Bản án 162/2023/DS-ST — Tranh chấp hợp đồng vay tài sản

[1] Về quan hệ tranh chấp và thẩm quyền giải quyết vụ án: Tranh chấp giữa ông Nguyễn Đình T và ông Trần Hữu C là tranh chấp về đòi tài sản và hợp đồng vay tài sản quy định tại khoản 2 và khoản 3 Điều 26 Bộ luật tố tụng dân sự. Ông C có nơi đăng ký hộ khẩu thường trú tại thành phố L nên căn cứ vào điểm a khoản 1 Điều 35 và điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật tố tụng dân sự, Tòa án nhân dân thành phố L thụ lý là đúng thẩm quyền.

[2] Về thủ tục tố tụng:

[2.1] Ông C được Tòa án triệu tập hợp lệ lần thứ hai nhưng vẫn vắng mặt. Căn cứ vào điểm b khoản 2 Điều 227 và khoản 3 Điều 228 Bộ luật tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử quyết định tiến hành xét xử vụ án vắng mặt ông C.

[2.2] Ông Nguyễn Đình T ủy quyền cho bà Nguyễn Minh L theo Giấy uỷ quyền ngày 15/5/2023. Thủ tục ủy quyền trên phù hợp với quy định pháp luật nên bà L tham gia tố tụng với tư cách là người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn theo quy định tại các Điều 85, Điều 86 Bộ luật tố tụng dân sự.

[3] Về áp dụng pháp luật nội dung: Giữa nguyên đơn và bị đơn xác lập Hợp đồng cho vay vào ngày 06/7/2011 và ngày 18/01/2012, đây là giao dịch dân sự đang được thực hiện có nội dung, hình thức phù hợp với Bộ luật Dân sự năm 2015. Do đó, căn cứ vào quy định tại điểm b khoản 1 Điều 688 Bộ luật Dân sự năm 2015, Hội đồng xét xử áp dụng các điều, khoản phù hợp với nội dung tranh chấp được quy định tại Bộ luật Dân sự năm 2015 để giải quyết vụ án.

[4] Về nội dung vụ án:

[4.1] Giữa ông T và ông C có xác lập hai hợp đồng vay tài sản, cụ thể: Ngày 06/7/2011, ông T cho ông C vay số tiền 300.000.000đ, mục đích vay để đáo hạn ngân hàng, có làm biên nhận nợ, không ghi thời hạn trả nợ; Ngày 18/01/2012, ông T cho ông C vay số tiền 50.000.000đ, có làm biên nhận nợ, thoả thuận đến ngày 18/02/2012 trả nợ; Tổng số tiền mà ông C vay của ông T là 350.000.000đ.

[4.2] Theo phần trình bày của ông T thì các lần vay tiền giữa ông T và ông C có thỏa thuận miệng lãi suất vay 01%/ tháng nhưng không ghi vào biên nhận. Từ khi vay đến nay, ông C không thực hiện nghĩa vụ trả nợ gốc và lãi cho ông T. Ông T yêu cầu ông C có nghĩa vụ trả cho ông T số tiền 350.000.000đ và lãi suất chậm trả là 9%/năm đối với số tiền 300.000.000đ kể từ ngày 23/4/2023 cho đến ngày xét xử.

[4.3] Hội đồng xét xử xét yêu cầu khởi kiện của ông T:

[4.3.1] Theo trình bày của ông T thì lãi suất được hai bên thoả thuận miệng đối với hai hợp đồng vay tài sản là 01%/tháng. Ngoài lời khai ra, ông T không có chứng cứ chứng minh nên Hội đồng xét xử xác định việc vay nợ giữa hai bên không có thoả thuận về lãi suất.

[4.3.2] Căn cứ vào nội dung biên nhận ngày 06/7/2011 đối với số tiền vay 300.000.000đ có đủ cơ sở xác định đây là hợp đồng vay không kỳ hạn và không có lãi theo quy định tại khoản 1 Điều 469 Bộ luật Dân sự. Vào ngày 07/4/2023, ông T có gửi thông báo cho ông C về thời gian trả nợ trong hạn 15 ngày kể từ ngày gửi thông báo nhưng đến nay ông C vẫn không trả số tiền này cho ông T là vi phạm nghĩa vụ trả nợ của bên vay theo Điều 466 Bộ luật Dân sự 2015. Do đó, ông T yêu cầu ông C có trách nhiệm hoàn trả số tiền vốn 300.000.000đ cho ông T là có căn cứ nên được Hội đồng xét xử chấp nhận.

[4.3.3] Về lãi suất đối với số tiền vay 300.000.000đ: Theo quy định tại khoản 1 Điều 5 Nghị quyết 01/2019/NQ-HĐTP ngày 11/01/2019 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng một số quy định của pháp luật về lãi, lãi suất, phạt vi phạm thì: “Hợp đồng vay không có lãi mà khi đến hạn bên vay không trả nợ hoặc trả không đầy đủ thì theo yêu cầu của bên cho vay, Toà án xác định bên vay phải trả tiền lãi trên nợ gốc quá hạn theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 của Bộ luật dân sự năm 2015 trên số tiền chậm trả tại thời điểm trả nợ tương ứng với thời gian chậm trả nợ gốc, trừ trường hợp có thoả thuận khác hoặc luật có quy định khác”. Do đó, ông T yêu cầu được tính lãi suất đối với số tiền này là có căn cứ chấp nhận. Tuy nhiên, ông T lại yêu cầu tính lãi suất 9%/năm là thấp hơn mức lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 (10%/năm) của Bộ luật dân sự năm 2015 là có lợi cho bị đơn nên được Hội đồng xét xử chấp nhận.

[4.3.4] Tiền lãi từ ngày 23/4/2023 đến ngày 24/7/2023 là 93 ngày: 300.000.000đ x 9%/năm x 93 ngày = 6.879.452đ (làm tròn thành 6.879.000đ).

[4.3.5] Căn cứ vào nội dung biên nhận ngày 18/01/2012 đối với số tiền vay 50.000.000đ có đủ cơ sở xác định đây là hợp đồng vay có kỳ hạn và không có lãi theo quy định tại khoản 1 Điều 470 Bộ luật Dân sự. Thời hạn trả nợ đối với khoản vay này là ngày 18/02/2012 nhưng đến nay ông C không thực hiện nghĩa vụ trả nợ theo nội dung biên nhận là vi phạm nghĩa vụ trả nợ theo Điều 466 Bộ luật Dân sự 2015. Đối với số tiền này ông T không tranh chấp hợp đồng vay mà tranh chấp đòi tài sản vì thời hiệu khởi kiện đã hết. Do đó, cần buộc ông C có trách nhiệm trả cho ông T số tiền 50.000.000đ.

[4.3.5] Tổng cộng ông C có trách nhiệm trả cho ông T số tiền là: 300.000.000đ + 50.000.000đ + 6.879.000đ = 356.879.000đ.

[4.3.6] Quá trình giải quyết vụ án, mặc dù ông C đã được Tòa án đã tống đạt hợp lệ các văn bản tố tụng nhưng ông C không có văn bản trình bày ý kiến đối với yêu cầu khởi kiện của ông T, không tham dự phiên tòa và cũng không cung cấp tài liệu chứng cứ cho Tòa án nên phải chịu hậu quả pháp lý của việc không cung cấp tài liệu, chứng cứ chứng minh. Do đó, Tòa án căn cứ vào những tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án để giải quyết theo quy định tại Điều 91 Bộ luật tố tụng dân sự và buộc ông C phải có nghĩa vụ trả số tiền nêu trên cho ông T.

[5] Về án phí dân sự sơ thẩm: Ông Trần Hữu C phải nộp 17.843.950đ tiền án phí dân sự sơ thẩm.