Bản án 170/2021/HC-PT — Hành chính

NHÂN DANH

NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

- Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:

Thẩm phán – Chủ tọa phiên tòa: Ông Nguyễn Văn Minh

Các Thẩm phán:

Ông Phạm Trí Tuấn

Ông Phan Tô Ngọc

- Thư ký phiên tòa: Ông Hồ Quang Nhựt - Thư ký Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh.

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh tham gia phiên tòa: Ông Nguyễn Mậu Hưng - Kiểm sát viên.

Ngày 07 tháng 4 năm 2021, tại trụ sở Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh, Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh xét xử phúc thẩm công khai vụ án hành chính thụ lý số 374/2020/TLPT-HC ngày 08 tháng 7 năm 2020 “Khiếu kiện quyết định xử phạt vi phạm hành chính”

Do Bản án hành chính sơ thẩm số 02/2019/HC-ST ngày 14 tháng 3 năm 2019 của Tòa án nhân dân tỉnh An Giang bị kháng cáo.

Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm số 130/2021/QĐPT-HC ngày 15 tháng 3 năm 2021, giữa các đương sự:

- Người khởi kiện: Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Sản xuất thương mại L,

Trụ sở: Số 320A/16, khóm B 5, phường B, thành phố L, tỉnh An Giang.

Người đại diện theo pháp luật: Ông Phan Khắc T, sinh năm 1968; Chức vụ: Giám đốc Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Sản xuất thương mại L – Vắng mặt.

Người đại diện theo ủy quyền: Ông Nguyễn Thanh H, sinh năm 1964,

Cư trú: Số 25A Nguyễn Văn L, phường H, quận N, thành phố Cần Thơ – Có mặt.

- Người bị kiện: Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh An Giang - Ông Nguyễn Thanh B (có đơn xin xét xử vắng mặt).

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho người bị kiện:

1. Ông Võ Hùng D, chức vụ: Phó giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh An Giang - Có mặt.

2. Ông Nguyễn Mạnh H, chức vụ: Chuyên viên Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh An Giang - Có mặt.

3. Ông Lê Minh T, chức vụ: Phó Chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ môi trường tỉnh An Giang – Có mặt.

Do có kháng cáo của ông Phan Khắc T - người đại diện theo pháp luật của người khởi kiện là Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Sản xuất thương mại L.

NỘI DUNG VỤ ÁN:

- Người khởi kiện: Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Sản xuất thương mại L ủy quyền cho ông Nguyễn Thanh H, trình bày:

Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Sản xuất thương mại L (gọi tắt là Công ty L) có thuê lại Xí nghiệp chế biến thủy sản T 1 của Ngân hàng nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam – chi nhánh tỉnh An Giang để sản xuất kinh doanh.

Ngày 12/6/2018, Đoàn kiểm tra liên ngành đến kiểm tra công tác chấp hành pháp luật về bảo vệ môi trường của Công ty L. Đoàn có lập biên bản ghi nhận việc xử lý các loại chất thải tại thời điểm kiểm tra đã được Công ty L xử lý tốt. Tại đây Đoàn kiểm tra cũng yêu cầu Công ty L rà soát lại một số vấn đề còn tồn tại và khắc phục những điểm xả nước theo hướng dẫn của cán bộ kỹ thuật Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh An Giang, nhưng không đưa thời gian cụ thể để Công ty L khắc phục.

Ngày 21/6/2018, Thanh tra Sở Tài nguyên và Môi trường tiếp tục đến Xí nghiệp chế biến thủy sản T 1 để kiểm tra đột xuất và làm việc với đại diện Công ty L. Tại đây, Thanh tra Sở Tài nguyên và Môi trường đề nghị Trung tâm quan trắc kỹ thuật Tài nguyên và Môi trường thu và phân tích các thông số: PH, BOD,COD, chất rắn lơ lửng (TSS), Amoni (NH4 + tính theo N), tổng nito (tính theo N), tổng phốt pho (tính theo P), tổng dầu, mỡ động thực vật, Clo dư, tổng Clolijorms (kèm BB lấy mẫu).

Ngày 17/9/2018, Thanh tra Sở Tài nguyên và Môi trường mời đại diện Công ty L đến cơ quan lập biên bản thông báo kết quả giám định hai mẫu nước tH của Xí nghiệp chế biến thủy sản T1 thu được vào ngày 21/6/2018 do Trung tâm quan trắc kỹ thuật Tài nguyên và Môi trường công bố. Tại đây, Thanh tra Sở Tài nguyên và Môi trường đã lập biên bản vi phạm hành chính về lĩnh vực môi trường đối với Công ty L. Ngay sau đó Công ty L có đơn xin cứu xét gửi đến Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh An Giang đề nghị xem xét mức xử phạt vi phạm hành chính về lĩnh vực môi trường của Công ty để Công ty có điều kiện chấp hành hình thức xử phạt theo quyết định của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, nhưng Công ty không nhận được văn bản trả lời của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh.

Ngày 15/10/2018, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh An Giang ban hành Quyết định số 170/QĐ-XPVPHC xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi xả nước tH có chứa các thông số môi trường vào môi trường vượt quy chuẩn kỹ thuật về chất tH tại cửa tH ký hiệu NT1-TA và NT2-TA. Buộc Công ty pH nộp vào kho bạc Nhà nước tỉnh An Giang tổng số tiền 1.674.000.000 đồng.

Quyết định số 170/QĐ-XPVPHC ngày 15/10/2018 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh An Giang chưa xem xét kỹ quy trình xử lý hành vi vi phạm hành chính của doanh nghiệp, chưa xem xét đơn cứu xét của doanh nghiệp. Quyết định này đã ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của Công ty. Cụ thể:

+ Biên bản làm việc ngày 21/6/2018 không có giá trị pháp lý vì Biên bản làm việc căn cứ vào thông báo đã hết hiệu lực. Đề nghị Tòa án xem xét chỉ thị số 20 ngày 17/5/2017 về chấn chỉnh thanh tra kiểm tra đối với Doanh nghiệp. Biên bản này căn cứ vào thông báo kiểm tra số 1598 ngày 11/6/2018 nhưng khi lập biên bản không đúng thành phần kiểm tra;

+ Việc thu mẫu có niêm phong và có chữ ký của đại diện Công ty nhưng khi mở niêm phong mẫu để giám định không có sự chứng kiến mở niêm phong của đại diện Công ty;

+ Không có quyết định trưng cầu giám định, nên Công ty L không công nhận kết quả giám định. Đề nghị Sở Tài nguyên và Môi trường cung cấp quyết định trưng cầu giám định. Cơ sở pháp lý điều 5 Nghị định 86/2011 ngày 22/9/2011 của Chính phủ về Hướng dẫn chi tiết thi hành Luật thanh tra.

Từ cơ sở pháp lý trên đề nghị Tòa án không công nhận biên bản làm việc lần thứ 2 (ngày 21/6/2018) và yêu cầu hủy Quyết định xử phạt vi phạm hành chính số 170/QĐ-XPVPHC ngày 15 tháng 10 năm 2018 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh An Giang.

- Người bị kiện: Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh An Giang đã được Tòa án tống đạt hợp lệ các văn bản tố tụng gồm Thông báo thụ lý vụ án, Thông báo về phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và đối thoại nhưng vắng mặt tại các phiên họp và có văn bản số 1363/UBND-NC ngày 14/12/2018 nêu ý kiến của mình đối với yêu cầu của người khởi kiện với nội dung như sau:

Ngày 05/5/2018, Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Sản xuất thương mại L ký kết hợp đồng thuê tài sản với Ngân hàng nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam – chi nhánh tỉnh An Giang về việc thuê Xí nghiệp chế biến thủy sản T1. Theo hợp đồng được xác lập thì Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Sản xuất thương mại L pH tuân thủ quy định về bảo vệ môi trường, không làm tổn hại đến quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng xung quanh…”.

Trên cơ sở phản ánh của người dân, ngày 11/6/2018, Sở Tài nguyên và Môi trường kiểm tra đột xuất về việc chấp hành pháp luật về bảo vệ môi trường Xí nghiệp chế biến thủy sản T1. Kết quả như sau:

- Nước chảy tràn: Tại thời điểm kiểm tra, nước tH của các phương tiện vận chuyển nguyên liệu (tập kết tại khu nhập nguyên liệu), nước tH chảy tràn trên sân nền, thoát vào hệ thống nước mưa.

- Hệ thống xử lý nước tH hoạt động không liên tục, nước tH không được thu gom triệt để tại khu vực xử lý nước tH.

- Tại vị trí hàng rào phía sau Xí nghiệp (gần túi biogas) có 01 cửa xả nước tH (ống xả có đường kính khoảng 200 mm) ra mương nội đồng phía sau Xí nghiệp. Hiện trạng mương nội đồng, nước đen có mùi hôi. Xí nghiệp thừa nhận có phát sinh nước tH chảy tràn ra mương nội đồng phía sau.

Đại diện Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Sản xuất thương mại L cam kết sẽ khắc phục các tồn tại nêu trên.

Ngày 21/6/2018, Sau nghi nghe tin báo của các hộ dân và có ý kiến của Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường, Thanh tra Môi trường sở tiếp tục kiểm tra đột xuất đối với Công ty L. Tại thời điểm kiểm tra Công ty đang hoạt động và Đoàn đã phát hiện Xí nghiệp mới lắp đặt 02 đường ống xả có thiết bị bơm xả đang hoạt động; có 02 vị trí nước xả tH từ Xí nghiệp ra mương nội đồng không qua hệ thống xử lý nước tH. Đoàn đã hợp đồng với Trung tâm Quan trắc và Kỹ thuật tài nguyên môi trường An Giang thu 02 mẫu nước tH tại 02 vị trí này để trưng cầu giám định.

Ngày 17/9/2018, Sở Tài nguyên và Môi trường thông báo kết quả thử mẫu nước tH cho Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Sản xuất thương mại L do ông Phan Khắc T, giám đốc Công ty đại diện. Cụ thể:

Đối với mẫu NT1-TA tại vị trí cửa xả hàng rào bên pH Xí nghiệp giáp đất của ông Lê Tân T: Xả nước tH vượt quy chuẩn kỹ thuật về chất thải với lưu lượng 60m3/ngày đêm, đối với các thông số như sau: So với quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước thải công nghiệp chế biến thủy sản: Chỉ tiêu TSS vượt 3,96 lần; Chỉ tiêu COD vượt 9,24 lần; Chỉ tiêu BOD5 vượt 15,08 lần; Chỉ tiêu Amoni (tính theo N) vượt 12,22 lần; Chỉ tiêu tổng N vượt 4,23 lần; Chỉ tiêu tổng dầu mỡ ĐTV vượt 1,21 lần; Tổng Coliforms vượt 1.548,82 lần; Chỉ tiêu tổng P vượt 3,77 lần.

Đối với mẫu NT2-TA tại vị trí cửa xả hàng rào phía sau Xí nghiệp giáp đất của ông Phạm Văn R: Xả nước thải vượt quy chuẩn kỹ thuật về chất tH với lưu lượng 72m3/ngày đêm, đối với các thông số như sau: So với quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước thải công nghiệp chế biến thủy sản: Chỉ tiêu TSS vượt 3,19 lần; Chỉ tiêu COD vượt 1,35 lần; Chỉ tiêu BOD5 vượt 2,19 lần; Chỉ tiêu Amoni (tính theo N) vượt 6,18 lần; Chỉ tiêu tổng N vượt 2,25 lần; Chỉ tiêu tổng dầu mỡ ĐTV vượt 20,2 lần; Tổng Coliforms vượt 5,05 lần.

Ngày 17/9/2018, Sở Tài nguyên và Môi trường tiến hành lập biên bản vi phạm hành chính về lĩnh vực môi trường đối với Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Sản xuất thương mại L do ông Phan Khắc T làm giám đốc, đã sử dụng Xí nghiệp chế biến thủy sản T1 hoạt động chế biến thủy sản vi phạm quy định về hành vi xả nước thải có các thông số môi trường vượt Quy chuẩn kỹ thuật về chất tH tại Xí nghiệp chế biến thủy sản T1.

Ngày 24/9/2018, Sở Tài nguyên và Môi trường có Tờ trình số 369/TTr-STNMT đề nghị Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh An Giang xử phạt vi phạm hành chính đối với Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Sản xuất thương mại L.

Ngày 15/10/2018, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh đã ban hành Quyết định số 170/QĐ-XPVPHC xử phạt vi phạm hành chính đối với Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Sản xuất thương mại L với hình thức phạt tiền 1.674.000.000đ và buộc thực hiện các biện pháp khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường và báo cáo kết quả đã khắc phục vi phạm.

Căn cứ hồ sơ vụ việc, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh đã ban hành Quyết định số 170/QĐ-XPVPHC ngày15/10/2018 xử phạt vi phạm hành chính đối với Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Sản xuất thương mại L là đúng quy định pháp luật. Do đó đề nghị Tòa án nhân dân tỉnh An Giang giữ nguyên Quyết định số 170/QĐ-XPVPHC ngày15/10/2018 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh.

Tại Bản án số 02/2019/HC-ST ngày 14 tháng 3 năm 2019 của Tòa án nhân dân tỉnh An Giang đã quyết định:

Căn cứ khoản 1, khoản 2 Điều 3; Điều 30; Khoản 3 Điều 32; Điều 158; Điều 193; Điều 204; Khoản 1 Điều 206 và Khoản 1 Điều 348 Luật Tố tụng hành chính.; Điểm d khoản 1 Điều 3; Khoản 3 Điều 38 Luật Xử lý vi phạm hành chính; Điểm e khoản 6 Điều 13; Khoản 7 Điều 13 Nghị định số 155/2016/NĐ-CP ngày 18-11-2016 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường và Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước tH công nghiệp chế biến thủy sản QCVN 11-MT:2015/BTNMT; Khoản 1 Điều 32 Nghị quyết số 326/2016/NQ-UBTVQH14 ngày 30-12-2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu án phí, lệ phí Tòa án, tạm ứng án phí, tạm ứng lệ phí Tòa án.

Xử: Bác yêu cầu khởi kiện của Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Sản xuất thương mại L về việc yêu cầu hủy Quyết định xử phạt vi phạm hành chính số 170/QĐ-XPVPHC ngày 15 tháng 10 năm 2018 của Chủ tịch UBND tỉnh An Giang.

Ngoài ra, bản án sơ thẩm còn quyết định về án phí và quyền kháng cáo.

Ngày 25/3/2019, ông Phan Khắc T - người đại diện theo pháp luật của người khởi kiện là Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Sản xuất thương mại L kháng cáo đề nghị hủy bản án hành chính sơ thẩm.

Tại phiên tòa phúc thẩm, ông Nguyễn Thanh H là người đại diện theo ủy quyền của người khởi kiện Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Sản xuất thương mại L (gọi tắt là Công ty L) vẫn giữ nguyên yêu cầu kháng cáo đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm huỷ bản án sơ thẩm do vi phạm tố tụng. Với các lý do: Đoàn kiểm tra không quy định trong thời gian bao lâu pH khắc phục, cũng không nêu khi nào sẽ tái thanh tra. Không ghi biên bản lấy mẫu nước theo quy định của pháp luật. Không lập biên bản riêng về việc lấy mẫu nước. Không xem xét trình tự thủ tục kiểm tra hành chính, ảnh hưởng đến quyền lợi của Công ty, không ban hành Quyết định kiểm tra đột xuất theo Điều 43 của Luật Thanh tra, Chỉ thi số 20 của Thủ tướng Chính Phủ, Điều 13 Luật thanh tra 2001. Thông báo 1598 của Sở Tài nguyên chỉ có hiệu lực trong ngày 12/6/2018 nhưng Đoàn kiểm tra áp dụng Thông báo 1598 để kiểm tra 02 lần khác nhau: ngày 12 và ngày 19/6/2018. Áp dụng quy chế kiểm tra của Sở Tài nguyên và Môi trường để kiểm tra đột xuất khẩn cấp là không đúng quy định. Đây là văn bản mang tính chất nội bộ, không pH là văn bản quy phạm pháp luật. Vi phạm Điều 175 của Luật tố tụng hành chính. Trái khoản 1 Điều 14 Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Tòa án cấp sơ thẩm không tuân thủ nguyên tắc tranh tụng tại phiên tòa.

Người bị kiện - Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh An Giang ông Nguyễn Thanh B có đơn xin xét xử vắng mặt.

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người bị kiện:

Ông Võ Hùng D đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm bác kháng cáo của người khởi kiện, giữ nguyên bản án sơ thẩm vì Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh An Giang ban hành Quyết định xử phạt vi phạm hành chính số 170/QĐ-XPVPHC ngày 15/10/2018 đúng quy định pháp luật.

Ông Nguyễn Mạnh H, ông Lê Minh T thống nhất với lời trình bày của ông Võ Hùng D.

Quan điểm của đại diện Viện kiểm sát tham gia phiên tòa:

Về tố tụng, Hội đồng xét xử đã thực hiện đúng các quy định của Luật tố tụng hành chính về phiên tòa phúc thẩm. Những người người tham gia tố tụng đã thực hiện đúng các quy định của Luật tố tụng hành chính.

Về nội dung, qua xem xét các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án có cơ sở xác định Quyết định xử phạt vi phạm hành chính số 170/QĐ-XPVPHC ngày 15/10/2018 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh An Giang được ban hành đúng quy định pháp luật. Đề nghị Hội đồng xét xử bác kháng cáo của Công ty L, giữ nguyên bản án hành chính sơ thẩm.