quyền hạn nào tại UBND phường L hay Tổ dân phố lại xác nhận vi phạm xây dựng công trình trái phép từ năm 2006. (Trong hồ sơ thể hiện BB số 99/BB-XM ngày 01/11/2022 nhưng trong QĐ số 2560 lại thể hiện BB ngày 16/9/2022).

Đặc biệt, theo Trích lục địa chính số 69/2020- TL do Trung tâm K lập vào ngày 13/5/2020, ông M cho rằng thửa đất của gia đình ông không vi phạm vào chỉ giới xây dựng thể hiện trên trích lục địa chính số 69. Vậy thì UBND phường L căn cứ vào đâu xác định gia đình ông lấn chiếm 4.2m2 hành lang mương An Kim H4.

Như vậy, UBND phường L xác lập và ban hành các văn bản không có căn cứ về mặt nội dung và sai qui định về trình tự, thủ tục. Căn cứ vào các Biên bản này, Chủ tịch UBND quận N đã ban hành các Quyết định xử phạt vi phạm hành chính, áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả, cưỡng chế đều trái pháp luật: thực tế gia đình sử dụng 52,4m2 đất ở nhưng tại phương án bồi thường chỉ ghi nhận 48,4m2 gây thiệt hại cho gia đình 4,2m2 .

Trên thực tế gia đình bị thu hồi đất từ ngày 17/11/2022 nhưng gia đình vẫn chưa được nhận tái định cư nên đề nghị UBND quận N phải chi trả phần hỗ trợ tạm lánh cho đến khi gia đình nhận được bàn giao tái định cư và hỗ trợ thêm 06 tháng kể từ nhận đất theo quy định tại khoản 3 Điều 85 Luật Đất đai “Việc thu hồi đất ở chỉ được thực hiện sau khi hoàn thành xây dựng nhà ở hoặc cơ sở hạ tầng của khu tái định cư”.

Từ các sai phạm trên của UBND quận N, ông Lưu Văn M yêu cầu Tòa án:

+ Hủy Quyết định số 3103/QĐ-UBND ngày 17/11/2022 của UBND quận N về việc thu hồi đất thực hiện dự án đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật phục vụ các dự án đầu tư cải tạo chung cư cũ trên địa bàn phường Đ (giai đoạn 1);

+ Hủy Quyết định số 3148/QĐ-UBND ngày 17/11/2022 của UBND quận N về việc phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đối với các hộ gia đình, cá nhân có đất thu hồi thực hiện dự án ĐTXD hạ tầng kỹ thuật phục vụ các dự án đầu tư cải tạo chung cư cũ trên địa bàn phường Đ tại phường L, quận N (kèm theo phương án bồi thường của hộ gia đình ông Lưu Văn M;

+ Hủy Quyết định số 2570/QĐ-KPHQ ngày 07/10/2022 v/v buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả của Chủ tịch UBND quận N;

+ Hủy Quyết định số 2904/QĐ-SĐBS ngày 02/11/2022 v/v sửa đổi, bổ sung một phần quyết định trong xử phạt vi phạm hành chính của Chủ tịch UBND quận N;

+ Hủy Quyết định số 3616/QĐ-CCXP ngày 12/12/2022 v/v cưỡng chế buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả của Chủ tịch UBND quận N;

+ Đề nghị được cấp 01 suất tái định cư lô chính và 01 lô phụ

Quan điểm của người bị kiện: Nguồn gốc đất thu hồi của hộ ông Lưu Văn M nguyên là hồ cá của Hợp tác xã Đ2. Năm 2001, khi đo vẽ thành lập Bản đồ địa chính phường L, ông M sử dụng đất tại thửa 98, tờ bản đồ địa chính LT23, diện tích 48.4m2, mục đích sử dụng đất: Làm nhà ở. Năm 2020, lập Trích lục địa chính số 69/2020/TL-1/500 hộ ông Lưu Văn M sử dụng đất tại thửa đất 89, loại đất ở đô thị, diện tích 52,6m2. Diện tích biến động tăng 4.2m2 so với bản đồ địa chính năm 2001 là do sử dụng ra mương An Kim H4. Căn cứ Điều 74, Điều 75 Luật Đất đai năm 2013; căn cứ khoản 2 Điều 6 Nghị định số 45/2014/NĐ-CP ngày 15/12/2014 của Chính phủ quy định về thu tiền sử dụng đất khi công nhận quyền sử dụng đất,UBND quận N, hộ ông Lưu Văn M đã được bồi thường về đất 1.164.020.000đồng, bồi thường vật kiến trúc 373.843.715 đồng, bồi thường chi phí di chuyển 5.000.000 đồng, các khoản hỗ trợ 41.000.000 đồng; và về tái định cư giao 01 suất tái đinh cư. Các quyết định hành chính do UBND và Chủ tịch UBND quận N ban hành đối với gia đình ông Lưu Văn M đã được đảm bảo đúng quy định pháp luật. Vì vậy, đề nghị Tòa án giữ nguyên các quyết định mà UBND quận N và Chủ tịch UBND quận N đã ban hành.

Tại Bản án sơ hành chính sơ thẩm số 20/2024/HC-ST ngày 29 tháng 3 năm 2024 của Tòa án nhân dân thành phố Hải Phòng đã quyết định:

Căn cứ khoản 1 Điều 30; Điều 32; điểm a khoản 2 Điều 193; Điều 194 Luật Tố tụng hành chính năm 2015;

Căn cứ Điều 74, Điều 75, Điều 83, khoản 1, khoản 2 Điều 100 Luật Đất đai;

Căn cứ khoản 2 Điều 6 Nghị định số 45/2014/NĐ-CP ngày 15/12/2014 của Chính phủ quy định về thu tiền sử dụng đất;

Căn cứ khoản 1, khoản 2 Điều 6, Điều 22, Điều 25 Nghị định số 47/2014/NĐ-CP quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi nhà nước thu hồi đất;

Căn cứ vào khoản 4 Điều 27, Điều 28 Pháp lệnh khai thác và bảo vệ các công trình Thủy lợi số 36 ngày 31/8/1994;

Căn cứ điểm c khoản 5 Điều 12 Nghị định số 140/2005/NĐ-CP ngày 11/11/2005 quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực khai thác và bảo vệ công trình thủy lợi;

Căn cứ điểm b khoản 1 Điều 6; Điều 28; khoản 2 Điều 65; Điều 85; khoản 3 Điều 18; Điều 70; Điều 86; Điều 87 Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi bổ sung 2020);

Căn cứ Điều 7; điểm b khoản 1 Điều 8; Điều 14 Nghị định số 118/2021/NĐ-CP ngày 23/12/2021 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Xử lý vi phạm hành chính;

Căn cứ Điều 33 Nghị định số 166/2013/NĐ-CP ngày 12/11/2013 của Chính phủ quy định về cưỡng chế thi hành Quyết định xử phạt vi phạm hành chính;

Căn cứ Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Xử:

1. Bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của người khởi kiện là ông Lưu Văn M về việc:

- Hủy Quyết định số 3103/QĐ-UBND ngày 17/11/2022 của UBND quận N về việc thu hồi đất thực hiện dự án đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật phục vụ các dự án đầu tư cải tạo chung cư cũ trên địa bàn phường Đ (giai đoạn 1);

- Hủy Quyết định số 3148/QĐ-UBND ngày 17/11/2022 của UBND quận N về việc phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đối với các hộ gia đình, cá nhân có đất thu hồi thực hiện dự án ĐTXD hạ tầng kỹ thuật phục vụ các dự án đầu tư cải tạo chung cư cũ trên địa bàn phường Đ tại phường L, quận N (kèm theo phương án bồi thường của hộ gia đình ông Lưu Văn M;

- Hủy Quyết định số 2570/QĐ-KPHQ ngày 07/10/2022 v/v buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả của Chủ tịch UBND quận N;

- Hủy Quyết định số 2904/QĐ-SĐBS ngày 02/11/2022 v/v sửa đổi, bổ sung một phần quyết định trong xử phạt vi phạm hành chính của Chủ tịch UBND quận N;

- Hủy Quyết định số 3616/QĐ-CCXP ngày 12/12/2022 v/v cưỡng chế buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả của Chủ tịch UBND quận N;

- Yêu cầu được cấp thêm 01 suất tái định cư hộ phụ cho gia đình;

- Yêu cầu UBND quận N bồi thường thêm 10% giá trị đất đã thu hồi;

- Yêu cầu UBND quận N hỗ trợ tạm lánh từ khi bàn giao đất cho đến khi nhận tái định cư.

Ngoài ra, Tòa án sơ thẩm còn quyết định về án phí, thông báo quyền kháng cáo theo quy định của pháp luật.

Ngày 30/3/2024, người khởi kiện ông Lưu Văn M có đơn kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm.

Tại phiên toà phúc thẩm:

Người khởi kiện: giữ nguyên kháng cáo đề nghị huỷ Quyết định số 3148/QĐ-UBND ngày 17/11/2022, rút hết các yêu cầu về các vấn đề khác và các quyết định khác của Chủ tịch UBND quận N Người khởi kiện không xuất trình thêm tài liệu chứng cứ mới.

Người bị kiện: vắng mặt, có đơn giữ nguyên ý kiến đã trình bày; không chấp nhận việc rút yêu cầu khởi kiện của người khởi kiện.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: nhất trí với ý kiến người khởi kiện.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội phát biểu ý kiến:

- Về tố tụng: Quá trình thụ lý, giải quyết vụ án theo thủ tục phúc thẩm, Hội đồng xét xử, Thư ký phiên tòa và những người tham gia tố tụng đã chấp hành đúng theo quy định của pháp luật. Đơn kháng cáo trong hạn luật định, nên được chấp nhận để xem xét theo thủ tục phúc thẩm.

- Về nội dung: xét kháng cáo của người khởi kiện, căn cứ vào các ý kiến trình bày của các đương sự và tài liệu có trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên toà; Viện kiểm sát nhận thấy yêu cầu khởi kiện của người khởi kiện là không có căn cứ, do đó Tòa án cấp sơ thẩm bác yêu cầu khởi kiện của người khởi kiện là đúng. Đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm căn cứ khoản 1 Điều 241 LTTHC, bác kháng cáo, giữ nguyên Bản án hành chính sơ thẩm của Tòa án nhân dân thành phố Hải Phòng.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[2.3] Đối với diện tích 48,4 m2 đã thu hồi, bên phía người khởi kiện cho rằng không phải nộp nghĩa vụ tài chính 50%, Hội đồng xét xử xét thấy: Tại Điều 6 Nghị định số 45/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 về thu tiền sử dụng đất khi công nhận quyền sử dụng (cấp Giấy chứng nhận) cho hộ gia đình, cá nhân đối với đất đã sử dụng ổn định từ trước ngày 15/10/1993 mà không có một trong các loại giấy tờ quy định tại khoản 1 Điều 100 Luật Đất đai 2013: “ …2. Hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất để ở mà tại thời điểm bắt đầu sử dụng đất đã có một trong các hành vi vi phạm theo quy định tại Điều 22 Nghị định của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đất đai, nhưng nay nếu được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở thì phải nộp 50% tiền sử dụng đất đối với diện tích đất trong hạn mức công nhận đất ở theo giá đất quy định tại Bảng giá đất; nộp 100% tiền sử dụng đất đối với diện tích đất vượt hạn mức công nhận đất ở theo giá đất quy định tại điểm b, điểm c Khoản 3 Điều 3 Nghị định này tại thời điểm có quyết định công nhận quyền sử dụng đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền”. Đối chiếu với các quy định pháp luật nêu trên xét thấy trong quá trình sử dụng đất của hộ ông Lưu Văn M thuộc trường hợp “Hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất để ở mà tại thời điểm bắt đầu sử dụng đất đã có một trong các hành vi vi phạm theo quy định tại Điều 22 Nghị định của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đất đai, nhưng nay nếu được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở thì phải nộp 50% tiền sử dụng đất đối với diện tích đất trong hạn mức công nhận đất ở theo giá đất quy định tại Bảng giá đất”. Vì vậy, UBND quận N xác định diện tích đất 48,8m2 thu hồi đối với hộ gia đình ông Lưu Văn M phải nộp 50% nghĩa vụ tài chính là có căn cứ.

Theo Báo cáo xác minh của Công an phường L thì trên diện tích đất đã thu hồi có 02 nhân khẩu ăn ở, sinh hoạt trực tiếp tại thời điểm thu hồi đất của nhà ông Lưu Văn M gồm có ông Lưu Văn M và vợ là Dương Thị P3. Đối với các nhân khẩu gồm anh Lưu Xuân Đ, chị Trần Thị H3 và chị Lưu Phương T không ăn ở, sinh hoạt trên đất. Đối chiếu với quy định tại khoản 2 Điều 6 Nghị định số 47/2014/NĐ-CP quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất, Hội đồng xét duyệt tái định cư đã giao 01 suất tái định cư hộ chính cho hộ gia đình ông Lưu Văn M là có căn cứ. Vì vậy, yêu cầu của ông Lưu Văn M về việc giao thêm 01 suất tái định cư hộ phụ cho gia đình ông M không có căn cứ để chấp nhận.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 1 Điều 241 Luật Tố tụng hành chính; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án, xử:

1. Bác kháng cáo của người khởi kiện ông Lưu Văn M. Giữ nguyên toàn bộ quyết định của Bản án án hành chính sơ thẩm số 20/2024/HC-ST ngày 29 tháng 3 năm 2024 của Tòa án nhân dân thành phố Hải Phòng.

2. Về án phí phúc thẩm: Ông Lưu Văn M là người cao tuổi nên được miễn án phí hành chính phúc thẩm.

3. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.