Bản án 181/2023/DS-PT — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NỘI DUNG VỤ ÁN:

* Theo đơn khởi kiện ngày 12/10/2020, tài liệu có tại hồ sơ và tại phiên tòa sơ thẩm, nguyên đơn bà Nguyễn Thị Bích T và người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp trình bày:

Diện tích đất tranh chấp theo đo đạc là 1.725,6m2 thuộc một phần của diện tích đất 5.982,3m2 tọa lạc tại thôn P, xã X, thị xã S, tỉnh Phú Yên, được UBND thị xã S cấp giấy chứng nhận QSD đất cho bị đơn. Về nguồn gốc là do cha mẹ nguyên đơn là ông Nguyễn L2 và bà Trần Thị H2 khai hoang, về thời gian khai hoang thì bà T không biết rõ nhưng năm 1958 cha mẹ bà T có xây dựng một căn nhà tường đá san hô, đá ngang và sinh sống từ đó đến năm 1993 thì chuyển đi địa phương khác sinh sống. Mặc dù không ở đó nhưng nguyên đơn có trồng 2-3 cây bạch đàn từ 2006 đến năm 2007 và trồng rau bắp thu hoạch hàng ngày, quá trình sử dụng đất nhà nước tiến hành thu hồi đất để mở đường và lắp đường dây điện, phần còn lại bà T tiếp tục canh tác. Lần thu hồi mở đường năm 1996 không bồi thường, lần thu hồi năm 2001 có bồi thường cây ăn trái. Năm 2020 nguyên đơn có trồng một số trụ bê tông trên đất để phân định ranh giới, nếu yêu cầu không được chấp nhận thì nguyên đơn tự tháo dỡ. Cha mẹ của nguyên đơn có 05 người con là Nguyễn Thị U, Nguyễn Thị C1, Nguyễn Thanh L1, Nguyễn Minh Đ1 và nguyên đơn, khi cha mẹ chết anh chị em trong gia đình đều thống nhất giao đất lại cho nguyên đơn thực hiện theo di chúc để lại nhưng không đăng ký kê khai với cơ quan có thẩm quyền sau này mới phát hiện bị đơn đã được UBND thị xã S cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Do đó nguyên đơn yêu cầu bị đơn trả lại diện tích đất khoảng 1.725,6m2 và hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đứng tên ông Nguyễn Văn N.

* Theo tài liệu có tại hồ sơ và tại phiên tòa sơ thẩm, bị đơn ông Nguyễn Văn N trình bày:

Nguồn gốc đất tranh chấp là do cha ông là ông Nguyễn R tạo lập và trực tiếp sử dụng đất liên tục từ trước đến nay. Năm 1995 được nhà nước cấp sổ lâm bạ và ngày 11/9/2003 UBND huyện S cấp đổi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số W423435. Năm 2014, cha ông chết, anh chị em trong gia đình thống nhất giao toàn bộ diện tích đất 5.982,3m2 cho vợ chồng ông trực tiếp sử dụng đất, đến năm 2015 vợ chồng ông đăng ký biến động đất đai và được UBND thị xã S cấp lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BV 3406730 ngày 29/01/2015. Cha ông trực tiếp sử dụng đất ổn định liên tục một thời gian dài không ai tranh chấp, sau khi cha chết vợ chồng ông được quyền thừa kế toàn bộ cây trồng gắn liền quyền sử dụng đất và đã tiến hành thu hoạch cũng như trồng lại rừng mới, đến ngày 29/3/2020 bà T đưa trụ bê tông đến rào và lấn chiếm đất của vợ chồng ông nên đề nghị Tòa án không chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn và buộc nguyên đơn phải tháo gỡ các trụ rào, chấm dứt hành vi cản trở trái pháp luật đối với quyền sử dụng đất hợp pháp của bị đơn.

* Người có quyền và nghĩa vụ liên quan:

- UBND thị xã S trình bày:

Theo Hồ sơ địa chính thì diện tích đất tranh chấp là 1.725,6m2 gồm 925,2m2 được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông N và 800,4m2 đất liền kề chưa được đo vẽ qua các thời kỳ, việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho bị đơn là đúng quy định của pháp luật.

- UBND xã X tại công văn 1164/UBND ngày 03/11/2021 cung cấp:

Nguồn gốc đất và quá trình sử dụng diện tích 925,2m2 đất mà UBND thị xã S đã cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông Nguyễn Văn N là có nguồn gốc do ông Nguyễn L2 sử dụng từ năm 1976, gia đình ông có xây dựng nhà ở trên một phần thửa đất. Năm 1993, ông Nguyễn L2 di cư đến huyện V2, tỉnh Khánh Hòa sinh sống, lúc này bà T còn nhỏ nên không quan tâm và cũng không trực tiếp sử dụng đất nên ông Nguyễn R (em của ông Nguyễn L2) tiếp tục phát dọn trồng cây trên đất. Trong khoảng thời gian từ năm 1992-1999 nhà nước có thực hiện chương trình Dự án PALM-4304 để Giao đất cho hộ gia đình, cá nhân thực hiện trồng rừng, năm 1999 có hỗ trợ giống cây trồng và tiền để trồng cây gây rừng thì ông Nguyễn R đã trồng cây bạch đàn trên đất và được UBND huyện S cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số W 423435, cấp ngày 11/3/2003. Năm 2014 ông R chết ông N được gia đình thống nhất giao cho ông trực tiếp sử dụng đất, ông N tiếp tục trồng bạch đàn và sử dụng liên tục ổn định đến nay.

Nguồn gốc đất và quá trình sử dụng đất đối với phần diện tích 800,4m2 đất tranh chấp nằm ngoài giấy chứng nhận đã cấp cho ông Nguyễn Văn N, trong đó có 504,2m2 đất nằm trong hành lang đường bộ và phần rìa xung quanh không được thể hiện và đo đạc trên bản đồ, phần diện tích này là đất hành lang chưa được cấp cho chủ sử dụng đất.

Việc bà T trình bày vào năm 1996 nhà nước thu hồi 01 phần đất để làm đường thì UBND xã cung cấp thông tin như sau: Từ khoảng năm 1994 tuyến đường Trung Trinh – Vũng La bắt đầu phóng tuyến khởi công, UBND xã có thông báo đến nhân dân và vận động nhân dân hiến đất để làm đường. Tuy nhiên, việc làm đường này không thực hiện thủ tục thu hồi và bồi thường về đất, chỉ hỗ trợ cây ăn trái có trên đất. Việc thu hồi đất để làm đường dây điện mà bà T trình bày cũng không thực hiện thủ tục thu hồi và bồi thường về đất, chỉ hỗ trợ cây ăn trái có trên đất. Bên cạnh đó giấy hỗ trợ cây trái tại thời kỳ đó không thể hiện vị trí thửa đất được hỗ trợ, do vậy việc ông Điệp chi trả tiền cho bà T có phải tại thửa đất đang tranh chấp hay không, UBND xã không xác định được.

Bà T yêu cầu Ủy ban phải trả cho bà T 800,4m2 đất thuộc quản lý của ủy ban, UBND xã trả lời như sau: Phần diện tích đất 800,4m2 đất tranh chấp nằm ngoài giấy chứng nhận đã cấp cho ông Nguyễn Văn N, trong đó có 504,2m2 đất nằm trong hành lang đường bộ và phần rìa xung quanh không được thể hiện và đo đạc trên bản đồ, phần diện tích này là đất hành lang chưa được cấp cho chủ sử dụng đất.

Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 39/2022/DS-ST ngày 01 tháng 12 năm 2022 của Tòa án nhân dân tỉnh Phú Yên quyết định:

Căn cứ Điều 18 Luật đất đai năm 1987; khoản 1, 5 Điều 26 Luật đất đai năm 2013; Điều 32 Luật tố tụng hành chính năm 2015; Điều 147; 157; 165 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015; Điều 166, 169 Bộ luật dân sự năm 2015 Điều 26, 27 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội.

Tuyên xử:

- Không chấp nhận toàn bộ yêu cầu của bà Nguyễn Thị Bích T theo đơn khởi kiện ngày 12/10/2020 về việc: Yêu cầu ông Nguyễn Văn N, UBND thị xã S, UBND xã X trả lại diện tích đất khoảng 1.725,6m2 (Trong đó yêu cầu ông N trả 925,2m2 được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông Nguyễn Văn N và 800,4m2 đất liền kề (tại phiên tòa bà T rút yêu cầu nên đình chỉ) - kèm theo bản trích đo địa chính số 02-2021 do Chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai TX S lập ngày 9/5/2021) và hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất UBND thị xã S đã cấp cho ông Nguyễn Văn N số BV 340730 ngày 29/11/2015 thửa đất số 167, tờ bản đồ 02 tại thôn P, xã X, thị xã S, tỉnh Phú Yên. Vì không có căn cứ pháp luật.

- Không chấp nhận yêu cầu của bà Nguyễn Thị Bích T về việc công nhận 11 cây bạch đàn trồng trên đất tranh chấp. Vì không có căn cứ pháp luật.

- Chấp nhận yêu cầu phản tố của ông Nguyễn Văn N buộc bà Nguyễn Thị Bích T phải tháo dỡ 12 trụ bê tông trên đất tranh chấp, trả lại hiện trạng sử dụng đất cho bị đơn và phải chấm dứt hành vi cản trở trái pháp luật đối với quyền sử dụng đất của bị đơn.

Ngoài ra, bản án sơ thẩm còn quyết định về chi phí tố tụng, án phí, quyền kháng cáo và thi hành án theo quy định của pháp luật.

Ngày 12/12/2022 nguyên đơn bà Nguyễn Thị Bích T kháng cáo một phần bản án với nội dung đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm giải quyết huỷ Giấy CNQSDĐ của ông N và buộc ông N trả lại cho bà 582m2 đất mà ông N đăng ký biến động tăng, còn lại 343,2m2 bà không yêu cầu.

Tại phiên tòa phúc thẩm: Nguyên đơn bà Nguyễn Thị Bích T không rút đơn khởi kiện, vẫn giữ nguyên nội dung kháng cáo; bị đơn không chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn. Các bên đương sự không thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết vụ án. Luật sư bảo vệ quyền lợi cho nguyên đơn đề nghị HĐXX xem xét nguồn gốc đất của gia đình bà T sử dụng là có căn cứ, việc chính quyền địa phương tham mưu cấp trên cấp Giấy CNQSDĐ cho ông N có cả phần đất của bà T là không đúng; vì vậy đề nghị HĐXX chấp nhận yêu cầu kháng cáo của bà T. Các bên đương sự không thoả thuận được với nhau

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng phát biểu quan điểm giải quyết vụ án:

- Về việc tuân theo pháp luật trong quá trình giải quyết vụ án dân sự ở giai đoạn phúc thẩm: Thẩm phán được phân công trực tiếp giải quyết vụ án đã thực hiện đúng các quy định của pháp luật về việc thụ lý vụ án, về thời hạn giải quyết vụ án, về việc chuyển hồ sơ vụ án cho Viện kiểm sát nghiên cứu để tham gia xét xử. Tại phiên tòa, Hội đồng xét xử, Thư ký phiên tòa đã thực hiện đúng trình tự, thủ tục theo quy định của pháp luật. Các đương sự đã thực hiện đúng quyền, nghĩa vụ của mình theo quy định của pháp luật.

- Về việc giải quyết vụ án: Đề nghị Hội đồng xét xử không chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn, giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 39/2022/DS-ST ngày 01 tháng 12 năm 2022 của Tòa án nhân dân tỉnh Phú Yên.

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa, căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, trên cơ sở xem xét đầy đủ, toàn diện chứng cứ, ý kiến của đương sự và của đại diện Viện kiểm sát.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 1 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015;

1. Không chấp nhận toàn bộ kháng cáo của nguyên đơn bà Nguyễn Thị Bích T; giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 39/2022/DS-ST ngày 01 tháng 12 năm 2022 của Tòa án nhân dân tỉnh Phú Yên .

Căn cứ Điều 18 Luật Đất đai năm 1987; khoản 1, 5 Điều 26 Luật đất đai năm 2013; Điều 32 Luật Tố tụng hành chính năm 2015; Điều 147; 157; 165; Điều 244; Điều 313 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015; Điều 166, 169 Bộ luật dân sự năm 2015; Điều 26, 27 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về án phí, lệ phí Tòa án.

Tuyên xử:

1.1. Không chấp nhận khởi kiện của bà Nguyễn Thị Bích T về việc yêu cầu ông Nguyễn Văn N trả lại diện tích đất 925,2m2 trong diện tích 5.982,3m2 đất được cấp cho ông Nguyễn Văn N và hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BV 340730 ngày 29/11/2015 do UBND thị xã S cấp cho ông Nguyễn Văn N đối với 5.982,3m2 đất, có số thửa 167, tờ bản đồ 02 tại thôn P, xã X, thị xã S, tỉnh Phú Yên.

1.2. Không chấp nhận yêu cầu của bà Nguyễn Thị Bích T về việc công nhận 11 cây bạch đàn trồng trên đất tranh chấp. Vì không có căn cứ pháp luật.

1.3. Chấp nhận yêu cầu phản tố của ông Nguyễn Văn N buộc bà Nguyễn Thị Bích T phải tháo dỡ 12 trụ bê tông trên đất tranh chấp, trả lại hiện trạng sử dụng đất cho bị đơn và phải chấm dứt hành vi cản trở trái pháp luật đối với quyền sử dụng đất của bị đơn.

1.4. Đình chỉ khởi kiện của bà Nguyễn Thị Bích T về việc yêu cầu ông Nguyễn Văn N trả cho bà 800,4m2 đất ngoài Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BV 340730 ngày 29/11/2015 do UBND thị xã S cấp cho ông Nguyễn Văn N đối với 5.982,3m2 đất, có số thửa 167, tờ bản đồ 02 tại thôn P, xã X, thị xã S, tỉnh Phú Yên.

(kèm theo mảnh trích đo chỉnh lý bản đồ địa chính số 02-2021 do Chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai thị xã S lập ngày 04/5/2021)

2. Án phí dân sự phúc thẩm: bà Nguyễn Thị Bích T phải chịu 300.000đ; bà T đã tạm ứng 300.000đ án phí dân sự phúc thẩm theo biên lai số 090 ngày 19/12/2022 của Cục thi hành án dân sự tỉnh Phú Yên; bà T đã nộp đủ án phí dân sự phúc thẩm.

3. Những quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, không bị kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết kháng cáo, kháng nghị.

Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7 và 9 Luật Thi hành án dân sự, thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án (25/7/2023).