Bản án 18/2018/KDTM-PT — Tranh chấp hợp đồng tín dụng

NỘI DUNG VỤ ÁN:

- Tại Đơn khởi kiện đề ngày 12/01/2010 và trong quá trình tố tụng, nguyên đơn là đại diện Ngân hàng TMCP S trình bày: Ngân hàng TMCP S (sau đây viết tắt là Ngân hàng S) và ông Nguyễn Văn V có ký các Hợp đồng tín dụng số 244, 245, 247/08/S*ĐN/HĐTD ngày 02/05/2008, theo đó Ngân hàng S cho ông V vay tổng cộng 2.850.000.000 đồng, cụ thể: Hợp đồng tín dụng số 244 cho vay 1.200.000.000 đồng; Hợp đồng tín dụng số 245 cho vay 650.000.000 đồng; Hợp đồng tín dụng số 247 cho vay 1.000.000.000 đồng; thời hạn vay theo cả ba hợp đồng là 12 tháng, lãi suất 1.8%/tháng, lãi trả hàng tháng, gốc trả cuối kỳ; mục đích vay là góp vốn kinh doanh; tính đến ngày 24/9/2010 nợ gốc là 2.850.000.000 đồng, nợ lãi là 1.450.635.000 đồng. Tài sản thế chấp để bảo đảm các khoản vay trên gồm:

+ Quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền thửa đất số 123, tờ bản đồ số 146, địa chỉ tổ 87 Phường H5, quận L1, thành phố Đà Nẵng theo Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở số 3404022066 do UBND thành phố Đà Nẵng cấp ngày 15/11/2004 cho ông Nguyễn Đức L, bà Lê Thị Tuyết N1. Ngày 03/01/2008 tại Phòng Công chứng số 01 thành phố Đà Nẵng ông L, bà N1 lập Hợp đồng ủy quyền cho bà Vũ Thị Thu H7 được quyền bán, tặng cho, cầm cố, thế chấp, bảo lãnh đối với nhà đất tại thửa 123 nêu trên. Ngày 12/05/2008 tại Phòng Công chứng số X thành phố Đà Nẵng, bà Vũ Thị Thu H7 ký với Ngân hàng S Phụ lục Hợp đồng thế chấp số 100/08/TC.S*ĐN/PL theo đó, thế chấp nhà đất tại thửa đất 123 nêu trên bảo đảm khoản vay 1.000.000.000 đồng của ông V tại Ngân hàng S theo Hợp đồng tín dụng số 247.

+ Quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền thửa đất số 1588, tờ bản đồ số KT01/1, địa chỉ Lô 1588 Khu dân cư T3, Phường H3, quận H2, thành phố Đà Nẵng theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AK 589659 do UBND quận H2 cấp ngày 01/08/2007 cho vợ chồng ông Nguyễn Văn H6, bà Vũ Thị Thu H7. Bà H7 được ông H6 ủy quyền đã ký Hợp đồng thế chấp tài sản số 100/08/TC.S11BĐN ngày 20/03/2008 và Phụ lục Hợp đồng thế chấp số 100/08/TC.S*ĐN/PL ngày 12/05/2008 dùng tài sản trên bảo đảm khoản vay 1.200.000.000 đồng theo Hợp đồng tín dụng số 244/08/S*ĐN/HĐTD ngày 02/05/2008; Hợp đồng được công chứng tại Phòng Công chứng số X thành phố Đà Nẵng và đăng ký giao dịch bảo đảm tại Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất quận H2 thành phố Đà Nẵng ngày 12/05/2008.

+ Quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền thửa đất số 14, tờ bản đồ số 24, địa chỉ tổ 75 Phường H5, quận L1, thành phố Đà Nẵng theo Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở số 3404021591 do UBND thành phố Đà Nẵng cấp ngày 03/12/2003 cho vợ chồng ông Nguyễn Văn H6, bà Vũ Thị Thu H7. Ông Nguyễn Văn H6 ủy quyền cho bà H7 được toàn quyền cầm cố, thế chấp, bảo lãnh đối với tài sản này tại Hợp đồng ủy quyền số công chứng 96 tại UBND phường H3, quận H2, thành phố Đà Nang ngày 30/11/2007). Do đó, bà H7 đã ký Hợp đồng thế chấp tài sản số 100/08/TC.S*ĐN ngày 20/03/2008 và Phụ lục Hợp đồng thế chấp số 100/08/TC.S*ĐN/PL ngày 12/05/2008, thế chấp tài sản trên bảo đảm khoản vay 650.000.000 đồng theo Hợp đồng tín dụng số 245/08/S*ĐN/HĐTD ngày 02/05/2008; Hợp đồng thế chấp lập tại Phòng Công chứng số X thành phố Đà Nẵng và đăng ký giao dịch bảo đảm tại Văn phòng đăng ký Quyền sử dụng đất quận L1 ngày 12/05/2008.

Nay Ngân hàng S khởi kiện yêu cầu ông V trả 4.300.635.000 đồng (trong đó nợ gốc là 2.850.000.000đ, nợ lãi là 1.450.635.000 đồng); nếu ông V không trả thì đề nghị Tòa án cho Ngân hàng S phát mãi các tài sản thế chấp nêu trên để thu hồi nợ.

- Bị đơn là ông Nguyễn Văn V trình bày: Năm 2008, do quan hệ quen biết nên bà H7 nhờ Ông đứng tên vay giúp bà H7 tiền của Ngân hàng S; bà H7 chịu trách nhiệm ký các Hợp đồng thế chấp bảo đảm các khoản vay của Ngân hàng S và thực tế, khi Ngân hàng S giải ngân tiền cho vay thì bà H7 là người nhận tiền. Do đó, nay Ngân hàng S khởi kiện yêu cầu ông trả tiền thì Ông không đồng ý vì Ông chỉ đứng tên vay tiền hộ bà H7, theo Ông thì bà H7 phải trả tiền cho Ngân hàng, nếu bà H7 không trả thì đề nghị Tòa án phát mãi tài sản bà H7 đã thế chấp.

- Những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan gồm bà Vũ Thị Thanh H7, ông Nguyễn Văn H6, ông Nguyễn Đức L và bà Lê Thị Tuyết N1 đã được triệu tập hợp lệ lần thứ 2 nhưng vắng mặt.

- Tại Bản án kinh doanh thương mại sơ thẩm số 54/2010/KDTM-ST ngày 24/9/2010, Tòa án nhân dân thành phố Đà Nẵng quyết định: Buộc ông V trả Ngân hàng S 4.300.635.000 đồng (trong đó nợ gốc là 2.850.000.000 đồng, nợ lãi tính đến hết ngày 24/9/2010 là 1.450.635.000 đồng); Ngân hàng S được quyền phát mãi 3 khối tài sản nhận thế chấp nêu trên để thu hồi nợ, trong trường hợp ông V không trả nợ. Bản án kinh doanh thương mại sơ thẩm này không bị kháng cáo, kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm.

- Ngày 19/8/2014, bà Vũ Thị Đ có đơn đề nghị xem xét theo thủ tục tái thẩm đối với Bản án kinh doanh thương mại sơ thẩm số 54/2010/KDTM-ST ngày 24/9/2010 của Tòa án nhân dân thành phố Đà Nẵng vì nhà đất tại thửa số 123, tờ bản đồ số 146, tổ 87, phường H5, quận L1, thành phố Đà Nẵng vẫn là tài sản của Bà, nhưng bà H7 thế chấp bảo đảm khoản tiền ông V vay Ngân hàng S là ảnh hưởng quyền và lợi ích hợp pháp của bà Đ.

- Tại Quyết định số 01/2017/KN-KDTM ngày 10/3/2017, Chánh án Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng kháng nghị theo thủ tục tái thẩm đối với Bản án kinh doanh thương mại sơ thẩm số 54/2010/KDTM-ST ngày 24/9/2010 của Tòa án nhân dân thành phố Đà Nẵng. Tại Quyết định tái thẩm số 14/2017/TT-KDTM ngày 04/7/2017, Ủy ban Thẩm phán Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng quyết định hủy phần xử lý tài sản thế chấp của Bản án kinh doanh thương mại sơ thẩm số 54/2010/KDTM-ST ngày 24/9/2010 của Tòa án nhân dân thành phố Đà Nẵng; giao hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân thành phố Đà Nẵng giải quyết sơ thẩm lại theo đúng quy định của pháp luật.

Ngày 25/10/2017, Tòa án nhân dân thành phố Đà Nẵng thụ lý lại vụ án (số thụ lý 11/2017TLST-KDTM để giải quyết lại phần xử lý tài sản thế chấp; quá trình tố tụng thì các đương sự trình bày như sau:

- Nguyên đơn là Ngân hàng S: giữ nguyên yêu cầu Tòa án tuyên bố cho Ngân hàng được quyền xử lý phát mãi 03 khối tài sản đã nhận thế chấp.

- Bị đơn là ông Nguyễn Văn V trình bày: Giữ nguyên quan điểm đã trình bày trước đây {Ông chỉ là người đứng tên vay tiền hộ bà H7; về tài sản thế chấp đề nghị Tòa án cho Ngân hàng S được phát mãi thu hồi vốn}.

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là bà Lê Thị Tuyết N1 (đang thi hành án phạt tù nên không có mặt tại Tòa án): Tại các biên bản lấy lời khai bà N1 đề nghị Tòa án giải quyết theo pháp luật.

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là ông Lê Đức D trình bày: Ông và em trai của Ông là Lê Đức D1 là người kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng của mẹ Ông (bà Vũ Thị Đ đã chết). Ông đề nghị Tòa án hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp cho ông Nguyễn Đức L đối với nhà đất tại 155 Đường A vì mẹ Ông đã để lại nhà đất này cho Ông.

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là ông Lê Đức D1 trình bày: Ông và ông D là người kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng của bà Đ. Việc thế chấp nhà 155 Đường A các Ông không biết, đề nghị Tòa án giải quyết theo pháp luật để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp cho các Ông.

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là ông Võ B trình bày: Ông thuê nhà tại thửa đất số 14, tờ bản đồ số 24, tổ 75 Phường H5, quận L1, thành phố Đà Nẵng theo Giấy chứng nhận Quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở số 3404021591 do UBND thành phố Đà Nẵng cấp ngày 03/12/2003 cho ông H6, bà H7; Ông đề nghị Tòa án giải quyết vắng mặt Ông.

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là Phòng Công chứng số X thành phố Đà Nẵng trình bày: Hợp đồng cho nhận nhà và chuyển quyền sử dụng đất số công chứng 7563 lập tại Phòng Công chứng số X thành phố Đà Nẵng ngày 26/8/2005 giữa bên tăng cho là bà N1 với bên nhận tặng cho là ông L (chồng của bà N1) đối với quyền sở hữu, sử dụng nhà và đất tại thửa đất số 123, tờ bản đồ số 146, địa chỉ tổ 87, phường H5, quận L1, thành phố Đà Nẵng, do công chứng viên Nguyễn Thị Hải S1 thực hiện; còn Phụ lục Hợp đồng thế chấp số 100/08/TC.S*ĐN/PL (số công chứng 8165) lập tại Phòng Công chứng số X thành phố Đà Nẵng ngày 12/5/2008 về việc bà H7 thế chấp quyền sở hữu, sử dụng nhà và đất tại thửa đất số 123 nêu trên bảo đảm khoản vay 1.000.000.000 đồng của ông V tại Ngân hàng S Đà Nẵng, do công chứng viên Nguyễn Khánh Lâm thực hiện; hiện nay bà S1 không còn làm việc tại Phòng Công chứng số X nữa nên nếu cần thiết thì đề nghị Tòa án triệu tập cá nhân bà S1 đến Tòa án để làm việc.

- Những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan gồm: ông Nguyễn Đức L, bà Vũ Thị Thu H7, ông Nguyễn Văn H6, bà Đào Thị Tuyết L2, Sở Tài nguyên Môi trường thành phố Đà Nẵng, bà Nguyễn Thị Hải S1 không tham gia tố tụng và không gửi ý kiến trình bày đến Tòa án.

- Tại Bản án kinh doanh, thương mại sơ thẩm số 04/2018/KDTM-ST ngày 05/3/2018, Tòa án nhân dân thành phố Đà Nẵng quyết định:

Căn cứ vào các điều 137, 356, 369, 474 Bộ luật dân sự 2005; Điều 266 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015. Tuyên bố: Chấp nhận một phần yêu cầu của Ngân hàng Thương mại cổ phần S về việc xử lý tài sản thế chấp gồm:

+ Quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất tại thửa đất số 1588, tờ bản đồ số KT01/1, địa chỉ Lô 1588 Khu dân cư T3, phường H3, quận H2, thành phố Đà Nẵng theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AK 589659 do UBND quận H2, thành phố Đà Nẵng cấp ngày 01/08/2007 thuộc sở hữu của ông Nguyễn Văn H6 và bà Vũ Thị Thu H7.

+ Quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất tại thửa đất số 14, tờ bản đồ số 24, địa chỉ tổ 75 phường H5, quận L1, thành phố Đà Nẵng theo Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở số 3404021591 do UBND thành phố Đà Nẵng cấp ngày 03/12/2003 đứng tên bà Vũ Thị Thu H7 và ông Nguyễn Văn H6.

Ngân hàng TMCP S chi nhánh Đà Nẵng phải trả lại tài sản thế chấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AK 589659 do UBND quận H2, thành phố Đà Nẵng cấp ngày 01/08/2007 và Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở va quyền sử dụng đất ở số 3404021591 do UBND thành phố Đà Nẵng cấp ngày 03/12/2003 cho bà Vũ Thị Thu H7 sau khi ông V thanh toán xong hai hợp đồng vay số 244, 245/08/S*ĐN/HĐTD ngày 02/5/2008.

- Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Ngân hàng TMCP S về việc xử lý tài sản thế chấp đối với nhà đất tại thửa 123 tờ bản đồ số 146, tổ 87 phường H5, quận L1, thành phố Đà Nẵng là tài sản thế chấp bảo đảm cho khoản tiền vay 1.000.000.000 đồng và tiền lãi theo Hợp đồng số 247/08/S*ĐN/HĐTD ngày 02/5/2008.

Các quyết định khác của bản án sơ thẩm số 54/2010/KDTM-ST ngày 24/9/2010 của Tòa án nhân dân thành phố Đà Nẵng có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.

- Ngày 20/3/2018 Ngân hàng TMCP S kháng cáo không đồng ý việc Tòa án tuyên bố Hợp đồng thế chấp số 247/08/S*ĐN/HĐTD ngày 02/5/2008 vô hiệu; mặt khác Tòa án cấp sơ thẩm tuyên bố Hợp đồng thế chấp này vô hiệu, nhưng không buộc bên có lỗi (Phòng công chứng số X) bồi thường thiệt hại cho Ngân hàng là ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của Ngân hàng.

Tại phiên tòa phúc thẩm:

- Ngân hàng S giữ nguyên yêu cầu kháng cáo, yêu cầu Tòa án công nhận Phụ lục Hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền trên đất số 100/08/TC.S*ĐN/PL lập ngày 12/5/2008 tại Phòng Công chứng số X, thành phố Đà Nẵng ký giữa bà H7 với Ngân hàng S [nội dung bà H7 thế chấp quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền trên đất tại thửa đất số 123, tờ bản đồ số 146, tổ 87, phường H5, quận L1, thành phố Đà Nẵng để bảo đảm cho khoản vay 1.000.000.000 đồng của ông V tại Ngân hàng S Đà Nẵng tại Hợp đồng tín dụng số 247/08/S*ĐN/HĐTD ngày 02/05/2008], để Ngân hàng S Đà Nẵng được quyền phát mãi tài sản thế chấp thu hồi vốn vay.

-

đề nghị Hội đồng xét xử cấp phúc thẩm giữ nguyên bản án sơ thẩm.

- Căn cứ các tài liệu, chứng cứ có tại hồ sơ vụ án và đã được thẩm tra tại phiên tòa; căn cứ việc hỏi và tranh luận công khai tại phiên tòa; căn cứ ý kiến của những người tham gia tố tụng và ý kiến của đại diện Viện kiểm sát.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Từ các luận điểm [1] đến [4] nêu trên, cấp thẩm xét thấy: Tòa án cấp sơ thẩm tuyên bố Phụ lục Hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền trên đất số 100/08/TC.S*ĐN/PL lập tại Phòng Công chứng số X thành phố Đà Nẵng ngày 12/5/2008 giữa người thế chấp là bà Vũ Thị Thu H7 với bên nhận thế chấp là Ngân hàng S Đà Nẵng về thế chấp nhà đất tại thửa đất số 123, tờ bản đồ 146, tổ 87, phường H5, quận L1, thành phố Đà Nẵng để bảo đảm khoản vay 1.000.000.000 đồng của ông V tại Ngân hàng S Đà Nẵng vô hiệu là có cơ sở, đúng pháp luật nên không chấp nhận kháng cáo của Ngân hàng S cũng như ý kiến của ông Mai Văn Tr là đại diện theo ủy quyền của bà Nguyễn Thị Hải S1 mà giữ nguyên quyết định của bản án sơ thẩm về vấn đề này; các quyết định khác của bản án sơ thẩm kinh doanh, thương mại sơ thẩm số 04/2018/KDTM-ST ngày 05/3/2018 của Tòa án nhân dân thành phố Đà Nẵng không có kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị; Ngân hàng S kháng cáo không được chấp nhận phải chịu án phí phúc thẩm.

Từ những phân tích trên;

:

1 Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự 2015, xử giữ nguyên bản án kinh doanh, thương mại sơ thẩm số 04/2018/KDTM-ST ngày 05/3/2018 của Tòa án nhân dân thành phố Đà Nẵng, cụ thể: Áp dụng các Điều 137, 356, 369, 474 Bộ luật dân sự 2005; Điều 266 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015; Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án, tuyên xử:

(1). Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của Ngân hàng Thương mại cổ phần S về việc xử lý 02 khối tài sản thế chấp gồm: (i). Quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất tại thửa đất số 1588, tờ bản đồ số KT01/1, địa chỉ Lô 1588, khu dân cư T3, phường H3, quận H2, thành phố Đà Nẵng theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AK 589659 do UBND quận H2, thành phố Đà Nẵng cấp ngày 01/08/2007 thuộc sở hữu của ông Nguyễn Văn H6 và bà Vũ Thị Thu H7. (ii). Quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất tại thửa đất số 14, tờ bản đồ số 24, địa chỉ tổ 75 phường H5, quận L1, thành phố Đà Nẵng theo Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở số 3404021591 do UBND thành phố Đà Nẵng cấp ngày 03/12/2003 đứng tên bà Vũ Thị Thu H7 và ông Nguyễn Văn H6.

Sau khi ông Nguyễn Văn V thanh toán xong cho Ngân hàng Thương mại cổ phần S, Chi nhánh Đà Nẵng theo 2 Hợp đồng tín dụng số 244, 245/08/S*ĐN/HĐTD ngày 02/5/2008 thì Ngân hàng Thương mại cổ phần S, Chi nhánh Đà Nẵng phải trả lại bà Vũ Thị Thu H7 hai khối tài sản thế chấp là Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AK 589659 do UBND quận H2, thành phố Đà Nẵng cấp ngày 01/08/2007 và Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở số 3404021591 do UBND thành phố Đà Nẵng cấp ngày 03/12/2003 cho vợ chồng bà Vũ Thị Thu H7, ông Nguyễn Văn H6.

(2). Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Ngân hàng Thương mại cổ phần S về việc xử lý tài sản thế chấp đối với nhà đất tại thửa số 123 tờ bản đồ số 146, tổ 87, phường H5, quận L1, thành phố Đà Nẵng đã thế chấp theo Phụ lục Hợp đồng thế chấp số 100/08/TC.S*ĐN/PL ký ngày 12/05/2008 tại Phòng Công chứng số X thành phố Đà Nẵng, để bảo đảm khoản vay 1.000.000.000 đồng và tiền lãi theo Hợp đồng tín dụng số 247/08/S*ĐN/HĐTD ngày 02/5/2008 ký giữa ông Nguyễn Văn V với Ngân hàng S Đà Nẵng.

(3). Các quyết định khác của Bản án kinh doanh thương mại sơ thẩm số 54/2010/KDTM-ST ngày 24/9/2010 của Tòa án nhân dân thành phố Đà Nẵng đã có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.

(4). Ngân hàng Thương mại cổ phần S phải chịu 2.000.000 đồng (hai triệu đồng) án phí kinh doanh, thương mại phúc thẩm; trừ vào số tiền 2.000.000 đồng Ngân hàng Thương mại cổ phần S đã nộp theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 001336 ngày 29/3/2018 của Cục Thi hành án dân sự thành phố Đà Nẵng.