Bản án 19/2026/HNGĐ-PT — Vụ án ly hôn về mâu thuẫn gia đình

NỘI DUNG VỤ ÁN:

- Nguyên đơn chị Nguyễn Trần Hồng C trình bày: Chị C và anh Huỳnh Vũ P thuận tình ly hôn theo Quyết định công nhận thuận tình ly hôn và sự thỏa thuận của các đương sự số: 64/2023/QĐST-HNGĐ ngày 13/3/2023 của Tòa án nhân dân Quận 3, Thành phố Hồ Chí Minh. Theo nội dung Quyết định thì chị và anh P thuận tình ly hôn với nhau. Về con chung: Chị được quyền trực tiếp nuôi dưỡng con chung tên Huỳnh Trí D, sinh ngày 23/11/2016. Anh P được quyền trực tiếp nuôi dưỡng con chung tên Huỳnh Trí M, sinh ngày 07/9/2020. Về cấp dưỡng: Không ai yêu cầu cấp dưỡng nuôi con. Các bên được quyền thăm nom, chăm sóc con chung, không ai được quyền ngăn cản.

Tuy nhiên, sau khi ly hôn đến nay, mỗi lần muốn đón, đưa con về chơi cùng ở Thành phố Hồ Chí Minh thì đôi khi anh P và gia đình gây khó khăn và ra điều kiện là phải có xe ô tô mới cho đưa đón, cản trở chị thực hiện quyền làm mẹ của mình. Đồng thời, trong thời gian anh P nuôi con, do làm nghề kinh doanh xe dịch vụ, nên anh P không có nhiều thời gian chăm sóc con, cho con tiếp xúc sớm và nhiều với điện thoại và ti vi dẫn đến cháu bị cận thị và bị bệnh chậm phát triển. Ngày 18/02/2025, chị đưa con đi khám bệnh ở Bệnh viện N Thành phố Hồ Chí Minh kết luận con bị kém tập trung, chậm nhận thức ngôn ngữ và lời nói, cần phải cho đi học các lớp điều trị hỗ trợ chuyên môn và Thành phố Hồ Chí Minh nơi chị đang sống và làm việc là nơi có điều kiện tốt nhất để hỗ trợ và điều trị bệnh cho con.

Hiện tại chị đang quản lý, điều hành 02 cơ sở sản xuất bánh và kinh doanh tại nhà, có thu nhập ổn định. Mặt khác, chị không còn khả năng sinh con nữa nên có toàn thời gian chăm sóc các con. Anh ruột của cháu M sống chung với chị học rất giỏi, thể chất và tinh thần phát triển tốt, hoàn thiện về mọi mặt, chị muốn hai anh em sống chung để bầu bạn, gắn kết với nhau giúp cháu M vượt qua giai đoạn khó khăn này. Ngoài ra, anh P đã có vợ và sắp có con riêng nên điều kiện chăm sóc con sẽ không bằng chị.

Nay chị yêu cầu Tòa án giải quyết: Giao cho chị quyền trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng con chung tên Huỳnh Trí M, sinh ngày 07/9/2020 hiện đang sống với anh P. Chị cam kết tạo điều kiện tốt nhất cho anh P quyền thăm nom, chăm sóc và giáo dục con chung và không yêu cầu anh P cấp dưỡng nuôi con. Đến khi con chung đủ 07 tuổi, nhận thức ổn định các bên có thể xem xét lại nguyện vọng của con và quyền nuôi con theo quy định pháp luật.

- Bị đơn anh Huỳnh Vũ P trình bày: Về quan hệ hôn nhân, ly hôn và quyền nuôi con như chị C trình bày là đúng. Từ khi được Tòa án giao quyền trực tiếp nuôi con (cháu Huỳnh Trí M) đến nay anh P vẫn tạo điều kiện cho chị C thăm nom, chăm sóc con chung, chỉ có một lần ngăn cản việc đưa đón con vì gia đình có người thân mất. Ngoài ra, anh cũng có yêu cầu việc đưa đón con phải có xe ô tô là để đảm bảo sức khỏe cho con.

Gần đây con có biểu hiện nheo mắt, ngày 14/5/2025 anh P đưa con đi khám bệnh tại Bệnh viện Nhi Đồng 1 Thành phố N kết luận thì phát hiện cháu M bị rối loạn ngôn ngữ tiếp nhận và rối loạn tăng động. Ngoài ra cháu M còn bị cận thị, bác sĩ nói có khả năng di truyền từ mẹ vì anh hai cháu M cũng cận thị như mẹ. Gần đây nhất là ngày 08/9/2025, anh đưa con đi khám bệnh lại ở Bệnh viện N Thành phố Hồ Chí Minh. Theo Giấy chứng nhận ngày 13/8/2025 của Bệnh viện N tại Thành phố Hồ Chí Minh chứng nhận cháu M đã được điều trị tại Bệnh viện N, chẩn đoán: Rối loạn ngôn ngữ tiếp nhận và rối loạn tăng động khác, cần can thiệp bằng thuốc và học trong môi trường phù hợp tuổi phát triển nên có đăng ký cho cháu M đi học phát triển ở Trung tâm R ở phường C, tỉnh Đồng Tháp từ ngày 10/9/2025.

Hiện anh vẫn nuôi dạy con tốt, anh làm nghề kinh doanh xe dịch vụ, thời gian rãnh anh canh tác thêm các loại cây nông nghiệp như mít, sầu riêng trên phần diện tích đất gia đình cho nên kinh tế ổn định, đủ điều kiện nuôi con. Hiện tại cháu phát triển bình thường và đang đi học tại Trường M1 ở địa phương.

Việc chị C cho rằng anh có hành vi cản trở, gây khó khăn trong việc đưa đón con là không có, do con còn nhỏ nên anh có yêu cầu chị C phải đón và trả con bằng xe ô tô là để đảm bảo sức khỏe cho con vì sau mỗi lần chị C đón và trả lại con hay bị bệnh. Vợ anh mới kết hôn sau này là giáo viên mầm non nên có điều kiện hỗ trợ anh chăm sóc, giáo dục con. Việc anh sắp có con riêng cũng không ảnh hưởng đến việc chăm sóc, giáo dục con chung với chị C.

Anh P không đồng ý yêu cầu khởi kiện của chị C vì anh đang nuôi dưỡng, chăm sóc tốt cho con, không có ngăn cản việc thăm nom chăm sóc giáo dục con chung; cháu M đang học gần nhà, điều kiện đi lại có xe ô tô nên đảm bảo sức khỏe. Anh có kinh doanh cho thuê xe nên có việc làm ổn định, có đất canh tác và thu nhập đủ điều kiện nuôi con. Chị C đang ở nhà thuê, hai cơ sở kinh doanh chị C đang quản lý là của gia đình chuyển giao lại nên không ổn định.

Tại Bản án hôn nhân và gia đình sơ thẩm số 73/2025/HNGĐ-ST ngày 15/9/2025 của Tòa án nhân dân Khu vực 4 - Đồng Tháp đã xử:

Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của chị Nguyễn Trần Hồng C về việc yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn.

Buộc anh Huỳnh Vũ P phải có nghĩa vụ giao con chung tên Huỳnh Trí M, sinh ngày 07/9/2020 cho chị Nguyễn Trần Hồng C trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng. Anh Huỳnh Vũ P được quyền thăm nom, chăm sóc con chung, không ai được quyền ngăn cản.

Ngoài ra bản án còn tuyên về án phí, chi phí tố tụng, quyền kháng cáo, quyền và nghĩa vụ thi hành án của các đương sự theo quy định pháp luật.

Sau khi xét xử sơ thẩm, ngày 26/9/2025, bị đơn anh Huỳnh Vũ P nộp đơn kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm, yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm sửa bản án sơ thẩm theo hướng không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

Tại phiên tòa phúc thẩm;

- Luật sư Nguyễn Văn Hòa T là người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bị đơn anh Huỳnh Vũ P trình bày: Đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận kháng cáo của anh P. Bởi các căn cứ như sau:

+ Trong quá trình trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục cháu Huỳnh Trí M theo Quyết định công nhận thuận tình ly hôn và sự thỏa thuận của các đương sự số: 64/2023/QĐST-HNGĐ ngày 13/3/2023 của Tòa án nhân dân Quận 3, Thành phố Hồ Chí Minh anh P đã hoàn thành trách nhiệm của người trực tiếp nuôi con. Anh P không vi phạm quy định tại khoản 2 Điều 84 Luật Hôn nhân và Gia đình, khi phát hiện ra cháu M bị bệnh anh P đã tích cực đưa cháu đi khám chữa bệnh đến nay cháu đã tiến bộ và ổn định.

+ Anh P luôn tạo điều kiện tốt nhất cho cháu M được đi học, việc này có xác nhận của Trường Mầm Non P1 theo Đơn xin xác nhận ngày 12/3/2026.

+ Anh P có điều kiện kinh tế như làm dịch vụ xe ô tô và trồng mít nên có thu nhập tốt và ổn định; có nhà ở thông thoáng, rộng rãi đảm bảo điều kiện sống, sinh hoạt, học tập, vui chơi; có 02 căn nhà ở Thành phố Hồ Chí Minh và tại nơi cư trú hiện nay.

+ Anh P đã luôn quan tâm đến sức khỏe của cháu M bằng việc định kỳ đưa cháu đi thăm khám sức khỏe tại Bệnh viện N - Thành phố Hồ Chí Minh và Bệnh viện X.

+ Việc tiếp tục giao cháu M cho anh P trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục là rất cần thiết do anh P rất yêu thương cháu M, anh đã nuôi dưỡng cháu từ lúc 02 tuổi đến nay, việc này nhằm đảm bảo quyền lợi cho cháu, đồng thời ổn định việc phát triển tâm sinh lý và đời sống.

- Bị đơn anh Huỳnh Vũ P trình bày: Thống nhất lời bảo vệ của Luật sư Tiến như nêu trên, anh P trình bày bổ sung, yêu cầu Hội đồng xét xử xem xét các tài liệu, chứng cứ anh đã nộp bổ sung tại Tòa án cấp phúc thẩm thể hiện anh có nhà ở ổn định, có điều kiện kinh tế và môi trường sống tốt để nuôi con; anh đã gần gũi, nuôi dưỡng cháu M từ nhỏ đến nay anh rất yêu thương con, cháu đang học lớp Lá tại Trường Mầm Non P1 sắp vào lớp 1 không thể thay đổi môi trường sống, nếu thay đổi sẽ ảnh hưởng tâm sinh lý và sự phát triển của cháu M, hiện nay chị C đang nuôi đứa con lớn là cháu Huỳnh Trí D rồi, nên dành quyền cho anh nuôi cháu M; vợ kế của anh P là chị Cao Kim L là giáo viên mầm non cũng rất yêu thương cháu M, gia đình anh sống hạnh phúc, có lần anh P không cho cháu M đi với chị C là vì thời điểm này cha anh chết đang để tang cha, anh muốn cháu M để tang ông nội để tròn hiếu đạo. Vì vậy, anh P yêu cầu Hội đồng xét xử chấp nhận kháng cáo của anh, tiếp tục giao cháu M cho anh nuôi dưỡng nhằm ổn định cuộc sống.

- Nguyên đơn chị Nguyễn Trần Hồng C trình bày: Chị không thống nhất với kháng cáo của anh Huỳnh Vũ P do không có căn cứ, chị hoàn toàn thống nhất với bản án sơ thẩm. Do anh P đã hạn chế quyền thăm nom của người mẹ đối với con (cháu Huỳnh Trí M); anh P làm nghề chạy xe ô tô dịch vụ không quan tâm nuôi dưỡng, chăm sóc con để con bị bệnh, khi chị khởi kiện ra Tòa án sơ thẩm thì anh P mới đưa con đi khám bệnh và điều trị.

- Đại diện Viện kiểm sát tại phiên tòa phát biểu ý kiến:

+ Về tố tụng: Thủ tục kháng cáo của bị đơn anh Huỳnh Vũ P thực hiện đúng quy định và hợp lệ theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự. Việc tuân theo pháp luật của Thẩm phán, Hội đồng xét xử và Thư ký phiên tòa kể từ khi thụ lý vụ án đến thời điểm xét xử phúc thẩm đã chấp hành và thực hiện đúng, đầy đủ theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự; Người tham gia tố tụng đã thực hiện đúng, đầy đủ quyền và nghĩa vụ tố tụng theo quy định của pháp luật.

+ Về nội dung: Đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng khoản 1 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự; không chấp nhận yêu cầu kháng cáo của anh Huỳnh Vũ P; tuyên xử giữ nguyên bản án hôn nhân gia đình sơ thẩm số 73/2025/HNGĐ-ST ngày 15/9/2025 của Tòa án nhân dân Khu vực 4 - Đồng Tháp.

(Kèm theo Phát biểu của Kiểm sát viên tại phiên tòa phúc thẩm giải quyết vụ án số: 539/PB-VKS-DS ngày 18/3/2026).

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu và chứng cứ có trong hồ sơ, được thẩm tra tại phiên tòa, căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, lời phát biểu của đại diện Viện kiểm sát, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về tố tụng: Tòa án nhân dân Khu vực 4 - Đồng Tháp (còn viết tắt là Tòa án sơ thẩm) thụ lý và giải quyết sơ thẩm vụ án “Tranh chấp thay đổi người nuôi con sau ly hôn” là đúng quy định tại khoản 3 Điều 28, điểm a khoản 1 Điều 35 và điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự về quan hệ tranh chấp và thẩm quyền của Tòa án. Sau khi xét xử sơ thẩm, bị đơn anh Huỳnh Vũ P không thống nhất bản án sơ thẩm nên đã kháng cáo. Việc anh P nộp đơn kháng cáo đề ngày 26/9/2025 vào ngày 30/9/2025 là trong thời hạn kháng cáo theo quy định tại Điều 273 Bộ luật Tố tụng dân sự, nên được xem xét giải quyết theo thủ tục phúc thẩm.

[2] Về nội dung: Chị Nguyễn Trần Hồng C và anh Huỳnh Vũ P thuận tình ly hôn theo Quyết định công nhận thuận tình ly hôn và sự thỏa thuận của các đương sự số 64/2023/QĐST-HNGĐ ngày 13/3/2023 của Tòa án nhân dân Quận 3, Thành phố Hồ Chí Minh (viết tắt là Quyết định công nhận thuận tình ly hôn số 64/2023/QĐST-HNGĐ ngày 13/3/2023). Theo nội dung Quyết định này thì chị C và anh P thỏa thuận chị C được quyền trực tiếp nuôi dưỡng con chung tên Huỳnh Trí D, sinh ngày 23/11/2016; anh P được quyền trực tiếp nuôi dưỡng con chung tên Huỳnh Trí M, sinh ngày 07/9/2020; ngoài ra, Quyết định còn thể hiện việc chị C, anh P không yêu cầu cấp dưỡng nuôi con; quyền và nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con, quyền thăm nom con và quyền yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con. Nguyên đơn chị Nguyễn Trần Hồng C cho rằng trong thời gian trực tiếp nuôi cháu M thì anh P và gia đình gây khó khăn, cản trở chị thực hiện quyền thăm nom con; đồng thời trong thời gian anh P nuôi con, do làm nghề kinh doanh xe dịch vụ, nên anh P không có nhiều thời gian nuôi dưỡng, chăm sóc con dẫn đến cháu bị cận thị và bị bệnh chậm phát triển; chị C khởi kiện yêu cầu giao cho chị quyền trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng con chung tên Huỳnh Trí M. Bị đơn anh Huỳnh Vũ P không đồng ý yêu cầu khởi kiện của chị C, vì anh đang nuôi dưỡng, chăm sóc tốt cho cháu M, không có ngăn cản việc thăm nom, chăm sóc, giáo dục con chung. Điều này đã làm phát sinh tranh chấp thay đổi người nuôi con sau ly hôn giữa các đương sự.

[3] Bị đơn anh Huỳnh Vũ P yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm sửa bản án sơ thẩm theo hướng không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn chị Nguyễn Trần Hồng C, Hội đồng xét xử xét thấy kháng cáo của anh P là không có cơ sở, bởi các căn cứ như sau:

- Điều kiện chăm sóc của anh Huỳnh Vũ P đối với cháu Huỳnh Trí M sau khi anh P được quyền nuôi cháu M theo Quyết định công nhận thuận tình ly hôn số 64/2023/QĐST-HNGĐ ngày 13/3/2023 là chưa đảm bảo, dẫn đến việc cháu bị bệnh về tâm lý và bệnh về mắt. Cụ thể theo bản tóm tắt hồ sơ bệnh án ngày 18/02/2025 của Bệnh viện N tại Thành phố Hồ Chí Minh (thời điểm này cháu Huỳnh Trí M gần 05 tuổi) chẩn đoán khả năng giao tiếp tương đương khoảng 02 tuổi 02 tháng, khả năng tự lập và vận động tương đương khoảng 03 tuổi 03 tháng, hướng điều trị là giáo dục hòa nhập và can thiệp cá nhân. Theo giấy chứng nhận ngày 14/5/2025 của Bệnh viện N tại Thành phố Hồ Chí Minh chứng nhận cháu M đã được điều trị tại Bệnh viện N, chẩn đoán: Rối loạn ngôn ngữ tiếp nhận và rối loạn tăng động, cần can thiệp bằng thuốc và học trong môi trường phù hợp tuổi phát triển. Theo kết quả khám tâm lý ngày 27/6/2025 tại Bệnh viện N tại Thành phố Hồ Chí Minh chẩn đoán: Các rối loạn đặc hiệu về phát triển lời nói và ngôn ngữ và đề nghị cho trẻ học mầm non kết hợp can thiệp giáo dục đặc biệt theo giờ. Theo giấy chứng nhận ngày 13/8/2025 của Bệnh viện N tại Thành phố Hồ Chí Minh chứng nhận cháu M đã được điều trị tại Bệnh viện N, chẩn đoán: Rối loạn ngôn ngữ tiếp nhận và rối loạn tăng động khác, cần can thiệp bằng thuốc và học trong môi trường phù hợp tuổi phát triển. Kết quả đánh giá của Trung tâm R ngày 05/9/2025, kết luận: Lăng xăng, kém tập trung, chậm nhận thức ngôn ngữ và lời nói, đề xuất học can thiệp theo giờ. Các chỉ định chuyên môn chung từ các kết quả thăm khám bệnh là phải can thiệp bằng thuốc và học phát triển trong môi trường phù hợp, trẻ cần có sự thông cảm và hỗ trợ từ phía gia đình nên rất cần sự gần gũi, quan tâm chăm sóc đặc biệt là của người mẹ. Trong khi anh P kinh doanh nghề chạy xe dịch vụ, nên thời gian không ổn định và hạn chế về thời gian trong việc chăm sóc, giáo dục, hỗ trợ cho cháu M phát triển toàn diện, mặt khác hiện anh P đã có vợ mới và đã có con riêng, nên điều kiện chăm sóc sẽ không bằng chị C.

- Nguyên đơn chị Nguyễn Trần Hồng C cung cấp được tài liệu, chứng cứ chứng minh chị có đủ điều kiện thực hiện việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục cháu Huỳnh Trí M so với anh P theo quy định tại khoản 2 Điều 84 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014. Nếu giao con cho chị C trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng sẽ có nhiều thuận lợi vì Thành phố Hồ Chí Minh là trung tâm kinh tế lớn, nơi có nhiều Bệnh viện và cơ sở điều trị bệnh đầu ngành cũng là nơi chị C sinh sống và làm việc, nên sẽ có nhiều thuận lợi trong hỗ trợ, điều trị bệnh cho cháu M và sự phát triển toàn diện hơn cho cháu.

- Xét thấy, cháu M còn nhỏ chưa nhận thức được hành vi của mình. Sự phát triển toàn diện về thể chất và tinh thần của cháu, việc này do cha mẹ cháu là chị C và anh P quyết định nhưng hiện tại giữa hai người có nhiều mâu thuẫn, không tìm được tiếng nói chung trong việc chăm sóc, giáo dục con chung, đặc biệt là hỗ trợ và điều trị bệnh cho cháu M. Vì sự phát triển toàn diện của cháu M trong giai đoạn khó khăn này, trên cơ sở điều kiện chăm sóc, giáo dục và hỗ trợ điều trị bệnh cho con như đã phân tích trên, nên yêu cầu khởi kiện của chị C là có căn cứ chấp nhận. Đồng thời, ghi nhận ý kiến của chị C, đợi khi cháu M đủ 07 tuổi và có nhận thức ổn định các bên có thể xem xét lại nguyện vọng muốn sống chung với ai của con hoặc tranh chấp quyền nuôi con theo quy định pháp luật.

Vì vậy, việc Tòa án cấp sơ thẩm đã chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là có căn cứ.

[4] Tại phiên tòa anh Huỳnh Vũ P vẫn giữ nguyên yêu cầu kháng cáo yêu cầu Tòa án phúc thẩm sửa bản án sơ thẩm theo hướng không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của chị Nguyễn Trần Hồng C, tiếp tục giao quyền nuôi con là cháu Huỳnh Trí M cho anh P. Xét kháng cáo của anh P là không có căn cứ, đồng thời anh P cũng không cung cấp được tài liệu, chứng cứ chứng minh cho yêu cầu kháng cáo của mình là có cơ sở như đã phân tích trên, nên không được Hội đồng xét xử chấp nhận.

[5] Từ cơ sở trên, Hội đồng xét xử không chấp nhận yêu cầu kháng cáo của anh Huỳnh Vũ P, giữ nguyên bản án sơ thẩm.

[6] Đối với quan điểm và đề nghị của Kiểm sát viên tại phiên tòa hôm nay như nêu trên. Hội đồng xét xử xét thấy là có cơ sở và phù hợp pháp luật, nên được chấp nhận.

[7] Đối với quan điểm và đề nghị của Luật sư bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bị đơn anh Huỳnh Vũ P tại phiên tòa hôm nay. Hội đồng xét xử xét thấy là chưa phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử như đã phân tích trên, nên không được chấp nhận.

[8] Về án phí: Do kháng cáo của anh Huỳnh Vũ P không được chấp nhận, nên anh P phải chịu án phí hôn nhân gia đình phúc thẩm.

Các phần khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 1 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự;

1. Không chấp nhận kháng cáo của bị đơn anh Huỳnh Vũ P;

2. Giữ nguyên bản án hôn nhân gia đình sơ thẩm số 73/2025/HNGĐ-ST ngày 15/9/2025 của Tòa án nhân dân Khu vực 4 - Đồng Tháp.

3. Án phí dân sự phúc thẩm:

Anh Huỳnh Vũ P phải chịu 300.000 đồng án phí hôn nhân gia đình phúc thẩm, được trừ vào số tiền tạm ứng án phí đã nộp là 300.000 đồng, theo biên lai thu số 0002976 ngày 30/9/2025 của Thi hành án dân sự tỉnh Đồng Tháp.

Trong trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7, 7a, 7b và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án dân sự được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án./.