Bản án 17/2018/HS-ST — Hình sự

[1] Về hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan điều tra Công an huyện B, Điều tra viên, Viện kiểm sát nhân dân huyện B, Kiểm sát viên trong quá trình điều tra, truy tố đã thực hiện đúng về thẩm quyền, trình tự, thủ tục quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự. Quá trình điều tra và tại phiên tòa, bị cáo và những người khác không có ý kiến, khiếu nại, tố cáo về hành vi, quyết định của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng. Do đó, các hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng đã thực hiện là hợp pháp.

[2] Đại diện Cộng đồng bản H vắng mặt; Hội đồng xét xử thấy lời khai trong hồ sơ đã rõ, việc vắng mặt không gây trở ngại cho việc giải quyết vụ án nên quyết định xét xử; căn cứ Điều 292 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015.

[3] Về chứng cứ xác đinh hành vi phạm tội: Lời khai của bị cáo tại phiên toà phù hợp với lời khai tại cơ quan điều tra, phù hợp với nội dung kết luận điều tra, cáo trạng, biên bản xác minh, biên bản khám nghiệm hiện trường, biên bản xác định thiệt hại, kết luận định giá, chứng cứ, tài liệu đã được thu thập và phản ánh trong hồ sơ của vụ án, được thẩm tra, xác minh tại phiên toà, xác định: Bị cáo Mùa A L là người có đầy đủ năng lực trách nhiệm hình sự; khoảng 7 giờ ngày 09/3/2016 bị cáo L mang theo 01 cái cuốc, 01 con dao, 01 bật lửa ga và 01 lu cở cùng Mùa A K1 đi phát dọn cỏ nương táo Sơn Tra ở bản H, xã X. Trong lúc, K1 dùng dao phát cỏ xung quanh bờ bao nương táo thì bị cáo gom cỏ thành một đống và châm lửa đốt, lửa cháy to, cùng lúc gió thổi mạnh, không có biện pháp phòng cháy (đường ranh để cản lửa cháy lan) nên lửa đã cháy lan vào rừng gây cháy rừng tại tiểu khu 379, khoảnh 1 lô c, d, e thửa 49, 61 tờ bản đồ số: 01(10-346524) thuộc loại rừng Ib, IIa bảo vệ phòng hộ Nhà nước giao cho chính quyền xã X quản lý, diện tích rừng bị cháy là 359.700m2 , số cây gỗ bị chết cháy là 2702 cây gỗ thuộc nhóm gỗ nhóm V (cây Thành ngạnh, Giẻ cau, Nhãn) với tổng khối lượng là 40,852m3 (gỗ tròn nhóm V là 39,540 m3, củi là 1,312 m3). Kết luận định giá tài sản số 06/KL-HDĐG ngày 25/7/2017, Hội đồng định giá tài sản huyện B, kết luận: “Gỗ tròn nhóm V 39,540m3 có giá là: 118.620.000VNĐ; Củi 1,312m3 có giá là: 236.160VNĐ; tổng trị giá là 118.856.160VNĐ”. Như vậy, hành vi sử dụng lửa ven rừng ngày 09/3/2016 của bị cáo là hành vi bị cấm (Điều 9 Nghị định 09/2006/NĐ-CP); theo hướng dẫn tại tiểu mục 5.2 mục 5 phần IV Thông tư liên tịch số 19/2007/TTLT- BNN&PTNT- BTP-BCA-VKSNDTC-TANDTC ngày 08/3/2007 Hướng dẫn một số điều của Bộ luật hình sự về các tội phạm trong lĩnh vực quản lý rừng, bảo vệ rừng và quản lý lâm sản (gọi tắt là Thông tư 19) thì hành vi của bị cáo L là vi phạm quy định về phòng cháy, chữa cháy gây cháy rừng. Bị cáo đã không tuân thủ các quy định về an toàn phòng cháy và chữa cháy, gây cháy rừng với diện tích 359.700m2 và làm thiệt hại về tài sản 118.856.160VNĐ; theo quy định tại khoản 3 Điều 7, điểm d khoản 1 Điều 313 Bộ luật hình sự năm 2015 và điểm đ khoản 1 Điều 2 Nghị quyết số 41/2017/QH14 của Quốc hội thì hành vi của bị cáo Mùa A L, được hường dẫn theo điểm h tiểu mục 5.3 mục 5 Thông tư 19 “gây thiệt hại về tài sản khác có giá trị từ năm mươi triệu đồng đến dưới năm trăm triệu đồng” là đủ yếu tố cấu thành tội phạm nên Hội đồng xét xử có đủ cơ sở kết luận bị cáo Mùa A L phạm tội “Vi phạm quy định về phòng cháy, chữa cháy”, tội phạm và hình phạt được quy định tại khoản 1 Điều 240 Bộ luật Hình sự năm 1999 “Người nào vi phạm quy định về phòng cháy, chữa cháy gây thiệt hại cho tính mạng hoặc gây thiệt hại nghiêm trọng cho sức khoẻ, tài sản của người khác, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ sáu tháng đến năm năm”.

[4] Về tính chất mức độ của hành vi: Hành vi vi phạm quy định về phòng cháy, chữa cháy của bị cáo là nguy hiểm cho xã hội, bản thân bị cáo đã được tuyên truyền, ký cam kết bảo vệ rừng nên nhận thức được việc đốt lửa vào mùa hanh khô, ven rừng là hành vi bị cấm nhưng vì quá tự tin với khả năng, kinh nghiệm, cách thức, biện pháp áp dụng và thực hiện (gom cây cỏ lại thành đống ở giữa nương đốt) thì hậu quả tác hại sẽ không xảy ra nhưng thực chất bị cáo không nhận thức được đầy đủ tính chất nguy hiểm của hành vi, chưa thực hiện đúng và đủ các điều kiện, yêu cầu để bảo đảm phòng cháy theo quy định của Luật Phòng cháy, chữa cháy và các văn bản hướng dẫn thi hành nên hậu quả nguy hiểm cho xã hội đã xảy ra gây cháy rừng với tổng diện tích bị cháy là 359.700m2 và làm thiệt hại về lâm sản cây gỗ nhóm V là 40,852m3 trị giá 118.856.160VNĐ. Tội phạm bị cáo thực hiện đã hoàn thành, hậu quả đã xảy ra nghiêm trọng không những xâm phạm an toàn công cộng, an toàn cháy nổ, trật tự trị an ở địa phương mà còn xâm phạm đến tài nguyên rừng, xâm hại đến hệ sinh thái, ảnh hưởng đến sự bền vững và ổn định của môi trường đặc biệt trong giai đoạn hiện nay thế giới nói chung và Nhà nước ta nói riêng đang ra sức thực hiện chương trình cộng đồng xanh, môi trường xanh, bảo vệ rừng, bảo vệ môi trường sinh thái là nhiệm vụ cấp bách, là trách nhiệm của mọi người nhưng bị cáo không những không thực hiện trách nhiệm đó mà chỉ vì lợi ích cá nhân, lợi ích gia đình mà vô ý gây cháy rừng nên Cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân huyện B truy tố bị cáo theo tội danh và điều luật áp dụng là đúng người, đúng tội; tại phiên tòa đại diện Viện kiểm sát luận tội quy kết bị cáo phạm tội và đề nghị hình phạt tù đối với bị cáo là có căn cứ và phù hợp.

[5] Về tình tiết tăng nặng: Bị cáo không phạm tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự.

[6] Về tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sư, nhân thân: Bị cáo không có tiền án, tiền sự; đã tự nguyện bồi thường thiệt hại số tiền 2.000.000VNĐ; phạm tội lần đầu; thành khẩn khai báo (khai đầy đủ, đúng sự thật tất cả những gì liên quan đến hành vi phạm tội), ăn năn hối cải (sau khi thực hiện hành vi phạm tội, bị cáo luôn thể hiện sự cắn rứt, dày vò lương tâm, mong muốn sửa chữa, cải tạo mình thành người tốt). Do đó, xét cho bị cáo được hưởng các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại điểm b, p khoản 1 Điều 46 của Bộ luật Hình sự năm 1999. Bị cáo là dân lao động, người dân tộc thiếu số, sống ở vùng sâu, xa, vùng ba, nhận thức pháp luật hạn chế, có đơn xin giảm nhẹ hình phạt được chính quyền địa phương xác nhận. Do đó, xét cho bị cáo hưởng tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại khoản 2 Điều 46 của Bộ luật Hình sự năm 1999.

[7] Theo quy định tại khoản 5 Điều 240 Bộ luật Hình sự năm 1999 bị cáo có thể bị áp dụng hình phạt bổ sung là phạt tiền. Tuy nhiên, biên bản xác minh tài sản, lời khai của bị cáo tại phiên tòa xác định: bị cáo không có tài sản giá trị nên không áp dụng hình phạt bổ sung, phạt tiền đối với bị cáo.

[8] Về biện pháp ngăn chặn: Bị cáo có nơi cư trú rõ ràng, không có căn cứ cho thấy bị cáo trốn nên cho bị cáo được tại ngoại.

[9] Đối với Mùa A K1 là người cùng L phát cỏ nhưng việc sử dụng lửa dẫn đến cháy rừng là do lỗi của L, K1 không có lỗi nên không có căn cứ xử lý theo vụ án.

[10] Vật chứng của vụ án: 01 con dao quắm; 01 cái cuốc; 01bật lửa ga màu xanh dài 9,5 cm là vật dụng thuộc sở hữu của bị cáo Mùa A L, là vật mang dấu vết của tội phạm nhưng đã cũ, không còn giá trị sử dụng nên cần tịch thu và tiêu hủy, căn cứ điểm c khoản 2 Điều 106 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015.

[11] Về trách nhiệm dân sự: Bị cáo L đốt nương trái phép ở ven rừng gây cháy rừng, đã làm thiệt hại về lâm sản với số lượng 2702 cây gỗ tương ứng với 39,540m3 gỗ nhóm V và 1,312m3 củi là tài sản thuộc sở hữu Nhà nước, theo kết luận định giá tài sản xác định: giá trị thiệt hại trực tiếp về lâm sản là 118.856.160VNĐ, xét thấy lỗi hoàn toàn là do bị cáo gây ra nên buộc bị cáo phải bồi thường thiệt hại số tiền 118.856.160VNĐ để sung quỹ Nhà nước là hợp lý, có căn cứ khoản 1 Điều 42 Bộ luật hình sự và các Điều 584, 585 và khoản 1 Điều 589 Bộ luật Dân sự năm 2015; ghi nhận bị cáo đã tự nguyện bồi thường thiệt hại là 2.000.000VNĐ.

[12] Về án phí: Tài liệu trong hồ sơ xác định bị cáo là người dân tộc thiểu số, bị cáo xin miễn nộp tiền án phí; theo quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 12 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về mức thu, miễn giảm, thu, nộp, quản lý, sử dụng án phí và lệ phí Tòa án; bị cáo thuộc trường hợp được miễn án phí.