Bản án 17/2019/KDTM-PT — Tranh chấp giữa người chưa phải là thành viên công ty nhưng có giao dịch về chuyển nhượng phần vốn góp với công ty, thành viên công ty

NỘI DUNG VỤ ÁN:

- Theo Đơn khởi kiện đề ngày 23/5/2017 của Ngân hàng Thương mại cổ phần S (sau đây viết tắt là Ngân hàng S) và các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án thì:

Năm 2008 Ngân hàng S góp 11 tỷ đồng, tương đương 11% vốn điều lệ tại Công ty cổ phần Đầu tư và Xây dựng LS (sau đây viết tắt là Công ty LS). Theo Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh Công ty cổ phần Đầu tư và Xây dựng LS (thay đổi lần thứ 3 ngày 19/6/2013 - bút lục 173) thì Công ty LS có vốn điều lệ 100 tỷ đồng gồm 8 cổ đông: 1. Ông Lê Tấn H1, sở hữu 610.000 cổ phần, chiếm 61% tỷ lệ vốn góp; (2). Ông Lê Tấn Th1 sở hữu 8.000 cổ phần, chiếm 0,8% tỷ lệ vốn góp; (3). Ông Phạm Hùng C sở hữu 16.000 cổ phần, chiếm 1,6% tỷ lệ vốn góp; (4). Ông Trần Vũ V1, sở hữu 10.000 cổ phần, chiếm 1% tỷ lệ vốn góp; (5). Bà Vũ Thị Q, sở hữu 6.000 cổ phần chiếm tỷ lệ 0,6% vốn góp; (6). Công ty cổ phần tập đoàn T2 sở hữu 120.000 cổ phần, chiếm 12% tỷ lệ vốn góp; (7). Tổng Công ty LV-Cty TNHH MTV sở hữu 120.000 cổ phần, chiếm 12% tỷ lệ vốn góp; (8). Ngân hàng S sở hữu 110.000 cổ phần, chiếm 11% tỷ lệ vốn góp.

Theo Ngân hàng S thì ngày 07/8/2014, Ngân hàng S và ông Lê Tấn H1 ký Biên bản thỏa thuận về việc Ngân hàng S chuyển nhượng cho ông Lê Tấn H1 110.000 cổ phần (tương ứng tỷ lệ 11% vốn điều lệ) của Ngân hàng S tại Công ty LS với giá 11.000.000.000 đồng (100.0000đ/1CP), thời hạn hoàn thành chuyển nhượng dự kiến không quá ngày 30/9/2014. Sau đó, Ngân hàng S và ông H1 ký Hợp đồng chuyển nhượng cổ phần số 01/2014/HĐCNCP LS (không ghi ngày, tháng) năm 2014, nội dung Ngân hàng S chuyển nhượng cho ông H1 110.000 cổ phần, tương ứng tỷ lệ 11% vốn điều lệ tại Công ty LS với giá 100.000 đ/CP, tương ứng số tiền 11.000.000.000 đồng. Tại Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh Công ty cổ phần (tên doanh nghiệp cũ: Công ty cổ phần Đầu tư và Xây dựng LS; thay đổi lần thứ 4 ngày 07/5/2015 - bút lục 177) do Phòng đăng ký kinh doanh thuộc Sở Kế hoạch và Đầu tư thành phố Đà Nẵng cấp đã thể hiện Công ty LS lúc này đổi tên thành Công ty cổ phần P thì toàn bộ số cổ phần của Ngân hàng S đã chuyển sang ông H1 sở hữu. Tuy nhiên, ông H1 không thực hiện nghĩa vụ thanh toán tiền nên nay Ngân hàng S khởi kiện yêu cầu Tòa án buộc ông H1 trả Ngân hàng S 13.502.500.000 đồng (trong đó tiền gốc là 11.000.000.000 đồng, nợ phạt chậm trả theo quy định tại Hợp đồng chuyển nhượng cổ phần tính từ ngày 30/9/2014 đến ngày xét xử sơ thẩm 26/9/2017 là 2.502.500.000 đồng).

Đối với yêu cầu phản tố của ông H1 thì Ngân hàng S trình bày lý do Ngân hàng S chuyển nhượng cổ phần của mình tại Công ty LS vì Công ty hoạt động thiếu hiệu quả, không minh bạch, thua lỗ và có một số vụ việc ảnh hưởng đến Ngân hàng S. Ngân hàng S bác bỏ trình bày của ông H1 cho rằng Hợp đồng chuyển nhượng cổ phần xác lập chỉ nhằm hợp thức hóa giúp Ngân hàng S thoái vốn để báo cáo Ngân hàng Nhà nước nên Ngân hàng S đề nghị Tòa án không chấp nhận yêu cầu phản tố của ông H1.

- Bị đơn là ông Lê Tấn H1 trình bày: Do Ngân hàng Nhà nước không cho phép các Ngân hàng Thương mại đầu tư ngoài ngành nên năm 2012 Ngân hàng S tìm người mua lại cổ phần của Ngân hàng S tại Công ty LS. Đến năm 2014, vẫn chưa tìm được người mua, trong khi đã đến hạn phải báo cáo Ngân hàng Nhà nước nên Ngân hàng S nhờ ông H1 ký với Ngân hàng S Biên bản thỏa thuận về việc chuyển nhượng cổ phần ngày 07/8/2014 và Hợp đồng chuyển nhượng cổ phần (không ghi ngày, tháng) năm 2014. Vì Hợp đồng Ông ký với Ngân hàng S chỉ là hình thức để giúp Ngân hàng S hợp thức hồ sơ, còn bản chất là Ngân hàng nhờ ông H1 tìm người mua cổ phần nên Hợp đồng chuyển nhượng cổ phần không ghi ngày, tháng chuyển nhượng; không ghi thời hạn thanh toán; chỉ ký 01 bản duy nhất để Ngân hàng S lập hồ sơ báo cáo Ngân hàng Nhà nước và không tiến hành thủ tục kê khai nộp thuế theo quy định tại Điều 14 Thông tư số 78/2014/TT-BTC về chuyển nhượng cổ phần. Vì vậy, ông H1 đề nghị Tòa án không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Ngân hàng S, đồng thời ông H1 có yêu cầu phản tố yêu cầu Tòa án tuyên bố Hợp đồng chuyển nhượng cổ phần giữa hai bên vô hiệu, ông H1 sẽ làm thủ tục hoàn trả Ngân hàng S số cổ phần theo quy định của Luật Doanh nghiệp.

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là Công ty cổ phần P trình bày: Bản chất không có việc Ngân hàng S và ông H1 giao dịch chuyển nhượng cổ phần vì Biên bản thỏa thuận và Hợp đồng chuyển nhượng không thông qua các cổ đông khác của Công ty; không tổ chức họp Hội đồng cổ đông để lấy ý kiến thống nhất nên Hợp đồng không được vào sổ, không ghi ngày tháng chuyển nhượng, ngày tháng hoàn thành chuyển nhượng; Biên bản thỏa thuận và Hợp đồng chỉ lập 01 bản duy nhất giao Ngân hàng S lập hồ sơ báo cáo Ngân hàng nhà nước. Nay hai bên tranh chấp thì Công ty đề nghị Tòa án xác định rõ bản chất của vụ án và giải quyết theo quy định của pháp luật, Công ty sẽ chấp hành phán quyết của Tòa án.

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là ông Nguyễn Văn L2 trình bày: Ngân hàng S cho rằng tại thời điểm ngày 30/9/2014 đã chuyển nhượng toàn bộ cổ phần cho ông H1; sau thời điểm ngày 30/9/2014 Ngân hàng S không còn tư cách cổ đông của Công ty nhưng tại Biên bản họp Đại hội cổ đông Công ty LS ngày 16/4/2015 (ông L2 không tham gia buổi họp này) ghi nhận Ngân hàng S vẫn tham gia với tư cách cổ đông của Công ty, chiếm 11% cổ phần nên trình bày của Ngân hàng S là không đúng.

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là ông Trần Vũ V1 (ông V1 đại diện cho phần vốn góp của Tổng Công ty LV - Công ty Cổ phần và phần vốn góp của cá nhân ông V1) trình bày: Tổng Công ty LV - Cty TNHH MTV sở hữu 120.000 cổ phần, chiếm 12% tỷ lệ vốn góp trong Công ty; ông Trần Vũ V1, sở hữu 10.000 cổ phần, chiếm 1% tỷ lệ vốn góp trong Công ty nên việc Ngân hàng S và ông H1 thỏa thuận chuyển nhượng cổ phần của Ngân hàng S tại Công ty LS không thông báo cho Ông (là đại diện phần vốn góp của Tổng Công ty LV cũng như phần vốn góp của cá nhân Ông) là không có hiệu lực.

- Với nội dung tranh chấp như trên, tại Bản án kinh doanh thương mại sơ thẩm số 16/2017/KDTM-ST ngày 26/9/2017, Tòa án nhân dân thành phố Đà Nẵng quyết định: (1). Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Ngân hàng S về yêu cầu Tòa án buộc ông H1 trả 13.502.500.000 đồng gồm tiền gốc 11.000.0000.000 đồng và tiền nợ phạt chậm trả 2.502.500.000 đồng; (2). Chấp nhận yêu cầu phản tố của ông H1 tuyên bố Hợp đồng chuyển nhượng cổ phần giữa hai bên vô hiệu; ông H1 và Công ty cổ phần P có trách nhiệm thực hiện các thủ tục pháp lý cần thiết theo quy định của Luật Doanh nghiệp để Ngân hàng S được nhận lại 11.000 cổ phần tại Công ty. Tại Bản án kinh doanh thương mại phúc thẩm số 15/2018/KDTM-PT ngày 02/10/2018, Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng quyết định hủy toàn bộ Bản án sơ thẩm, giao hồ sơ về Tòa án nhân dân thành phố Đà Nẵng giải quyết lại vụ án theo thủ tục sơ thẩm.

- Tại Bản án kinh doanh thương mại sơ thẩm số 03/2019/KDTM-ST ngày 22/5/2019, Tòa án nhân dân thành phố Đà Nẵng quyết định:

Căn cứ khoản 4 Điều 30, điểm a khoản 1 Điều 37, điểm a khoản 3 Điều 38, Điều 200, Điều 266, Điều 273 Bộ luật tố tụng dân sự 2015; Căn cứ khoản 5 Điều 87 Luật Doanh nghiệp 2005; Căn cứ Điều 134, Điều 137, khoản 1 Điều 449 Bộ luật Dân sự 2005; Căn cứ Nghị quyết số 326/2016/UBTV/QH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án, tuyên xử:

1. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Ngân hàng TMCP S về việc buộc ông Lê Tấn H1 trả cho Ngân hàng TMCP S số tiền mà Ngân hàng TMCP S cho rằng ông Lê Tấn H1 còn nợ là 13.502.500.000 đồng, trong đó tiền gốc là 11.000.000.000 đồng và tiền nợ phạt chậm trả là 2.502.500.000 đồng.

2. Chấp nhận yêu cầu phản tố của ông Lê Tấn H1 đối với Ngân hàng TMCP S về việc tuyên Hợp đồng chuyển nhượng cổ phần số 01/2014/HĐCN CP LS (không ghi ngày, tháng) năm 2014 giữa Ngân hàng TMCP S và ông Lê Tấn H1 là vô hiệu.

3. Ông Lê Tấn H1, Ngân hàng TMCP S và Công ty cổ phần P có trách nhiệm thực hiện các thủ tục pháp lý cần thiết theo quy dịnh của Luật Doanh nghiệp để Ngân hàng TMCP S trở lại thành cổ đông cua Công ty và nắm giữ 11.000 cổ phần (tương ứng với tỷ lệ 11% vốn điều lệ) của Công ty CP đầu tư xây dựng LS (nay là Công ty Cổ phần P) như vào thời điểm chưa làm thủ tục để ông Lê Tấn H1 đứng tên giùm.

4. Kiến nghị Phòng Đăng ký kinh doanh thuộc Sở Kế hoạch và Đầu tư thành phố Đà Nẵng thay đổi một phần nội dung đăng ký kinh doanh tại Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp Công ty cổ phần sửa đổi lần thứ tư ngày 7 tháng 5 năm 2015 đối với nội dung: “ông Lê Tấn H1 nắm giữ 972.000 cổ phần, chiếm tỷ lệ 97,2%; cổ phần của S là 0” thành “ông Lê Tấn H1 nắm giữ cổ phần, chiếm tỷ lệ 86,2%; cổ phần của S là 1 10.000 cổ phần, chiếm 11%”.

5. Về án phí: Ngân hàng TMCP S phải chịu án phí kinh doanh thương mại sơ thẩm là 124.502.500 đ, nhưng được trừ vào số tiền tạm ứng án phí đã nộp là 60.593.125đ theo biên lai thu tạm ứng án phí số 001135 ngày 28/6/2017 của Cục Thi hành án dân sự thành phố Đà Nẵng. Ngân hàng TMCP Sài Gòn- Hà Nội còn phải nộp số tiền án phí kinh doanh thương mại sơ thẩm là 63.909.375 đồng.

Ông Lê Tấn H1 không phải chịu án phí sơ thẩm. Hoàn trả cho ông Lê Tấn H1 số tiền tạm ứng án phí kinh doanh thương mại sơ thẩm đã nộp là 3.000.000 đồng theo Biên lai thu tạm ứng án phí số 001171 ngày 29/8/2017 của Cục Thi hành án dân sự thành phố Đà Nẵng.

Tòa án cấp sơ thẩm còn quyết định về quyền, nghĩa vụ thi hành án và tuyên bố quyền kháng cáo của các đương sự.

- Ngày 24/5/2019, Ngân hàng S kháng cáo đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm sửa bản án sơ thẩm theo hướng chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Ngân hàng.

- Tại Quyết định số 03/QĐKNVT-VKS-KDTM ngày 03/6/2019 Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân thành phố Đà Nẵng kháng nghị bản án kinh doanh thường mại sơ thẩm nêu trên; đề nghị cấp phúc thẩm sửa bản án sơ thẩm theo hướng chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Ngân hàng S để buộc ông H1 thanh toán cho Ngân hàng S tiền nhận chuyển nhượng cổ phần là 11.000.000.000 đồng.

Tại phiên tòa phúc thẩm hôm nay:

- Đại diện Ngân hàng S giữ nguyên yêu cầu khởi kiện và yêu cầu kháng cáo, đề nghị cấp phúc thẩm sửa bản án sơ thẩm tuyên Hợp đồng chuyển nhượng cổ phần số 01/2014/HĐCN CP LS năm 2014 có hiệu lực pháp luật; buộc ông H1 thanh toán cho S 13.502.500.000 đồng, trong đó 11.000.000.000 đồng tiền gốc và tiền nợ phạt chậm trả tính từ ngày vi phạm 30/09/2014 đến ngày xét xử sơ thẩm 26/09/2017 là 2.502.500.000 đồng và tiền nợ phạt chậm trả phát sinh theo quy định của hợp đồng từ ngày 27/09/2017 cho đến khi thanh toán xong tiền nợ cho Ngân hàng S với các lý do:

(i). Hai bên tự nguyện khi ký kết hợp đồng;

(ii). Ngân hàng S là 01 trong 08 cổ đông sáng lập của Công ty cổ phần Đầu tư Xây dựng LS thành lập ngày 01/8/2008 (đăng ký thay đổi lần thứ nhất từ Công ty cổ phần Đầu tư Xây dựng LM trước đó), theo quy định tại Luật Doanh nghiệp 2005 khoản 5 Điều 84 về Cổ phần phổ thông của cổ đông sáng lập thì“Trong thời hạn ba năm, kể từ ngày công ty được cấp Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, cổ đông sáng lập có quyền tự do chuyển nhượng cổ phần phổ thông của mình cho cổ đông sáng lập khác, nhưmg chỉ được chuyển nhượng cổ phần phổ thông của mình cho người không phải là cổ đông sáng lập nếu được sự chấp thuận của Đại hội đồng cổ đông. Trong trường hợp này, cổ đông dự định chuyển nhượng cổ phần không có quyền biểu quyết về việc chuyển nhượng các cổ phần đó và người nhận chuyển nhượng đương nhiên trở thành cổ đông sáng lập của công ty. Sau thời hạn ba năm, kể từ ngày công ty được cấp Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, các hạn chế đối với cổ phần phổ thông của cổ đông sáng lâp đều được bãi bỏ”. Điểm 9.6, 9.7 Điều lệ Công ty LS chỉ quy định hình thức giao dịch chuyển nhượng cổ phần, không có nội dung nào ghi nhận giao dịch chuyển nhượng cổ phần phải có sự đồng ý và/hoặc sự tham gia của Hội đồng quản trị công ty thì mới có hiệu lực. Như vậy, năm 2014 Ngân hàng S được tự do chuyển nhượng cổ phần mà không cần sự đồng ý và/hoặc sự tham gia của Hội đồng quản trị công ty, do đó, Tòa án cấp sơ thẩm viện dẫn chung chung Điều lệ Công ty cho rằng S chuyển nhượng cổ phần vi phạm Điều lệ công ty là không thuyết phục và trái quy định của Luật Doanh nghiệp. Mặt khác, việc chuyển nhượng cổ phần giữa S cho ông H1 đã được thông báo và thông qua tại Đại hội cổ đông họp ngày 15/08/2012 có sự tham gia của 04 cổ đông đại diện sở hữu 96% vốn Điều lệ Công ty, trong đó có ông Trần Vũ V1 (Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty) và ông Lê Tấn H1 (Thành viên Hội đồng quản trị Công ty) ký ghi “Đại hội nhất trí để Ngân hàng S ủy quyền cho ông Lê Tấn H1 mời gọi cổ đông nhận chuyển nhượng trong năm 2012. Đến ngày 31/12/2012 không có cổ đông nào nhận chuyển nhượng thì ông Lê Tấn H1 cam kết mua lại. Ngân hàng S thôi tư cách cổ đông từ ngày 01/01/2013”. Hơn nữa, ngoài S thì một số cổ đông khác và ông V1 cũng đã chuyển nhượng xong cho ông H1 10.000 cổ phần của mình tại Công ty. Vì vậy, Tòa án cấp sơ thẩm nhận định việc chuyển nhượng cổ phần giữa S với ông H1 không có văn bản tài liệu nào thể hiện việc tham gia của Hội đồng quản trị công ty và tại phiên tòa ông V1 trình bày hoàn toàn không biết về giao dịch chuyển nhượng cổ phần này từ đó coi đây là một lý do tuyên giao dịch vô hiệu là không đúng.

(iii). Tòa án cấp sơ thẩm nhận định Hợp đồng chuyển nhượng không ghi ngày tháng, chỉ ghi năm, không ghi thời hạn thanh toán là không đảm bảo về hình thức nên căn cứ Điều 123, 134, 137 Bộ luật dân sự 2005 tuyên vô hiệu là không đúng vì Bộ luật dân sự 2005, Điều 122 về điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự quy định “2. Hình thức giao dịch dân sự là điều kiện có hiệu lực của giao dịch trong trường hợp pháp luât có quy định” nhưng pháp luật chưa có quy định nào bắt buộc về hình thức của Hợp đồng chuyển nhượng cổ phần là phải ghi ngày, tháng, còn thời hạn thanh toán thì Biên bản thỏa thuận về việc chuyển nhượng vốn cổ phần ngày 07/08/2014 đã ghi “Ông Lê Tấn H1 có trách nhiệm phối hợp với Ngân hàng TMCP S và Công ty CP Đầu tư Xây dựng LS hoàn thiện các thủ tục để nhận chuyển nhượng toàn bộ số cổ phần nêu trên theo quy định của pháp luật (ký kết hợp đồng chuyển nhượng, thanh toán tiền nhận chuyển nhượng, hoàn thiện thủ tục sang tên giấy chứng nhận sở hữu cổ phần,...) chậm nhất ngày 30/09/2014”.

(iv). Theo Ngân hàng S thì việc Tòa án cấp sơ thẩm nhận định “Việc chuyển nhượng không qua thủ tục kiểm kê tài sản doanh nghiệp, kiểm toán và định giá giá trị doanh nghiệp để xác định giá tri mỗi cổ phần tại thời điểm chuyển nhượng mà các bên thỏa thuận giá chuyển nhượng đúng bằng giá mỗi cổ phần danh nghĩa theo vốn điều lệ tức 100.000đ/1 cổ phần. Theo tài liệu là Bảng cân đối kế toán năm 2014 của Công ty CP Đầu tư xây dimg LS thì đến cuối năm 2014, vốn chủ sở hữu là 111.640.355.291 đồng, trong khi nợ phải trả là 693.606.021.751 đồng. Như vậy, xét về mục đích hợp đồng, việc các bên lựa chọn giá danh nghĩa theo vốn điều lệ mà không phải giá trị vốn góp thực tế là nhằm chuyển tên chủ sở hữu tỷ lệ vốn góp sang cho ông Lê Tấn H1, Ngân hàng S thoái toàn bộ vốn góp trên danh nghĩa; các bên không quan tâm giá trị thực tế của giao dịch” là không có căn cứ pháp luật, vi phạm nghiêm trọng quyền tự do, tự nguyện thỏa thuận của các đương sự quy định tại Điều 431 Bộ luật dân sự 2005 về giá và phương thức thanh toán.

(v). Tòa án cấp sơ thẩm nhận định, giải thích việc xác lập Hợp đồng chuyển nhượng chỉ là hình thức, nhằm thực hiện thủ tục thoái vốn, không có mục đích chuyển nhượng trên thực tế là không có cơ sở vì ông H1 đã ký hợp đồng nên nếu cho rằng việc ký Hợp đồng chỉ là hình thức thì “Nghĩa vụ chứng minh” thuộc về ông H1 theo quy định tại khoản Điều 91 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015. Nhận định của Tòa án cấp sơ rằng “Ngân hàng S không phản đối tình tiết có việc chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước về việc rút vốn khỏi các Doanh nghiệp ngoài ngành” cũng là không đúng, mang tính chất quy chụp vì đại diện S đã trình bày rõ giới hạn góp vốn là quy định có sẵn tại Luật các tổ chức tín dụng và các văn bản hướng dẫn của ngành chứ không xuất phát từ bất cứ chỉ đạo nào của Ngân hàng nhà nước; S đã tuân thủ đầy đủ giới hạn góp vốn, duy trì vốn góp và lý do thoái vốn do Công ty hoạt động thiếu hiệu quả, không minh bạch dẫn đến thua lỗ và có một số vụ việc ảnh hưởng đến uy tín của S. Nhận định của Tòa án cấp sơ thẩm rằng S không quan tâm giá trị thực tế của giao dịch, không quan tâm đến việc đòi các khoản phải thu là đúng vì thực tế S đã nhiều lần đôn đốc ông H1 trả nợ Ngân hàng S.

(vi). Nội dung Công văn số 20/TB-ĐKKD ngày 23/05/2017 của Phòng Đăng ký kinh doanh thuộc Sở Kế hoạch và Đầu tư thành phố Đà Nẵng chỉ ghi “Phòng Đăng ký kinh doanh phát hiện nội dung trong Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp đã cấp chưa chính xác so với hồ sơ gốc hiện đang được lưu giữ tại đơn vị và yêu cầu Doanh nghiệp hoàn chỉnh và nộp hồ sơ hợp lệ theo quy định trong thời hạn 30 ngày, kể từ ngày gửi thông báo để xem xét cấp lại Giấy chứng nhận đăng ký Doanh nghiệp” nhưng Tòa án cấp sơ thẩm lại nhận định Giấy phép đăng ký kinh doanh ngày 07/05/2015 sửa đổi lần thứ tư đến nay chưa được công nhận có hiệu lực pháp luật là không đúng vì Công văn 20/TB-ĐKKD chỉ đề cập đến hồ sơ chuyển nhượng phần vốn góp của Tổng công ty LV cho ông H1 trước đây, không đề cập đến việc chuyển nhượng phần vốn góp của S cho ông H1 và trách nhiệm thực hiện Công văn 20/TB-ĐKKD là nghĩa vụ của riêng Công ty LS.

(vii). Mục 5.2 Biên bản thỏa thuận về việc chuyển nhượng vốn ngày 07/08/2014 ghi ông H1 có trách nhiệm phối hợp với S, Công ty CP Đầu tư Xây dựng LS “hoàn thiện các thủ tục để nhận chuyển nhượng toàn bộ sổ cổ phần nêu trên theo quy định của pháp luật (ký kết hợp đồng chuyển nhượng, thanh toán tiền nhận chuyển nhượng, hoàn thiện thủ tục sang tên giấy chứng nhận sở hữu cổ phần,...) chậm nhất ngày 30/9/2014” và Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp thay đổi lần thứ 4 ngày 07/5/2015 của Công ty cổ phần Đầu tư P đã ghi phần vốn góp của S là 0%. Theo quy định của Luật Doanh nghiệp, Điều 86 Khoản 1 thì Sổ đăng ký cổ đông được lập và lưu giữ tại Công ty, trách nhiệm ghi tên ông H1 nhận chuyển nhượng toàn bộ cổ phần của Ngân hàng S là trách nhiệm của Công ty LS và ông H1 nhưng ông V1 xuất trình Sổ đăng ký cổ đông chưa chỉnh lý sang tên ông H1 là vi phạm; hơn nữa Sổ đăng ký cổ đông số 03/2015/ĐKCĐ ngày 25/04/2015 của Công ty CP P ghi Ngân hàng S vẫn sở hữu 11% vốn điều lệ là giả tạo vì đến ngày 07/05/2015 Công ty cổ phần P mới được Phòng Đăng ký kinh doanh cấp Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh nên đề nghị cấp phúc thẩm xem xét cần thiết có thể chuyển cơ quan điều tra truy cứu trách nhiệm hình sự người ngụy tạo chứng cứ.

- Đại diện theo ủy quyền của ông Lê Tấn H1 trình bày thời điểm năm 2012 Ngân hàng Nhà nước không cho phép các Ngân hàng Thương mại đầu tư ngoài ngành và buộc thu hồi toàn bộ vốn đã đầu tư ngoài ngành nên S nhờ ông H1 tìm người mua cổ phần của S tại Công ty LS. Đến năm 2014, vẫn chưa tìm được người mua, trong khi đã đến hạn phải báo cáo Ngân hàng Nhà nước nên S nhờ ông H1 ký với S Biên bản thỏa thuận về việc chuyển nhượng cổ phần ngày 07/8/2014 và Hợp đồng chuyển nhượng cổ phần (không ghi ngày, tháng) năm 2014. Việc ký Hợp đồng chỉ là hình thức giúp S hợp thức hồ sơ, còn bản chất là S nhờ ông H1 tìm người mua cổ phần, điều này thể hiện ở những điểm như sau: (i). Hợp đồng chuyển nhượng cổ phần không ghi ngày, tháng chỉ ghi năm 2014, không ghi thời hạn thanh toán và chỉ lập 01 bản duy nhất để S có hồ sơ báo cáo Ngân hàng Nhà nước và không tiến hành thủ tục kê khai nộp thuế theo quy định tại Điều 14 Thông tư số 78/2014/TT-BTC về chuyển nhượng cổ phần; (ii). Việc ký Hợp đồng khi không có văn bản cho phép hoặc sự tham gia của Hội đồng quản trị Công ty là quy định bắt buộc tại mục 9.6, 9.7 Điều lệ Công ty; (iii). Mặc dù Biên bản thỏa thuận v/v chuyển nhượng cổ phần ngày 07/8/2014 ghi ông H1 phải có nghĩa vụ thanh toán tiền trước, mới tiến hành hoàn thiện thủ tục sang tên số cổ phần của S sang ông H1 nhưng thực tế đến nay ông H1 vẫn chưa thanh toán tiền nhận chuyển nhượng cho S; (iv. Theo Bảng cân đối kế toán năm 2014 giá trị cổ phần tại Công ty LS là “âm” nên không lý do gì năm 2014 ông H1 bỏ tiền mua cổ phần giá trị “âm” của S; (v). Tại Thư xác nhận giá trị vốn góp ngày 15/01/2016 của S gửi Công ty cổ phần P, S vẫn đề nghị Công ty xác nhận “Giá trị vốn góp (theo mệnh giá) của Ngân hàng tại ngày 31/12/2015 là 11 tỷ đồng”. Tại Thư xác nhận giá trị vốn góp ngày 01/02/2018 của S gửi Công ty cổ phần P, S vẫn đề nghị Công ty xác nhận “Giá trị góp vốn của Ngân hàng tại ngày 31/12/2017 (nguyên tệ): 11 tỷ đồng; giá trị vốn điều lệ của Quý Công ty tại ngày 31/12/2017 là 100 tỷ đồng; Cổ tức năm 2016 đã trả cho Ngân hàng trong năm 2017: Không đồng, Cổ tức năm 2017…”; (vi). Các tin nhắn do ông H1 xuất trình thể hiện đến cuối năm 2016 đầu năm 2017 người của S vẫn nhắn tin hỏi ông H1 đã tìm được phương án cho S thoái vốn hay chưa. Với các căn cứ tren, đại diện theo ủy quyền của ông H1 cho rằng Tòa án cấp sơ thẩm tuyên bố hợp đồng chuyển nhượng cổ phần xác lập giả tạo nên vô hiệu là có cơ sở, đúng pháp luật nên đề nghị cấp phúc thẩm không chấp nhận kháng cáo của Ngân hàng S và Quyết định kháng nghị phúc thẩm của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân thành phố Đà Nẵng, giữ nguyên bản án sơ thẩm.

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là ông Lê Tấn Th và ông Trần Vũ V1 cho rằng không có việc Ngân hàng S đã chuyển nhượng cổ phần cho ông H1; việc chuyển nhượng cổ phần giữa hai bên (nếu có) không thông qua, hoặc được Hội đồng quản trị chấp thuận; ông V1 còn trình bày thêm rằng tuy Luật Doanh nghiệp 2005 cho phép cổ đông sáng lập được tự do chuyển nhượng cổ phần sau 3 năm trở thành cổ đông sáng lập nhưng lý do Điều lệ Công ty quy định việc chuyển nhượng cổ phần của cổ đông sáng lập có thể thực hiện “theo cách bất kỳ nào mà Hội đồng quản trị có thể chấp nhận được…” để phòng trường hợp đối thủ cạnh tranh của Công ty nhận chuyển nhượng cổ phần của cổ đông sáng lập nhằm mục đích thao túng gây hại cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của Công ty.

-

phát biểu:

+ Về việc tuân theo pháp luật: Từ khi thụ lý vụ án đến phiên tòa phúc thẩm hôm nay, Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng, Hội đồng xét xử phúc thẩm và Thư ký Tòa án đã thực hiện đúng quy định của Bộ luật tố tụng dân sự;

+ Về nội dung: Thừa ủy quyền của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng, tại phiên tòa hôm nay Tôi tuyên bố Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng quyết định rút Quyết định kháng nghị phúc thẩm số 03/QĐKNVT-VKS-KDTM ngày 03/6/2019 của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân thành phố Đà Nẵng. Về kháng cáo của S, đại diện cho Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng tôi thấy Tòa án cấp sơ thẩm tuyên bố Hợp đồng chuyển nhượng cổ phần số 01/2014/HĐCN CP LS (không ghi ngày tháng) năm 2014 ký giữa S với ông H1 vô hiệu là có căn cứ, đúng pháp luật nên đề nghị Hội đồng xét xử cấp phúc thẩm không chấp nhận kháng cáo, giữ nguyên quyết định của bản án sơ thẩm.

- Căn cứ các tài liệu, chứng cứ có tại hồ sơ vụ án và đã được thẩm tra tại phiên tòa; căn cứ việc hỏi và tranh luận công khai tại phiên tòa; căn cứ ý kiến của những người tham gia tố tụng và ý kiến của đại diện Viện kiểm sát.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

- Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty; ông Lê Tấn H1 - Thành viên Hội đồng quản trị Công ty) chấp nhận nên Biên bản họp ghi “Đại hội nhất trí để Ngân hàng S ủy quyền cho ông Lê Tấn H1 mời gọi cổ đông nhận chuyển nhượng trong năm 2012. Đến ngày 31/12/2012 không có cổ đông nào nhận chuyển nhượng thì ông Lê Tấn H1 cam kết mua lại. Ngân hàng S thôi tư cách cổ đông từ ngày 01/01/2013”; trong khi ông Trần Vũ V1 khẳng định thời điểm S cho rằng có chuyển nhượng cổ phần cho ông H1 thì ông V1 vừa là thành viên Hội đồng quản trị và là Cổ đông sáng lập với tư cách cá nhân và Cổ đông sáng lập đại diện cho phần vốn góp của Tổng Công ty LV - Tổng Công ty LV hoàn toàn không biết. Xét, nội dung Biên bản họp Đại hội cổ đông ngày 15/08/2012 chỉ thể hiện 04 cổ đông sở hữu 96% vốn điều lệ đồng ý chủ trương để ông H1 mời gọi người mua số cổ phần của Ngân hàng S và ông H1 cam kết nếu không mời gọi được người mua thì ông H1 sẽ mua lại số cổ phần này, chứ không phải thời điểm lúc đó Hội đồng quản trị chứng kiến hoặc cho phép giao dịch chuyển nhượng cổ phần giữa Ngân hàng S cho ông H1 nên không đủ cơ sở xác định trình bày nêu trên của đại diện Ngân hàng S là có căn cứ. Tại phiên tòa phúc thẩm hôm nay, ông V1 trình bày tuy Luật Doanh nghiệp 2005 cho phép cổ đông sáng lập được tự do chuyển nhượng cổ phần sau 3 năm trở thành cổ đông sáng lập nhưng lý do Điều lệ Công ty quy định việc chuyển nhượng cổ phần của cổ đông sáng lập có thể thực hiện “theo cách bất kỳ nào mà Hội đồng quản trị có thể chấp nhận được…” để phòng trường hợp đối thủ cạnh tranh của Công ty nhận chuyển nhượng cổ phần của cổ đông sáng lập nhằm mục đích thao túng gây hại cho hoạt động kinh doanh của Công ty nên bắt buộc việc chuyển nhượng cổ phần của cổ đông sáng lập phải được Hội đồng quản trị chấp nhận mới được phép giao dich,

Từ các tài liệu, chứng cứ đã dẫn chứng, được phân tích tại các luận điểm từ [5.1] đến [5.7] nêu trên và mặt khác theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 126 Bộ luật Dân sự 2005 thì trong trường hợp giao dịch dân sự có thể được hiểu theo nhiều nghĩa khác nhau thì việc giải thích giao dịch dân sự đó được thực hiện theo thứ tự sau đây: “a) Theo ý muốn đích thực của các bên khi xác lập giao dịch”, Hội đồng xét xử phúc thẩm thấy rằng: (i). Tòa án cấp sơ thẩm xác định ý chí đích thực của Ngân hàng S là muốn thoái vốn nên nhờ và ông H1 đồng ý đứng tên “giùm” cổ phần để ông H1 tìm người chuyển nhượng lại giúp, từ đó xác định Hợp đồng chuyển cổ phần số 01/2014/HĐCN CP LS (không ghi ngày, tháng) năm 2014 hai bên xác lập chỉ là văn bản hình thức nên không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Ngân hàng S yêu cầu ông H1 phải thực hiện nghĩa vụ thanh toán tiền theo nội dung Hợp đồng chuyển cổ phần số 01/2014/HĐCN CP LS (không ghi ngày, tháng) năm 2014 là có căn cứ, đúng pháp luật; (ii). Vì Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh Công ty cổ phần P do Phòng đăng ký kinh doanh thuộc Sở Kế hoạch và Đầu tư thành phố Đà Nẵng cấp ngày 07/5/2015 ghi Ngân hàng S không còn nắm giữ cổ phần tại Công ty cổ phần P là không chính xác với bản chất thỏa thuận, cam kết giữa Ngân hàng S với ông H1 nên Tòa án cấp sơ thẩm buộc ông H1 thực hiện các thủ tục pháp lý và kiến nghị với Phòng đăng ký kinh doanh thực hiện chỉnh lý Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh Công ty cổ phần P cho đúng bản chất sự việc là có cơ sở, đúng quy định của pháp luật. Hội đồng xét xử cấp phúc thẩm không chấp nhận kháng cáo của Ngân hàng S, giữ nguyên bản án sơ thẩm nên Ngân hàng S phải chịu án phí phúc thẩm.

Vì các lẽ trên;

:

I/

1 Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự 2015, không chấp nhận kháng cáo của Ngân hàng Thương mại cổ phần S, đình chỉ xét xử đối với Quyết định kháng nghị phúc thẩm số 03/QĐKNVT-VKS-KDTM ngày 03/6/2019 của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân thành phố Đà Nẵng vì đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng tại phiên tòa thừa ủy quyền của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng đã rút Quyết định kháng nghị này, giữ nguyên Bản án kinh doanh, thương mại sơ thẩm số 03/2018/KDTM-ST ngày 22/5/2019 của Tòa án nhân dân thành phố Đà Nẵng, cụ thể như sau:

- Căn cứ khoản 4 Điều 30, điểm a khoản 1 Điều 37, điểm a khoản 3 Điều 38, Điều 200, Điều 266, Điều 273 Bộ luật tố tụng dân sự 2015;

- Căn cứ điểm c khoản 1 Điều 688 Bộ luật dân sự 2015, điểm b khoản 1 Điều 126, Điều 134, Điều 137, Điều 431, khoản 1 Điều 449 của Bộ luật dân sự 2005;

- Căn cứ khoản 5 Điều 84, khoản 3 Điều 87 của Luật Doanh nghiệp 2005;

- Căn cứ Nghị quyết số 326/2016/UBTV/QH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án;

Tuyên xử:

1. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Ngân hàng TMCP S về yêu cầu buộc ông Lê Tấn H1 trả cho Ngân hàng TMCP S số tiền mà Ngân hàng TMCP S cho rằng ông Lê Tấn H1 còn nợ là 13.502.500.000 đồng, trong đó tiền gốc là 11.000.000.000 đồng và tiền nợ phạt chậm trả là 2.502.500.000 đồng.

2. Chấp nhận yêu cầu phản tố của ông Lê Tấn H1 đối với Ngân hàng TMCP S, tuyên bố Hợp đồng chuyển nhượng cổ phần số 01/2014/HĐCN CP LS (không ghi ngày, tháng) năm 2014 giữa Ngân hàng TMCP S với ông Lê Tấn H1 vô hiệu.

3. Ông Lê Tấn H1, Ngân hàng TMCP S và Công ty cổ phần P có trách nhiệm thực hiện các thủ tục pháp lý cần thiết theo quy định của Luật Doanh nghiệp để Ngân hàng TMCP S trở lại thành cổ đông của Công ty và nắm giữ 11.000 cổ phần (tương ứng với tỷ lệ 11% vốn điều lệ) của Công ty CP Đầu tư Xây dựng LS (nay là Công ty Cổ phần P) như vào thời điểm chưa làm thủ tục để ông Lê Tấn H1 đứng tên giùm.

4. Kiến nghị Phòng Đăng ký kinh doanh thuộc Sở Kế hoạch và Đầu tư thành phố Đà Nẵng thay đổi một phần nội dung đăng ký kinh doanh tại Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp Công ty cổ phần sửa đổi lần thứ tư ngày 07/5/2015 đối với nội dung: “ông Lê Tấn H1 nắm giữ 972.000 cổ phần, chiếm tỷ lệ 97,2%; cổ phần của S là 0” thành “ông Lê Tấn H1 nắm giữ cổ phần, chiếm tỷ lệ 86,2%; cổ phần của S là 110.000 cổ phần, chiếm 11%”.

5. Về án phí sơ thẩm:

Ngân hàng TMCP S phải chịu án phí kinh doanh thương mại sơ thẩm 124.502.500 đồng, khấu trừ vào số tiền tạm ứng án phí đã nộp 60.593.125 đồng theo Biên lai thu tạm ứng án phí số 001135 ngày 28/6/2017 của Cục Thi hành án dân sự thành phố Đà Nẵng nên Ngân hàng TMCP Sài Gòn- Hà Nội còn phải nộp số tiền án phí kinh doanh thương mại sơ thẩm là 63.909.375 đồng.

Ông Lê Tấn H1 không phải chịu án phí kinh doạn thương mại sơ thẩm. Hoàn trả cho ông Lê Tấn H1 số tiền tạm ứng án phí kinh doanh thương mại sơ thẩm đã nộp là 3.000.000 đồng theo Biên lai thu tạm ứng án phí số 001171 ngày 29/8/2017 của Cục Thi hành án dân sự thành phố Đà Nẵng.

II/ Về án phí phúc thẩm: Ngân hàng TMCP S phải chịu 2.000.000 đồng (hai triệu đồng) án phí kinh doanh, thương mại phúc thẩm, khấu trừ vào số tiền 2.000.000 đồng Ngân hàng TMCP S đã nộp theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 001788 ngày 10/6/2019 của Cục Thi hành án dân sự thành phố Đà Nẵng thì Ngân hàng TMCP S đã thi hành xong khoản tiền này.