Bản án 187/2017/HS-PT — Hình sự

[1] Về tố tụng:

[2] Về Nội dung:

[2.1] Xét kháng cáo của bà Nguyễn Thị H cho rằng bị cáo Trương Vĩnh Q phạm tội giết người thuộc trường hợp “Có tính côn đồ” theo quy định tại điểm n khoản 1 Điều 93 của Bộ luật Hình sự năm 1999 được sửa đổi, bổ sung năm 2009 (sau đây gọi tắt là Bộ luật Hình sự) và yêu cầu tăng mức hình phạt đối với bị cáo. Hội đồng xét xử thấy rằng:

[2.1.1] Ngay sau khi bị bắt giữ, tại Biên bản ghi lời khai do cơ quan Cảnh sát điều tra Công an huyện N lập hồi 07 giờ 45’ ngày 03/7/2016 và Bản tự khai ngày 03/7/2016, bị cáo Trương Vĩnh Q đã khai nhận: khi gặp được anh K“...tôi có hỏi anh K về số tiền nợ trước đây và anh K nói không có, nghe vậy tôi nói trưa ngày mai chuẩn bị cho tôi mấy triệu. Lúc này anh K liền đáp trưa mai không có thì mày làm gì được tao. Tức quá tôi rút con dao bấm trong túi áo ra đuổi theo và đâm một phát trúng vào vai bên phải anh K...” (BL. 100,102). Do bị đâm, anh K bỏ chạy thì Q cầm dao đuổi theo, T cũng chạy theo Q. Sau đó, Q nói với T quay về lấy xe máy, còn Q tiếp tục đuổi theo K. Khi K chạy được một đoạn thì nhặt được 01 đoạn cây gỗ hình tròn, có chiều dài 1,43 m, đường kính chỗ rộng nhất 6,5 cm cầm trên tay quay lại; K và Q tiếp tục có lời lẽ thách thức nhau, nhặt đá bên đường ném nhau nhưng không trúng; K cầm đoạn gỗ lao đến đánh trúng vào mặt Q làm Q ngã xuống đất. Bị đánh đau, Q lao đến dùng dao đâm một nhát trúng vào vùng ngực trái của K, K ôm vết thương bỏ chạy một đoạn thì ngã gục xuống đất. Tuy nhiên sau đó, từ các biên bản ghi lời khai ngày 05/7/2016 trở đi và các lời khai tại phiên tòa, bị cáo Trương Vĩnh Q lại khai rằng: Sau khi bị cáo yêu cầu anh K trưa mai phải trả cho Q mấy triệu thì K trả lời “Trưa mai không có thì mày làm gì được tao, đồng thời K dùng tay đấm trúng vào miệng tôi, tôi bực tức đứng dậy khỏi võng đi ra ngoài lán trại nhìn quanh thì thấy có một con dao bấm lưỡi còn gấp bên trong nằm dưới đất sát vách lán trại bên cạnh, tôi nhặt con dao cầm trên tay bấm lưỡi dao bật ra, K thấy tôi có con dao trên tay nên thụt lùi lại và quay lưng định bỏ chạy, tôi cầm dao đuổi theo đâm trúng bả vai phải của K...”.

[2.1.2] Tại các bản tự khai và biên bản ghi lời khai của Trần Văn T, là người trực tiếp chứng kiến sự việc và tham gia cùng Trương Vĩnh Q đánh anh K đều khai nhận: Sau khi anh K đi làm về tới lán gặp Q thì “... Q nói với người thanh niên: Giờ sao ông, tiền bạc của tôi ông tính sao? anh thanh niên kia trả lời: Công ty giờ chưa có tiền; Q nói: Trưa mai phải có cho tao; người thanh niên kia đáp lời Q: Nếu mai không có thì mày làm gì được tao. Người thanh niên kia vừa nói hết câu thì anh Q đứng dậy rượt theo người thanh niên kia để đánh, ngay lúc đó tôi cũng chạy theo để hỗ trợ Q đánh anh kia. Q bị anh kia quật ngã, thấy vậy tôi vào ôm anh kia để anh kia không đánh Q nữa nhưng anh kia mạnh hơn vùng ra khỏi tay tôi bỏ chạy thì Q bật dậy dùng dao đâm vào sau vai phải của anh kia...”(BL. 116-122, 124-126). Những người làm chứng khác (Anh Nguyễn Nhật V, Bùi Văn N, A Lăng T, Trần Thanh D - BL.141-153) đều khai nhận: Sau khi anh K về lán được khoảng 1 phút thì họ nhìn thấy anh K chạy ra ngoài, 2 thanh niên rượt đuổi theo, 3 người có xô sát và sau đó anh K bị 1 thanh niên cầm dao đâm vào vai, vào ngực dẫn đến tử vong.

[2.1.3] Căn cứ vào lời khai nhận của bị cáo, các lời khai của Trần Văn T, lời khai của những người làm chứng khác; các chứng cứ, tài liệu khác như Biên bản khám nghiệm hiện trường, Biên bản khám nghiệm tử thi Trương Trọng K, Biên bản khám nghiệm thương tích Trương Vĩnh Q, các vật chứng thu thập được và kết quả tranh tụng tại phiên tòa, đã có đủ cơ sở xác định: Hành vi bị cáo Trương Vĩnh Q dùng dao đâm chết anh Trương Trọng K xuất phát từ nguyên nhân anh K còn nợ tiền bị cáo; bị cáo rất cần tiền để chữa bệnh và đã đòi nhiều lần nhưng anh K không chịu trả nợ. Khi gặp được anh K, anh K không trả tiền mà còn có thái độ thách thức làm cho bị cáo chuyển từ trạng thái bức xúc (lời qua, Tg lại thách thức nhau), đến trạng thái hành động (sau khi Q bị anh K xô đẩy, vật ngã xuống đất nên Q vùng dậy dùng dao đâm trúng bả vai trái gây thương tích cho anh K); khi bị anh K dùng khúc cây to đánh trúng vào mặt (gây thương tích 04%) thì Q đã hành động quyết liệt, bật dậy dùng dao đâm trúng ngực trái anh K, làm anh K tử vong. Hành vi do bị cáo thực hiện phù hợp với diễn biến khách quan của vụ án được chứng minh bằng các lời khai của những người làm chứng nhìn thấy bị cáo và anh K xô đẩy, vật lộn, đuổi đánh nhau; phù hợp với các dấu vết thương tích trên người anh K và phù hợp với các dấu vết thương tích trên người bị cáo. Do đó, Tòa án cấp sơ thẩm đã xét xử và tuyên bố bị cáo Trương Vĩnh Q phạm tội “Giết người” theo quy định tại khoản 2 Điều 93 của Bộ luật Hình sự là đúng pháp luật.

[2.1.4] Đối với lời trình bày của bà Nguyễn Thị H và Luật sư bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của gia đình người bị hại cho rằng trước khi xảy ra sự việc, bị cáo Trương Vĩnh Q đã đến nhà bà đe dọa sẽ giết Trương Trọng K. Tại “Đơn cung cấp chứng cứ” của Luật sư Đỗ Văn Sự có trình bày sự việc hồi 19 giờ ngày 10/5/2016, Trương Vĩnh Q đến nhà bà Nguyễn Thị H để đòi nợ đã có hành vi đập phá một số đồ đạc của gia đình; đồng thời có lời nói đe dọa sẽ đến Quảng Nam để đâm chết anh K. Luật sư có gửi kèm theo đơn bản phô tô “Biên bản sự việc” ngày 10/5/2016. Bị cáo Trương Vĩnh Q thừa nhận có đến nhà gặp bà H để đòi nợ anh K nhưng không gặp; không có việc đập phá tài sản và đe dọa giết anh K. Căn cứ quy định tại các Điều 64, 65, 66 của Bộ luật Hình sự, Hội đồng xét xử xét thấy tình tiết này không đủ cơ sở để chứng minh bị cáo đã có ý thức giết anh K từ trước và cũng không có đủ căn cứ để chuyển khung hình phạt nặng hơn đối với bị cáo.

[2.1.5] Đối với ý kiến các Luật sư đề nghị xem xét việc không áp dụng tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự “Thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải” theo quy định tại điểm p khoản 1 Điều 46 của Bộ luật Hình sự, Hội đồng xét xử xét thấy: Mặc dù trong quá trình điều tra vụ án, bị cáo khai có một số nội dung mâu thuẫn. Tuy nhiên, tại phiên tòa sơ thẩm và phiên tòa phúc thẩm, bị cáo khai báo thành khẩn, phù hợp với diễn biến khách quan của vụ án và tỏ ra ăn năn hối cải về hành vi phạm tội của mình. Do đó, cần giữ nguyên tình tiết này như bản án sơ thẩm đã áp dụng là phù hợp với nguyên tắc xử lý hành vi phạm tội được quy định tại Điều 3 của Bộ luật Hình sự.

[2.1.6] Về mức hình phạt, xét thấy: Khi quyết định hình phạt, Tòa án cấp sơ thẩm đã xem xét, áp dụng các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại các điểm đ, p khoản 1 và khoản 2 Điều 46 của Bộ luật Hình sự năm 1999 (được sửa đổi, bổ sung năm 2009); đồng thời, căn cứ khoản 3 Điều 7 Bộ luật Hình sự năm 2015, Nghị quyết số 109/2015/QH13 của Quốc hội về việc thi hành Bộ luật Hình sự năm 2015 và Nghị quyết số 144/2016/QH13 của Quốc hội, xét bị cáo có cha ruột là ông Trương Vĩnh H là người có công với cách mạng (được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng Nhì) nên đã áp dụng điểm x khoản 1 Điều 51 của Bộ luật Hình sự năm 2015 giảm nhẹ một phần trách nhiệm hình sự đối với bị cáo. Tại phiên tòa, Luật sư bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của gia đình người bị hại đề nghị xem xét, áp dụng tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự “Phạm tội có tính chất côn đồ” theo quy định tại điểm d khoản 1 Điều 48 của Bộ luật Hình sự. Kiểm sát viên tham gia phiên tòa khẳng định việc bị cáo thực hiện hành vi giết người là do có một phần lỗi của người bị hại, nợ tiền không trả, lại còn có thái độ thách thức bị cáo, hành vi phạm tội của bị cáo không có tính chất côn đồ. Hội đồng xét xử xét thấy hành vi phạm tội của bị cáo Trương Vĩnh Q là do bột phát, có phần do người bị hại kích động về mặt tinh thần nên chưa đủ căn cứ để áp dụng tình tiết tăng nặng này. Như vậy, căn cứ tính chất, mức độ, hậu quả từ hành vi phạm tội rất nghiêm trọng của bị cáo; đặc điểm nhân thân, các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự; hoàn cảnh, nguyên nhân, điều kiện phạm tội của bị cáo, Hội đồng xét xử xét thấy Tòa án cấp sơ thẩm đã quyết định xử phạt bị cáo Trương Vĩnh Q 10 năm tù là phù hợp và đúng pháp luật.

[2.1.7] Từ các phân tích trên đây, Hội đồng xét xử xét thấy: Kháng cáo của bà Nguyễn Thị H yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm xét xử và tuyên bố bị cáo Trương Vĩnh Q phạm tội “Giết người” thuộc trường hợp “Có tính chất côn đồ” theo quy định tại điểm n khoản 1 Điều 93 của Bộ luật Hình sự và tăng mức hình phạt đối với bị cáo là không có căn cứ nên không được Hội đồng xét xử phúc thẩm chấp nhận.

[2.2] Về yêu cầu xem xét trách nhiệm hình sự đối với Nguyễn Văn T:

[2.2.1] Đơn kháng cáo của bà Nguyễn Thị H cho rằng Trần Văn T là đồng phạm giúp sức cho Trương Vĩnh Q giết con bà, nhưng các cơ quan T hành tố tụng đã không xử lý về trách nhiệm hình sự là bỏ lọt tội phạm; Luật sư bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho gia đình người bị hại cho rằng hành vi của Trần Văn T đã cấu thành tội phạm “Giết người” với vai trò đồng phạm tiếp sức, tội “Che dấu tội phạm” hoặc tội “Không tố giác tội phạm”.

[2.2.2] Hội đồng xét xử thấy rằng: Từ khi bị bắt giữ và trong quá trình điều tra vụ án, Trần Văn T đều thành khẩn khai nhận ngày 02/7/2016 đã đi cùng Trương Vĩnh Q đến gặp anh K để Q lấy tiền về chữa bệnh. Khi Q gặp anh K trao đổi về việc nợ nần thì T không có hành động gì. Đến khi Q và anh K xảy ra xô sát thì T đứng dậy cùng Q đuổi theo để đánh anh K. T cũng thừa nhận việc khi thấy Q bị anh K vật ngã thì thì T mới chạy đến ôm anh K nhưng anh K mạnh hơn vùng ra bỏ chạy thì Q bật dậy dùng dao đâm vào sau vai phải của anh K; khi anh K bỏ chạy thì T cùng Q đuổi theo nhưng Q bảo T quay về lấy xe máy; và sau khi Q đâm anh K lần thứ hai thì T chạy xe máy đến chở Q cùng đi trốn. Như vậy, có đủ cơ sở xác định Trần Văn T đã có nhiều hành động giúp sức bị cáo trong việc chở bị cáo đến gặp anh K; hỗ trợ bị cáo về mặt tinh thần và tham gia vật lôn, đánh nhau với anh K và sau khi bị cáo đâm anh K thì chở bị cáo đi trốn. Tuy nhiên, chưa có đủ căn cứ xác định Trần Văn T cùng tham gia thực hiện hành vi giết chết anh K; mặt khác, giữa Trần Văn T và anh K cũng không quen biết nhau, không có mâu thuẫn và cũng không có cơ sở chứng minh Trần Văn T tham gia, hỗ trợ bị cáo nhằm mục đích tước đoạt sinh mạng của anh K nên Hội đồng xét xử không có đủ căn cứ để khởi tố đối với Trần Văn T tại phiên tòa. Căn cứ Điều 196 và Điều 241 của Bộ luật Tố tụng Hình sự thì hành vi của Trần Văn T không thuộc giới hạn giới hạn của việc xét xử và phạm vi xét xử phúc thẩm. Do đó, Hội đồng xét xử kiến nghị với Cơ quan điều tra và Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Quảng Nam tiếp tục xem xét, xử lý theo quy định của pháp luật.

[2.3] Về yêu cầu hủy bản án sơ thẩm để điều tra lại của Luật sư Đỗ Văn Sự tại “Đơn kiến nghị khẩn cấp” ngày 03/6/2017, Hội đồng xét xử thấy rằng: Căn cứ quy định tại Điều 248 và Điều 250 của Bộ luật Tố tụng Hình sự thì trong vụ án này, các cơ quan T hành tố tụng đã thực hiện đúng và đầy đủ các thủ tục tố tụng theo quy định của pháp luật; bảo đảm đầy đủ các quyền của bị cáo và những người tham gia tố tụng khác; đồng thời, với các chứng cứ, tài liệu được thu thập trong hồ sơ vụ án và kết quả tranh luận tại phiên tòa đã có đủ cơ sở xét xử và kết tội đối với bị cáo Trương Vĩnh Q nên không có căn cứ để hủy bản án sơ thẩm. Do đó, yêu cầu của Luật sư bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho gia đình người bị hại về việc căn cứ vào điểm a khoản 1 Điều 358 của Bộ luật Tố tụng Hình sự năm 2015 hủy bản án sơ thẩm để điều tra, xét xử lại không được Hội đồng xét xử phúc thẩm chấp nhận.

[2.4] Các quyết định của bản án sơ thẩm về trách nhiệm dân sự của bị cáo, xử lý vật chứng và án phí không có kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.

[3] Về án phí phúc thẩm: Căn cứ Điều 99 Bộ luật Tố tụng Hình sự và điểm g khoản 2 Điều 23 Nghị quyết số 236/2016/NQ-UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, do bị cáo rút đơn kháng cáo nên bị cáo không phải chịu án phí hình sự phúc thẩm; người đại diện hợp pháp của người bị hại kháng cáo không phải chịu án phí hình sự phúc thẩm.