Bản án 20/2024/DS-ST — Tranh chấp hợp đồng vay tài sản

[1] Về tố tụng: Quan hệ pháp luật tranh chấp trong vụ án là “Tranh chấp hợp đồng vay tài sản” căn cứ vào khoản 3 Điều 26 của Bộ luật tố tụng dân sự vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án. Bị đơn ông Đậu Sỹ T1 và bà Đậu Thị C có nơi cư trú tại phường Q, thị xã H, tỉnh Nghệ An. Căn cứ Điều 35 và Điều 39 của Bộ luật tố tụng dân sự vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân thị xã Hoàng Mai. Bị đơn ông Đậu Sỹ T1 và bà Đậu Thị C đã được Toà án triệu tập hợp lệ 02 lần nhưng vẫn vắng mặt. Do đó, căn cứ vào khoản 2 Điều 227, Điều 228 của Bộ luật tố tụng dân sự Hội đồng xét xử vẫn xét xử vụ án.

[2] Xét hiệu lực của giấy vay tài sản: Nguyên đơn cung cấp giấy vay là bản gốc, viết tay, được bà T trình bày do ông T1 viết và chữ ký trên giấy viết tay là của ông T1, bà C trả lãi cho bà T có viết vào giấy vay tiền. Ông T1, bà C đã được Tòa án tống đạt thông báo thụ lý vụ án, các văn bản tố tụng và các tài liệu bản sao giấy vay tiền do nguyên đơn cấp, triệu tập làm việc và đã xuống làm việc tại nhà nhưng ông T1, bà C lẩn tránh, không có ý kiến gì, từ bỏ quyền được trình bày ý kiến đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. Căn cứ vào giấy vay nợ nguyên đơn cung cấp nhận thấy, tại giấy vay nợ viết tay “ngày 1/11/2007 âm lịch Chị Tri V cho Chú Tình C1 vay tiền 10.000.000 đồng, lãi suất vay 1,5%/tháng, khi nào cần thì chị báo” có chữ ký của ông Đậu Sỹ T1. Trên cùng giấy vay nợ có ghi “Bà Châu T2 trả tiền lãi bằng cho bà T đến 1/5/2008 âm lịch 6 tháng là 1.000.000 đồng tính từ ngày 01/5/2008 âm lịch tính lãi bằng 2%”. Nguyên đơn trình bày ngày 1/11/2007 cho vay là ông T2 viết giấy vay và ký nhận, ngày 1/5/2008 trả lãi 6 tháng là bà C1 trả lãi và viết giấy thỏa thuận từ 1/5/2008 tính lãi bằng 2%/tháng, khoản vay trên là khoản vay chung của ông T2 và bà C1. Xét tại thời điểm vay hai bên đều đủ năng lực, hình thức của giấy vay tiền phù hợp với quy định pháp luật nên có căn cứ xác định giấy vay tiền là có hiệu lực pháp luật, hợp đồng vay tài sản trên là vay có lãi, không có kỳ hạn. Ông Phan Quý Văn c bà không liên quan đến khoản vay này.

[3] Xét nội dung về lãi suất: Nội dung giấy vay tiền ghi nhận ngày 01/11/2007 âm lịch tức là 10/12/2007 dương lịch ông T2, bà C1 vay của bà T số tiền 10.000.000 đồng với lãi suất 1,5%/tháng, đến ngày 01/5/2008 âm lịch tức là ngày 04/6/2008 dương lịch bà C1 trả tiền lãi cho bà T, hai bên thống nhất tính lãi lên 2%/ tháng tức 24%/năm, không thỏa thuận về thời hạn trả nợ. Nên giấy vay tiền này đang được thực hiện, lãi suất thời điểm thỏa thuận vượt quá 20%/năm theo Bộ luật dân sự năm 2015. Căn cứ vào điểm c Khoản 1 Điều 2 Nghị quyết 01/2019 ngày 11/01/2019 của Hội đồng thẩm phán về hướng dẫn áp dụng một số quy định của pháp luật về lãi, lãi suất, phạt vi phạm (NQ 01/2019) thì “Hợp đồng đang được thực hiện mà lãi, lãi suất không phù hợp với quy định của Bộ luật Dân sự năm 2015 thì áp dụng quy định của Bộ luật Dân sự năm 2005, Nghị quyết số 45/2005/QH11 ngày 14-6-2005 của Quốc hội về việc thi hành Bộ luật Dân sự và văn bản quy phạm pháp luật quy định chi tiết, hướng dẫn áp dụng Bộ luật Dân sự năm 2005 để giải quyết”. Căn cứ vào Điều 476 Bộ luật dân sự năm 2005, lãi suất vay do các bên thỏa thuận nhưng không được vượt quá 150% của lãi suất cơ bản do Ngân Hàng N công bố cho vay tương ứng. Theo đó ngày 10/12/2007 lãi có thể thỏa thuận không vượt quá 1,03%/tháng, ngày 04/6/2008 lãi có thể thỏa thuận không vượt quá 1,5%/tháng. Căn cứ vào giấy vay nợ, lãi suất hai bên thỏa thuận theo giấy vay ngày 10/12/2007 và ngày 04/6/2008 đã vượt quá quy định cho phép. Tuy nhiên, nguyên đơn đã yêu cầu tính lãi từ 10/12/2007 đến 09/7/2024 thẩm lãi suất 1%/tháng, phù hợp với quy định tại Điều 476 Bộ luật dân sự năm 2005. Vì vậy có căn cứ chấp nhận yêu cầu tính lãi tính lãi lãi từ 10/12/2007 đến 09/7/2024 với lãi suất 1%/tháng. Xét số tiền lãi đã trả vượt quá: Lần thứ nhất, ông T2, bà C1 đã trả cho bà T số tiền lãi 6 tháng là 1.000.000 đồng cho khoản vay 10.000.000 đồng vào ngày 04/6/2008. Ngày 10/12/2007 đến 04/6/2008 với số tiền lãi bà T đã yêu cầu 1%/tháng thì số tiền lãi cần phải trả tại thời điểm 04/6/2008 là 600.000 đồng, tuy nhiên thực tế ông T2, bà C1 đã trả 1.000.000 đồng vượt quá 400.000 đồng. Căn cứ Điều 9 Nghị Quyết 01/2019 “Hợp đồng vay tài sản có thỏa thuận về lãi suất.....cao hơn mức lãi suất ......được pháp luật quy định thì mức lãi suất...vượt quá không có hiệu lực; số tiền lãi đã trả vượt quá mức lãi suất quy định được trừ vào số tiền nợ gốc tại thời điểm trả lãi”. Thì số nợ gốc còn lại tại thời điểm trả lãi là 04/6/2008 là 10.000.000 đồng

[4] Về số tiền phải trả: Nay bà Hồ Thị T yêu cầu ông T2, bà C1 phải trả tiền gốc còn lại là 9.600.000 đồng và tiền lãi suất tính từ ngày 04/6/2008 dương lịch đến 09/7/2024 là 193 tháng 4 ngày với lãi suất 1% với số gốc 9.600.000 đồng thì tiền lãi là 18.540.000 đồng, trừ đi số tiền lãi 10.0000.000 đã trả còn lại là 8.540.000 đồng. Tổng cả gốc và lãi là 18.140.000 đồng là có căn cứ nên Hội đồng xét xử chấp nhận.

[5] Về án phí: Ông Đậu Sỹ T1 và bà Đậu Thị C là người cao tuổi được miễn án phí nhưng ông T1, bà C không có đơn đề nghị được miễn án phí nên cần buộc bị đơn ông Đậu Sỹ T1 và bà Đậu Thị C phải chịu án phí theo quy định tại Nghị quyết 326 năm 2016 của UBTV Quốc Hội về án phí, lệ phí tòa án.