Bản án 20/2024/DS-ST — Tranh chấp về hụi, họ, biêu, phường

[1] Nguyên đơn bà Mai Thị Bích N có đơn đề nghị xét xử vắng mặt, bị đơn bà Đào Đặng Tố U và ông Trần Văn L vắng mặt tại phiên tòa không có lý do dù đã được triệu tập hợp lệ đến lần thứ hai nên Hội đồng xét xử căn cứ vào Điều 227 Bộ luật tố tụng dân sự tiến hành xét xử vắng mặt bà N, bà U và ông L là phù hợp.

[2] Căn cứ vào tài liệu, chứng cứ mà nguyên đơn bà N cung cấp là 05 giấy ủy nhiệm chi và 02 giấy sổ phụ tài khoản tiền gửi không kỳ hạn cũng như 02 danh sách hụi viên thể hiện nội dung: bà N đã chuyển tiền cho bà U nhiều lần, các lần chuyển tiền đều thể hiện nội dung là đóng tiền hụi cho bà U, số tiền chuyển đều phù hợp với nội dung đơn khởi kiện mà N đã trình bày, tổng số tiền bà N đã góp hụi cho bà U là 104.560.000 đồng; bà N xác định ngày 28/11/2022 bà U chuyển trả bà N 60.000.000 đồng nên bà U còn nợ lại bà N số tiền hụi là 44.560.000 đồng. Trong quá trình giải quyết vụ án, Tòa án đã tống đạt hợp lệ: bản sao đơn khởi kiện của bà Mai Thị Bích N và các tài liệu, chứng cứ kèm theo đơn khởi kiện của bà N; thông báo về việc thụ lý vụ án; thông báo về phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải cho phía bị đơn là bà Đào Đặng Tố U, tuy nhiên bà U vẫn vắng mặt không lý do trong suốt quá trình giải quyết vụ án, đồng thời không có giao nộp cho Toà án văn bản ghi ý kiến của bà U đối với yêu cầu của nguyên đơn bà N, cũng như không có giao nộp bất cứ tài liệu, chứng cứ nào để phản đối yêu cầu của nguyên đơn bà N đưa ra. Do đó, căn cứ vào Điều 91 và 92 của Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015, tài liệu, chứng cứ do nguyên đơn cung cấp, Hội đồng xét xử xét thấy: có đủ căn cứ xác định tổng số tiền bà N đã góp hụi cho bà U là 104.560.000 đồng, sau đó bà U chuyển trả bà N 60.000.000 đồng nên bà U còn nợ lại bà N số tiền hụi là 44.560.000 đồng. Xét thấy, bản thân bà U là chủ hụi đã tham gia giao dịch về góp hụi với bà N nhưng không thực hiện đúng nghĩa vụ của chủ hụi giao phần hụi cho hụi viên là vi phạm hợp đồng, làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của bà N, do đó cần chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà N, buộc bà U phải hoàn trả cho bà N số tiền hụi là 44.560.000 đồng vốn gốc là phù hợp với quy định tại Điều 471 Bộ luật dân sự năm 2015 và Nghị định 19/2019/NĐ-CP ngày 19/02/2019 của Chính phủ về họ, hụi, biêu, phường. Việc bà N không yêu cầu tính lãi là sự tự nguyện của bà nên Hội đồng xét xử ghi nhận.

[3] Đối với yêu cầu của bà N về việc yêu cầu ông Trần Văn L (chồng của bà U) phải liên đới với bà U hoàn trả 44.560.000 đồng tiền hụi cho bà N. Hội đồng xét xử xét thấy: căn cứ vào nội dung đơn khởi kiện của nguyên đơn cũng như tài liệu, chứng cứ do nguyên đơn cung cấp thể hiện ông L mặc dù không có trực tiếp tham gia giao dịch về góp hụi với bà N. Tuy nhiên, theo quy định tại Điều 3 Nghị định số 19/2019/NĐ-CP ngày 19/02/2019 của Chính phủ về họ, hụi, biêu, phường: “Việc tổ chức họ chỉ được thực hiện nhằm mục đích tương trợ lẫn nhau giữa những người tham gia quan hệ về họ”. Bà N là hụi viên đã góp các phần hụi cho chủ hụi là bà U, việc bà U làm chủ hụi cũng nhằm mục đích hưởng hoa hồng từ dây hụi. Do đó, có căn cứ xác định việc bà U mở dây hụi mệnh giá 10 triệu đồng do bà U làm chủ trong đó có bà N tham gia góp hụi cũng nhằm mục đích để bà U tạo ra thu nhập trong thời kỳ hôn nhân hợp pháp của bà U và ông L. Do đó, căn cứ quy định tại Điều 27, 30, 37 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 thì vợ chồng phải chịu trách nhiệm liên đới đối với những giao dịch hợp pháp do một trong hai người thực hiện nhằm phục vụ các nhu cầu thiết yếu của gia đình. Vì vậy, Hội đồng xét xử buộc ông L phải có nghĩa vụ liên đới cùng bà U trả tiền hụi cho bà N số tiền hụi là 44.560.000 đồng là có căn cứ.

[4] Về án phí dân sự sơ thẩm có giá ngạch: buộc bà U và ông L phải liên đới chịu do yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà N được Tòa án chấp nhận, án phí bà U và ông L phải liên đới chịu là: 44.560.000 đồng x 5% = 2.228.000 đồng.