- Tranh chấp gì? án hành chính — "“Khiếu kiện hành vi hành chính trong lĩnh vực đất đai”"
- Tòa quyết gì? Bác kháng cáo của người khởi kiện ông Phạm Ngọc C;
- Căn cứ chính? NGHỊ QUYẾT SỐ 326/2016/NQ-UBTVQH14 QUY ĐỊNH VỀ MỨC THU, MIỄN…; Điều 241 Luật Tố tụng hành chính
| TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI HÀ NỘI | CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc |
| Bản án số 163/2025/HC-PT Ngày 14/3/2025 V/v Khiếu kiện hành vi hành chính trong lĩnh vực đất đai |
NHÂN DANH
NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI HÀ NỘI
- Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Ông Ngô Tự Học;
Các Thẩm phán:
Ông Nguyễn Mạnh Tiến;
Ông Ong Thân Thắng.
- Thư ký phiên tòa: Bà Đặng Thị Cẩm Ly, Thẩm tra viên Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội.
- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội tham gia phiên tòa: Bà Hoàng Thị Hải, Kiểm sát viên cao cấp.
Ngày 14 tháng 3 năm 2025, tại trụ sở Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội xét xử phúc thẩm công khai vụ án hành chính thụ lý số 758/2024/TBTL-HC ngày 30 tháng 12 năm 2024 về việc “Khiếu kiện hành vi hành chính trong lĩnh vực đất đai”, do có kháng cáo của người khởi kiện đối với Bản án hành chính sơ thẩm số 148/2024/HC-ST ngày 28 tháng 10 năm 2024 của Tòa án nhân dân thành phố Hải Phòng.
Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử số 2195/2025/QĐ-PT ngày 03/3/2025, giữa các đương sự:
* Người khởi kiện: Ông Phạm Ngọc C, sinh năm 1971; nơi cư trú: số 2 Khu A, tập thể Hải Quân, Bộ tư lệnh Vùng 1 Hải Quân, xã Tân Dương, huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng; vắng mặt.
Người đại diện theo uỷ quyền của người khởi kiện: Bà Trịnh Thị D, sinh năm 1987 - Luật sư Công ty luật A, Đoàn luật sư thành phố Hải Phòng; có mặt.
* Người bị kiện: Ủy ban nhân dân huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng; địa chỉ: số 5 đường Đà Nẵng, thị trấn Núi Đèo, huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng; Người đại diện theo ủy quyền của người bị kiện: Ông Nguyễn Văn Vn - Phó Chủ tịch; có đơn xin xét xử vắng mặt.
* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:
1. Bà Phạm Thị M, sinh năm 1970; vắng mặt.
2. Anh Phạm Ngọc C1, sinh năm 1994; vắng mặt.
3. Chị Mai Minh Kh, sinh năm 1994; vắng mặt.
Cùng nơi tạm trú: số 39/132 An Đ, phường Đằng Gi, quận Ngô Q, thành phố Hải Phòng.
Người đại diện theo ủy quyền của bà M, anh C1 chị Kh: Bà Trịnh Thị D, sinh năm 1987 - Luật sư Công ty luật A, Đoàn luật sư thành phố Hải Phòng; có mặt.
NỘI DUNG VỤ ÁN:
* Theo đơn khởi kiện, trong quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa người khởi kiện, người đại diện theo uỷ quyền của người khởi kiện trình bày:
Theo Quyết định số 7245/QĐ-UBND ngày 07/10/2020 được Ủy ban nhân dân (UBND) huyện Thuỷ Nguyên, thành phố Hải Phòng ban hành thì cơ quan này đã thu hồi diện tích 4.064,3m² đất tại thửa số 26 tờ bản đồ số 07 đã được UBND thành phố Hải Phòng cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho Bộ tư lệnh Hải quân. Trong diện tích đất bị thu hồi nói trên có 431m² đất ở của gia đình ông Phạm Ngọc C. Khi lập phương án bồi thường ban đầu UBND huyện Thuỷ Nguyên xác định sai diện tích đất ở bị thu hồi của gia đình ông C nên không bồi thường mà chỉ hỗ trợ 50% giá trị đất và không cấp đất ở tái định cư cho gia đình ông C. Không đồng ý với phương án nói trên nên ông C đã khởi kiện UBND huyện Thuỷ Nguyên ra trước Toà án nhân dân thành phố Hải Phòng. Trong quá trình chuẩn bị xét xử UBND huyện Thuỷ Nguyên mới cung cấp Thông báo số 313/TB-UBND ngày 08/9/2020 của UBND thành phố Hải Phòng. Theo thông báo này thì gia đình ông C đủ điều kiện để được cấp đất ở tái định cư với tiêu chuẩn diện tích của một hộ chính. Trong nội dung các bản án hành chính sơ thẩm và phúc thẩm đều đã ghi nhận việc gia đình ông C sẽ được cấp một lô đất tái định cư với hộ chính có thu tiền sử dụng theo quy định pháp luật. Do bận lịch công tác nên ông C đã ủy quyền cho ông Phạm Ngọc H (theo Hợp đồng ủy quyền ngày 21/02/2024) làm mọi thủ tục liên quan đến việc nhận tiền bồi thường và nhận đất tái định cư tại UBND huyện Thủy Nguyên. Theo thông báo của Trung tâm phát triển quỹ đất huyện Thuỷ Nguyên, ngày 08/3/2024 ông Phạm Ngọc H đã thay mặt ông C đến bốc thăm đất tái định cư. Tại buổi bốc thăm, cùng là các hộ chính được cấp tái định cư nhưng những suất tái định cư lại có diện tích khác nhau. Trong khi gia đình ông C chỉ được nhận 60m² đất thì nhiều hộ gia đình khác lại nhận được diện tích là 80m² đến 90m². Phía người đại diện theo uỷ quyền của ông C có hỏi các cán bộ Trung tâm phát triển quỹ đất rằng tại sao có sự khác nhau và căn cứ vào đâu để phân biệt ra sự khác nhau như thế thì các cán bộ lúng túng không giải thích được cũng như không đưa ra được bất cứ văn bản nào quy định về diện tích đất tái định cư. Phía ông C cũng đề nghị được bốc thăm những lô đất tái định cư có diện tích 80m²-90m² vì gia đình ông không chỉ có một hộ sinh sống, ngoài hộ của ông còn hộ gia đình con trai ông C nhưng không được chấp thuận. Vì vậy, phía ông C đã từ chối bốc thăm đất tái định cư và hẹn sang hôm khác sẽ lên làm việc để làm rõ nội dung nói trên. Sau buổi bốc thăm đó, người đại diện theo uỷ quyền của ông C đã nhiều lần đặt lịch làm việc nhưng không nhận được sự phản hồi nào của UBND huyện Thuỷ Nguyên. Quá trình thu hồi đất ông C thấy trong khi thực hiện việc bồi thường khi thu hồi đất UBND huyện Thuỷ Nguyên đã phân chia việc cấp đất tái định cư thành hai loại là cấp với hộ chính và hộ phụ. Theo cách phân chia này thì các hộ chính sẽ có quyền lợi, nghĩa vụ như nhau, các hộ phụ sẽ có quyền lợi, nghĩa vụ như nhau và quyền lợi của hộ chính chắc chắn sẽ hơn quyền lợi của hộ phụ. Với cùng một dự án bị thu hồi đất, cùng ngày bốc thăm tái định cư, cùng là hộ chính nhưng trong khi các hộ khác đều được cấp tái định cư với diện tích 80m²- 90m² thì gia đình ông chỉ được cấp 60m², bằng diện tích cấp đất tái định cư quy định với một hộ phụ tại dự án nói trên. Việc cấp đất tái định cư như vậy không đảm bảo điều kiện sinh sống tối thiểu cho gia đình có nhiều nhân khẩu sinh sống như gia đình ông C cũng như không đảm bảo sự công bằng giữa hộ chính như ông C với các hộ chính khác. Mặc dù thiện chí muốn nhận được sự giải thích, xem xét thấu tình đạt lý từ UBND huyện Thuỷ Nguyên nhưng từ ngày 08/3/2024 tới nay cơ quan này không cho ông C bất cứ câu trả lời nào về nội dung nói trên. Cho tới nay ông C vẫn chưa nhận được diện tích đất tái định cư hộ chính cho gia đình mình để ổn định cuộc sống. Vì vậy ông C đề nghị Toà án nhân dân thành phố Hải Phòng buộc UBND huyện Thuỷ Nguyên làm rõ nội dung quyền lợi của hộ chính, hộ phụ được cấp đất tái định cư như trình bày ở trên. Tại sao có sự khác nhau về diện tích đất tái định cư giữa các hộ chính. Đề nghị UBND huyện Thuỷ Nguyên cung cấp danh sách các hộ chính, hộ phụ được cấp tái định cư trong dự án nói trên như hộ ông C. Việc phân các lô đất với các hộ chính theo diện tích khác nhau là căn cứ vào biên bản nào, quy định nào của pháp luật. Trường hợp UBND huyện Thuỷ Nguyên không có căn cứ pháp luật rõ ràng để chứng minh cho việc cấp đất tái định cư với gia đình ông C là công bằng, đảm bảo đúng quy định pháp luật thì đề nghị Toà án nhân dân thành phố Hải Phòng tuyên hành vi giao đất tái định cư cho hộ chính với diện tích 60m2 của UBND huyện Thuỷ Nguyên là trái quy định pháp luật. Buộc UBND huyện Thuỷ Nguyên thực hiện việc giao đất tái định cư cho ông Phạm Ngọc C đúng diện tích theo quy định của pháp luật.
* Người đại diện theo uỷ quyền và người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người bị kiện UBND huyện Thuỷ Nguyên trình bày:
- Về nguồn gốc, diễn biến sử dụng đất: Đất thuộc sở hữu của Quân chủng Hải quân - Vùng 1 Hải Quân. Năm 1989 Quân chủng Hải quân - Vùng 1 Hải quân có quyết định cấp nhà cho ông Phạm Ngọc Hiền đến năm 1998 ông Hiền bán nhà cho ông Phạm Ngọc C.
Vì vậy xác định hộ ông Phạm Ngọc C đang sử dụng đất Quốc phòng theo quy định tại Điều 100 Luật Đất đai 2013; Điều 18 Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ.
- Về hiện trạng sử dụng đất: Khi thu hồi đất, trên đất có 01 nhà cấp 4 do Quân chủng Hải quân - Vùng 1 Hải quân có quyết định cấp nhà cho ông Phạm Ngọc Hiền đến năm 1998 ông Hiền bán nhà cho ông Phạm Ngọc C. Vì vậy, xác định tài sản thuộc sở hữu của Quân chủng Hải quân - Vùng 1 Hải quân.
- Về điều kiện ăn ở trên đất: Theo UBND xã Tân Dương báo cáo tại thời điểm có Thông báo thu hồi đất, UBND xã đã kiểm tra, xác minh ông Phạm Ngọc C ăn ở, sinh sống trên đất thu hồi gồm có ông Phạm Ngọc C, sinh năm 1971 và không có nhà ở, đất ở nào khác trên địa bàn xã Tân Dương.
- Về quy định giao đất tái định cư và hỗ trợ tái định cư: Theo quy định tại điểm c khoản 2 Điều 83 Luật Đất đai 2013 quy định: "Hỗ trợ tái định cư đối với trường hợp thu hồi đất ở của hộ gia đình, cá nhân, người Việt Nam định cư ở nước ngoài mà phải di chuyển chỗ ở". Theo quy định tại khoản 2 Điều 79 Luật Đất đai 2013; khoản 4 Điều 6 Nghị định số 47/2015/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ quy định: "Đối với hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất khi Nhà nước thu hồi đất gắn liền với nhà ở thuộc trường hợp phải di chuyển chỗ ở nhưng không đủ điều kiện được bồi thường về đất ở, nếu không có chỗ ở nào khác trong địa bàn xã, phường, thị trấn nơi có đất ở thu hồi thì được Nhà nước bán, cho thuê, cho thuê mua nhà ở hoặc giao đất ở có thu tiền sử dụng đất. Giá bán, cho thuê, cho thuê mua nhà ở; giá đất ở tính tiền sử dụng đất khi Nhà nước giao đất do ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định". Hộ ông Phạm Ngọc C không phải đối tượng thu hồi đất, đối tượng thu hồi tài sản gắn liền với đất nên không được bồi thường về đất và tài sản trên đất theo quy định tại Điều 75, Điều 89 Luật Đất đai 2013 nên không thuộc đối tượng được hỗ trợ tái định cư theo quy định tại điểm c khoản 2 Điều 83 Luật Đất đai 2013 và đối tượng được Nhà nước bán, cho thuê, cho thuê mua nhà ở hoặc giao đất ở có thu tiền sử dụng đất theo quy định tại khoản 2 Điều 79 Luật Đất đai 2013, khoản 4 Điều 6 Nghị định số 47/2015/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ quy định.
Tuy nhiên ngày 08/9/2020, UBND thành phố Hải Phòng ban hành Thông báo số 313/TB-UBND về kết luận của Chủ tịch UBND thành phố Hải Phòng tại cuộc họp nghe báo cáo về công tác giải phóng mặt bằng thực hiện Dự án đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật Khu đô thị mới Bắc Sông Cấm trên địa bàn huyện Thủy Nguyên. Theo quy định tại điểm a mục 2 Thông báo: “Đồng ý đề xuất của Sở Tài nguyên và Môi trường tại Văn bản số 3179/STNMT-CCQLĐĐ ngày 04/9/2020 về việc áp dụng hỗ trợ khác khi thu hồi đất làm nhà ở và công trình vật kiến trúc trên đất của 20 hộ gia đình sỹ quan, quân nhân thuộc Bộ tư lệnh Hải quân tại xã Tân Dương. Giao UBND huyện Thủy Nguyên kiểm tra, xét duyệt giao đất có thu tiền sử dụng đất vào khu tái định cư của Dự án đối với trường hợp đang ăn ở, sinh hoạt ổn định trên thửa đất thu hồi mà không còn đất ở, nhà ở nào khác trên địa bàn xã Tân Dương”.
Khu tái định cư Bắc Sông Cấm (giai đoạn 1) có 04 khu bao gồm khu A, khu B, khu C và khu D. Tại các khu tái định cư quy hoạch các lô đất tiếp giáp với các tuyến đường có kích thước cụ thể, không quy hoạch tiếp giáp với vị trí của tuyến đường.
Ban quản lý Dự án phát triển đô thị và Đầu tư xây dựng công trình dân dụng Hải Phòng (nay là Ban quản lý Dự án đầu tư xây dựng công trình dân dụng Hải Phòng) bàn giao cho UBND huyện khu tái định cư Bắc Sông Cấm (giai đoạn 1) gồm khu A, khu C và khu D. UBND thành phố Hải Phòng ban hành Quyết định số 365/QĐ-UBND ngày 19/02/2020 và Quyết định số 1687/QĐ-UBND ngày 19/6/2020 về việc phê duyệt giá đất cụ thể để tính tiền sử dụng đất khi giao đất tái định cư cho các hộ dân có đất ở bị thu hồi để thực hiện Dự án đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật khu đô thị mới Bắc Sông Cấm trên địa bàn xã Dương Quan, huyện Thủy Nguyên. Theo đó chỉ thể hiện giá đất đối với thửa đất tiếp giáp với tuyến đường có kích thước cụ thể, không thể hiện giá đất theo vị trí tuyến đường. Căn cứ quy định tại Điều 74, Điều 86 Luật Đất đai 2013; Điều 27 Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ và Điều 26 Quyết định số 2680/2014/QĐ-UBND ngày 03/12/2014 của UBND thành phố Hải Phòng ban hành quy định chi tiết một số nội dung về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn thành phố Hải Phòng.
Ngày 11/5/2020, UBND huyện Thủy Nguyên ban hành Quyết định số 2761/QĐ-UBND về phê duyệt phương án bố trí giao đất ở vào khu tái định cư. Theo đó: Tại khu A bố trí giao đất cho hộ chính có đất thu hồi tại khu vực Đầm Sành, thôn 5 và thôn Bến Bính B, xã Tân Dương; 32 hộ quân nhân và 06 hộ xã Hoa Động có đất thu hồi tại đoạn đường từ tỉnh lộ 359 vào Hải Đội 4 xã Tân Dương; giao đất cho hộ phụ và giao đất có thu tiền sử dụng đất đối với hộ dân có đất gắn liền với nhà ở phải thu hồi trên địa bàn các xã Tân Dương, Dương Quan, Hoa Động.
Tại khu A, khu C và khu D không còn lô đất có diện tích trung bình 60m2/lô và 100m2/lô để bố trí giao đất cho hộ dân.
Ngày 17/5/2021, UBND huyện Thủy Nguyên ban hành Quyết định số 2529/QĐ-UBND về việc phê duyệt phương án bố trí giao đất ở vào khu tái định cư Bắc Sông Cấm (giai đoạn 2) trên địa bàn xã Dương Quan. Theo Quyết định số 2529/QĐ-UBND thì hộ ông Phạm Ngọc C được bắt thăm nhận đất tại các lô đất có diện tích trung bình 60m2/lô và có mặt tiếp giáp với trục đường lộ giới 13m.
Ngày 10/7/2023, UBND huyện Thủy Nguyên ban hành Quyết định số 5799/QĐ-UBND về việc phê duyệt phương án bố trí giao đất ở vào khu tái định cư Bắc Sông Cấm (khu B) trên địa bàn xã Dương Quan. Theo Quyết định số 5799/QĐ-UBND thì hộ ông Phạm Ngọc C được bắt thăm nhận đất tại các lô đất có diện tích trung bình 60m2/lô và có mặt tiếp giáp với trục đường lộ giới 13m. Ngày 06/3/2024, UBND huyện Thủy Nguyên ban hành Giấy mời số 199/GM-UBND (kèm theo danh sách), trong đó có hộ ông Phạm Ngọc C. Thời gian tổ chức bắt thăm là từ 16 giờ 30 phút ngày 08/3/2024 (Thứ 6). Tuy nhiên, hộ ông Phạm Ngọc C không bắt thăm nhận đất.
Từ những phân tích nêu trên và căn cứ các quy định của pháp luật, UBND huyện Thủy Nguyên đề nghị Tòa án nhân dân thành phố Hải Phòng xem xét: Bác đơn khởi kiện của ông Phạm Ngọc C, địa chỉ: số nhà 02, khu A, tập thể Hải Quân, Bộ tư lệnh vùng I Hải Quân, xã Tân Dương, huyện Thuỷ Nguyên, thành phố Hải Phòng.
* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong vụ án bà Phạm Thị M, anh Phạm Ngọc C1 và chị Mai Minh Kh cùng thống nhất ý kiến trình bày như ý kiến và đơn khởi kiện của ông Phạm Ngọc C, nay gia đình bà M, anh C1 và chị Kh vẫn chưa nhận được diện tích đất tái định cư hộ chính để ổn định cuộc sống mặc dù việc thu hồi đất diễn ra từ năm 2020, vì vậy đề nghị Tòa án nhân dân thành phố Hải Phòng chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông C.
Tại Bản án hành chính sơ thẩm số 148/2024/HC-ST ngày 28/10/2024, Tòa án nhân dân thành phố Hải Phòng đã quyết định: Căn cứ khoản 3 Điều 3, khoản 1 Điều 30 và khoản 4 Điều 32, điểm a khoản 2 Điều 116, điểm a khoản 2 Điều 193, Điều 194, Điều 348 Luật Tố tụng hành chính; Điều 75, khoản 2 Điều 79, điểm c khoản 2 Điều 83, Điều 89 Luật Đất đai 2013; khoản 4 Điều 6 Nghị định số 47/2015/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu nộp quản lý và sử dụng án phí và lệ phí tòa án;
Tuyên xử: Bác yêu cầu khởi kiện của ông Phạm Ngọc C về việc tuyên hành vi giao đất tái định cư cho hộ chính với diện tích 60m2 của UBND huyện Thuỷ Nguyên là trái quy định pháp luật. Buộc UBND huyện Thuỷ Nguyên thực hiện việc giao đất tái định cư cho ông Phạm Ngọc C đúng diện tích theo quy định của pháp luật.
Ngoài ra, Tòa án cấp sơ thẩm còn quyết định về án phí và thông báo quyền kháng cáo theo quy định của pháp luật.
Ngày 01/11/2024 người khởi kiện ông Phạm Ngọc C có đơn kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm.
Tại phiên toà phúc thẩm
Người khởi và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đều vắng mặt.
Người đại diện theo ủy quyền của người khởi kiện vẫn giữ nguyên nội dung kháng cáo của người khởi kiện và đề nghị Hội đồng xét xử xem xét chấp nhận kháng cáo của người khởi kiện, sửa bản án sơ thẩm theo hướng chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Phạm Ngọc C.
Người bị kiện có đơn xin xét xử vắng mặt.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội có quan điểm:
- Về thủ tục tố tụng: Hội đồng xét xử; Thư ký và những người tham gia tố tụng đã chấp hành đúng theo quy định của pháp luật tố tụng.
Đơn kháng cáo của người khởi kiện trong thời hạn luật định, hình thức nội dung đơn phù hợp, được xem xét theo thủ tục phúc thẩm.
- Về nội dung: Tòa án nhân dân thành phố Hải Phòng bác khởi kiện của ông Phạm Ngọc C về việc yêu cầu tuyên hành vi giao đất tái định cư cho hộ chính với diện tích 60m2 của UBND huyện Thủy Nguyên là trái pháp luật; buộc UBND huyện Thủy Nguyên thực hiện việc giao đất tái định cư cho ông Phạm Ngọc C đúng diện tích theo quy định là có căn cứ, đúng pháp luật. Không có căn cứ chấp nhận kháng cáo của ông C, đề nghị Hội đồng xét xử bác kháng cáo của ông C, giữ nguyên quyết định của bản án sơ thẩm.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên toà, lời trình bày của đương sự, Hội đồng xét xử nhận định:
Về thủ tục tố tụng:
Ngày 07/10/2020 UBND huyện Thuỷ Nguyên ban hành Quyết định số 7245/QĐ-UBND về việc thu hồi, bồi thường giải phóng mặt bằng và đã tiến hành thu hồi diện tích 4.064,3m2 đất do Bộ Tư lệnh Hải quân được UBND thành phố Hải Phòng cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, trong đó có diện tích đất hộ ông Phạm Ngọc C đang sử dụng, ngày 06/12/2021 ông C có đơn khởi kiện vụ án hành chính tại Toà án nhân dân thành phố Hải Phòng. Tại Bản án hành chính sơ thẩm số 87/2022/HC-ST ngày 30/9/2022 của Toà án nhân dân thành phố Hải Phòng và Bản án hành chính phúc thẩm số 482/2023/HC-ST ngày 29/6/2023 của Toà án nhân dân cấp cao tại Hà Nội tuyên hộ ông Phạm Ngọc C được UBND huyện Thuỷ Nguyên xét giao 01 lô đất có thu tiền sử dụng đất là đúng quy định của pháp luật. Ngày 17/5/2021 và ngày 10/7/2023 UBND huyện Thủy Nguyên đã ban hành Quyết định số 2529/QĐ-UBND và Quyết định số 5799/QĐ-UBND về việc phê duyệt phương án bố trí giao đất ở vào khu tái định cư Bắc Sông Cấm (giai đoạn 2) trên địa bàn xã Dương Quan. Ngày 06/3/2024 UBND huyện Thuỷ Nguyên ban hành Giấy mời số 199/GM-UBND để hộ ông Phạm Ngọc C tiến hành bắt thăm nhận đất, khi tiến hành bắt thăm biết mình được giao 01 lô đất có thu tiền với diện tích 60m2, ông C không đồng ý và có đơn khởi kiện tại Toà án nhân dân thành phố Hải Phòng. Ngày 25/4/2024 Toà án nhân dân thành phố Hải Phòng nhận được đơn khởi kiện của ông Phạm Ngọc C. Ông C khởi kiện vụ án và còn trong thời hiệu khởi kiện theo điểm a khoản 2 Điều 116 Luật Tố tụng hành chính. Toà án nhân dân thành phố Hải Phòng thụ lý giải quyết vụ án là đúng thẩm quyền theo khoản 1 Điều 30, khoản 4 Điều 32 Luật Tố tụng hành chính.
Đơn kháng cáo của người khởi kiện ông Phạm Ngọc C làm trong hạn luật định, đảm bảo về hình thức, được xem xét giải quyết theo thủ tục phúc thẩm.
Về nội dung: Xét kháng cáo của ông Phạm Ngọc C, Hội đồng xét xử thấy:
Xét tính hợp pháp và có căn cứ về nội dung việc thực hiện hành vi giao đất có thu tiền sử dụng đất:
-Về nguồn gốc đất và quy định hỗ trợ, giao đất tái định cư: Tại Bản án hành chính sơ thẩm số 87/2022/HC-ST ngày 30/9/2022 của Toà án nhân dân thành phố Hải Phòng và Bản án hành chính phúc thẩm số 482/2023/HC-PT ngày 29/6/2023 của Toà án nhân dân cấp cao tại Hà Nội đều xác định nhà, đất mà hộ ông C bị thu hồi khi đang sử dụng có nguồn gốc thuộc sở hữu của Vùng 1 Hải Quân giao cho quân nhân ông Phạm Ngọc Hiền sử dụng và có quy định khi đi (khi chuyển công tác) phải bàn giao lại nguyên căn nhà đang ở cho Vùng 1 Hải quân. Ngày 02/5/1991, ông Hiền đã tự ý chuyển nhượng cho ông Phạm Ngọc C, có lập giấy chuyển nhượng nhưng không có xác nhận của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, ông C cũng không được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Ngày 28/8/1995, UBND thành phố Hải Phòng cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số D0361005, đối tượng là Bộ Tư lệnh Hải quân (tiểu đoàn 151) tại thửa số 614, 615, 616 thuộc tờ bản đồ số 03, diện tích 74.984,0m2 để sử dụng vào mục đích vận tải hàng hóa quân sự, thời hạn sử dụng lâu dài (bao gồm cả phần đất hộ ông Phạm Ngọc C đang sử dụng).
Khi thực hiện bồi thường, giải phóng mặt bằng, hộ ông C không có đất gắn liền với nhà ở, không phải di chuyển chỗ ở nên không đủ điều kiện giao đất ở vào khu tái định cư.
Tuy nhiên ngày 08/9/2020, UBND thành phố Hải Phòng ban hành Thông báo số 313/TB-UBND về kết luận của Chủ tịch UBND thành phố Hải Phòng về công tác giải phóng mặt bằng thực hiện Dự án đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật Khu đô thị mới Bắc Sông Cấm trên địa bàn huyện Thủy Nguyên và đã quyết định đối với 20 hộ gia đình sỹ quan, quân nhân thuộc bộ Tư lệnh Hải quân tại xã Tân Dương khi bị thu hồi đất “giao Ủy ban nhân dân huyện Thủy Nguyên kiểm tra, xét duyệt giao đất có thu tiền sử dụng đất vào khu tái định cư của Dự án đối với trường hợp đang ăn ở, sinh hoạt ổn định trên thửa đất thu hồi mà không còn đất ở, nhà ở nào khác trên địa bàn xã Tân Dương”. Do đó, UBND huyện Thuỷ Nguyên đã quyết định giao 01 lô đất có thu tiền sử dụng đất cho gia đình ông C là đúng và đảm bảo quyền lợi của gia đình ông C.
- Thẩm quyền, trình tự thực hiện hành vi giao đất có thu tiền đối với hộ ông Phạm Ngọc C:
Thực hiện chỉ đạo theo Thông báo số 313/TB-UBND về kết luận của Chủ tịch UBND thành phố Hải Phòng, Hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư Dư án đầu tư xây dựng Hạ tầng kỹ thuật Khu đô thị mới Bắc Sông Cấm đã họp xét duyệt ngày 26/02/2022 đã xác định hộ ông Phạm Ngọc C được giao đất có thu tiền sử dụng đất. Ngày 22/4/2022 UBND huyện Thuỷ Nguyên đã ban hành Thông bao số 208/TB-UBND kết quả xét duyệt giao đất ở vào Khu tái định cư của Dự án đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật khu đô thị mới Bắc Sông Cấm có danh sách kèm theo trong đó có hộ ông Phạm Ngọc C.
Theo đó ngày 17/5/2021 và ngày 10/7/2023 UBND huyện Thuỷ Nguyên đã ban hành Quyết định số 2529/QĐ-UBND và Quyết định số 5799/QĐ-UBND về việc phê duyệt phương án bố trí giao đất ở vào khu tái định cư Bắc Sông Cấm trên địa bàn xã Dương Quan. Theo Quyết định số 2529/QĐ-UBND và Quyết định số 5799/QĐ-UBND thì hộ ông Phạm Ngọc C thuộc diện giao đất có thu tiền và được bắt thăm nhận đất tại các lô đất có diện tích trung bình 60m2/lô, có mặt tiếp giáp với trục đường lộ giới 13m.
Ngày 06/3/2024, UBND huyện Thuỷ Nguyên đã có Giấy mời số 199/GM-UBND tổ chức bắt thăm nhận đất vào hồi 16 giờ 30 phút ngày 08/3/2024, hộ ông Phạm Ngọc C nhận thấy việc giao đất có thu tiền với diện tích 60m2 với mình là không đúng nên đã từ chối bắt thăm nhận đất và có trình bày tại buổi bắt thăm, cùng là các hộ chính được cấp tái định cư nhưng những suất tái định cư lại có diện tích khác nhau. Trong khi gia đình ông C chỉ được nhận 60m² thì nhiều hộ gia đình khác lại nhận được diện tích là 80m² đến 90m², ông C cũng đề nghị được bắt thăm những lô đất tái định cư có diện tích 80m² - 90m² vì gia đình ông không chỉ có một hộ sinh sống, ngoài hộ của ông còn hộ gia đình con trai ông C nhưng không được chấp thuận. Vì vậy, phía ông C đã từ chối bắt thăm đất tái định cư.
Tại Bản án hành chính sơ thẩm số 87/2022/HC-ST ngày 30/9/2022 của Toà án nhân dân thành phố Hải Phòng và Bản án hành chính phúc thẩm số 482/2023/HC-PT ngày 29/6/2023 của Toà án nhân dân cấp cao xác định ông C không có đất gắn liền với nhà ở, không phải di chuyển chỗ ở nên không đủ điều kiện giao đất ở vào khu tái định cư. Hộ ông Phạm Ngọc C không thuộc diện được Nhà nước giao đất tái định cư khi thu hồi đất mà thuộc diện được giao đất có thu tiền sử dụng đất theo Thông báo số 313/TB-UBND ngày 08/9/2020 của UBND thành phố Hải Phòng. Tại Thông báo số 313/TB-UBND không quy định cụ thể về diện tích thửa đất được giao cho các hộ khi được giao đất có thu tiền. Tuy nhiên trong quá trình thực hiện Dự án đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật khu đô thị mới Bắc Sông Cấm trên địa bàn huyện Thuỷ Nguyên, UBND thành phố Hải Phòng đã ban hành rất nhiều văn bản giải quyết các vướng mắc tồn đọng khi tiến hành thu hồi đất, hỗ trợ, bồi thường giải phóng mặt bằng.Trong các văn bản giải quyết đó có những văn bản quy định cụ thể diện tích của các lô đất khi cấp cho các hộ dân dưới hình thức hỗ trợ giao đất có thu tiền như tại Công văn số 2531/UBND-ĐC3 ngày 20/4/2021 của UBND thành phố Hải Phòng ban hành về việc áp dụng biện pháp hỗ trợ khác khi thu hồi đất thực hiện Dự án đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật khu đô thị mới Bắc Sông Cấm trên địa bàn huyện Thuỷ Nguyên có quy định tại điểm a mục 1 “ Đối với các hộ dân có đất ở thu hồi trong phạm vi Dự án, không có nhà ở trên đất, không có hộ khẩu thường trú tại địa phương, các hộ dân có đất ở thu hồi nhưng còn chỗ ở khác trong địa bàn xã nơi có đất thu hồi: Hỗ trợ khác bằng hình thức giao 01 lô đất ở có thu tiền sử dụng đất tại khu tái định cư của Dự án, diện tích 60m2/lô”.
Ngoài ra, tại Công văn số 3402/UBND-ĐC4, ngày 20/5/2022 của UBND thành phố Hải Phòng giải quyết vướng mắc trực tiếp cho các hộ gia đình Quân nhân Vùng 1 Bộ Tư lệnh Hải quân trên địa bàn xã Hoa Động, huyện Thuỷ Nguyên, quy định tại điểm c mục 1 Công văn có nêu: “… các hộ gia đình quân nhân Vùng 1 Hải quân tại xã Hoa Động không có nhà ở trên đất, không ăn ở sinh hoạt trên địa bàn nhưng đã thực hiện nhận chuyển nhượng, mua bán, cho tặng. Ủy ban nhân dân huyện Thủy Nguyên chịu trách nhiệm về việc rà soát hồ sơ và người được nhận chuyển nhượng, cho tặng là hộ gia đình quân nhân đủ điều kiện được giao đất có thu tiền sử dụng đất theo quy định thì được hỗ trợ khác tương tự như các trường hợp chưa thực hiện chuyển nhượng, mua bán đã được Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố đồng ý tại Văn bản số 1561/UBND-ĐC4 ngày 10/3/2022: giao 01 lô đất có thu tiền sử dụng đất tại khu tái định cư của Dự án, diện tích 60m²/1ô”.
Tại Biên bản kiểm kê ngày 14/5/2017, Phương án bồi thường, hỗ trợ ban hành kèm theo Quyết định số 7246/QĐ-UBND ngày 07/10/2020 của UBND huyện Thủy Nguyên đã phê duyệt diện tích đất ông C sử dụng trong phạm vi thu hồi thực hiện Dự án là 36,5m2; diện tích nhà 34m2.
Việc UBND huyện Thuỷ Nguyên xét duyệt xác định ông Phạm Ngọc C thuộc diện được giao 01 lô đất có thu tiền sử dụng đất và tiến hành tổ chức cho ông C bắt thăm vị trí đất ở các lô có diện tích 60m2 là đúng thẩm quyền và trình tự, thủ tục phù hợp quy định của pháp luật, đảm bảo quyền lợi cho gia đình ông C và đảm bảo tính công bằng trong việc bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất. Do đó, không có căn cứ chấp nhận yêu cầu của người khởi kiện về việc tuyên hành vi giao đất tái định cư cho hộ chính với diện tích 60m2 của UBND huyện Thuỷ Nguyên là trái quy định pháp luật. Buộc UBND huyện Thuỷ Nguyên thực hiện việc giao đất tái định cư cho ông Phạm Ngọc C đúng diện tích theo quy định của pháp luật. Tòa án cấp sơ thẩm bác yêu cầu khởi kiện của ông C là có căn cứ, đúng quy định của pháp luật.
Ông Phạm Ngọc C kháng cáo nhưng không đưa ra được căn cứ chứng minh, do vậy không có căn cứ chấp nhận kháng cáo của ông C.
Quan điểm của đại diện Viện kiểm sát tại phiên tòa phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử nên được chấp nhận.
Về án phí: Do kháng cáo không được chấp nhận nên ông Phạm Ngọc C phải chịu án phí hành chính phúc thẩm theo quy định.
Vi các le trên,̃
̀
QUYẾT ĐỊNH:
Căn cứ khoản 1 Điều 241 Luật Tố tụng hành chính; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án, xử:
1. Bác kháng cáo của người khởi kiện ông Phạm Ngọc C;
Giữ nguyên Bản án hành chính sơ thẩm số 148/2024/HC-ST ngày 28 tháng 10 năm 2024 của Tòa án nhân dân thành phố Hải Phòng.
2. Về án phí: Ông Phạm Ngọc C phải nộp 300.000 đồng án phí hành chính phúc thẩm, được đối trừ vào số tiền tạm ứng án phí ông C đã nộp tại Biên lai số 0000854 ngày 11/11/2024 của Cục thi hành án dân sự thành phố Hải Phòng.
3. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.
| Nơi nhận: - VKSNDCC tại Hà Nội; - TAND Tp Hải Phòng; - VKSND Tp Hải Phòng; - Cục THAHC Tp Hải Phòng; - Các đương sự (theo đ/c). - Lưu HS, HCTP. | TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN TÒA Ngô Tự Học |