Bản án 196/2024/HC-ST — Hành chính

NỘI DUNG VỤ ÁN

gư i đại diện theo ủy quyền của ngư i kh i kiện có ý kiến trình bày:

Công ty TNHH Liên doanh Khoáng sản Quốc tế HT hoạt động trong lĩnh vực

khai thác khoáng sản và xuất khẩu quặng titan.

Vào ngày 23/9/2022, Chi Cục trưởng Chi cục Hải quan Quản lý hàng đầu

tư ra Quyết định số 112/QĐ-ĐT về việc ấn định thuế đối với mặt hàng khoáng sản thuộc 8 tờ khai hải quan của Công ty HT từ ngày 04/6/2009 đến ngày 14/11/2009 với lý do ấn định thuế vì Công ty HT sử dụng chứng từ không hợp pháp để khai báo, tính thuế và khai thuế tại Điểm a Khoản 1 Điều 39 Luật Quản lý thuế.

Ngày 28/9/2022, Công ty HT gửi công văn đến Chi cục Hải quan Quản lý

hàng đầu tư yêu cầu hủy Quyết định 112/QĐ-ĐT, tuy nhiên Chi cục Hải quan đã trả lời tại Công văn số 4035/ĐT-ĐĐTKD về việc ban hành Quyết định 112/QĐ-ĐT là đúng quy định theo hướng dẫn của Tổng Cục hải quan.

Không chấp nhận trả lời Công văn số 4035/ĐT-ĐĐTKD, ngày 24/7/2023

Công ty HT đã nộp đơn khởi kiện để yêu cầu Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh giải quyết: Hủy Quyết định số 112/QĐ-ĐT ngày 23/09/2022 của Chi Cục trưởng Chi cục Hải quan Quản lý hàng đầu tư về việc ấn định thuế đối với hàng hóa xuất khẩu; Buộc Chi cục Hải quan Quản lý hàng đầu tư trả lại cho Công ty HT số tiền: 1.617.389.498 đồng (gồm 1.443.453.366 đồng tiền thuế truy thu theo Quyết định số 112/QĐ-ĐT ngày 23/09/2022 và 173.936.132 đồng tiền phạt chậm nộp).

Lý do đề nghị hủy:

- Chi Cục trưởng Chi cục Hải quan Quản lý hàng đầu tư thực hiện ấn định

thuế không đúng theo các nội dung đã nêu tại Công văn số 468/ANĐT-P5 ngày 30/06/2016 và Công văn số 1227/ANĐT-P4 ngày 09/10/2018 của Cơ quan An ninh điều tra – Bộ Công an, cụ thể: Đối với 33 bộ hồ sơ xuất khẩu quặng Titan giai đoạn 2009-2010 (bao gồm 8 bộ hồ sơ xuất khẩu mà Chi Cục trưởng Chi cục Hải quan Quản lý hàng đầu tư đã ấn định truy thu thuế đối với Công ty HT theo Quyết định số 112/QĐ-ĐT ngày 23/09/2022) không có căn cứ pháp lý để xác định số tiền thuế xuất khẩu chênh lệch. Vì vậy, việc Công ty HT đã sử dụng chứng từ không hợp pháp làm thủ tục xuất khẩu, vi phạm quy định tại Khoản 5 Điều 10 Nghị định 127/2013/NĐ-CP ngày 15/10/2013 (thay thế Nghị định 97/2007/NĐ-CP ngày 07/6/2007) của Chính phủ về xử phạt hành chính trong lĩnh vực hải quan. Tuy nhiên do sự việc xảy ra đã lâu, đến nay đã quá thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính đối với Công ty HT.

- Cơ quan hải quan chưa áp dụng đúng các văn bản quy phạm pháp luật,

cụ thể: Áp dụng không đúng các nội dung quy định tại Nghị định 40/2007/NĐ-CP ngày 16/03/2007 của Chính phủ và Thông tư số 40/2008/TT-BTC ngày 21/05/2008 của Bộ Tài chính. Giai đoạn từ năm 2009 – 28/01/2011: Nghị định 40/2007/NĐ-CP ngày 16/03/2007 của Chính phủ và Thông tư số 40/2008/TT-BTC ngày 21/05/2008 của Bộ Tài chính, có hiệu lực áp dụng từ ngày

18/06/2008 đến 28/01/2011, quy định trị giá tính thuế hàng hóa xuất khẩu là giá

bán tại cửa khẩu xuất, trường hợp không có hợp đồng mua bán hàng hóa, trị giá

tính thuế xuất khẩu là trị giá khai báo của người khai hải quan.

Như vậy, toàn bộ 33 bộ hồ sơ xuất khẩu (bao gồm 8 bộ hồ sơ xuất khẩu

mà Chi cục Hải quan Quản lý hàng đầu tư đã ấn định truy thu thuế theo Quyết

định số 112/QĐ-ĐT ngày 23/09/2022) của Công ty HT xuất khẩu năm 2009-

2010 đều được áp dụng theo các quy định của Nghị định 40/2007/NĐ-CP ngày

16/03/2007 của Chính phủ và Thông tư số 40/2008/TT-BTC ngày 21/05/2008

của Bộ Tài Chính.

* Căn cứ quy định về việc áp dụng văn bản quy phạm pháp luật:

- Điều 156 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2015 quy định:

Văn bản quy phạm pháp luật được áp dụng đối với hành vi xảy ra tại thời điểm

mà văn bản đó đang có hiệu lực.

- Điều 2 Thông tư 155/2016/TT-BTC ngày 20/10/2016 của Bộ Tài chính

nêu: Việc áp dụng các quy định để xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực

hải quan được thực hiện theo quy định về việc áp dụng văn bản quy phạm pháp

luật quy định tại Điều 156 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

- Điều 42 Thông tư 155/2016/TT-BTC ngày 20/10/2016 của Bộ Tài chính

nêu rõ: Việc xử phạt đối với hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan

đã xảy ra trước thời điểm thông tư có hiệu lực thì áp dụng theo quy phạm của

pháp luật tại thời điểm thực hiện hành vi vi phạm.

gư i đại diện theo ủy quyền của ngư i bị kiện có ý kiến trình bày:

Thực hiện chỉ đạo của Tổng cục Hải quan tại Công văn số 823/TCHQ-

TTr ngày 09/02/2018 về việc thực hiện kiến nghị tại Công văn số 468/ANDT-P5

ngày 30/06/2016 của cơ quan An ninh điều tra – Bộ Công an về việc thông báo kết

quả giải quyết và đề nghị xử lý vi phạm hành chính trong vụ việc khoáng sản titan

ở BT; Trong đó đã kết luận từ năm 2009-2010, Công ty đã sử dụng 33 Hợp đồng

giả, xuất khẩu 33.560 tấn quặng titan cho khách hàng Trung Quốc và đề nghị Tổng

cục Hải quan xử lý hành chính (8 tờ khai xuất khẩu làm thủ tục tại Chi cục Hải

quan Quản lý hàng đầu tư thuộc Cục Hải quan Thành phố Hồ Chí Minh).

Theo đó, Tổng cục Hải quan đề nghị Cục Hải quan Thành phố Hồ Chí

Minh chỉ đạo Chi cục thực hiện:

- Bác bỏ trị giá khai báo 8 tờ khai xuất khẩu làm thủ tục tại Chi cục Hải

quan quản lý hàng đầu tư.

- Xác định lại trị giá tính thuế để xác định số thuế xuất khẩu chênh lệch

phải nộp đối với 8 tờ khai xuất khẩu làm thủ tục tại Chi cục Hải quan quản lý

hàng đầu tư.

- Thực hiện các nội dung có liên quan đến hành vi vi phạm của Công ty

theo qui định.

- Tham khảo Kết luận thanh tra số 8404/KL-TCHQ ngày 25/12/2017 đối

với Công ty Khoáng sản BT trong việc xác định lại trị giá tính thuế.

Trên cơ sở các văn bản quy phạm pháp luật, văn bản chỉ đạo, hướng dẫn

của Cục Hải quan Thành phố Hồ Chí Minh và Tổng Cục Hải quan; Nguồn cơ sở dữ liệu tại Công văn số 1257/TXNK-TG ngày 28/6/2018 của Cục Thuế xuất nhập khẩu, Chi cục đã ban hành Quyết định số 112/QĐ-ĐT ngày 23/09/2022 về việc ấn định thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu thuộc 08 tờ khai xuất khẩu làm thủ tục tại Chi cục của Công ty TNHH Liên doanh khoáng sản quốc tế HT.

Công ty TNHH Liên doanh khoáng sản quốc tế HT đã khiếu kiện ra Tòa

án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh yêu cầu hủy Quyết định hành chính số 112/QĐ-ĐT ngày 23/9/2022 của Chi cục Hải quan Quản lý hàng đầu tư.

Ngày 30/10/2023, Chỉ cục Hải quan Quản lý hàng đầu tư tham gia phiên

đối thoại để giải quyết việc khiếu kiện quyết định hành chính tại Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh. Trong phiên đối thoại tại Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, Chi cục đã nêu lại các căn cứ pháp lý để ban hành Quyết định số 112/QĐ-ĐT ngày 23/09/2022, trong đó, nhấn mạnh việc xác định giá tính thuế phải thực hiện theo Luật Quản lý thuế số 78/2006/QH11, Nghị định số 40/2007/NĐ-CP ngày 16/3/2007, Thông tư số 40/2008/TT-BTC ngày 21/05/2008, văn bản của Cơ quan An ninh điều tra – Bộ Công an không phải là văn bản quy phạm pháp luật, không phải là căn cứ để xem xét trong việc xác định trị giá tính thuế hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu. Các bên đã không thỏa thuận, không thống nhất được các nội dung liên quan đến Quyết định số 112/QĐ-ĐT ngày 23/09/2022. Chi cục Hải quan Quản lý hàng đầu tư bảo lưu quan điểm về việc ban hành Quyết định số 112/QĐ-ĐT ngày 23/09/2022 dựa trên các cơ sở pháp lý sau:

- Luật Quản lý thuế số 78/2006/QH11 ngày 29/11/2006 có hiệu lực từ

ngày 01/7/2007 đến 01/7/2020;

- Nghị định số 85/2007/NĐ-CP ngày 25/5/2007 về việc quy định chi tiết

thi hành một số Điều của Luật Quản lý thuế có hiệu lực từ ngày 01/7/2007 đến 15/9/2013;

- Nghị định số 40/2007/NĐ-CP ngày 16/03/2007 quy định về việc xác

định trị giá hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu có hiệu lực từ ngày 27/4/2007 đến 15/3/2015;

- Thông tư số 40/2008/TT-BTC ngày 21/05/2008 hướng dẫn Nghị định số

40/2007/NĐ-CP ngày 16/3/2007 của Chính phủ quy định về việc xác định trị giá hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu có hiệu lực từ ngày 18/6 2008 đến 29/01/2011;

Các tờ khai của Công ty phát sinh trong giai đoạn từ 04/06/2009 đến

14/11/2009 là giai đoạn hiệu lực của các văn bản quy phạm pháp luật nêu trên.

Do đó, việc áp dụng các văn bản đã đúng quy định tại Điều 156 Luật Ban

hành văn bản quy phạm pháp luật số 80/2015/QH13.

* Tại phiên tòa:

Đại diện của người khởi kiện có ý kiến trình bày: Giữ nguyên yêu cầu

khởi kiện.

Đại diện của người bị kiện có ý kiến trình bày: Không đồng ý với yêu cầu

khởi kiện, giữ nguyên ý kiến như ban đầu.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu:

Thẩm phán, Hội đồng xét xử, Thư ký phiên tòa đã tuân thủ đúng Luật Tố tụng

hành chính khi tiến hành giải quyết vụ án. Về việc tuân theo pháp luật của

những người tham gia tố tụng: Các đương sự đã thực hiện đầy đủ các quyền và

nghĩa vụ theo quy định của Luật Tố tụng hành chính. Về nội dung: Yêu cầu khởi

kiện của Công ty TNHH Liên doanh khoáng sản quốc tế HT là có cơ sở nên đề

nghị Hội đồng xét xử chấp nhận.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại

phiên tòa; Căn cứ kết quả tranh luận giữa các bên đương sự; Người bảo vệ

quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự; Ý kiến của Đại diện Viện kiểm sát, Hội

đồng xét xử nhận định:

[1] Về quan hệ tranh chấp và thẩm quyền giải quyết:

Đây là tranh chấp về việc “Khiếu kiện quyết định hành chính” được quy định

tại Điều 30, 32 Luật Tố tụng hành chính năm 2015 thì vụ án thuộc thẩm quyền giải

quyết theo thủ tục sơ thẩm của Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh.

[2] Về thủ tục tố tụng:

Căn cứ Điều 116 Luật Tố tụng hành chính năm 2015 thì yêu cầu khởi kiện

là còn thời hiệu.

[3] Xét Quyết định số 112/QĐ-ĐT ngày 23/09/2022 của Chi cục trưởng

Chi cục Hải quan Quản lý hàng đầu tư về việc ấn định thuế đối với hàng hóa

xuất khẩu, nhập khẩu:

Vào ngày 23/9/2022, Chi Cục trưởng Chi cục Hải quan Quản lý hàng đầu

tư ban hành Quyết định số 112/QĐ-ĐT về việc ấn định thuế đối với mặt hàng

khoáng sản thuộc 8 tờ khai hải quan của Công ty HT từ ngày 04/6/2009 đến

ngày 14/11/2009 với lý do ấn định thuế vì Công ty HT sử dụng chứng từ không

hợp pháp để khai báo, tính thuế và khai thuế tại điểm a khoản 1 Điều 39 Luật

Quản lý thuế. Công văn số 468/ANĐT-P5 ngày 30/06/2016 và Công văn số

1227/ANĐT-P4 ngày 09/10/2018 của Cơ quan An ninh điều tra – Bộ Công an

đã cụ thể: Đối với 33 bộ hồ sơ xuất khẩu quặng Titan giai đoạn 2009-2010 (bao

gồm 8 bộ hồ sơ xuất khẩu mà Chi Cục trưởng Chi cục Hải quan Quản lý hàng

đầu tư đã ấn định truy thu thuế đối với Công ty HT theo Quyết định số 112/QĐ-

ĐT ngày 23/09/2022). Ngày 27/12/2023, Tổng cục Hải quan có Văn bản số 6673/TCHQ-TXNK gửi Cục Hải quan Thành phố Hồ Chí Minh về việc khiếu kiện quyết định hành chính của TNHH Liên doanh khoáng sản quốc tế HT có nội dung: “…Đối chiếu quy định nêu trên thì việc xác định giá trị theo phương pháp hàng tương tự là chưa đủ cơ sở do không có bằng chứng để xác định hàng hóa xuất khẩu tương tự. Để xác định được trị giá theo đúng quy định, đề nghị Cục Hải quan Thành phố Hồ Chí Minh trao đổi, đề nghị cơ quan công án cung cấp kết quả xác minh trị giá để là căn cứ xác định trị giá hải quan”. Ngày 11/01/2024, Cục Hải quan có Văn bản số 86/HQTPHCM-ĐT gửi Cơ quan an ninh điều tra – Bộ Công an về việc phối hợp cung cấp kết quả xác minh trị giá, có nội dung “…Cục Hải quan Thành phố Hồ Chí Minh đề nghị Cơ quan an ninh điều tra – Bộ Công an hỗ trợ cung cấp thông tin thể hiện giá bán của công ty cho khách hàng Trung Quốc phù hợp giá kê khai hải quan, thuộc 08 tờ khai của công ty …”. Ngày 02/5/2024, Cơ quan An ninh Điều tra - Bộ Công an có Văn bản số 725/ANĐT-P3 gửi Cục Hải quan về việc phúc đáp Công văn số 86/HQTPHCM-ĐT ngày 11/01/2024 có nội dung: “…Ngày 30/6/2016, cơ quan an ninh điều tra đã có Văn bản 468/ANĐT gửi Tổng cục Hải quan về việc thông báo kết quả giải quyết và đề nghị xử lý hành chính vi phạm trong vụ việc khoáng sản Titan ở BT, trong đó, cơ quan an ninh điều tra đề nghị Tổng cục Hải quan xử lý vi phạm hành chính đối với Công ty BT. Quá trình giải quyết vụ việc khoáng sản BT, cơ quan an ninh điều tra không có thông tin và không kiến nghị xử lý vi phạm hành chính đối với 08 tờ khai hải quan của Công ty TNHH LDKSQT HT…”. Theo Kết luận điều tra số 468/ANĐT-P5 ngày 30/6/2016 của Cơ quan An ninh Điều tra - Bộ Công an nêu 33 hợp đồng của Công ty HT được làm ra bằng phương pháp photocopy hình dấu, chữ ký từ tài liệu khác vào mục “Người mua”. Điều này không đủ cơ sở để khẳng định hợp đồng có hợp pháp hay không vì không có bằng chứng cho thấy Công ty HT làm giả hợp đồng nhằm mục đích trốn thuế. Pháp luật cũng không có quy định hợp đồng giao dịch thương mại quốc tế phải đảm bảo về hình thức văn bản chữ kí sống hoặc có đóng dấu sống. Kết quả xác minh thể hiện việc kê khai của Công ty BT và Công ty HT phù hợp với giá kê khai hải quan.

Do đó, yêu cầu hủy Quyết định số 112/QĐ-ĐT ngày 23/09/2022 về việc

ấn định thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu thuộc 08 tờ khai xuất khẩu làm thủ tục tại Chi cục của Công ty TNHH Liên doanh khoáng sản quốc tế HT là có cơ sở chấp nhận.

Sau khi nhận được Quyết định số 112/QĐ-ĐT ngày 23/09/2022 của Chi

cục trưởng Chi cục Hải quan Quản lý hàng đầu tư về việc ấn định thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu. Công ty TNHH Liên doanh khoáng sản quốc tế HT đã nộp số tiền thuế tổng cộng là 1.617.389.498 đồng (bao gồm tiền thuế ấn định và phạt chậm nộp) theo các Giấy nộp tiền vào ngân sách nhà nước số 3192190, 3191834, 3192248, 3192323, 3192416, 3192474, 3192543, 3192583, 3230363, 3230458, 3230651, 3230705, 3230759, 3230842, 3230898, 3230962 ngày 24/5/2023 Ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn – Chi nhánh quận TB. Do quyết định trên bị hủy nên Chi cục Hải quan Quản lý hàng đầu tư phải trả lại số tiền này cho Công ty TNHH Liên doanh khoáng sản quốc tế HT.

[4] Phát biểu của Đại diện Viện Kiểm sát là phù hợp với các nhận định ở

trên nên chấp nhận.

[5] Về án phí hành chính sơ thẩm:

Do người khởi kiện được chấp nhận yêu cầu khởi kiện nên không phải

chịu tiền án phí hành chính sơ thẩm. Hoàn lại tiền tạm ứng án phí đã nộp cho

Công ty TNHH Liên doanh khoáng sản quốc tế HT là 300.000 (ba trăm ngàn)

đồng theo Biên lai thu số 0032582 ngày 12/3/2024 của Cục Thi hành án dân sự

Thành phố Hồ Chí Minh.

Chi cục trưởng Chi cục Hải quan Quản lý hàng đầu tư phải chịu tiền án

phí hành chính sơ thẩm là 300.000 (ba trăm ngàn) đồng.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ Điều 3, 30, 32, 116, 193 và Điều 206 Luật Tố tụng hành chính năm

2015;

Căn cứ Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 quy định về mức thu, miễn,

giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Tuyên xử:

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Công ty TNHH Liên doanh khoáng

sản quốc tế HT:

Hủy Quyết định số 112/QĐ-ĐT ngày 23/09/2022 của Chi cục trưởng Chi

cục Hải quan quản lý hàng đầu tư về việc ấn định thuế đối với hàng hóa xuất

khẩu, nhập khẩu thuộc 08 tờ khai xuất khẩu làm thủ tục tại Chi cục của Công ty

TNHH Liên doanh khoáng sản quốc tế HT.

Chi cục Hải quan Quản lý hàng đầu tư có trách nhiệm trả lại số tiền tổng

cộng là 1.617.389.498 đồng (bao gồm tiền thuế ấn định và phạt chậm nộp) cho

Công ty TNHH Liên doanh khoáng sản quốc tế HT.

2. Án phí hành chính sơ thẩm:

Chi cục trưởng Chi cục Hải quan Quản lý hàng đầu tư phải chịu tiền án

phí hành chính sơ thẩm là 300.000 (ba trăm ngàn) đồng.

Hoàn lại tiền tạm ứng án phí đã nộp cho Công ty TNHH Liên doanh khoáng

sản quốc tế HT là 300.000 (ba trăm ngàn) đồng theo Biên lai thu số 0032582 ngày

12/3/2024 của Cục Thi hành án dân sự Thành phố Hồ Chí Minh.

3. Các đương sự có mặt được quyền kháng cáo bản án sơ thẩm trong thời

hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án. Đương sự vắng mặt được quyền kháng cáo

trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày được tống đạt hợp lệ bản án.