Bản án 191/2024/HC-PT — Hành chính

NỘI DUNG VỤ ÁN

* Tại Đơn khởi kiện ngày 01/3/2023 và trong quá trình giải quyết vụ án, người khởi kiện và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trình bày:

Hộ gia đình ông Trần Văn T4 bà Nguyễn Thị T đang sử dụng thửa đất số 444 (71/1), tờ bản đồ số 23, diện tích 1.877,6m2, gồm 31,lm2 đất ở đô thị và 1.846,5m2 đất trồng cây lâu năm; địa chỉ thửa đất tại khối A, phường C, thành phố H. Nguồn gốc sử dụng đất: Vào những năm 1990, do gia đình đông con, kinh tế khó khăn, nên vợ chồng bà T tiến hành khai hoang và xây dựng nhà ở tại thửa đất số 444, tờ bản đồ số 23, phường C với tổng diện tích khoảng 3.310,4m2; từ đó đến nay, gia đình bà T sinh sống ổn định, liên tục trên mảnh đất nói trên. Năm 2003, bà T được UBND thị xã (nay là thành phố H) cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với một phần thửa đất trên, diện tích 702m2, loại đất màu. Ngày 05/9/2020, bà T tiếp tục có đơn xin cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối diện tích đất còn lại là diện tích đất có nhà ở mà gia đình bà T đang sinh sống, cụ thể: thửa đất số 444 (71/1) tờ bản đồ số 23, diện tích 1.877,6m2, gồm 31,lm2 đất ở đô thị và 846,5m2 đất trồng cây lâu năm, địa chỉ thửa đất tại khối A, phường C, thành phố H.

Ngày 09/5/2022, UBND phường C lập Giấy xác nhận nguồn gốc, thời điểm sử dụng đất đối với thửa đất nêu trên, xác định nguồn gốc sử dụng đất của gia đình bà T là“Lấn chiếm trước ngày 01/7/2004 (năm 2000)”. Việc xác định nguồn gốc đất của gia đình là lấn chiếm là không đảm bảo theo quy định của pháp luật, gây thiệt hại đến quyền và lợi ích hợp pháp của gia đình bà T. Gia đình bà T thực hiện chủ trương khai hoang vỡ hoá, tạo lập chỗ ở, an cư lạc nghiệp để ổn định cuộc sống góp phần xây dựng, phát triển kinh tế tại địa phương. Vào thời điểm bà T khai hoang sử dụng đất, hầu hết các trường hợp như bà T được quân dân chính tại địa phương ủng hộ, không gặp bất kỳ cấm đoán, ngăn cản nào của chính quyền địa phương, bằng chứng là gia đình bà T được đăng ký hộ khẩu, được đăng ký sử dụng điện nước, nộp thuế sử dụng đất, kê khai đăng ký đất đai theo hồ sơ đăng ký VN.2000 và cụ thể nhất là được UBND thị xã H cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất một phần thửa đất vào năm 2003. Do đó, việc UBND phường C lập Giấy xác nhận nguồn gốc thời điểm sử dụng đất, xác định nguồn gốc đất của gia đình bà T là lấn chiếm đất là không có căn cứ.

Sau hơn 2 năm kể từ thời điểm bà T có đơn xin cấp theo quy định là 30 ngày), Phòng Tài nguyên Môi trường thành phố H ban hành Phiếu thông tin hồ sơ số 20/PTT-TNMT ngày 19/12/2022 của Phòng Tài nguyên Môi trường thành phố H về việc chuyển trả hồ sơ cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của hộ ông Trần Văn T4 và bà Nguyễn Thị T, yêu cầu bà T phải liên hệ UBND phường C để được hướng dẫn thủ tục xử lý vi phạm hành chính về đất đai. Việc hướng dẫn, chuyển trả hồ sơ cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của Phòng T đã xâm phạm nghiêm trọng quyền và lợi ích hợp pháp của gia đình bà T.

Căn cứ theo quy định tại khoản 1 Điều 101 Luật đất đai năm 2013, điểm a khoản 1 Điều 20 Nghị định 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ thì cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất cho hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất mà không có giấy tờ về quyền sử dụng đất và không vi phạm pháp luật đất đai. Việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất (công nhận quyền sử dụng đất) cho hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất ổn định từ trước ngày 01 tháng 7 năm 2004 mà không có một trong các loại giấy tờ quy định tại Điều 100 của Luật đất đai, Điều 18 của Nghị định này và không thuộc trường hợp quy định tại khoản 1 Điều 101 của Luật đất đai, Điều 23 của Nghị định này được thực hiện theo quy định như sau: Hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất có nhà ở, công trình xây dựng khác từ trước ngày 15 tháng 10 năm 1993; nay được Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất xác nhận không có tranh chấp sử dụng đất; việc sử dụng đất tại thời điểm nộp hồ sơ đề nghị cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất là phù hợp với quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch chi tiết xây dựng đô thị hoặc quy hoạch xây dựng điểm dân cư nông thôn hoặc quy hoạch xây dựng nông thôn mới đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt (sau đây gọi chung là quy hoạch) hoặc không phù hợp với quy hoạch nhưng đã sử dụng đất từ trước thời điểm phê duyệt quy hoạch hoặc sử dụng đất tại nơi chưa có quy hoạch thì được công nhận quyền sử dụng đất. Do đó, trường hợp sử dụng đất của gia đình bà T đủ điều kiện để công nhận quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật hiện hành, việc giam giữ hồ sơ hơn 02 năm và chuyển trả hồ sơ của cơ quan hành chính nhà nước đã gây thiệt hại nghiêm trọng đến quyền và lợi ích hợp pháp của gia đình bà T.

Nay, bà T khởi kiện yêu cầu Toà án nhân dân tỉnh Quảng Nam giải quyết:

- Buộc Ủy ban nhân dân thành phố H cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ bà Nguyễn Thị T đối với thửa đất số 444 (71/1), tờ bản đồ số 23, diện tích 1.877,6m2 (31,1m2 loại đất ở đô thị và 1.846,5m2 loại đất trồng cây lâu năm) địa chỉ tại khối A, phường C, thành phố H, tỉnh Quảng Nam theo đúng quy định của pháp luật.

- Tại phiên tòa sơ thẩm, bà T bổ sung yêu cầu buộc Ủy ban nhân dân thành phố H cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ bà Nguyễn Thị T đối với thửa đất số 444 (71/1), tờ bản đồ số 23, diện tích 1.877,6m2 (200m2 loại đất ở đô thị và 1.677,6m2 loại đất trồng cây lâu năm) địa chỉ tại khối A, phường C, thành phố H, tỉnh Quảng Nam theo đúng quy định của pháp luật.

* Người bị kiện Ủy ban nhân dân thành phố H trình bày: hộ bà Nguyễn Thị T và ông Trần Văn T4 (đã chết) có đơn đăng ký, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất (sau đây gọi tắt là hồ sơ) đối với thửa đất số 444 (71/1), tờ bản đồ số 23, diện tích 1.877,6m2 (31,1m2 loại đất ở đô thị và 1.846,5m2 loại đất trồng cây lâu năm) địa chỉ tại khối A, phường C, thành phố H, tỉnh Quảng Nam.

Về hồ sơ quản lý đất đai đối với thửa đất trên như sau:

+ Theo hồ sơ đăng ký Chỉ thị số 299/TTg của Thủ tướng thì thửa đất trên là một phần diện tích của các thửa đất: thửa số 527, tờ bản đồ số 01 xã C (cũ), diện tích 25.058m2, loại đất nghĩa địa, do UBND xã C kê khai, quản lý; thửa số 508, tờ bản đồ số 01, diện tích 144m2 loại đất Ao, do bà Trần Thị T5 (mẹ ông T4) kê khai sử dụng; thửa số 477, tờ bản đồ số 01, diện tích 510m2, loại đất màu, do ông Lương L1 kê khai, sử dụng; thửa số 476, tờ bản đồ số 01, diện tích 583m2, loại đất hoang bằng do UBND xã C kê khai, quản lý.

+ Theo hồ sơ đăng ký Nghị định số 64/CP của Chính phủ là một phần diện tích của các thửa đất: thửa số 92, tờ bản đồ số 5 xã C (cũ), diện tích 378m2, loại đất hoang bằng chưa sử dụng, do UBND xã C kê khai, quản lý; thửa đất số 96, tờ bản đồ số 5, diện tích 35.200m2, loại đất hoang bằng chưa sử dụng, do UBND xã C kê khai, quản lý; thửa đất số 95, tờ bản đồ số 5, diện tích 1374m2, loại đất thổ cư, do ông Lê D1 kê khai, sử dụng.

+ Theo hồ sơ đo, mới hệ tọa độ V.2000 tại phường C là một phần diện tích của thửa đất số 71, tờ bản bản đồ số 23, diện tích 3.310,4m2, loại đất BHK do hộ ông Trần Văn T4 (chồng bà T) sử dụng.

Về trình tự thủ tục xem xét cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ bà Nguyễn Thị T đang thực hiện đến Bước 4 của quy trình, thì đươc chuyển trả hồ sơ; do đó, UBND thành phố H (được quy định thực hiện Bước 6 của quy trình) chưa có hành vi hành chính hay quyết định hành chính làm ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của hộ bà T nên yêu cầu khởi kiện của bà T đối với UBND thành phố H là không có cơ sở để xem xét.

Ngoài ra, căn cứ theo Quyết định số 894/QĐ-UBND ngày 27/4/2007 của Chủ tịch UBND thị xã H về việc giải quyết khiếu nại của ông Trần Văn T4 (lần đầu) và Quyết định số 3410/QĐ-UBND ngày 26/10/2007 của Chủ tịch UBND tỉnh Q về việc giải quyết khiếu nại của ông Trần Văn T4 (lần 2) thể hiện phần diện tích bà T có đơn xin cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là đất do Nhà nước quản lý. Như vậy, việc sử dụng đất của hộ gia đình bà T là có vi phạm pháp luật đất đai, lấn đất Nhà nước phải bị xử lý vi phạm hành chính theo quy định tại Nghị định 91/2019/NĐ-CP ngày 19/11/2019 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai. Hiện nay, vị trí thửa đất trên thuộc quy hoạch khu 3 của Khu đô thị A, cụ thể là phân khu F - Làng Resort ven sông). Căn cứ khoản 2 Điều 101 Luật Đất đai năm 2013 thì trường hợp của hộ bà T không đảm bảo điều kiện để được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nên yêu cầu khởi kiện của bà T là không có cơ sở để xem xét, giải quyết.

* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan UBND xã C trình bày:

+ Theo hồ sơ đăng ký Chỉ thị 299/CP của Chính phủ ông Trần Văn T4 xin đăng ký và cấp giấy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất: Thuộc một phần thửa đất số N.527, tờ bản đồ số 01, diện tích 25.058m2 loại đất nghĩa địa, do UBND xã kê khai quản lý; thuộc một phần thửa đất A.508, tờ bản đồ số 01, diện tích 144m2 loại đất Ao do bà Trần Thị T5 (mẹ ông T4) kê khai sử dụng; thuộc thửa số 477, tờ bản đồ số 01, diện tích: 510m2 loại đất màu do ông Lương L1 kê khai; thuộc thửa số H.476, tờ bản đồ số 01, diện tích 583m2, loại đất hoang bằng do UBND xã kê khai quản lý.

+ Theo hồ sơ đăng ký NĐ 64/CP, thửa đất hộ ông Trần Văn T4 xin đăng ký và cấp giấy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất: Thuộc một phần diện tích thửa đất số Hg.92, tờ bản đồ số 5, diện tích 378m2, loại đất hoang bằng chưa sử dụng; một phần thửa đất số Hg.96, tờ bản đồ số 5, diện tích 35200m2, loại đất hoang bằng chưa sử dụng; một phần thửa T.95, tờ bản đồ số 05, diện tích 1374m2, loại đất thổ cư do ông Lê D1 kê khai sử dụng.

+ Theo hồ sơ đo mới VN 2000, thửa đất hộ ông Trần Văn T4 xin đăng ký và cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất: Thuộc một phần thửa đất số 71, tờ bản đồ số 23, diện tích 3310,4m2 đất ở đô thị do hộ ông Trần Văn T4 kê khai sử dụng. Diện tích 3310,4m2 trong đó đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất 01 phần vào năm 2003 là 702m2, loại đất màu đã được cấp Giấy chứng nhận cho ông Trần Văn T4).

+ Về hiện trạng sử dụng đất: Trên đất có nhà ở và cây lâu năm.

+ Quá trình sử dụng đất: Có vi phạm chính sách đất đai.

+ Thời điểm bắt đầu sử dụng đất: Lấn chiếm trước ngày 01/7/2004 (Năm 2000)

+ Thửa đất không thuộc quỹ đất công ích 5% của địa phương

+ Hộ gia đình ông T4 là hộ trực tiếp sản xuất nông nghiệp

+ Thửa đất của hộ ông Trần Văn T4 hiện đang sử dụng ổn định, không tranh chấp, vị trí thửa đất ảnh hưởng khu số 6 - Làng resort ven sông thuộc phân khu C, khu đô thị A, không phù hợp quy hoạch, chưa có thông báo thu hồi đất. Diện tích đất trước đây gia đình sử dụng 702m2 sau đó lấn chiếm thêm diện tích được đo đạc 1.877,6m2 hiện nay. Gia đình bà T đã có thừa nhận có hành vi lấn chiếm đất và đề nghị được xử phạt hành chính.

Tại Bản án hành chính sơ thẩm số 112/2023/HC-ST ngày 19 tháng 8 năm 2023, Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Nam quyết định:

Căn cứ điểm a khoản 2 Điều 193 Luật tố tụng hành chính 2015; Căn cứ Điều 100, Điều 101 Luật đất đai 2013; Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án, xử:

Bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà Nguyễn Thị T về việc: buộc Ủy ban nhân dân thành phố H cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ bà Nguyễn Thị T đối với thửa đất số 444 (71/1), tờ bản đồ số 23, diện tích 1.877,6m2 (200m2 loại đất ở đô thị và 1.677,6m2 loại đất trồng cây lâu năm) địa chỉ tại khối A, phường C, thành phố H, tỉnh Quảng Năm theo đúng quy định của pháp luật.

Án phí hành chính sơ thẩm: bà Nguyễn Thị T phải chịu 300.000 đồng án phí hành chính sơ thẩm nhưng trừ vào số tiền tạm ứng án phí đã nộp theo Biên lai thu số 0000725 ngày 07/4/2023 của Cục Thi hành án dân sự tỉnh Quảng Nam.

- Ngày 31/8/2023, bà Nguyễn Thị T kháng cáo đề nghị cấp phúc thẩm sửa bản án sơ thẩm theo hướng chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà T.

Tại phiên tòa phúc thẩm:

- Bà Nguyễn Thị T giữ nguyên kháng cáo.

- Đại diện Viện kiểm sát phát biểu:

+ Về việc tuân theo pháp luật: Từ khi thụ lý vụ án đến nay, Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng, Hội đồng xét xử phúc thẩm và Thư ký Tòa án đã thực hiện đúng quy định của Luật tố tụng hành chính;

+ Về nội dung vụ án: Tòa án cấp sơ thẩm đã giải quyết vụ án đúng nội dung vụ án, đúng pháp luật, nên đề nghị bác kháng cáo của bà T, giữ nguyên quyết định của bản án sơ thẩm.

Căn cứ các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án, đã được kiểm tra, xem

xét tại phiên tòa, kết quả tranh tụng tại phiên tòa và ý kiến của Kiểm sát viên;

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Về tố tụng:

Về nội dung:

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 1 Điều 241, Điều 242 và Điều 348, 349 của Luật Tố tụng

hành chính năm 2015 bác kháng cáo của bà Nguyễn Thị T, giữ nguyên quyết định của Bản án hành chính sơ thẩm số 112/2023/HC-ST ngày 19/8/2023 của Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Nam.

Án phí hành chính phúc thẩm: bà Nguyễn Thị T phải chịu 300.000 đồng, trừ vào số tiền 300.000 đồng đã nộp tạm ứng án phí phúc thẩm theo Biên lai thu số 0000556 ngày 02/10/2023 của Cục Thi hành án dân sự tỉnh Quảng Nam.

Bản án hành chính phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.