Bản án 164/2022/DS-ST — Đòi bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng về tài sản

[1] Căn cứ vào nội dung đơn khởi kiện của nguyên đơn Công ty Cổ phần Á và các tài liệu, chứng cứ khác có trong hồ sơ vụ án thể hiện quan hệ pháp luật đang tranh chấp là về bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng – bồi thường thiệt hại do tài sản bị xâm phạm; địa chỉ của bị đơn tại huyện C nên vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân huyện C theo quy định tại khoản 6, Điều 26; điểm a khoản 1, Điều 35; điểm a, khoản 1 Điều 39 của Bộ luật tố tụng dân sự.

[2] Bà Trần Thị P là bị đơn và anh Phan Minh T là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đã được triệu tập hợp lệ lần thứ hai nhưng vắng mặt không có lý do nên Tòa án vẫn tiến hành xét xử theo quy định tại điểm b, khoản 2 Điều 227, Điều 228 của Bộ luật tố tụng dân sự.

[3] Xét yêu cầu khởi kiện của Công ty Cổ phần Á, yêu cầu bà Trần Thị P và anh Phan Minh T liên đới bồi thường chi phí sửa chữa phần đuôi xe là 64.900.000 đồng.

[4] Xét thấy, tại Biên bản giải quyết vụ tai nạn giao thông ngày 14/11/2019 của Công an huyện H, thành phố Hồ Chí Minh đã tiến hành ghi nhận việc giải quyết vụ tai nạn giao thông xảy ra hồi 05 giờ 15 phút ngày 23 tháng 9 năm 2019 như sau: “Xe ôtô biển số 51G-204.69 do Đỗ Thanh S điều khiển lưu thông trên đường N theo hướng từ Long An đến N. Khi đến địa điểm trên, S để xe mình đụng vào xe ôtô chưa rõ biển số và người điều khiển lưu thông phía trước cùng chiều, liền sau va chạm thì xe ôtô biển số 66C-056.41 do Phan Minh T điều khiển lưu thông phía sau cùng chiều tiếp tục đụng vào xe ô tô biển số 51G-204.69 làm xảy ra tai nạn”.

[5] Như vậy, có cơ sở xác định vào lúc 05 giờ 15 phút ngày 23/9/2019, tại ngã ba G thuộc huyện H, thành phố Hồ Chí Minh đã xảy ra vụ tai nạn giao thông làm thiệt hại về tài sản, không có thiệt hại về sức khỏe, tính mạng. Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ khác đã xác định được tại thời điểm xảy ra tai nạn, xe ôtô biển số 51G-204.69 là thuộc quyền sở hữu của Công ty Cổ phần Á (gọi tắt là Công tÁ), xe ôtô biển số 66C-056.41 là thuộc sở hữu của bà Trần Thị P. Anh Đỗ Thanh S là tài xế của Công tÁ điều khiển xe thì xảy ra tai nạn giữa 03 xe gồm xe không rõ biển số và người điều khiển với xe do anh Phan Minh T điều khiển như nội dung biên bản đã nêu. Vụ tại nạn đã gây thiệt hại, cụ thể là chi phí sửa chữa ở phía trước và sau xe của Công tÁ. Ngoài ra Công ty trình bày không còn thiệt hại nào khác cũng như tại phiên tòa, không yêu cầu xem xét về thiệt hại nào khác. Công tÁ thống nhất đối với chi phí sửa chữa đầu xe thì do chưa rõ biển số và người điều khiển xe lưu thông phía trước gây tai nạn nên đã tự khắc phục, không yêu cầu bồi thường cũng như không yêu cầu Tòa án giải quyết nên Hội đồng xét xử không đặt ra xem xét. Chỉ yêu cầu giải quyết đối với thiệt hại phần đuôi xe do anh Phan Minh T lái xe gây ra.

[6] Về lỗi dẫn đến tai nạn thì cũng theo biên bản giải quyết vụ tai nạn giao thông nêu trên đã kết luận nguyên nhân vụ tai nạn là do lỗi hỗn hợp. Phía nguyên đơn cũng thống nhất, trong đó anh Phan Minh T và anh Đỗ Thanh S đều có lỗi do điều khiển xe lưu thông nhưng không giữ khoảng cách an toàn, vi phạm quy định tại Điều 12 của Luật Giao thông đường bộ năm 2008 về tốc độ xe và khoảng cách giữa các xe. Do đó, nay Công ty yêu cầu bồi thường là có căn cứ, phù hợp quy định tại Điều 584 và Điều 589 của Bộ luật dân sự năm 2015 về căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường và về thiệt hại do tài sản bị xâm phạm.

[7] Về chủ thể có trách nhiệm bồi thường: Quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa, Công ty yêu cầu bà Trần Thị P là chủ sở hữu xe ôtô gây tai nạn và anh Phan Minh T là tài xế lái xe có trách nhiệm liên đới bồi thường. Tại văn bản ý kiến, bà P là bị đơn trình bày khi xảy ra tai nạn mặc dù bà P là chủ sở hữu xe ôtô biển số 66C-056.41 nhưng đã bán xe cho ông Nguyễn Thành P1, ông P1 là người sử dụng xe nên phải có trách nhiệm bồi thường. Hội đồng xét xử xét thấy, theo quy định tại khoản 2 Điều 601 của Bộ luật dân sự năm 2015 về bồi thường thiệt hại do nguồn nguy hiểm cao độ gây ra đã quy định: “Chủ sở hữu nguồn nguy hiểm cao độ phải bồi thường thiệt hại do nguồn nguy hiểm cao độ gây ra; nếu chủ sở hữu đã giao cho người khác chiếm hữu, sử dụng thì người này phải bồi thường, trừ trường hợp có thỏa thuận khác”. Bà P cho rằng thời điểm này đã bán xe cho ông P1 sử dụng nhưng không có gì chứng minh, bà P trình bày chỉ bán giấy tay cho ông P1, hai bên không làm thủ tục sang tên. Như vậy bà P đã vi phạm về trách nhiệm của chủ sở hữu xe theo quy định tại đoạn 2 khoản 1 Điều 601 của Bộ luật dân sự 2015. Ngoài ra, bà P cũng không chứng minh thời điểm này giữa bà và ông P1 có thỏa thuận khác về trách nhiệm bồi thường thiệt hại xảy ra nếu có. Do đó, nay Công ty yêu cầu bà P là chủ sở hữu xe có trách nhiệm bồi thường là có căn cứ. Đối với anh Phan Minh T là tài xế lái để xảy ra tai nạn như đã phân tích trên. Tại Biên bản ghi nhận ý kiến vụ tai nạn giao thông ngày 11/10/2019 và Biên bản giải quyết vụ tai nạn giao thông ngày 14/11/2019 của Công an huyện H, thành phố Hồ Chí Minh đã ghi nhận ý kiến của anh T là đồng ý bồi thường nhưng chưa thống nhất số tiền bồi thường theo yêu cầu của Công ty. Như vậy, về chủ thể có trách nhiệm bồi thường thì có căn cứ xác định thời điểm xảy ra tai nạn, bà P là chủ sở hữu xe ôtô phải có trách nhiệm bồi thường theo quy định pháp luật, anh T là tài xế lái xe cũng đồng ý có trách nhiệm bồi thường, nay Công ty yêu cầu bà P và anh T có trách nhiệm liên đới bồi thường là phù hợp quy định tại Điều 601 Bộ luật dân sự năm 2015 nên chấp nhận.

[8] Về mức bồi thường: Căn cứ Bảng báo giá ngày 24/9/2019 và Biên bản xác nhận thanh toán ngày 09/01/2020 do Công ty cung cấp xác định chi phí sửa chữa phần sau xe tổng cộng là 64.900.000 đồng. Quá trình giải quyết vụ án, bà P và anh T đều không có ý kiến về số tiền này nên có căn cứ xác định thiệt hại là số tiền 64.900.000 đồng. Tuy nhiên, như đã phân tích thì lỗi xảy ra tai nạn là lỗi hỗn hợp của cả hai bên, cả anh T và anh S đều không giữ khoảng cách an toàn để xảy ra tai nạn. Do đó, có căn cứ xác định mỗi bên phải chịu một nửa trách nhiệm. Áp dụng quy định tại khoản 4 Điều 585 Bộ luật dân sự năm 2015 về nguyên tắc bồi thường thiệt hại, trong đó bên bị thiệt hại có lỗi trong việc gây thiệt hại thì không được bồi thường phần thiệt hại do lỗi của mình gây ra nên trong trường hợp này, bà P và anh T chỉ có trách nhiệm bồi thường thiệt hại do phần lỗi của mình tương ứng với số tiền 32.450.000 đồng.

[9] Từ những phân tích trên, Hội đồng xét xử xét thấy chỉ có căn cứ chấp nhận một phần yêu cầu của Công ty, buộc bà P và anh T có trách nhiệm liên đới bồi thường số tiền 32.450.000 đồng, không chấp nhận yêu cầu bà P và anh T có trách nhiệm liên đới bồi thường ½ thiệt hại còn lại tương ứng số tiền 32.450.000 đồng.

[10] Về án phí dân sự sơ thẩm: Do Hội đồng xét xử chấp nhận một phần yêu cầu của Công ty, buộc bà P và anh T trả số tiền 32.450.000 đồng nên bà P và anh T phải liên đới chịu án phí là 1.622.500 đồng, Công ty phải chịu án phí đối với yêu cầu không được chấp nhận nhưng được khấu trừ vào số tiền tạm ứng án phí đã nộp theo quy định tại Điều 147 Bộ luật tố tụng dân sự.

[11] Về lệ phí thông báo trên phương tiện thông tin đại chúng: Do có căn cứ xác định là việc niêm yết công khai không đảm bảo cho anh T nhận được thông tin nên Công ty yêu cầu thông báo về thông báo việc thụ lý, giải quyết vụ án dân sự và kết quả giải quyết vụ án trên phương tiện thông tin đại chúng. Do đó, theo quy định tại khoản 2 Điều 180 Bộ luật tố tụng dân sự thì Công ty phải chịu lệ phí thông báo trên phương tiện thông tin đại chúng là 4.050.000 đồng và lệ phí thông báo nội dung bản án.