Bản án 182/2024/HNGĐ-PT — Tranh chấp về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn

NỘI DUNG VỤ ÁN

* Tại đơn khởi kiện và các lời khai trong quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn là anh Nguyễn Đắc Cương trình bày:

Tôi và chị Nguyễn Thị Xuân trước đây là vợ chồng. Do nhiều mâu thuẫn trong đời sống hôn nhân nên chúng tôi đã ly hôn theo Quyết định công nhận thuận tình ly hôn và sự thỏa thuận của các đương sự số 91/2020/QĐST-HNGD ngày 27/02/2020 của Tòa án nhân dân huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng.

Chúng tôi có hai con chung là cháu Nguyễn Ái Vy, sinh ngày 28/9/2017 và cháu Nguyễn Đắc Huy Hoàng, sinh ngày 03/3/2020. Thời điểm ly hôn chúng tôi mới có cháu Vy, còn chị Xuân đang mang bầu cháu thứ hai được 09 tháng, chính chị Xuân là người đề nghị ly hôn. Theo Quyết định của Tòa án thì chị Nguyễn Thị Xuân được trực tiếp nuôi cháu Vy, còn hai bên thỏa thuận khi sinh con xong tôi là người trực tiếp nuôi cháu Hoàng.

Khi ly hôn xong chị Xuân về quê ở xã Phú Cát, huyện Quốc Oai, thành phố Hà Nội, đến trước khi sinh thì tôi đón về chăm sóc và đưa đi sinh ở bệnh viện tại Hải Phòng, đăng ký khai sinh cho con, khi con được 01 tháng tuổi thì tôi đưa chị Xuân và con về ông bà ngoại và hai bên gia đình thống nhất để cháu Hoàng cai sữa xong thì tôi đón con về. Tuy nhiên, đến nay cháu Hoàng đã hơn 03 tuổi nhưng chị Xuân cũng không để tôi được nuôi con. Hàng tháng tôi vẫn gửi tiền trợ cấp nuôi con mỗi tháng 5.000.000 đồng, có tháng còn nhiều hơn.

Hiện nay, chị Xuân đang mang thai lần thứ 3, chuẩn bị sinh con nên không thể đủ thời gian, sức khỏe để trông nom, chăm sóc và giáo dục hai con chung của tôi và chị Xuân được như trước.

Vì vậy, nay tôi làm đơn này, kính đề nghị Tòa án nhân dân huyện Quốc Oai thay đổi người trực tiếp nuôi con để tôi được trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục hai cháu Nguyễn Ái Vy, Nguyễn Đắc Huy Hoàng, nếu không được thì tôi có nguyện vọng được nuôi cháu Nguyễn Đắc Huy Hoàng.

* Tại bản tự khai và các lời khai tiếp theo trong quá trình giải quyết vụ án, bị đơn chị Nguyễn Thị Xuân trình bày:

Tôi và anh Nguyễn Đắc Cương quen nhau và đã kết hôn với nhau từ năm 2016, có đăng ký kết hôn tại Uỷ ban nhân dân xã Phú Cát, huyện Quốc Oai, thành phố Hà Nội. Sau khi đăng ký kết hôn chúng tôi về sống cùng bố mẹ đẻ anh Cường tại thôn 11, xã Thiên Hương, huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng.

Sau khi đăng ký kết hôn chúng tôi sống cùng nhau được 01 tháng thì phát sinh mâu thuẫn cãi nhau. Khi đó tôi có thai cháu Nguyễn Ái Vy được 4 tuần thì tôi phải bỏ về nhà bố mẹ đẻ ở xã Phú Cát, huyện Quốc Oai, Hà Nội. Tôi đã sinh cháu Nguyễn Ái Vy vào ngày 28/09/2017 tại bệnh viện huyện Quốc Oai, thành phố Hà Nội và sau đó về nhà bố mẹ đẻ tôi sinh sống.

Khoảng tháng 3/2018, tôi lại đưa con về nhà chồng do được hai bên gia đình khuyên bảo. Nhưng về được một thời gian thì tôi không thể sống cùng anh Cương được do anh thường xuyên đánh đập tôi.

Đầu năm 2019, tôi nộp đơn khởi kiện ly hôn ra Tòa án nhân dân huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng đề nghị ly hôn với anh Cương, sau đó tôi mang con về nhà bố mẹ đẻ tại: thôn 5, xã Phú Cát, huyện Quốc Oai, thành phố Hà Nội ở. Do bố mẹ tôi không biết tôi đã nộp đơn khởi kiện ly hôn nên vẫn khuyên bảo và tạo điều kiện cho anh Cương qua lại gia đình thường xuyên để con có bố. Tôi nghe lời khuyên bố mẹ nên chấp nhận đoàn tụ với anh Cương nhưng vẫn ở nhà bố mẹ đẻ tôi, chỉ thỉnh thoảng anh Cương đưa con về nhà nội chơi một vài ngày xong lại đưa lên với tôi. Trong quá trình qua lại nhà tôi anh Cương vẫn chứng nào tật đấy thường xuyên đánh đập tôi. Do vậy tôi quyết định ly hôn theo Quyết định công nhận thuận tình ly hôn và sự thỏa thuận của các đương sự số 91/2020/QQĐST-HNGD ngày 27/02/2020 của tòa án nhân dân huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng.

Trong thời gian tôi và anh Cương chờ Tòa án nhân dân huyện Thủy Nguyên giải quyết thì tôi có bầu với anh Cương, đến ngày 03/3/2020 tôi sinh ra cháu Nguyễn Đắc Huy Hoàng. Sau khi tôi sinh cháu Hoàng ra đến hiện nay cháu Hoàng vẫn ở cùng tôi tại địa chỉ: thôn 5, xã Phú Cát, huyện Quốc Oai, thành phố Hà Nội. Kể từ ngày tôi ly hôn với anh Cương, một mình tôi nươi dưỡng chăm sóc hai cháu là Nguyễn Ái Vy và Nguyễn Đắc Huy Hoàng, mọi sinh hoạt chi phí hàng ngày và học tập, đóng học phí của hai cháu do một mình tôi đứng ra lo. Ngoài ra tôi có thuê một người giúp việc để hỗ trợ cho tôi công việc nhà cửa hàng ngày.

Khoảng đầu năm 2021, anh Cương cưới vợ mới và đã có con riêng, hiện nay đang sinh sống tại: thôn 8, xã Thiên Hương, huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng.

Ngày 06 tháng 7 năm 2023, Tòa án nhân dân huyện Quốc Oai, thành phố Hà Nội đã thụ lý vụ án Hôn nhân và gia đình số: 115/2023/TLHNGĐ – ST về việc “Tranh chấp về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau ly hôn” giữa nguyên đơn anh Nguyễn Đức Cương (sinh năm 1981, nơi thường trú thôn 8, xã Thiên Hương, huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng ) và bị đơn là tôi (Nguyễn Thị Xuân) . Tôi không đồng ý với yêu cầu khởi kiện của anh Cương, vì các lý do sau:

- Công việc của anh Cương làm cầm đồ không tạo môi trường sinh sống tốt cho các con nhỏ nên rất ảnh hưởng đến tâm sinh lý của trẻ nhỏ.

- Hiện nay anh Cương chưa có nhà để ở phải đi thuê nhà mở hiệu cầm đồ và sinh sống tại đây nhà đi thuê nên rất chật hẹp. Mức thu nhập hàng tháng không ổn định.

- Từ khi cháu Ái Vy và cháu Huy Hoàng ở với tôi anh Cương không chăm sóc và nuôi dưỡng cháu.

- Trong quá trình thăm nom con và đón 2 con về chơi bé Huy Hoàng thường xuyên nói lại với mẹ về việc “bố không thương con bố toàn đánh con”. Việc sử dụng bạo lực trong quá trình nuôi dạy con sẽ làm ảnh hưởng tới tâm lý của trẻ nhỏ.

- Tôi có việc làm, thu nhập ổn định và có nhà ở ổn định và được bố mẹ đẻ, người giúp việc cùng hỗ trợ chăm sóc hai con.

- Công việc của tôi làm tại nhà nên có thời gian chủ động về thời gian đưa đón con đi học, dạy dỗ con học tập, chơi với con và đồng hành xuyên suốt quá trình lớn lên của hai con nên tôi là người hiểu rõ tâm lý, cảm xúc, cũng như mong muốn của hai con nhất để giúp hai con trong quá trình phát triển về sức khỏe, tư duy.

- Do trình độ học vấn là cử nhân hai bằng đại học cũng từng làm gia sư nên có khả năng sư phạm dạy con học tập, rèn luyện bài bản về cả mặt kiến thức lẫn đạo đức.

- Tôi có kinh nghiệm chăm sóc con lúc ốm đau, đi khám chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe do chăm hai con từ nhỏ.

- Do hai chị em Ái Vy và Huy Hoàng ở với nhau từ bé nên rất gần gũi, tình cảm với nhau, việc tách rời hai chị em xa nhau cũng như thay đổi môi trường sinh sống học tập sẽ gây tổn thương về mặt tinh thần, học tập và cảm xúc của hai chị em.

Người bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp cho bị đơn trình bày: Chị Xuân có đủ điều kiện để chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục hai cháu Ái Vy và cháu Huy Hoàng. Nên đề nghị Hội đồng xét xử không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. Giao chị Xuân trực tiếp nuôi dưỡng hai cháu là phù hợp với các quy định của pháp luật.

Tại Bản án số số 156/2024/HNGĐ-ST ngày 31/7/2024 của Tòa án nhân dân huyện Quốc Oai, Hà Nội đã xử và quyết định: Căn cứ Điều 69; Điều 71; Điều 72; Điều 81, 82, 83, 84, 88 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014; Căn cứ Điều 28, điểm a khoản 1 Điều 35, Điều 39: Điều 70; khoản 4 Điều 147; Điều 203; Điều 266, 271, 273 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015; Căn cứ vào Luật phí và lệ phí số: 97/2015/QH13 ngày 25 tháng 11 năm 2015; Căn cứ Điều 27, Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí tòa án; Xử:

Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con sau ly hôn của anh Nguyễn Đắc Cương.

Giao chị Nguyễn Thị Xuân là người trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục cháu Nguyễn Ái Vy, sinh ngày 28 tháng 9 năm 2017 và cháu Nguyễn Đắc Huy Hoàng, sinh ngày 03 tháng 3 năm 2020 kể từ tháng 8 năm 2024 đến khi các con chung đủ 18 tuổi hoặc có quyết định thay đổi khác. Tạm hoãn nghĩa vụ đóng góp tiền cấp dưỡng nuôi các con chung đối với anh Cương cho đến khi chị Xuân có yêu cầu hoặc đến khi có quyết định thay đổi khác;

Anh Nguyễn Đắc Cương có quyền thăm nom, chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục các con chung không ai được cản trở.

Ngoài ra bản án còn tuyên án phí và quyền kháng cáo cho các đương sự.

Ngày 13/08/2024, anh Nguyễn Đắc Cương kháng cáo bản án với nội dung đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm giao 02 con chung cho anh chăm sóc, nuôi dưỡng.

Tại phiên tòa phúc thẩm: Nguyên đơn không rút đơn khởi kiện, người kháng cáo không rút đơn kháng cáo và các đương sự không thỏa thuận được với nhau về việc chăm sóc, nuôi dưỡng con chung.

Anh Nguyễn Đắc Cương trình bày: Hiện nay anh đang là chủ doanh nghiệp cầm đồ đã kinh doanh khoảng 20 năm nên có thu nhập ổn định mỗi tháng khoảng 50.000.000 đồng. Từ khi ly hôn cho đến nay, anh đã xây dựng gia đình mới và đã có 02 con riêng với người vợ mới, trong đó có 01 con gái sinh năm 2022 và 01 con trai sinh ngày 13/11/2024. Khi ly hôn với chị Xuân thì giữa anh với chị Xuân có thỏa thuận miệng với nhau để chị Xuân chăm sóc, nuôi dưỡng con chung cho đến khi đủ 03 tuổi thì sẽ giao con lại cho anh chăm sóc, nuôi dưỡng. Khi chị Xuân nuôi con, hàng tháng anh vẫn đến thăm con và cấp dưỡng cho các con khoảng 5.000.000 đồng/tháng. Nay anh đề nghị Tòa án giao cho anh chăm sóc, nuôi dưỡng cả hai con và không yêu cầu chị Xuân phải cấp dưỡng nuôi con. Trường hợp nếu không được nuôi cả hai con thì đề nghị Tòa án giao cho anh 01 con, là con trai hay con gái đều được, để anh chăm sóc nuôi dưỡng.

Chị Nguyễn Thị Xuân trình bày: Hiện nay chị có nhà ở, công việc, bán hàng online, thu nhập hàng tháng của chị khoảng 100.000.000 đồng/tháng được chứng minh bằng bản sao kê ngân hàng mà chị đã sao gửi cho Tòa án. Trước đây khi vợ chồng ly hôn, giữa chị và anh Cương không có thỏa thuận nào về việc nuôi dưỡng, chăm sóc con như anh Cương trình bày. Từ khi ly hôn cho tới nay, chị vẫn tạo điều kiện để anh Cương đến chăm nom các cháu, thậm chí đưa cả hai con về Hải Phòng chơi cùng với bố. Việc anh Cương có gửi tiền để nuôi con nhưng số tiền mà anh Cương chuyển khoản cho chị để nuôi con chỉ khoảng 2.000.000 đồng/tháng. Hiện các con vẫn được chị chăm sóc, vẫn đảm bảo sức khỏe và phát triển tốt, chị cũng cho các cháu tham gia các khóa học để các cháu phát triển về trí tuệ tốt hơn. Do các cháu đã ở với chị từ năm 2020 đến nay đã khoảng hơn 04 năm nên đã quen việc quan tâm chăm sóc và dạy dỗ của chị. Công việc của anh Cương là dịch vụ cầm đồ không có môi trường tốt, ảnh hưởng đến tâm sinh lý của trẻ nhỏ. Anh Cương phải đi thuê nhà mở hiệu cầm đồ và sinh sống tại đây nên không gian rất chật hẹp. Mức thu nhập hàng tháng của anh Cương không ổn định nên đề nghị Hội đồng xét xử không chấp nhận kháng cáo của anh Cương và tiếp tục giao cả hai con cho chị chăm sóc, nuôi dưỡng và không yêu cầu anh Cương phải cấp dưỡng nuôi con.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội phát biểu quan điểm:

Về tố tụng: Các đương sự và hội đồng xét xử chấp hành đúng quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự. Đơn kháng cáo của người kháng cáo nằm trong thời hạn nên chấp nhận đưa ra xét xử phúc thẩm.

Về nội dung: Xét thấy từ khi anh Cương và chị Xuân đã ly hôn năm 2020 thì anh Cương đã xây dựng gia đình mới và đã có 02 con riêng với người vợ mới, trong đó có 01 con gái sinh năm 2022 và 01 con trai sinh ngày 13/11/2024. Mặt khác, chị Xuân từ khi ly hôn đến nay vẫn chăm sóc chu đáo cho cả hai con chung với anh Cương, các cháu vẫn phát triển khỏe mạnh. Đồng thời chị vẫn tạo điều kiện cho anh Cương đến thăm con chung cũng như để anh đón các cháu về Hải Phòng chơi với anh. Việc anh Cương cho rằng chị Xuân hạn chế anh được thăm nom các con là không có căn cứ. Do đó để giữ ổn định cho các cháu bé nên đề nghị Hội đồng xét xử không chấp nhận đơn kháng cáo của anh Cương và giữ nguyên Bản án sơ thẩm. Anh Cương phải chịu án phí phúc thẩm theo quy định.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

Về hình thức: Đơn kháng cáo của người kháng cáo nằm trong thời hạn kháng cáo nên được chấp nhận đưa ra xét xử phúc thẩm.

Về nội dung: Tại phiên tòa, các đương sự không thống nhất được phương án trong việc nuôi dưỡng và chăm sóc các con chung. Cả hai anh chị đều mong muốn được nuôi dưỡng, chăm sóc con chung, anh chị đều có việc làm, thu nhập và chỗ ở ổn định nên đều có điều kiện nuôi dưỡng, chăm sóc con ngang nhau. Tuy nhiên, từ khi ly hôn vào năm 2020 thì anh Cương đã xây dựng gia đình mới và đã có 02 con riêng với người vợ mới, trong đó có 01 con gái sinh năm 2022 và 01 con trai sinh ngày 13/11/2024. Chị Xuân từ khi ly hôn cho đến nay thì chưa xây dựng gia đình mới và vẫn chăm sóc, nuôi dưỡng các con khỏe mạnh, phát triển bình thường. Chị vẫn tạo điều kiện cho anh Cương thăm nom và đón các cháu về Hải Phòng chơi với anh. Việc anh Cương trình bày cho rằng chị Xuân cản trở anh đến thăm nom các con là không có căn cứ. Do các cháu đã ở với chị từ năm 2020 đến nay đã khoảng hơn 04 năm nên đã quen việc quan tâm chăm sóc và dạy dỗ của chị. Hiện công việc của anh Cương làm dịch vụ cầm đồ không có môi trường tốt cho các con nhỏ, ảnh hưởng đến tâm sinh lý của trẻ nhỏ. Anh Cương phải đi thuê nhà để mở hiệu cầm đồ và sinh sống tại đây nên không gian rất chật hẹp. Mức thu nhập hàng tháng của anh Cương không ổn định. Để giữ ổn định cuộc sống sinh hoạt cho các cháu bé nên không chấp nhận kháng cáo của anh Cương và giữ nguyên Bản án sơ thẩm như đề nghị của đại diện Viện kiểm sát là có căn cứ và phù hợp với quy định pháp luật.

Về án phí: Anh Nguyễn Đắc Cương phải chịu án phí phúc thẩm theo quy định.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH

Căn cứ khoản 1 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự; Căn cứ Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội về án phí, lệ phí Tòa án. Xử:

1.Không chấp nhận kháng cáo của anh Nguyễn Đắc Cương. Giữ nguyên Bản án sơ thẩm số 156/2024/HNGĐ-ST ngày 31/7/2024 của Tòa án nhân dân huyện Quốc Oai, Hà Nội.

2.Về án phí: Anh Nguyễn Đắc Cương phải chịu 300.000đ (Ba trăm nghìn đồng) án phí phúc thẩm, được trừ vào số tiền 300.000đ (Ba trăm nghìn đồng) tạm ứng án phí đã nộp theo biên lai thu số 0020114 ngày 14/8/2024 tại Chi cục Thi hành án dân sự huyện Quốc Oai, Hà Nội.

Các quyết định khác của án sơ thẩm không bị kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật.

Án xử công khai phúc thẩm có hiệu lực kể từ ngày tuyên án./.