- Tranh chấp gì? Tranh chấp về bảo hiểm — án kinh doanh thương mại — "Công ty cổ phần công nghiệp thực phẩm H - Công ty bảo hiểm ngân hàng nông nghiệp A"
- Tòa quyết gì? Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn Công ty cổ phần Công nghiệp thực phẩm Huế.
- Căn cứ chính? Điều 26 NGHỊ QUYẾT SỐ 326/2016/NQ-UBTVQH14 QUY ĐỊNH VỀ MỨC THU, MIỄN…; Điều 147 Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 271 Bộ luật Tố tụng dân sự
| TOÀ ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 2 - HUẾ | CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc |
| Bản án số: 19/2026/KDTM-ST Ngày 30/6/2026 V/v tranh chấp hợp đồng bảo hiểm |
NHÂN DANH
NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
TÒA ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 2 - HUẾ
- Thành phần Hội đồng xét xử sơ thẩm gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Ông Lê Nhân Đức
Các Hội thẩm nhân dân:
1. Ông Huỳnh Văn Đạm
2. Ông Lê Quang Tuấn
- Thư ký phiên tòa: Bà Huỳnh Thị Thanh Thúy, Thư ký Toà án nhân dân khu vực 2 - Huế.
- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 2 - Huế: Có văn bản không tham gia phiên tòa.
Trong ngày 24 và 30 tháng 6 năm 2026 tại trụ sở Toà án nhân dân khu vực 2 - Huế (394 Đinh Tiên Hoàng, phường Phú Xuân, thành phố Huế) mở phiên toà công khai để xét xử sơ thẩm vụ án kinh doanh thương mại thụ lý số: 69/2024/TLST-KDTM ngày 20 tháng 8 năm 2024 về việc tranh chấp hợp đồng bảo hiểm, theo quyết định đưa vụ án ra xét xử số 01/2026/QĐXXST-KDTM ngày 23 tháng 01 năm 2026, quyết định hoãn phiên tòa số 434/2025/QĐST-KDTM ngày 09/02/2026 và thông báo mở lại phiên tòa số 1670/TB-TA ngày 08/6/2026, giữa các đương sự:
1. Nguyên đơn: Công ty cổ phần Công nghiệp thực phẩm Huế.
Địa chỉ: Số 118B Lý Thái Tổ, phường Hương An, thành phố Huế.
Người đại diện theo pháp luật: Bà Nguyễn Thị Huệ, chức vụ: Giám đốc (có mặt).
Người đại diện theo ủy quyền: Bà Nguyễn Thị Thu Thảo (theo giấy uỷ quyền ngày 29/12/2025), địa chỉ: Tổ dân phố Đông Lâm, phường Phong Thái, thành phố Huế (có mặt).
Người bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của nguyên đơn: Bà Lê Thị Thu Hiền
- Luật sư của Chi nhánh Văn phòng Luật sư Đức Năng tại thành phố Huế (thuộc Đoàn luật sư thành phố Huế); địa chỉ: Tổ dân phố 6, phường Phú Bài, thành phố Huế (có mặt).
2. Bị đơn: Công ty cổ phần Bảo hiểm ngân hàng Nông nghiệp.
Địa chỉ: Tầng 6 nhà 29T1, đường Hoàng Đạo Thuý, phường Cầu Giấy, thành phố Hà Nội.
Người đại diện theo pháp luật: Ông Nguyễn Tiến Hải, chức vụ: Chủ tịch Hội đồng quản trị.
Người đại diện theo uỷ quyền (theo giấy uỷ quyền số 509/UQ-ABIC-PC): Ông Nguyễn Hồng Thái, ông Nguyễn Hoàng Quốc Tiến, ông Phạm Thanh Lâm, ông Trần Trí Cương, ông Nguyễn Thiện Nhân (ông Tiến, ông Lâm, ông Cương, ông Nhân có mặt)
3. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Ngân hàng Phát triển Việt Nam.
Địa chỉ: Số 25A Cát Linh, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội.
Người đại diện theo pháp luật: Ông Đào Quang Trường, chức vụ: Tổng Giám đốc.
Người đại diện theo uỷ quyền (theo giấy uỷ quyền số 93/GUQ.VDB-PC ngày 15/01/2026): Ông Tô Viết Thân, chức vụ: Giám đốc Ngân hàng Phát triển Việt Nam Chi nhánh Huế.
Người được uỷ quyền lại (theo giấy uỷ quyền số 36/GUQ.VDB.HUE-KT ngày 19/01/2026): Ông Dương Quang Nhật, chức vụ: Phó Giám đốc Ngân hàng Phát triển Việt Nam Chi nhánh Huế (có mặt).
NỘI DUNG VỤ ÁN:
Theo đơn khởi kiện, các lời khai trong quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa, nguyên đơn trình bày:
Ngày 13/6/2023 Công ty cổ phần Công nghiệp thực phẩm Huế (viết tắt: Infoco) ký hợp đồng bảo hiểm hỏa hoạn và các rủi ro đặc biệt số 00688/23AD/CH/003/KV1 với Công ty cổ phần Bảo hiểm ngân hàng Nông nghiệp (viết tắt: ABIC) Chi nhánh Đà Nẵng để bảo hiểm cho các tài sản là nhà xưởng, các công trình kiến trúc, các dây chuyền máy móc thiết bị nhập khẩu, máy móc thiết bị lẻ khác dùng để sản xuất các loại bánh Cookies, bánh Custard Cakes, bánh Biscuits…, tọa lạc tại số 118B Lý Thái Tổ, phường An Hòa, thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là phường Hương An, thành phố Huế). Tổng giá trị thực tế tài sản yêu cầu bảo hiểm theo Chứng thư thẩm định giá số 20/CTTĐG-CNHUE ngày 08/01/2020 của Chi nhánh Công ty cổ phần tư vấn dịch vụ về tài sản bất động sản DATC tại thành phố Huế là 31.753.769.915 đồng. Tổng số tiền tham gia bảo hiểm là: 31.753.769.915 đồng.
Ngày 15/11/2023 do mưa lớn kéo dài nhiều ngày với lượng mưa từ 800 đến trên 1.000mm gây ngập úng diện rộng trên địa bàn thành phố Huế trong đó địa điểm Nhà máy sản xuất có các tài sản nói trên của Infoco - tại 118B Lý Thái Tổ, phường Hương An, thành phố Huế bị ngập sâu hơn 01 mét, trong nhà xưởng sản xuất chính ngập 0,7 mét.
Lúc 13h28 phút cùng ngày, khi nước lũ bắt đầu tràn vào nền Nhà máy sản xuất chính khoảng 20cm, Infoco đã gọi điện thoại thông báo tình hình lũ lụt cho chuyên viên của ABIC - Chi nhánh Thừa Thiên Huế đồng thời gửi kèm hình ảnh nước lụt ngập máy móc thiết bị.
Sáng ngày 16/11/2023, nước lụt bắt đầu rút, Infoco tiến hành dọn bùn, vệ sinh nhà xưởng sản xuất chính, đồng thời gọi điện thoại đề nghị ABIC Huế bố trí nhân sự đến hiện trường để kiểm tra giám sát, 11 giờ cùng ngày, ABIC Huế đã cử đại diện đến kiểm tra và chụp ảnh hiện trường.
Ngày 17/11/2023, Infoco phát hành thông báo tổn thất số 01 gửi cho ABIC Huế theo quy định của Hợp đồng bảo hiểm.
Ngày 18/11/2023, đại diện ABIC Huế và Giám định viên của Công ty giám định độc lập UNITED ASIA-UAC thực hiện giám định và đánh giá tổn thất sự cố ngập lụt đối với tài sản thuộc Hợp đồng bảo hiểm: 00688/23AD/CH/003/KV1 do ABIC Huế chỉ định. Ngày 18/11/2023 và 19/11/2023, giám định viên làm việc tại hiện trường và kết thúc lúc 19h10 ngày 19/11/2023.
Cùng ngày 19/11/2023, Infoco phát hành Công văn số 28/CV-CT gửi ABIC Huế đề nghị bố trí lịch phối hợp kiểm tra, giám sát công tác đánh giá tổn thất chi tiết và thống nhất kế hoạch khắc phục, sửa chữa máy móc thiết bị thiệt hại nhưng không nhận được trả lời của ABIC Huế.
Ngày 21/11/2023, ABIC Huế gửi Thông báo giám định số 14/TBGD/ABIC-TTH-GĐBT cho Infoco về việc giới thiệu Công ty TNHH United Asia là đơn vị đại diện cho ABIC thực hiện các công việc giám định cho vụ tổn thất nói trên.
Ngày 21/11/2023 và 22/11/2023, Infoco chủ động thuê Công ty TNHH TM-SX S.G.M là đơn vị chuyên về chế tạo thiết bị tự động hóa đến kiểm tra, đánh giá thực trạng tổn thất của máy móc thiết bị đã mua bảo hiểm bị ngập lụt.
Ngày 23/11/2023 và 24/11/2023, Công ty TNHH United Asia cử giám định viên Đỗ Khắc Toàn đến hiện trường để tiếp tục làm nhiệm vụ giám định và công việc kết thúc lúc 15h30 ngày 24/11/2023.
Ngày 25/11/2023, đội kỹ thuật của Trạm 220 KV Điện lực Thừa Thiên Huế đến hiện trường gặp Infoco và thông báo là Công ty TNHH United Asia nhờ đến để đo kiểm các biến tần bị ngập lụt (không có giấy giới thiệu hoặc công văn của Công ty TNHH United Asia). Sau khi Infoco liên lạc và được giám định viên của Công ty TNHH United Asia xác nhận có nhờ kỹ thuật của Điện lực Thừa Thiên Huế đến kiểm tra tình trạng tổn thất của các biến tần bị ngập lụt, Infoco đã bố trí để đội kỹ thuật của Điện lực xuống hiện trường làm việc.
Theo yêu cầu của Công ty TNHH United Asia, Infoco phải tháo dỡ các linh kiện điện tử trong các tủ điện bị ngập lụt để vệ sinh, sấy khô nhưng không bố trí giám định viên giám sát quá trình tháo dỡ (lý do theo Công ty TNHH United Asia là chi phí nhân công của giám định viên rất cao nên không thể bố trí thời gian giám sát tháo dỡ). Vì không có Giám định viên giám sát, cũng chưa có danh mục tài sản bị tổn thất được Công ty TNHH United Asia xác nhận nên ngày 30/11/2023, Infoco phát hành Công văn số 29/CV-CT đề nghị UAC gửi Biên bản giám định hiện trường kèm danh mục tài sản bị tổn thất ngày 19/11/2023 cho Infoco; đồng thời đề nghị UAC có công văn chấp nhận cho Infoco được tự tháo dỡ các linh kiện bộ phận thiết bị điện tử trên các dây chuyền bị ngập lụt để vệ sinh, bảo dưỡng theo yêu cầu của giám định nhưng Công ty TNHH United Asia không trả lời.
Ngày 05/12/2023, giám định viên tiếp tục đến hiện trường để giám định kỹ thuật đồng thời gửi Biên bản giám định ngày 19/11/2023 chính thức có chữ ký của Giám định viên cho Infoco (không có danh mục tài sản bị tổn thất kèm theo). Cùng ngày 05/12/2023, Infoco gửi trực tiếp toàn bộ tài liệu theo danh mục yêu cầu của Công ty TNHH United Asia cho gián định viên.
Ngày 07/12/2023, Infoco gửi Công văn số 30/CV-CT đề nghị ABIC Huế và Công ty TNHH United Asia giải quyết tạm ứng tiền bồi thường tổn thất với số tiền 300.000.000 đồng theo quy định tại Hợp đồng Bảo hiểm số 00688/23AD/CH/003/KV1 nhưng không nhận được trả lời của hai công ty trên.
Ngày 12/12/2023, Infoco gửi báo giá của các đơn vị tham gia khắc phục tổn thất cho giám định viên (gửi bằng Zalo).
Ngày 20/12/2023, Công ty TNHH United Asia gửi Biên bản làm việc ngày 05/12/2023 và 02 Bảng kê danh mục tài sản bị tổn thất (19/11/2023 và 05/12/2023) qua E-mail cho Infoco với nhiều nội dung, số liệu không đúng với thực tế, đặc biệt các thông tin tự soạn thảo trong Biên bản làm việc mang tính suy diễn, chủ quan, không chính xác.
Ngày 21/12/2023, căn cứ phản ánh của Infoco, ABIC Huế chủ trì cuộc họp trực tuyến có sự tham gia của người bảo hiểm; Infoco; Công ty TNHH United Asia và người thụ hưởng (Ngân hàng Phát triển Việt Nam) để giải quyết các vướng mắc.
Ngày 23/12/2023, Công ty TNHH United Asia gửi lại biên bản ngày 05/12/2023 và 02 Bảng kê danh mục tài sản bị tổn thất cho Infoco qua E-mail với nội dung gần như không thay đổi so với tài liệu gửi ngày 20/12/2023.
Ngày 25/12/2023, Infoco gửi thư điện tử (Email) cho Công ty TNHH United Asia đề nghị cung cấp dự thảo biên bản ngày 05/12/2023 dưới dạng file word để Infoco đưa ý kiến của mình vào, đồng thời đồng ý phương án bồi thường tổn thất theo hình thức người bảo hiểm thực hiện phương án bồi thường bằng hình thức sửa chữa tài sản bị tổn thất như đề xuất của Công ty TNHH United Asia tại buổi làm việc trực tuyến ngày 21/12/2023 nhưng không nhận được trả lời của Công ty TNHH United Asia.
Ngày 18/01/2024, sau hai tháng kể từ khi sự cố ngập lụt xảy ra, công tác khắc phục, sửa chữa máy móc thiết bị vẫn không thể triển khai được do chưa có Báo cáo kết luận tài sản bị thiệt hại do sự cố ngập lụt của đơn vị giám định, Infoco gửi Công văn số 03/CV-CT cho ABIC Huế đề nghị tổ chức buổi làm việc trực tiếp tại hiện trường có tài sản bị tổn thất để thống nhất giải quyết các vấn đề còn tồn đọng. Ngày 23/01/2024, cuộc họp đã diễn ra tại trụ sở của Infoco, với thành phần như cuộc họp trực tuyến ngày 21/12/2023 (thiếu đại diện của Công ty TNHH United Asia). Cuộc họp thống nhất giải quyết một số nội dung còn vướng mắc và giám đốc ABIC Huế đã hướng dẫn Infoco làm lại Đơn tạm ứng tiền bảo hiểm (lần 2) nhưng sau đó vẫn không giải quyết tiền tạm ứng cho Infoco.
Ngày 30/01/2024, đại diện của ABIC Huế đến Văn phòng của Infoco giới thiệu ông Phan Văn Đương là kỹ thuật của Công ty TNHH Thiên Tân được Công ty TNHH United Asia chỉ định làm giám định tình trạng hư hỏng các biến tần bị ngập lụt (không có công văn hoặc giấy giới thiệu của UAC), Infoco đã bố trí kỹ thuật phối hợp làm việc và công việc kiểm tra đã hoàn thành lúc 17 giờ ngày 31/01/2024.
Ngày 11/3/2024, đại diện ABIC gửi qua Zalo cho Infoco biên bản làm việc ngày 30/01/2024 kèm Kết quả Kiểm tra biến tần, Bảng báo giá biến tần đề nghị Infoco ký xác nhận. Tuy nhiên, Infoco yêu cầu ABIC Huế xem xét lại thành phần tham gia buổi làm việc. Bởi, trong biên bản ghi rõ: ông Phan Văn Đương là “Nhà thầu sửa chữa thực hiện giám định các biến tần” chứ không phải là giám định viên như đại diện ABIC đã thông báo ngày 30/01/2024. Điều này hoàn toàn không đúng với Thông báo giám định số 14/TBGD/ABIC-TTH - GĐBT và không phù hợp quy định của pháp luật.
Ngày 15/3/2024, ông Phan Văn Đương mang giấy giới thiệu không số ghi ngày 01/02/2024 của ABIC Huế chỉ định ông Đương làm Kỹ thuật viên giám định các biến tần và các tài liệu liên quan: Kết quả làm việc ngày 30/01/2024, Biên bản làm việc ngày 01/02/2024 đến đề nghị Infoco ký xác nhận.
Ngày 20/3/2024, Infoco gửi Công văn số 05/TB-CNTP cho ABIC thông báo về việc khởi kiện vụ án tranh chấp thuộc Hợp đồng Bảo hiểm tài sản số 00688/23AD/CH/003/KV1 ngày 13/6/2023.
Ngày 27/3/2024, Infoco nhận được văn bản của Công ty TNHH United Asia gửi qua thư điện tử (E-mail) về việc thông báo: Giải quyết vụ tổn thất tài sản tại Nhà máy sản xuất của Infoco do hậu quả của sự cố ngập lụt ngày 15/11/2023 kèm theo Bảng 1: Tính toán điều chỉnh chi phí khắc phục tổn thất và các bảng báo giá của các đơn vị kinh doanh thiết bị điện tử, đơn vị sửa chữa; Bảng 2: Chi phí dọn dẹp vệ sinh nhà xưởng. Infoco không đồng ý cách tính toán và một số nội dung trong văn bản ngày 27/3/2024 của Công ty TNHH United Asia.
Ngày 28/3/2024, Infoco gửi Công văn số 06/CV-CT cho ABIC Huế và UAC đề nghị xem lại cách tính toán đền bù sửa chữa và yêu cầu chuyển hình thức đền bù tổn thất từ bằng tiền sang hình thức bồi thường: Người Bảo hiểm “sửa chữa tài sản bị thiệt hại” được quy định tại điểm (a) Khoản 1 Điều 52 - “Hình thức bồi thường" Luật Kinh doanh Bảo hiểm số 08/2022/QH15 cho hạng mục các cụm/bộ phận máy móc thiết bị có chứa các linh kiện điện tử đã mua bảo hiểm bị ngập lụt.
Ngày 05/4/2024, ABIC Huế gửi Công văn số 1034/CV-ABIC-BT-TSKT phúc đáp Công văn số 06/CV-CT của Infoco.
Ngày 08/4/2024, Infoco gửi Công văn số 07/CV-CT phúc đáp công văn số 1034/CV-ABIC-BT-TSKT của ABIC Huế.
Ngày 08/4/2024, Infoco nhận được Công văn số tham chiếu UAC2023/11.2 ngày 03/4/2024 của UAC.
Ngày 23/5/2024, Ban bồi thường của Tổng Công ty ABIC đã đến làm việc với Infoco, sau khi thảo luận giữa hai phương án:
Phương án 1: Căn cứ khối lượng các hạng mục bị ảnh hưởng và các báo giá chi tiết của từng hạng mục để sửa chữa mà Infoco đã cung cấp cho ABIC, Công ty TNHH United Asia đề nghị hai Công ty có phản hồi, phê duyệt giá trị khắc phục tổn thất trước ngày 03/6/2024;
Phương án 2: Infoco căn cứ khối lượng tổn thất tiến hành sửa chữa và ghi nhận các phát hiện phát sinh thực tế trong quá trình sửa chữa, hoàn thiện hồ sơ để gửi ABIC, Công ty TNHH United Asia xem xét, tính toán bồi thường.
Xét quá trình giải quyết vụ việc đã kéo quá dài, những yêu cầu cung cấp tài liệu của giám định trong thời gian qua có quá nhiều bất cập sẽ ảnh hưởng đến kế hoạch hoạt động của Công ty, Infoco đồng ý thực hiện theo phương án 1 (có Biên bản kèm theo).
Ngày 03/6/2024, ABIC đã gửi Công văn số 1895/CV-ABIC-BT-TSKT về việc điều chỉnh đơn giá khắc phục.
Ngày 06/6/2024, Infoco phản hồi Công văn 1895/CV-ABIC-BT-TSKT của ABIC. Trong đó không đồng ý với cách tính toán và các căn cứ áp dụng tính toán của UAC và ABIC.
Ngày 14/6/2024, UAC gửi Công văn số UAC2023/11.2 kèm Bảng tính toán điều chỉnh mức bồi thường thiệt hại.
Ngày 17/6/2024, Infoco gửi Công văn số 14/CV-CT về việc trả lời Công văn số UAC2023/11.2 của UAC, trong đó nêu rõ những điểm chưa đồng ý, đề nghị ABIC, UAC xem xét lại cách tính toán.
Ngày 20/6/2024, Ngân hàng Phát triển Việt Nam khu vực Thừa Thiên Huế
- Quảng trị gửi Công văn số 462/NHPT-TTH.Qr-TD cho ABIC - Chi nhánh Thừa Thiên Huế về việc bồi thường tổn thất tài sản của Infoco.
Ngày 28/6/2024, Infoco nhận được E-mail của Trưởng phòng TSKT Ban Giám định bồi thường - TSC Công ty ABIC, trong đó trả lời nội dung khiếu nại 1 của Infoco, còn nội dung 2, 3, theo tinh thần cuộc họp sáng ngày 28/6/2024 giữa ABIC và UAC, Ban giám định bồi thường “ABIC đề nghị UAC kiểm tra rà soát lại và có kết quả cuối cùng sau 05 ngày làm việc kể từ ngày hôm nay".
Tuy nhiên, đến ngày 11/7/2024, Infoco vẫn không nhận được kết quá cuối cùng về việc bồi thường tổn thất như E-mail của ABIC đã gửi.
Căn cứ Hợp đồng Bảo hiểm số 00688/23AD/CH/003/KV1 ngày 13/6/2023 và quá trình giải quyết vụ việc từ 15/11/2023 đến nay như trên, Infoco thấy rằng ABIC đã vi phạm các điều khoản quy định trong Hợp đồng bảo hiểm số 00688/23AD/CH/003/KV1 ngày 13/6/2023, Luật Kinh doanh bảo hiểm số 08/2022/QH15; Luật Giám định tư pháp số 13/2012/QH13, cụ thể:
1. Vi phạm điểm (3) Khoản 4.2, Điều 4: “Điều khoản về thanh toán bồi thường tạm ứng".
2. Vi phạm điểm (11.2.1), Điều 11: “Phải có mặt tại hiện trường để phối hợp bên A/Người được bảo hiểm và các bên liên quan tiến hành giám định, lập biên bản giám định nguyên nhân, mức độ tổn thất làm cơ sở cho việc bồi thường thiệt hại".
3. Vi phạm điểm (f), điểm (h) khoản 13.2, Điều 13: “Trong trường hợp cần thiết, thay mặt Bên A/Người được bảo hiểm thương lượng với các bên liên quan để giải quyết tổn thất”. Mặc dù Infoco đã gửi công văn khiếu nại về những vấn đề bất cập mà Công ty TNHH United Asia đang thực hiện trong quá trình giám định vụ việc nhưng ABIC vẫn không có phản hồi mà còn cung cấp giấy tờ, công văn nhằm bảo vệ Công ty TNHH United Asia làm cho tình hình càng trở nên phức tạp.
4. Vi phạm điểm (đ), điểm (e) Khoản 2, Điều 20 Luật Kinh doanh bảo hiểm số 08/2022/QH 15: “Bồi thường, trả tiền bảo hiểm khi xảy ra sự kiện bảo hiểm”; “Giải thích bằng văn bản lý do từ chối bồi thường, trả tiền bảo hiểm”.
5. Việc giải quyết tạm ứng chậm trễ, không đúng các điều khoản quy định tại Hợp đồng Bảo hiểm số 00688/23AD/CH/003/KV1 ngày 13/6/2023 làm phát sinh tiền lãi của khoản tiền 200.000.000 đồng mà Infoco phải đi vay để trả cho các đơn vị, cá nhân đã tham gia khắc phục như: Chi phí dọn dẹp vệ sinh hiện trường; chi phí thuê đội ngũ kỹ thuật điện động lực để kiểm tra, vệ sinh, bảo dưỡng hệ thống động cơ trong các cụm thiết bị thuộc tài sản đã mua bảo hiểm bị ngập lụt; tiền công của nhân viên và lao động thuê ngoài tham gia khắc phục sự cố ban đầu; chi phí mua sắm các dụng cụ, phương tiện để bảo quản, bảo vệ các cụm/bộ phận thiết bị ngập lụt nhằm hạn chế tổn thất tiếp tục xảy ra cho tài sản bị thiệt hại.
6. Vi phạm điểm (a) khoản 2, Điều 21: “Người trưng cầu giám định có nghĩa vụ”: “... lựa chọn tổ chức, cá nhân thực hiện giám định phù hợp với tính chất, yêu cầu của vụ việc cần giám định..."; vi phạm điểm (a) khoản 2, Điều 22: “Yêu cầu cá nhân tổ chức thực hiện giám định tư pháp trả Kết luận đúng thời hạn đã thỏa thuận và theo nội dung đã yêu cầu” (Luật Giám định tư pháp số 13/2012/QH13), dẫn đến gây thiệt hại cho Infoco, cụ thể:
- Tổ chức cá nhân được ABIC Huế trưng cầu giám định tư pháp (Công ty TNHH United Asia) không đảm bảo nguyên tắc giám định tư pháp được quy định tại khoản 2, Điều 3 Luật giám định số 13/2012/QH13: "Trung thực, chính xác, khách quan, vô tư, kịp thời".
- Tổ chức/cá nhân được ABIC Huế trưng cầu giám định tư pháp (Công ty TNHH United Asia) “Cố ý kéo dài thời gian thực hiện giám định tư pháp..." (Khoản 3 Điều 6 Luật giám định số 13/2012/QH13).
- Tổ chức cá nhân được ABIC Huế trưng cầu giám định tư pháp (Công ty TNHH United Asia) vi phạm quy định về “Căn cứ bồi thường" (Khoản 1 Điều 51 Luật Kinh doanh Bảo hiểm o hiểm số 08/2022/QH15.
- Tổ chức cá nhân được ABIC Huế trưng cầu giám định tư pháp (Công ty TNHH United Asia) vi phạm quy định về Thời gian Giám định tư pháp (Khoản 3 Điều 26a Luật Giám định tư pháp sửa đổi bổ sung số 56/2020/QH14).
- Tổ chức/cá nhân được ABIC Huế trưng cầu giám định tư pháp (Công ty TNHH United Asia) không đảm bảo tính khách quan trong khi thực hiện việc giám định (điểm (b) Khoản 2 Điều 34 Luật giám định số 13/2012/QH13).
- Tổ chức cá nhân được ABIC Huế trưng cầu giám định tư pháp (Công ty TNHH United Asia) không thực hiện đúng quy định về ban hành Kết luận giám định tư pháp: “Trường hợp trưng cầu, yêu cầu tổ chức thực hiện giám định tư pháp thì ngoài chữ ký, họ, tên của người giám định, người đứng đầu tổ chức còn phải ký tên, đóng dấu vào bản kết luận giám định tư pháp và tổ chức được trưng cầu, yêu cầu giám định tư pháp phải chịu trách nhiệm về kết luận giám định tư pháp" (Khoản 2, Điều 32 Luật Giám định tư pháp sửa đổi bổ sung số 56/2020/QH14).
Trong quá trình xử lý vụ việc, Infoco luôn phối hợp chặt chẽ, tạo mọi điều kiện để ABIC Huế thuận lợi hoàn thành nhiệm vụ được giao; thực hiện nghiêm túc các điều khoản đã ký trong Hợp đồng. Nhưng đã 08 tháng kể từ ngày xảy ra sự kiện bảo hiểm ngập lụt, Infoco vẫn không nhận được Kết luận giám định các tài sản bị tổn thất, những thiệt hại đối với tài sản đã được mua bảo hiểm để thực hiện khắc phục, sửa chữa nhằm đưa máy móc thiết bị hoạt động bình thường trở lại. Toàn bộ hệ thống các tủ điều khiển tự động hóa bằng PLC, tủ điện tử, tủ điện,... bị ngập lụt 0,7 mét không có trong danh mục tài sản bị tổn thất, không được đánh giá mức độ thiệt hại, không tính toán giá trị bồi thường tổn thất trong các biên bản, bảng kê,… của tổ chức giám định Công ty TNHH United Asia. Tổ chức giám định UAC áp dụng căn cứ bồi thường không đúng quy định, Infoco vẫn không nhận được tiền bồi thường tổn thất kể cả khoản tạm ứng bồi thường theo Hợp đồng bảo hiểm đã ký. Vấn đề này đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến kế hoạch hoạt động sản xuất kinh doanh, quyền và lợi ích của Infoco. Vì vậy Infoco làm đơn khởi kiện và yêu cầu Tòa án giải quyết các nội dung sau:
1. Buộc ABIC Việt Nam thực hiện nghĩa vụ bồi thường tổn thất cho các tài sản đã mua bảo hiểm thuộc Hợp đồng Bảo hiểm số 00688/23AD/CH/003/KV1 ký ngày 13/6/2023, với số tiền: 234.428.025 đồng là giá trị thiệt hại được tổng hợp từ hóa đơn, chứng từ sửa chữa, khắc phục tổn thất ban đầu mà Infoco đã thực hiện, bao gồm: Chi phí vệ sinh 84.035.875 đồng; tiền công thuê dọn vệ sinh: 11.200.000 đồng; chi phí điện nước phục vụ việc dọn vệ sinh: 9.623.650 đồng; tiền mua sắm dụng cụ, vật tư thay thế: 28.368.500 đồng; chi phí vệ sinh sửa chữa bảo trì động cơ: 101.200.000 đồng.
2. Buộc ABIC bồi thường tiền lãi phải trả cho khoản tiền mà Infoco đã vay để thanh toán cho các đơn vị tham gia khắc phục tổn thất ban đầu do ABIC chậm giải quyết tạm ứng bồi thường thiệt hại là 17.699.000 đồng và tiền lãi tiếp tục phát sinh từ 01/7/2024 cho đến ngày Infoco nhận được tiền đền bù thiệt hại từ ABIC Huế.
3. Buộc ABIC thực hiện hình thức bồi thường “Sửa chữa thay thế tài sải bị thiệt hại” được quy định tại điểm (a) Khoản 1 Điều 52 “Hình thức bồi thường” Luật Kinh doanh Bảo hiểm số 08/2022/QH15 đối với các cụm bộ phận thiết bị có chứa các linh kiện điện tử thuộc tài sản đã mua bảo hiểm bị tổn thất để máy móc thiết bị trở lại trạng thái hoạt động bình thường như trước khi xảy ra sự kiện ngập lụt. Giá trị ước tính theo các báo giá sửa chữa của mục (3) là: 542.032.560 đồng.
Tổng cộng 03 khoản mục yêu cầu bồi thường bằng tiền: (1) + (2) + (3) là: 794.129.585 đồng (bảy trăm chín mươi bốn triệu một trăm hai mươi chín nghìn năm trăm tám mươi lăm đồng) và tiền lãi của khoản vay 200 triệu đồng tiếp tục phát sinh từ ngày 01/7/2024 cho đến ngày Infoco nhận được tiền đền bù thiệt hại từ ABIC Huế.
- Bị đơn Công ty cổ phần bảo hiểm Ngân hàng nông nghiệp trình bày: ABIC không đồng ý với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn Infoco căn cứ vào cơ sở pháp lý sau:
Ngày 13/06/2023, ABIC - Chi nhánh Thừa Thiên Huế và Infoco ký Hợp đồng bảo hiểm hỏa hoạn và các rủi ro đặc biệt số 00688/23AD/CH/003/KV1 với nội dung cơ bản như sau:
- Đối tượng bảo hiểm: Nhà cửa, máy móc sản xuất
- Địa điểm bảo hiểm: 118B Lý Thái Tổ, phường Hương An, thành phố Huế.
- Thời hạn bảo hiểm: 16h00 ngày 14/6/2023 đến 16h00 ngày 14/12/2023.
Theo công văn số 01 ngày 17/11/2023 về việc thông báo tổn thất của Infoco có các thông tin về nguyên nhân do lũ lụt gây ra, ước tính tổn thất 800.000.000 đồng.
Ngày 15/11/2023, tại khu vực thành phố Huế xảy ra ngập lụt trên diện rộng, nhà máy sản xuất của Infoco tại 118B Lý Thái Tổ, phường Hương An, thành phố Huế bị ngập sâu.
Ngày 16/11/2023, ABIC Huế nhận được thông báo tổn thất đã tiếp cận hiện trường ghi nhận sơ bộ.
Ngày 18/11/2023, ABIC Huế cùng đơn vị giám định độc lập là Công ty TNHH United Asia thực hiện giám định tổn thất từ 14h30 ngày 18/11/2023 đến 15h30 ngày 19/11/2023 giám định xong đợt 1. Biên bản giám định được lập và ký khối lượng ngày 19/11/2023 ghi nhận đối tượng bị ảnh hưởng, phương án kiểm tra đánh giá mức độ tổn thất.
Ngày 19/11/2023, Infoco gửi công văn số 28/CV-CT tới ABIC Huế thông báo đã ký hợp đồng với 02 đơn vị chuyên ngành động cơ điện và điện, điện tử để thực hiện công tác khắc phục, sửa chữa thiệt hại.
Ngày 30/11/2023, Infoco có công văn số 29/CV-CT gửi UAC về việc xác nhận cho Infoco được tháo gỡ các bộ phận bị ảnh hưởng để vệ sinh bảo dưỡng.
Ngày 5/12/2023, UAC thực hiện giám định đợt 2 ghi nhận tổn thất đối với các động cơ điện bị ngập nước và các bên cùng lên phương án khắc phục (tại Bảng kê đính kèm Biên bản làm việc ngày 5/12/2023).
Ngày 7/12/2023, Infoco có văn bản yêu cầu tạm ứng.
Ngày 16/01/2024, Công ty TNHH United Asia có văn bản số UAC2023/11.2 đề nghị Infoco ký biên bản xác nhận khối lượng tổn thất và phương án khắc phục theo biên bản ngày 5/12/2023 để có cơ sở tính toán tạm ứng bồi thường.
Ngày 24/01/2024, Infoco có công văn số 04/CV-CT yêu cầu ABIC Huế tạm ứng 300 triệu.
Ngày 15/3/2024, tiếp tục giám định bổ sung và phương án khắc phục. Trong biên bản cũng đã nêu Infoco có trách nhiệm cung cấp các hóa đơn chứng từ nghiệm thu liên quan đến khắc phục, sửa chữa các hạng mục bị thiệt hại do ngập lụt.
Ngày 27/3/2024, UAC có công văn số UAC2023/11/2 yêu cầu cung cấp tài liệu bổ sung liên quan đến tổn thất.
Ngày 28/3/2024, Infoco có văn bản số 06/CV-CT (ABIC nhận ngày 02/4/2024) trong đó có nêu không đồng ý với bảng tính của Công ty TNHH United Asia do không chấp nhận đơn giá áp điều chỉnh của Công ty TNHH United Asia.
Ngày 03/4/2024, ABIC và Công ty TNHH United Asia đều có văn bản phản hồi Infoco.
Ngày 03/6/2024, ABIC đã có văn bản số 1895/CV-ABIC-BT-TSKT trong đó nêu rõ quan điểm đánh giá của ABIC đối với các khiếu nại của Infoco, các dẫn chứng xác thực Infoco không cung cấp do vậy giá trị tổn thất sẽ được điều chỉnh theo các cơ sở đã có và tuân thủ đúng quy định pháp luật.
ABIC xác nhận, tổn thất của Infoco thuộc phạm vi bảo hiểm và ABIC có trách nhiệm bồi thường theo quy định tại Hợp đồng bảo hiểm nhưng ABIC và Infoco chưa thống nhất được số tiền bồi thường.
Đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn thì ABIC có ý kiến như sau:
1. Đối với yêu cầu chi phí: 234.428.025 đồng, trong đó gồm: Chi phí sửa chữa bảo dưỡng động cơ điện (62 motor): 101.200.000 đồng. Infoco chỉ cung cấp hợp đồng sửa chữa với 01 cá nhân (ông Phạm Bá Dũng) giá trị hợp đồng 101.200.000 đồng; hồ sơ nghiệm thu công việc quyết toán hợp đồng không có giá trị quyết toán. Hồ sơ chứng từ chi trả chỉ viết tay chấm công thanh toán tiền, không có chữ ký xác nhận của lãnh đạo đơn vị, không theo biểu mẫu chuẩn mực kế toán. Báo giá chi phí khắc phục là đơn giá sửa động cơ nhưng khi thanh toán lại chi trả theo công nhật. Chi phí dọn dẹp vệ sinh nhà xưởng: 84.035.875 đồng thuê công ty TNHH MTV Hagashi có hợp đồng và quyết toán công việc; 11.200.000 đồng nhân công nhà máy tự vệ sinh có bảng chấm công công nhật. Hai chi phí này, Công ty TNHH United Asia /ABIC đã đối chiếu kiểm tra và điều chỉnh theo chi phí đã thực hiện tương tự; 28.368.500 đồng mua vật tư phục vụ cứu vớt tài sản, đây là công cụ dụng cụ vẫn được xem xét tính toán bồi thường ước tính khấu hao 50%. Công ty TNHH United Asia /ABIC đã nhiều lần trao đổi với Infoco và yêu cầu cung cấp bổ sung các chứng từ đầy đủ xác thực mang tính pháp lý cao hơn nhưng không được cung cấp. Có sự khác nhau của chứng từ cung cấp với cùng một nội dung thanh toán.
2. Đối với chi phí sửa chữa và thay thế linh kiện điện tử 542.032.560 đồng bao gồm:
- Chi phí thay thế linh kiện mới: 344.124.000 đồng, UAC/ABIC tính toán đối với việc thay thế linh kiện mới này phải áp dụng khấu hao theo Thông tư số 45/2013/TT-BTC ngày 25/4/2013 hướng dẫn cách tính khấu hao đối với tài sản cố định. Do vậy, giá trị còn lại tài sản (linh kiện) tại thời điểm tổn thất còn khoảng 11,31% dẫn tới Infoco không đồng ý với số tiền tính toán trên là sai bản chất bồi thường tổn thất tài sản.
- Chi phí nhân công lắp đặt, hiệu chỉnh thông số, cài đặt lại chương trình, vận hành đồng bộ trên các thiết bị, chi phí bảo hành thiết bị 01 năm: 203.500.000 đồng.
Do Hệ thống sản xuất của Infoco dừng hoạt động từ tháng 3/2023, do vậy, ABIC không kiểm chứng được trước thời điểm tổn thất tình trạng hoạt động của toàn hệ thống. Ngoài ra, đây là việc thay linh kiện điện tử đơn thuần, việc Infoco khiếu nại chi phí cài đặt chạy lại chương trình, vận hành đồng bộ các thiết bị là không có cơ sở xem xét (Infoco không cung cấp được hồ sơ khắc phục: bao gồm hợp đồng sửa chữa lắp đặt, biên bản nghiệm thu kỹ thuật, quyết toán hợp đồng, chứng từ thanh toán - hóa đơn....).
- Chi phí Infoco phải thanh toán cho các công việc khắc phục 17.669.000 đồng khi chưa được tạm ứng. ABIC không nhận được bất cứ tài liệu nào về chi phí này cũng như không xác thực được chi phí trên, chi phí này không thuộc phạm vi trách nhiệm bảo hiểm.
Vì vậy, ABIC xác định có trách nhiệm bồi thường trong vụ việc này. Trong suốt thời gian từ khi xảy ra tổn thất đến nay, ABIC vẫn luôn nỗ lực thực hiện các khâu giám định, hướng dẫn khách hàng thu thập bổ sung hồ sơ bồi thường. Tuy nhiên, đến nay hai bên vẫn còn những bất đồng quan điểm.
Về nội dung khởi kiện, ABIC không đồng ý với số tiền khởi kiện của Infoco. ABIC chỉ chấp nhận bồi thường thiệt hại theo Kết luận giám định của Công ty TNHH United Asia với tổng chi phí thiệt hại là 219.753.848 đồng.
Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan - Ngân hàng Phát triển Việt Nam trình bày: Infoco (trước đây là Công ty Công nghiệp thực phẩm Huế) có địa chỉ tại 118B Lý Thái Tổ, phường An Hòa, thành Huế đã vay vốn tín dụng đầu tư của Nhà nước tại Chi nhánh Ngân hàng Phát vực Thừa Thiên Huế - Quảng Trị (trước đây là Chi nhánh Quỹ hỗ trợ đầu quốc gia Thừa Thiên Huế) để thực hiện đầu tư Dự án Nhà máy bánh kẹo Huế theo Hợp đồng tín dụng đầu tư số 20/HĐTD ngày 22/10/1999, với tổng số vốn vay theo hợp đồng tín dụng là 22.000.000.000 đồng, tổng số vốn vay đã giải ngân: 22.000.000.000 đồng, dư nợ gốc: 9.207.998.801 đồng, lãi phát sinh tính đến ngày 20/8/2024 là 11.882.488.596 đồng.
Để đảm bảo cho nghĩa vụ trả nợ của Hợp đồng tín dụng đầu tư số 20/HĐTD ngày 22/10/1999 nêu trên, Infoco đã thể chấp dây chuyền thiết bị đồng bộ và tự động đa chức năng nhập khẩu 100% từ Châu Âu để sản xuất bánh Cookies Đan Mạch (công suất 350kg/giờ) và bánh trứng Custard (Công suất 6.500 chiếc/giờ). Đây là những tài sản được Infoco mua bảo hiểm tại ABIC - Chi nhánh Đà Nẵng (Nay là ABIC - Chi nhánh Thừa Thiên Huế) theo Hợp đồng Bảo hiểm số 00688/23AD/CH/003/KV1 ký ngày 13/6/2023.
Căn cứ Hợp đồng bảo hiểm số 00688/23AD/CH/003/KV1 ngày 13/6/2023 đã ký giữa Infoco với ABIC và Giấy xác nhận chuyển quyền thụ hưởng bảo hiểm ngày 13/6/2023 (được đính kèm và là một bộ phận không thể tách rời của HĐBH/GCN số 00688/23AD/CH/003/KV1 ngày 13/6/2023) được ký giữa ABIC và Chi nhánh Ngân hàng Phát triển Khu vực Thừa Thiên Huế - Quảng Trị thì Chi nhánh Ngân hàng Phát triển Khu vực Thừa Thiên Huế - Quảng Trị là đơn vị thụ hưởng đối với Hợp đồng bảo hiểm số 00688/23AD/CH/003/KV1 ký ngày 13/6/2023. Trong trường hợp có tổn thất thiệt hại đối với các tài sản quy định trong Hợp đồng bảo hiểm số 00688/23AD/CH/003/KV1 ngày 13/6/2023 và Giấy xác nhận chuyển quyền thụ hưởng bảo hiểm ngày 13/6/2023, đơn vị bảo hiểm phải chuyển cho Ngân hàng toàn bộ số tiền đền bù.
Từ ngày 13/11/2023 đến ngày 16/11/2023, trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế đã xảy ra mưa to, đã gây ngập Nhà máy Bánh kẹo Huế trên 1 mét, với mực nước đo được trong nhà máy: Từ 60 cm đến 70 cm, nước là đã làm ngập thiết bị của Nhà máy Bánh kẹo Huế. Đây là những tài sản đã được Infoco mua bảo hiểm theo Hợp đồng bảo hiểm số 00688/23AD/CH/003/KV1 ký ngày 13/6/2023.
Từ khi xảy ra sự cố ngập lụt đến nay, mặc dù các bên liên quan đã xác nhận thống kê được tình trạng thiệt hại của các tài sản, tuy nhiên đến nay ABIC vẫn chưa giải quyết việc bồi thường thiệt hại để kịp thời khắc phục hạn chế tổn thất như Hợp đồng bảo hiểm đã ký kết. Việc kéo dài bồi thường tổn thất của đơn vị bảo hiểm làm ảnh hưởng đến kế hoạch khắc phục, sửa chữa để đưa máy móc thiết bị trở lại trạng thái hoạt động bình thường, đồng thời ảnh hưởng trực tiếp đến việc xử lý tài sản đảm bảo để thu hồi nguồn vốn tín dụng đầu tư Nhà nước tại Ngân hàng. Vì vậy, đề nghị Toà án xem xét, giải quyết vụ án đúng quy định pháp luật, bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp cho Ngân hàng Phát triển Việt Nam.
- Tại phiên tòa, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn và nguyên đơn đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, buộc bị đơn ABIC phải thanh toán quyền lợi bảo hiểm cho nguyên đơn, cụ thể như sau:
1. Buộc ABIC phải thực hiện nghĩa vụ bồi thường tổn thất cho các tài sản đã mua bảo hiểm bao gồm: Chi phí vệ sinh 84.035.875 đồng; tiền công thuê dọn vệ sinh: 11.200.000 đồng; chi phí điện nước phục vụ việc dọn vệ sinh: 9.623.650 đồng; tiền mua sắm dụng cụ, vật tư thay thế: 28.368.500 đồng; chi phí vệ sinh sửa chữa bảo trì động cơ: 101.200.000 đồng. Tổng cộng là 234.428.025 đồng.
2. Buộc ABIC bồi thường tiền lãi phải trả cho khoản tiền mà Infoco đã vay để thanh toán cho các đơn vị tham gia khắc phục tổn thất ban đầu do ABIC chậm giải quyết tạm ứng bồi thường thiệt hại số tiền 200.000.000 đồng từ ngày 15/12/2023 tạm tính đến ngày 24/6/2026 theo mức lãi suất mà Infoco đã vay ông Hồ Văn Tuấn với số tiền là: 82.024.556 đồng .
3. Buộc ABIC thực hiện bồi thường “Sửa chữa thay thế tài sải bị thiệt hại” đối với các cụm bộ phận thiết bị có chứa các linh kiện điện tử thuộc tài sản đã mua bảo hiểm bị tổn thất để máy móc thiết bị trở lại trạng thái hoạt động bình thường như trước khi xảy ra sự kiện ngập lụt. Giá trị ước tính theo các báo giá sửa chữa là: 542.032.560 đồng
Tổng cộng các khoản yêu cầu bồi thường là: 858.485.151 đồng.
Về khoản tiền thụ hưởng, nguyên đơn chỉ nhận chi phí dọn dẹp vệ sinh, nhà cửa kiến trúc, cơ sở hạ tầng bị thiệt hại; còn thiệt hại về hệ thống máy móc, các dây chuyền sản xuất thuộc danh mục tài sản số 01 và danh mục tài sản số 2 thì nguyên đơn đồng ý chuyển cho người thụ hưởng là Ngân hàng phát triển Việt Nam vì các tài sản này nguyên đơn đã thế chấp cho Ngân hàng phát triển Việt Nam để vay vốn.
- Người đại diện theo ủy quyền của bị đơn ABIC vẫn giữ nguyên ý kiến như văn bản đã trình bày và đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn đối với yêu cầu bồi thường thiệt hại theo như báo cáo thẩm định cuối cùng của Công ty TNHH United Asia với tổng chi phí thiệt hại là 219.753.848 đồng. Về khoản tiền lãi do chậm tạm ứng 50% số tiền ước bồi thường mà nguyên đơn yêu cầu thì bị đơn không đồng ý vì vào thời điểm đó bên mua bảo hiểm là Infoco không cung cấp đầy đủ hồ sơ bồi thường, hồ sơ khắc phục cho ABIC theo như quy định tại Điều 12 của hợp đồng bảo hiểm.
- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, Ngân hàng phát triển Việt Nam đề nghị Hội đồng xét xử giải quyết vụ án theo đúng quy định của pháp luật; Ngân hàng phát triển Việt Nam đồng ý nhận tiền thụ hưởng theo như Giấy xác nhận chuyển quyền thụ hưởng bảo hiểm và nhận khoản tiền thụ hưởng từ nguyên đơn chuyển giao.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Sau khi nghiên cứu hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên toà và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên toà. Hội đồng xét xử nhận định:
. Về tố tụng:
. Về xác định quan hệ tranh chấp: Infoco khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết buộc ABIC phải chi trả quyền lợi bảo hiểm theo Hợp đồng Bảo hiểm hỏa hoạn và các rủi ro đặc biệt mà hai bên đã ký kết, nên Hội đồng xét xử xác định quan hệ trong vụ án này là tranh chấp hợp đồng bảo hiểm phát sinh trong hoạt động kinh doanh thương mại giữa cá nhân, tổ chức có đăng ký kinh doanh với nhau và đều có mục đích lợi nhuận được quy định tại khoản 1, Điều 30 Bộ luật Tố tụng dân sự là tranh chấp thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án.
. Về xác định Tòa án có thẩm quyền giải quyết: Do đây là tranh chấp phát sinh từ quan hệ hợp đồng nên theo quy định tại điểm g, khoản 1, Điều 40 Bộ luật Tố tụng dân sự: “Nguyên đơn có quyền lựa chọn Tòa án giải quyết tranh chấp về dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động trong các trường hợp sau đây:…… g) Nếu tranh chấp phát sinh từ quan hệ hợp đồng thì nguyên đơn có thể yêu cầu Tòa án nơi hợp đồng được thực hiện giải quyết”. Hợp đồng Bảo hiểm hỏa hoạn và các rủi ro đặc biệt số 00688/23AD/CH/003/KV1 ngày 13/6/2023 được ký kết và thực hiện tại 118B Lý Thái Tổ, thành phố Huế. Do đó, nguyên đơn là Infoco lựa chọn yêu cầu Tòa án nhân dân khu vực 2 - Huế giải quyết vụ án là đúng thẩm quyền theo quy định tại khoản 1, Điều 30; Điều 35 và điểm g, khoản 1 Điều 40 của Bộ luật Tố tụng dân sự.
. Về nội dung:
. Về hiệu lực hợp đồng: Ngày 13/6/2023, Infoco ký Hợp đồng Bảo hiểm hỏa hoạn và các rủi ro đặc biệt số 00688/23AD/CH/003/KV1 với ABIC - Chi nhánh Đà Nẵng. Các bên tham gia xác lập hợp đồng đều là những chủ thể có năng lực pháp luật dân sự, việc xác lập hợp đồng là hoàn toàn tự nguyện; mục đích và nội dung hợp đồng không vi phạm điều cấm của pháp luật, không trái với đạo đức xã hội. Vì vậy, hợp đồng có hiệu lực thực hiện giữa các bên.
. Về sự kiện bảo hiểm và cở sở phát sinh trách nhiệm bảo hiểm: Hợp đồng Bảo hiểm hỏa hoạn và các rủi ro đặc biệt số 00688/23AD/CH/003/KV1 ngày 13/6/2023 với đối tượng bảo hiểm là nhà cửa, vật kiến trúc thuộc Infoco; máy móc, thiết bị (chi tiết có danh mục tài sản đính kèm hợp đồng). Tổng giá trị thực tế tài sản yêu cầu bảo hiểm theo Chứng thư thẩm định giá số 20/CTTĐG-CNHUE ngày 08/01/2020 của Chi nhánh công ty cổ phần tư vấn dịch vụ về tài sản bất động sản DATC tại thành phố Huế là 31.753.769.915 đồng; tổng số tiền tham gia bảo hiểm là: 31.753.769.915 đồng, điều kiện bảo hiểm bao gồm: Rủi ro “A” (Hoả hoạn) - Rủi ro “B” (Nổ) - Rủi ro “H” (Giông, bão và lũ, lụt. Sẽ không bảo hiểm cho tài sản có thể di chuyển ngoài trời theo đúng quy tắc); thời hạn bảo hiểm: 06 tháng, từ 16 giờ 00 phút ngày 14/6/2023 đến 16 giờ 00 phút ngày 14/12/2023.
Ngày 15/11/2023 do mưa lớn kéo dài gây ngập úng diện rộng trên địa bàn thành phố Huế trong đó địa điểm Nhà máy sản xuất có các tài sản nói trên của Infoco - tại 118B Lý Thái Tổ, phường Hương An, thành phố Huế bị ngập sâu hơn 01 mét, trong nhà xưởng sản xuất chính ngập 0,7 mét. Trong lúc sự việc xảy ra thì Infoco có thông báo cho nhân viên của ABIC biết tình hình.
Ngày 17/11/2023, Infoco gửi Thông báo tổn thất cho ABIC Huế theo quy định của Hợp đồng bảo hiểm.
Đây là sự kiện thuộc rủi ro “H” (Giông, bão và lũ, lụt) thuộc điều kiện bảo hiểm được quy định tại khoản 4.1 Điều 4 của Hợp đồng Bảo hiểm hỏa hoạn và các rủi ro đặc biệt số 00688/23AD/CH/003/KV1 ngày 13/6/2023 và không thuộc trường hợp loại trừ trách nhiệm bảo hiểm quy định tại Điều 6 của Hợp đồng bảo hiểm. ABIC cũng thừa nhận về sự kiện bảo hiểm và căn cứ phát sinh trách nhiệm bảo hiểm này. Vì vậy, yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, buộc bị đơn ABIC phải có trách nhiệm thanh toán quyền lợi bảo hiểm cho nguyên đơn Infoco là có căn cứ nên cần chấp nhận.
. Về căn cứ xác định thiệt hại: Theo thỏa thuận tại Điều 11 của Hợp đồng bảo hiểm số 00688/23AD/CH/003/KV1 ký ngày 13/6/2023 thì Infoco và ABIC - Chi nhánh Đà Nẵng đã thỏa thuận ABIC - Chi nhánh Đà Nẵng (Bên B) “được quyền chỉ định công ty giám định độc lập, có uy tín và được phép hoạt động hợp pháp tại Việt Nam có tên dưới đây (trong 12 công ty được liệt kê tại Điều 11 của hợp đồng bảo hiểm có Công ty TNHH United Asia (UAC) ở vị trí thứ 9) để thực hiện công tác giám định tổn thất…”; “Báo cáo giám định cuối cùng của công ty giám định độc lập được lựa chọn sẽ là căn cứ để tính toán bồi thường thiệt hại”.
Sau khi sự kiện bảo hiểm xảy ra, Công ty TNHH United Asia (UAC) được ABIC - Chi nhánh Đà Nẵng chỉ định giám định thiệt hại và Infoco không có ý kiến gì. Quá trình thực hiện việc giám định, ngày 15/7/2024, Công ty TNHH United Asia đã ban hành “Báo cáo giám định cuối cùng Công ty CP Công nghiệp thực phẩm Huế thiệt hại về tài sản do ngập lụt (ngày tổn thất: 15/11/2023)”, ngày 19/7/2024, Infoco đã có Công văn số: 17/CV-CT ngày 19/7/2024 về việc Khiếu nại chi phí bồi thường tổn thất Báo cáo giám định cuối cùng ngày 15.7.2024 của Công ty TNHH UNITED ASIA (UAC). Ngày 26/7/2024, Công ty TNHH United Asia đã có văn bản trả lời khiếu nại trên của Infoco.
Việc Infoco chủ động thuê Công ty TNHH TM-SX S.G.M để kiểm tra, đánh giá thực trạng tổn thất của máy móc thiết bị đã mua bảo hiểm bị ngập lụt nhưng chưa có sự thống nhất thoả thuận giữa hai bên. Infoco không đồng ý với với Báo cáo giám định cuối cùng ngày 15.7.2024 của Công ty TNHH UNITED ASIA (UAC) nhưng từ ngày Tòa án thụ lý vụ án cho đến khi xét xử, Tòa án không nhận được đơn yêu cầu giám định độc lập của nguyên đơn theo như quy định tại khoản 2 Điều 53 Luật Kinh doanh bảo hiểm: “Trường hợp các bên không thống nhất về nguyên nhân và mức độ tổn thất thì có thể thỏa thuận thuê giám định viên độc lập, trừ trường hợp có thoả thuận khác trong hợp đồng bảo hiểm. Trường hợp các bên không thoả thuận được việc thuê giám định viên độc lập thì một trong các bên có quyền yêu cầu Toà án có thẩm quyền hoặc Trọng tài trưng cầu giám định viên độc lập. Kết luận của giám định viên độc lập có giá trị bắt buộc đối với các bên”.
Vì vậy, có đủ căn cứ để xác định Báo cáo giám định cuối cùng ngày 15.7.2024 về xác định thiệt hại về tài sản do ngập lụt (ngày tổn thất: 15/11/2023) của Công ty TNHH United Asia (UAC) là căn cứ để xác định giá trị thiệt hại theo như thỏa thuận tại Điều 11 của Hợp đồng bảo hiểm.
. Về số tiền thanh toán quyền lợi bảo hiểm.
. Đối với yêu cầu bồi thường chi phí vệ sinh: 84.035.875 đồng; tiền công thuê dọn vệ sinh: 11.200.000 đồng; chi phí điện nước phục vụ việc dọn vệ sinh: 9.623.650 đồng; tiền mua sắm dụng cụ, vật tư thay thế: 28.368.500 đồng; chi phí vệ sinh sửa chữa bảo trì động cơ: 101.200.000 đồng, tổng cộng là 234.428.025 đồng của nguyên đơn, Hội đồng xét xử xét thấy: Căn cứ “Báo cáo giám định cuối cùng của Công ty TNHH United Asia, Hội đồng xét xử chấp nhận chi phí mua vật tư phục vụ công tác vệ sinh, bảo dưỡng thiết bị và chi phí nhân công dọn dẹp hiện trường là 86.196.250 đồng (khấu trừ 10% giá trị tổn thất theo Điều 8 của Hợp đồng bảo hiểm) còn lại số tiền là: 77.576.625 đồng.
. Đối với yêu cầu bồi thường sửa chữa thay thế tài sản bị thiệt hại gồm các cụm bộ phận, thiết bị có chứa các linh kiện điện tử thuộc tài sản đã mua bảo hiểm bị tổn thất để máy móc thiết bị trở lại trạng thái hoạt động bình thường như trước khi xảy ra sự kiện ngập lụt. Giá trị ước tính theo các báo giá sửa chữa của mục (3) là: 542.032.560 đồng. Hội đồng xét xử chỉ chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện đối với thiệt hại về máy móc thiết bị sản xuất là 154.566.692 đồng theo như Báo cáo giám định cuối cùng của Công ty TNHH United Asia, trừ khấu hao 10% theo Điều 8 của Hợp đồng bảo hiểm còn lại số tiền là: 139.110.023 đồng.
. Đối với thiệt hại về nhà cửa, vật kiến trúc với số tiền là 3.408.000 đồng, trừ khấu hao 10% số tiền còn lại là: 3.067.200 đồng theo như Báo cáo giám định cuối cùng của Công ty TNHH United Asia.
. Đối với yêu cầu bồi thường tiền lãi phải trả cho khoản tiền mà Infoco đã vay để thanh toán cho các đơn vị tham gia khắc phục tổn thất ban đầu do ABIC chậm giải quyết tạm ứng bồi thường thiệt hại số tiền 200.000.000 đồng từ ngày 15/12/2023 đến ngày xét xử sơ thẩm (24/6/2026) theo mức lãi suất mà Infoco đã thỏa thuận với ông Hồ Văn Tuấn là: 82.024.556 đồng. Hội đồng xét xử thấy rằng: Căn cứ điểm 3 Điều 4.2 Hợp đồng Bảo hiểm số 00688/23AD/CH/003/KV1 ký ngày 13/6/2023 có thoả thuận điều khoản “về thanh toán bồi thường tạm ứng 50% số tiền ước bồi thường thuộc trách nhiệm bảo hiểm”. ABIC không thực hiện việc thanh toán tạm ứng khoản tiền này cho Infoco, mặc dù Infoco đã có văn bản yêu cầu. Việc tạm ứng số tiền này là để bên mua bảo hiểm kịp thời có kinh phí để khắc phục hậu quả, hạn chế thấp nhất những thiệt hại có thể xảy ra, được các bên thoả thuận tại khoản 3, mục 4.2 Điều 4 của Hợp đồng bảo hiểm, là ước số tiền bồi thường thuộc trách nhiệm bảo hiểm; khi bị ngập lụt có nơi ngập sâu hơn 01 mét, trong nhà xưởng sản xuất chính ngập 0,7 mét thì Infoco có thông báo cho nhân viên của ABIC biết tình hình ngập lụt và thực tế nguyên đơn đã thuê Công ty TNHH MTV HIGASHI vệ sinh công nghiệp tổng thể, xử lý hậu quả sau lũ lụt với số tiền 84.035.875 đồng có hợp đồng, hóa dơn chứng từ hợp lệ, thuê ông Phạm Bá Dũng sửa chữa; mua các công cụ, dụng cụ để dọn dẹp vệ sinh và chi phí điện nước; nhưng Công ty Bảo hiểm ABIC vẫn yêu cầu bên mua bảo hiểm là Công ty Infoco phải cung cấp đầy đủ hồ sơ bồi thường, hồ sơ khắc phục cho ABIC theo như quy định tại Điều 12 của hợp đồng bảo hiểm là không đúng, bởi vì tại Điều 12 của Hợp đồng bảo hiểm quy định về hồ sơ yêu cầu, giải quyết bồi thường thiệt hại. Tuy nhiên, bị đơn yêu cầu nguyên đơn phải trả tiền lãi của số tiền do chậm thanh toán tạm ứng 50% ước bồi thường thuộc trách nhiệm bảo hiểm, mức lãi suất mà nguyên đơn yêu cầu là căn cứ vào mức lãi suất mà nguyên đơn đã thỏa thuận với ông Hồ Văn Tuấn tại Giấy vay tiền ngày 15/12/2023 (lãi suất 16%/năm) là không đúng quy định của pháp luật. Vì vậy, Hội đồng xét xử chỉ chấp nhận một phần yêu cầu của nguyên đơn đối với tiền lãi do chậm thanh toán bồi thường tạm ứng 50% số tiền bồi thường thuộc trách nhiệm bảo hiểm với lãi suất do Nhà nước quy định theo lãi suất quy định tại khoản 2, Điều 468 Bộ luật Dân sự (là 10%/năm); mặc dù trong hợp đồng bảo hiểm không thỏa thuận về thời gian thanh toán tiền tạm ứng, nhưng để người mua bảo hiểm có kinh phí, kịp thời khắc phục hậu quả, hạn chế thấp nhất những thiệt hại có thể xảy ra nên thời gian thanh toán tạm ứng được tính kể từ ngày người mua bảo hiểm có đơn yêu cầu tạm ứng là ngày 07/12/2023 đến ngày xét xử sơ thẩm; về số tiền tạm ứng 50% ước tính mà nguyên đơn yêu cầu là cao hơn so với số tiền mà báo cáo giám định cuối cùng của Công ty TNHH United Asia đưa ra nên cần chấp nhận số tiền theo như Báo cáo thẩm định cuối cùng là 219.753.848 đồng để làm căn cứ tính tiền lãi do chậm thanh toán tạm ứng. Do đó số tiền lãi do chậm thanh toán tiền tạm ứng 50% được tính là: 219.753.848 đồng x 50% x 930 ngày x 10%/năm = 27.996.000 đồng.
. Về đối tượng được bồi thường, thụ hưởng: Căn cứ Hợp đồng Bảo hiểm hỏa hoạn và các rủi ro đặc biệt số 00688/23AD/CH/003/KV1 ngày 13/6/2023 và Giấy xác nhận chuyển quyền thụ hưởng bảo hiểm (được đính kèm và là một bộ phận không thể tách rời của HĐBH/GCN số: 00688/23AD/CH/003/KV1 ngày 13/6/2023) được ký kết giữa Infoco, Chi nhánh Ngân hàng Phát triển Việt Nam khu vực Thừa Thiên Huế - Quảng Trị và ABIC - Chi nhánh Đà Nẵng thì trường hợp tài sản bảo hiểm là danh mục tài sản 1 (thiết bị nhập ngoại, lò nướng, thiết bị nặn bột lỏng) tham gia bảo hiểm thì người thụ hưởng là Chi nhánh Ngân hàng Phát triển Khu vực Thừa Thiên Huế - Quảng trị; Trường hợp tài sản được bảo hiểm là danh mục tài sản 2 tham gia bảo hiểm thì người thụ hưởng là Infoco. Tại phiên tòa, nguyên đơn đã đồng ý giao quyền thụ hưởng quyền lợi bảo hiểm đối với danh mục tài sản 2 cho Ngân hàng Phát triển Việt Nam và người đại diện của Ngân hàng Phát triển Việt Nam đồng ý nhận quyền thụ hưởng này, nên Hội đồng xét xử chấp nhận sự thỏa thuận này. ABIC có trách nhiệm thanh toán số tiền bồi thường thiệt hại đối với danh mục tài sản 1 và danh mục tài sản 2 cho Ngân hàng Phát triển Việt Nam theo như Giấy xác nhận chuyển quyền thụ hưởng bảo hiểm mà các bên đã thỏa thuận.
Vì vậy, chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn Công ty cổ phần Công nghiệp thực phẩm Huế, buộc bị đơn Công ty cổ phần Bảo hiểm ngân hàng Nông nghiệp chi trả quyền lợi bảo hiểm như sau:
1. Chi trả quyền lợi bảo hiểm cho Công ty cổ phần Công nghiệp thực phẩm Huế đối với nhà cửa, vật kiến trúc bị thiệt hại với số tiền 3.067.200 đồng; chi phí dọp dẹp hiện trường với số tiền 77.576.625 đồng và tiền lãi do chậm thanh toán bồi thường tạm ứng 50% số tiền ước bồi thường thuộc trách nhiệm bảo hiểm số tiền là 27.996.000 đồng. Tổng cộng là 108.639.825 đồng.
2. Chi trả quyền lợi bảo hiểm cho người thụ hưởng là Ngân hàng Phát triển Việt Nam đối với hệ thống máy móc thiết bị sản xuất và hạ tầng kỹ thuật (thuộc danh mục tài sản số 1 và danh mục tài sản số 2) bị thiệt hại số tiền 139.110.023 đồng.
Như vậy tổng số tiền mà bị đơn Công ty cổ phần Bảo hiểm ngân hàng Nông nghiệp phải chi trả là 247.749.848 đồng.
. Về án phí kinh doanh thương mại sơ thẩm:
Do yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn chỉ được chấp nhận một phần nên nguyên đơn phải chịu án phí đối với phần yêu cầu không được Tòa án chấp nhận: 858.485.151 đồng - 247.749.848 đồng = 610.735.303 đồng, nên án phí nguyên đơn phải chịu là: 20.000.000 đồng + [4% x (610.735.303 đồng - 400.000.000đồng)] = 28.429.000 đồng (đã làm tròn số), được khấu trừ vào số tiền tạm ứng án phí đã nộp 17.882.000 đồng theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0004677 ngày 20/8/2024 của Chi cục Thi hành án dân sự thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế (cũ), số tiền án phí còn lại mà nguyên đơn phải nộp là 10.547.000 đồng.
Bị đơn Công ty cổ phần Bảo hiểm ngân hàng Nông nghiệp phải chịu án phí trên số tiền yêu cầu của nguyên đơn được Tòa án chấp nhận 247.749.848 đồng.x 5% = 12.387.000 đồng (đã là tròn số).
. Về quyền kháng cáo: Các đương sự được quyền kháng cáo bản án theo quy định tại Điều 271 và Điều 273 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.
Vì các lẽ trên;
QUYẾT ĐỊNH:
Căn cứ khoản 1 Điều 30, Điều 35, Điều 39; khoản 1 Điều 40; khoản 1 Điều 147, Điều 271 và Điều 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự;
Căn cứ Điều 6; Điều 78, Điều 85 Luật Thương mại;
Căn cứ các Điều 75, 87, 398, 401, 357, 468 và khoản 6 Điều 402 của Bộ luật Dân sự;
Căn cứ các khoản 11, 24, 25, 26, 27 Điều 4 và các Điều 15, 16, 17, 18, 19, 21, 30, 31, 32 và Điều 53 Luật kinh doanh bảo hiểm;
Căn cứ khoản 1, khoản 2 Điều 26 Nghị Quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án.
Tuyên xử:
1. Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn Công ty cổ phần Công nghiệp thực phẩm Huế.
- Buộc bị đơn Công ty cổ phần Bảo hiểm ngân hàng Nông nghiệp phải chi trả quyền lợi bảo hiểm cho Công ty cổ phần Công nghiệp thực phẩm Huế đối với nhà cửa, vật kiến trúc bị thiệt hại với số tiền 3.067.200 đồng; chi phí dọp dẹp hiện trường với số tiền 77.576.625 đồng và tiền lãi do chậm thanh toán bồi thường tạm ứng 50% số tiền ước bồi thường thuộc trách nhiệm bảo hiểm số tiền là 27.996.000 đồng. Tổng cộng là 108.639.825 đồng.
- Buộc bị đơn Công ty cổ phần Bảo hiểm ngân hàng Nông nghiệp phải chi trả quyền lợi bảo hiểm cho người thụ hưởng là Ngân hàng Phát triển Việt Nam đối với hệ thống máy móc thiết bị sản xuất và hạ tầng kỹ thuật (thuộc danh mục tài sản số 1 và danh mục tài sản số 2) bị thiệt hại số tiền 139.110.023 đồng.
Tổng số tiền mà bị đơn Công ty cổ phần Bảo hiểm ngân hàng Nông nghiệp phải chi trả là 247.749.848 đồng.
Kể từ ngày người được thi hành án có đơn yêu cầu thi hành án đối với các khoản tiền người phải thi hành án phải trả cho người được thi hành án cho đến khi thi hành án xong, hàng tháng người phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 Bộ luật Dân sự.
2. Về án phí kinh doanh thương mại sơ thẩm:
Buộc nguyên đơn Công ty cổ phần Công nghiệp thực phẩm Huế phải chịu án phí là 28.429.000 đồng nhưng được khấu trừ vào số tiền tạm ứng án phí đã nộp 17.882.000 đồng theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0004677 ngày 20/8/2024 của Chi cục Thi hành án dân sự thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế (cũ) nay là Thi hành án dân sự thành phố Huế. Số tiền án phí còn lại mà nguyên đơn Công ty cổ phần Công nghiệp thực phẩm Huế phải chịu là 10.547.000 đồng.
Buộc bị đơn Công ty cổ phần Bảo hiểm ngân hàng Nông nghiệp phải chịu án phí 12.387.000 đồng.
3. Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thoả thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các điều 6, 7, 7a, 7b và 9 Luật thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại điều 30 Luật Thi hành án.
4. Về quyền kháng cáo: Các đương sự có mặt tại phiên tòa được quyền kháng cáo trong hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án. Đối với đương sự vắng mặt tại phiên tòa có quyền kháng cáo trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày bản án được giao cho họ hoặc được niêm yết.
| Nơi nhận: - TAND Tp Huế; - VKSND khu vực 2 - Huế; - TAND khu vực 2 -Huế; - THADS thành phố Huế; - Các đương sự; - Lưu hồ sơ vụ án. | TM.HỘI ĐỒNG XÉT XỬ SƠ THẨM THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN TÒA Lê Nhân Đức |