Bản án 19/2022/DS-ST — Tranh chấp đất đai đối với đất nông nghiệp để trồng cây lâu năm, đất lâm nghiệp để trồng rừng, đất ở

[1] Nguyên đơn khởi kiện đòi lại đất bị lấn chiếm và yêu cầu hủy GCNQSDĐ của UBND thành phố Đ cấp cho bị đơn, căn cứ Điều 34 của Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015 thì vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Bình. Tại phiên tòa UBND thành phố Đ và UBND xã Th là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vụ án đã được triệu tập hợp lệ đến lần thứ hai nhưng vẫn vắng mặt, căn cứ điểm d khoản 2 Điều 227 của Bộ luật tố tụng dân sự, Tòa án tiến hành xét xử vụ án theo quy định.

[2] Tại Quyết định số 310/QĐ – UB ngày 02 tháng 12 năm 1997 của UBND thị xã Đ đã giao cho nguyên đơn 1,663 ha đất để sử dụng ổn định lâu dài vào mục địch lâm nghiệp, tại lô số 41 và 51 khu vực Tr, thị xã Đ (bút lục số 36). Ngày 27 tháng 8 năm 2004, vợ chồng nguyên đơn được UBND thị xã Đ cấp GCNQSDĐ số Y38859 với tổng diện tích 16.280m2 (trong đó thửa đất số 41 có diện tích 11.900m2, thửa đất số 51 có diện tích 4.380m2), thuộc tờ bản đồ số 01 xã Th (bút lục số 16 và 118). Tại Quyết định số 2186/QĐ – UBND ngày 28/11/2007 của UBND thành phố Đ đã thu hồi 06 khoảng đất có tổng diện tích 4.537,6m2 đất của nguyên đơn để làm đường giao thông vào làng nghề Th (bút lục số 101). Diện tích đất còn lại, năm 2015 nguyên đơn được cấp đổi thành GCNQSDĐ số BT 629360, với diện tích 7.323,2m2 tại thửa đất số 620, tờ bản đồ số 9 xã Th (từ thửa đất số 41, tờ bản đồ số 01 củ) và GCNQSDĐ số BT 629361 với diện tích 2.594,8m2, tại thửa đất số 621, tờ bản đồ số 9 xã Th (từ thửa đất số 51, tờ bản đồ số 01 củ). Toàn bộ diện tích đất được cấp đổi GCNQSDĐ năm 2015 tại thửa đất số 620 và 621, tờ bản đồ số 9 xã Th với tổng diện tích 9.918,0m2, năm 2016 nguyên đơn đã chuyển nhượng cho ông Hồ Xuân H, bà Hoàng Thị Th (bút lục số 23 và 27).

[3] Diện tích đất nguyên đơn được cấp đổi GCNQSDĐ năm 2015 tại thửa đất số 620 và 621 tờ bản đồ số 9 xã Th là 9.918,0m2, diện tích đất nguyên đơn bị thu hồi để làm đường giao thông năm 2007 là 4.537,6m2 đất. Như vậy, diện tích đất của nguyên đơn được cấp đổi GCNQSDĐ năm 2015 và bị thu hồi làm đường năm 2007 là 14.455,6m2. Theo đó, diện tích đất nguyên đơn còn thiếu 1.824,4m2 so với diện tích được cấp trong GCNQSDĐ được cấp năm 2004 chưa được cấp đổi GCNQSDĐ.

[4] Tại Quyết định số 307/QĐ – UB ngày 02 tháng 12 năm 1997 của UBND thị xã Đ đã gia cho bị đơn 1,127 ha đất để sử dụng ổn định lâu dài vào mục địch lâm nghiệp, tại thửa đất số 40 và 80 khu vực Tr, thị xã Đ (bút lục số 186). Ngày 17 tháng 12 năm 2003 vợ chồng bị đơn được UBND thị xã Đ cấp GCNQSDĐ số X 494857 với diện tích 10.870m2 (trong đó thửa đất số 40 tờ bản đồ số 01 xã Th có diện tích 9.800m2; thửa đất số 80, tờ bản đồ số 01 xã Th có diện tích 1.070m2, bút lục số 197). Ngày 28 tháng 11 năm 2007, UBND thành phố Đ ban hành Quyết định số 2186/QĐ – UBND về việc thu hồi thu hồi 38,8m2 tại thửa đất số 40, tờ bản đồ số 01 (sau này đổi thành thửa đất số 12, tờ bản đồ số 9) xã Th của bị đơn để làm đường giao thông (bút lục số 188). Năm 2004, bị đơn chuyển nhượng thửa đất 40 tờ bản đồ số 01 xã Th cho các hộ gia đình bà Đỗ Thị H 2.200m2, ông Lê Văn L 3.849,2m2. Riêng thửa đất số 80, tờ bản đồ số 01 xã Th với diện tích 1.070m2 bị đơn sử dụng ổn định, năm 2011 bị đơn đổi thành GCNQSDĐ số BI 248102 với diện tích 1.070m2 tại thửa đất số 518, tờ bản đồ số 9 xã Thuận Đức.

[5] Theo tờ bản đồ số 1 xã Th được phê duyệt năm 1997 thì diện tích đất của nguyên đơn được UBND thành phố Đ giao tại thửa đất số 41 và thửa đất số 51, còn diện tích đất của bị đơn được UBND thành phố Đ giao tại thửa đất số 40 và thửa đất số 80. Nhưng khi chuyển đổi sang tờ bản đồ số 9, xã Th được phê duyệt năm 2001 thì diện tích đất của nguyên đơn được chuyển đổi thành các thửa đất số 13, 14, 37, 38, 39 và thửa đất số 40; diện tích của bị đơn được chuyển đổi thành các thửa đất số 12, 14, 37 và thửa đất số 38.

[6] Theo yêu cầu của nguyên đơn ngày 24/12/2021 Tòa án đã tiến hành thành lập Hội đồng thẩm định, định giá diện tích đất có tranh chấp, cụ thể: Diện tích đất bị đơn ông Lê Hồng S, bà Lê Thị N dẫn đạc đã xác định diện tích đất bị đơn đang sử dụng có tổng diện tích 2.528,9m2 (bao gồm thửa đất số 108 và 109 tờ bản đồ số 7 xã Th), trong đó thửa đất số 518, tờ bản đồ số 9 (nay là thửa đất số 108, tờ bản đồ số 7) xã Th đã được cấp GCNQSDĐ số BI 248102 với diện tích 1.070m2, kết quả thẩm định có diện tích 1.335,6m2 (tăng 265,6m2) với tứ cận: Phía Bắc giáp đường giao thông liên thôn từ điểm 2 đến điểm 3 dài 19,80 mét; phía Nam giáp đường giao thông vào làng nghề Th từ điểm 3 đến điểm 4 dài 54,29 mét; phía Đông giáp thửa đất 601 từ điểm 4 đến điểm 5 dài 28,59 mét; phía Tây giáp thửa đất 109 của ông Sông, bà Ninh từ điểm 5 đến điểm 2 dài 57,11 mét. Thửa đất số 109, tờ bản đồ số 7 xã Th có diện tích 1.193,3m2 được xác định tại các điểm 1, 4, 5 và 6, bị đơn trình bày đã tự khai hoang nhưng chưa được cấp GCNQSDĐ. Nguyên đơn dẫn đạc thửa đất số 108, tờ bản đồ số 7 xã Th đúng như diện tích đất bị đơn dẫn đạc. Trên diện tích đất tranh chấp là đất trống còn lại các gốc cây bạch đàn, keo; tại phiên tòa nguyên đơn trình bày bị đơn đã khai thác cây của nguyên đơn trên diện tích đất tranh chấp, hiện nay nguyên đơn đang yêu cầu cơ quan công an xem xét, không yêu cầu Tòa án xem xét cây trồng trên đất.

[7] Việc nguyên đơn yêu cầu bị đơn trả lại thửa đất số 108, tờ bản đồ số 7 xã Th thấy: Như phân tích tại các mục [2], [3], [4] và hồ sơ cấp GCNQSDĐ năm 2003, năm 2004 cho bị đơn, nguyên đơn; tờ bản đồ số 01 xã Th được phê duyệt năm 1997, tờ bản đồ số 9 xã Th được phê duyệt năm 2001; hồ sơ thu hồi đất làm đường giao thông vào làng nghề Th năm 2007, tờ bản đồ số 7 xã Th được phê duyệt năm 2014 thì thửa đất số 518, tờ bản đồ số 9 xã Th có diện tích 1.070m2, hiện nay được đổi thành thửa đất số 109, tờ bản đồ số 7 xã Th. Vì tại sổ mục đất đai lập năm 2014 và tờ bản đồ số 7 đã quy chủ thửa đất này của bị đơn nhưng năm 2011 UBND thành phố Đồng Hới cấp đổi GCNQSDĐ cho bị đơn, đã vẽ nhầm đường giao thông vào làng nghề xã Th sát thửa đất của bị đơn. Mặt khác, tại tờ bản đồ số 01 xã Th được phê duyệt năm 1997 thể hiện thửa đất số 80 có diện tích 1.070m2 của bị đơn có cạnh phía Đông giáp với diện tích đất của nguyên đơn tại thửa đất số 51; phía Bắc giáp đường giao thông, phía Tây giáp thửa đất số 52 của ông V, phía Nam giáp thửa đất số 55; giữa các thửa đất này không có đất trống. Hơn nữa, tại sổ nục kê địa chính lập năm 2014 và tờ bản đồ số 7 xã Th được phê duyệt năm 2014 thể hiện thửa đất số 108, tờ bản đồ số 7 xã Th được quy chủ thuộc quyền quản lý, sử dụng của nguyên đơn. Các nội dung này phù hợp với Biên bản làm việc giải quyết tranh chấp đất đai ngày 31/5/2021 và Công văn số 743/CNVPĐKĐĐ ngày 01/7/2021 của Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai thành phố Đ (bút lục số 33 và 39); phù hợp với diện tích đất nguyên đơn còn thiếu so với diện tích đất được cấp GCNQSDĐ năm 2004 đã được phân tích tại mục [3].

[8] Đối với diện tích đất của nguyên đơn, như phân tích tại mục [2] và [3] thì sau khi bị thu hồi đất để làm đường năm 2007 hết 4.537,6m2 đất và được cấp đổi GCNQSDĐ năm 2015 với diện tích 9.918,0m2. Như vậy, diện tích đất của nguyên đơn còn thiếu 1.824,4m2 so với diện tích được cấp trong GCNQSDĐ được cấp năm 2004. Bên cạnh đó diện tích đất của các hộ liền kề đã được cấp GCNQSDĐ, sử dụng ổn định không có tranh chấp, như phân tích tại mục [6] và mục [7] thì diện tích đất của nguyên đơn còn thiếu nằm tại các thửa đất 105 và thửa đất số 108, tờ bản đồ số 7 xã Th. Từ các phân tích tại các mục [2], [3], [4], [5], [6] và [7] thấy việc khởi kiện của nguyên đơn là có căn cứ nên chấp nhận để buộc bị đơn trả lại toàn bộ diện tích 1.335,6m2 đất đã lấn chiếm tại thửa đất số 108, tờ bản đồ số 7 xã Th cho nguyên đơn.

[9] Đối với yêu cầu bị đơn trả lại thửa đất 105, tờ bản đồ số 7 xã Th, thành phố Đ thấy: Quá trình thu thập chứng cứ và tại phiên tòa nguyên đơn xin rút yêu cầu khởi kiện này. Việc xin rút nội dung khởi kiện này của nguyên đơn là hoàn toàn tự nguyện, không bị ép buộc; căn cứ điểm c khoản 1 Điều 217 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 nên chấp nhận để đình chỉ xét xử.

[10] Việc nguyên đơn yêu cầu hủy GCNQSDĐ của UBND thành phố Đ cấp cho bị đơn tại thửa đất số 518, tờ bản đồ số 9 (nay là thửa đất số 108, tờ bản đồ số 7) xã Th thấy: Như phân tích tại các mục [2], [3], [4], [5], [6] và [7] thì quá trình cấp đổi GCNQSDĐ số BI 248102 ngày 30/12/2011, UBND thành phố Đ đã cấp sai thửa đất, cụ thể thửa đất của bị đơn tại thửa đất số 518, tờ bản đồ số 9 (nay là thửa đất số 109, tờ bản đồ số 7) xã Th nhưng đã cấp chồng lên thửa đất của nguyên đơn được giao sử dụng trước đó, do đó cần chấp nhận việc khởi kiện của nguyên đơn để hủy GCNQSDĐ số BI 248102 ngày 30/12/2011 của UBND thành phố Đ cấp cho bị đơn tại thửa đất số 518, tờ bản đồ số 9 (nay là thửa đất số 108, tờ bản đồ số 7) xã Th, thành phố Đ.

[11] Nguyên đơn, bị đơn có nghĩa vụ đến cơ quan quản lý đất đai có thẩm quyền để đăng ký việc sử dụng đất đúng quy định.

[12] Ông Nguyễn Văn Th, bà Hoàng Thị H là người nhận chuyển nhượng thửa đất số 518, tờ bản đồ số 9 xã Th, thành phố Đ từ ông Lê Hồng S, bà Lê Thị N. Hai bên đã thực hiện hợp đồng đã qua công chứng chứng thực, nhưng chưa sang tên đổi chủ là do có tranh chấp của nguyên đơn. Quá trình thu thập chứng cứ ông Th, bà H không có đơn yêu cầu độc lập và tại phiên tòa cũng không yêu cầu Tòa án xem xét, giải quyết tranh chấp với bị đơn trong vụ án này nên Hội đồng xét xử không xem xét.

[13] Về chi phí thẩm định, định giá tài sản: Theo yêu cầu của nguyên đơn, bị đơn Tòa án đã tiến hành thẩm định, định giá thửa đất tranh chấp và chi phí thẩm định hết 4.400.000 đồng. Tại phiên tòa các bên đương sự không thỏa thuận được với nhau về nghĩa vụ chịu chi phí tố tụng, trong vụ án này nguyên đơn khởi kiện được chấp nhận; căn cứ khoản 1 Điều 157 và khoản 1 Điều 165 buộc b đơn phải chịu toàn bộ chi phí tố tụng, do nguyên đơn đã tạm nộp chi phí tố tụng nên buộc bị đơn trả lại số tiền này cho nguyên đơn.

[14] Về án phí: Nguyên đơn khiện được Tòa án chấp nhận nên không phải chịu án phí dân sự sơ thẩm. Bị đơn là người cao tuổi, có đơn xin miễn án phí nên miễn toàn bộ án phí dân sự sơ thẩm cho bị đơn.