Bản án 19/2025/HNGĐ-ST — Tranh chấp về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo đơn khởi kiện và các tài liệu, chứng cứ kèm theo, nguyên đơn là chị Bùi Thị T trình bày: chị và anh Bùi Văn C có quan hệ hôn nhân với nhau từ tháng 11 năm 2010 cho đến tháng 11 năm 2024 thì ly hôn. Quá trình sống chung trong thời kỳ hôn nhân, chị Bùi Thị T và anh Bùi Văn C có 02 con chung là Bùi Anh K, sinh ngày 25/7/2011 và Bùi Thị Hà L, sinh ngày 23/6/2020. Khi ly hôn, chị Bùi Thị T và anh Bùi Văn C thoả thuận sau ly hôn, anh Bùi Văn C nhận trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục cả hai con chung và chưa có yêu cầu chị Bùi Thị T đóng góp cấp dưỡng nuôi con chung với anh Bùi Văn C (Quyết định công nhận thuận tình ly hôn và sự thoả thuận của các đương sự số 122/2024/QĐST-HNGĐ ngày 09/11/2024 của Toà án nhân dân huyện Lạc Sơn, tỉnh Hoà Bình). Tuy nhiên, trên thực tế sau khi ly hôn, anh Bùi Văn C nghiện chất ma tuý và bỏ bê con cái không được chăm sóc tử tế, chu đáo; cháu Bùi Anh K đã phần nào tự chăm lo được cho bản thân còn cháu Bùi Thị Hà L còn quá nhỏ, chưa tự chăm sóc được cho bản thân. Vì vậy, chị Bùi Thị T khởi kiện yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con sau ly hôn từ anh Bùi Văn C sang chị Bùi Thị T đối với cháu Bùi Thị Hà L. Chị Bùi Thị T chưa có yêu cầu anh Bùi Văn C đóng góp cấp dưỡng nuôi con chung.

Về phía anh Bùi Văn C đã được Tòa án triệu tập hợp lệ nhiều lần nhưng không có mặt mà không có lý do chính đáng. Tòa án đã xác minh địa chỉ nơi cư trú của anh Bùi Văn C thể hiện anh Bùi Văn C có địa chỉ rõ ràng; có đăng ký nhân khẩu thường trú tại địa chỉ chị Bùi Thị T đã cung cấp cho Tòa án nhưng thường xuyên vắng mặt tại nơi đăng ký nhân khẩu thường trú, không ở một địa chỉ ổn định nên không lấy được ý kiến của anh Bùi Văn C. Tòa án căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án để xem xét.

Kết quả Tòa án xác minh, thể hiện: hiện tại hai con chung của chị Bùi Thị T và anh Bùi Văn C vẫn sống cùng gia đình anh Bùi Văn C. Anh Bùi Văn C hiện nay là người nghiện chất ma tuý, hay bỏ đi thi thoảng mới về nhà, thu nhập không ổn định; ai thuê gì làm nấy. Phía chị Bùi Thị T có chỗ ở, thu nhập ổn định, có phẩm chất và lối sống lành mạnh. Anh Bùi Văn C và người nhà anh Bùi Văn C còn ngăn cản, cản trở việc thăm nom con của chị Bùi Thị T sau khi ly hôn.

Tại phiên tòa, chị Bùi Thị T giữ nguyên yêu cầu khởi kiện của mình về yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con chung sau ly hôn; chị Bùi Thị T nhận trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chung thứ hai là cháu Bùi Thị Hà L và chưa có yêu cầu anh Bùi Văn C đóng góp cấp dưỡng nuôi con chung.

Phía đại diện Viện kiểm sát nhận định về tố tụng: Thẩm phán, Thư ký Tòa án đã thực hiện đúng các quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự khi giải quyết vụ án từ khi thụ lý đến khi vụ án được đưa ra xét xử. Hội đồng xét xử đã thực hiện đúng các quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự về phiên tòa sơ thẩm. Người tham gia tố tụng là nguyên đơn đã thực hiện đầy đủ quyền, nghĩa vụ của mình khi tham gia tố tụng. Đối với bị đơn có địa chỉ cư trú rõ ràng, đã được Tòa án thông báo, tống đạt các văn bản tố tụng hợp lệ nhưng vẫn không tham gia tố tụng. Do vậy, Tòa án vẫn tiến hành giải quyết vụ án theo thủ tục quy định của pháp luật. Về nội dung vụ án: thấy rằng, sau ly hôn, anh Bùi Văn C đã mắc tệ nạn xã hội là nghiện hút chất ma tuý, làm giảm khả năng nuôi con và làm tấm gương xấu cho các con. Mặt khác, anh Bùi Văn C và gia đình còn có hành vi ngăn cản việc thăm nom con của chị Bùi Thị T là vi phạm pháp luật trong việc nuôi dạy con cái. Vì vậy, yêu cầu về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau ly hôn của chị Bùi Thị T là có căn cứ và đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Áp dụng khoản 1, 2 Điều 81, 82, 83 và Điều 84 của Luật Hôn nhân và Gia đình 2014;

Căn cứ vào khoản 3 Điều 28; điểm a khoản 1 Điều 35; điểm a khoản 1 Điều 39; khoản 4 Điều 147; điểm b khoản 2 Điều 227; Điều 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự; khoản 1 Điều 24, khoản 2 Điều 26 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:

Tuyên xử:

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của chị Bùi Thị T về việc yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con chung sau ly hôn; giao con chung của chị Bùi Thị T và anh Bùi Văn C là Bùi Thị Hà L, sinh ngày 23/6/2020 cho chị Bùi Thị T trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục cho đến khi con chung Bùi Thị Hà L đủ 18 tuổi hoặc đến khi có quyết định khác có hiệu lực pháp luật của Toà án. Anh Bùi Văn C chưa phải có nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con chung do chị Bùi Thị T chưa có yêu cầu. Anh Bùi Văn C vẫn tiếp tục trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chung là cháu Bùi Anh K theo Quyết định công nhận thuận tình ly hôn và sự thoả thuận của các đương sự số 122/2024/QĐST-HNGĐ ngày 09/11/2024 của Toà án nhân dân huyện Lạc Sơn, tỉnh Hoà Bình.

Chị Bùi Thị T, anh Bùi Văn C có quyền thăm nom con chung mà mình không trực tiếp nuôi dưỡng sau ly hôn mà không ai được cản trở. Chị Bùi Thị T, anh Bùi Văn C không được lạm dụng việc thăm nom con để cản trở hoặc gây ảnh hưởng xấu đến việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con của nhau.

2. Án phí: Anh Bùi Văn C phải chịu 300.000 đồng án phí hôn nhân và gia đình sơ thẩm. Chị Bùi Thị T được nhận lại 300.000 đồng tiền tạm ứng án phí đã nộp theo Biên lai số 0002519 ngày 24/01/2025 của Chi Cục Thi hành án dân sự huyện Lạc Sơn, tỉnh Hoà Bình.

Nguyên đơn có mặt tại phiên tòa có quyền kháng cáo trong hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án. Bị đơn vắng mặt tại phiên tòa có quyền kháng cáo trong hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản sao bản án hoặc ngày bản án được niêm yết theo quy định của pháp luật.