Bản án 161/2025/HC-PT — Hành chính

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Tại Đơn khởi kiện ngày 12/6/2023 và trong quá trình giải quyết vụ án, người khởi kiện là ông Võ Hữu X và anh Võ Phước T (con trai ông X) trình bày:

Năm 1989, HTX N1 (gọi tắt là HTX N1) ký hợp đồng giao khoán cơ sở tiệm hàn, phục vụ cho nông nghiệp diện tích 60m2 cho ông Võ Hữu X, do ông X là chủ hộ gia đình nên đứng tên trên hợp đồng giao khoán, còn thực tế anh Võ Phước T đứng ra xây dựng, kinh doanh toàn bộ cơ sở từ năm 1989. Đến năm 1993, vì lý do điện yếu, cơ sở không hoạt động hiệu quả nên anh T chuyển sang kinh doanh bán buôn gỗ xẻ thành phẩm, gỗ cây tròn phục vụ xây dựng. Quá trình kinh doanh, năm 1990 anh T khai hoang đổ đất, san lấp hầm hố diện tích khoảng 70m2 sau nhà xây dựng nhà vệ sinh và bếp, sử dụng liên tục, hàng năm đóng thuế đầy đủ cho Nhà nước.

Năm 2021, UBND xã B mời cha con anh T và hộ gia đình ông Đặng T4 (kề bên) đến xã làm việc, vận động tháo dỡ diện tích đất có quy hoạch mở rộng rộng Quốc lộ B. Tại buổi làm việc cha con anh T tự nguyện tháo dỡ công trình trên diện tích đất mở rộng làm đường, không yêu cầu đền bù nên đề nghị của cha con anh T về việc xin sửa chữa công trình trên diện tích đất còn lại được Chủ tịch UBND xã B và cán bộ địa chính nhất trí khi lập biên bản làm việc 29/4/2021. Sau đó, cha con anh T thực hiện đúng nội dung làm việc với xã U, đồng thời sửa chữa lại công trình còn lại để tiếp tục kinh doanh với sự giám sát của cán bộ địa chính và cán bộ tư pháp xã B, cán bộ đo đạc vì việc thu hồi có mốc giới, ranh giới rõ ràng theo Phiếu xác nhận kết quả đo đạc của Công ty TNHH Đ1 lập ngày 19/9/2020. Anh Võ Phước T đã bàn giao 61,1m2 cho Nhà nước thi công mở rộng Quốc lộ B, diện tích đất còn lại 56,6m2 anh T tiếp tục sử dụng, sửa cửa, sơn phết lại mặt tiền, còn nhà vệ sinh, hiện trạng kết cấu công trình vẫn còn giữ nguyên như cũ.

Thời gian sau đó, bất ngờ ngày 11/5/2023, cán bộ địa chính UBND xã B lập Biên bản vi phạm hành chính số 04/BB-VPHC kết luận ông Võ Hữu X có hành vi chiếm đất hành lang an toàn đường bộ để xây dựng công trình và ngày 05/6/2023, UBND thành phố T ban hành Quyết định số 01/QĐ-KPHQ buộc ông Võ Hữu X thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả tháo dỡ toàn bộ công trình chiếm dụng hành lang an toàn giao thông Quốc lộ B trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận được Quyết định. Anh T khiếu nại, nhưng UBND thành phố T trả lại đơn khiếu nại vì cho rằng anh T không có quyền khiếu nại.

Nay, anh T và ông X khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết: - Hủy Biên bản vi phạm hành chính số 04/BB-VPHC ngày 11/5/2023 của UBND xã B, thành phố T;

- Hủy Quyết định số 01/QĐ-KPHQ ngày 05/6/2023 của Chủ tịch UBND thành phố T về việc buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả và hủy Quyết định số 01/QĐ-CC KPHQ ngày 27/6/2023 của Chủ tịch UBND thành phố T về cưỡng chế buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả.

* Người bị kiện Chủ tịch UBND thành phố T trình bày:

Ngày 20/7/1989 ông Võ Hữu X có Đơn xin xây dựng cơ sở tiện hàn phục vụ nông nghiệp. Ngày 21/8/1989 HTX N1 có Tờ trình xin xây dựng cơ sở tiện hàn phục vụ nông nghiệp có vị trí phía Đông cạnh nhà máy X1 với diện tích 64m2, có xác nhận của UBND xã B. Ngày 21/8/1989 HTX N1 ký Hợp đồng giao khoán cơ sở tiện hàn phục vụ nông nghiệp cho ông Võ Hữu X với diện tích 60m2 (8m x 7,5m) có vị trí phía Đông nhà máy X1, cách nhà máy X1 3,5m với thời hạn hợp đồng là 5 năm. Ngày 01/01/1995 HTX N1 tiếp tục ký Hợp đồng cho thuê mặt bằng cho ông Võ Hữu X. Ngày 10/3/1999 UBND xã B tiếp tục hợp đồng cho thuê mặt bằng cho ông Võ Hữu X với diện tích 85m2 thời hạn cho thuê từ ngày 01/01/1999 đến 31/12/1999.

Ngày 03/8/2000 Đoàn thanh tra thị xã T có Báo cáo số 21/BC-ĐTTra và UBND thị xã T có Thông báo số 52/TB-UB ngày 09/3/2001 với kết luận giao UBND xã B: + Chấm dứt hợp đồng thuê mặt bằng năm 2001 được ký kết giữa UBND xã B với ông T5, ông Đ, ông H1, ông T4 và ông X; + Thanh lý hợp đồng cho thuê mặt bằng năm 2001 được ký kết giữa UBND xã B với các ông T5, Đ, H1, T4, X và tiến hành xác định số tài sản còn lại sau khi thanh lý hợp đồng; + Các công trình được cơ quan chức năng cho phép đã giao khoán cho hộ dân tự xây dựng trên mặt bằng cho thuê thì UBND xã lập hợp đồng xác định tỷ lệ còn lại và định giá trị hợp lý để thanh toán lại cho hộ dân đồng thời lập thủ tục xác lập quyền sở hữu nhà nước tiếp tục cho thuê đối với cá nhân, tổ chức có nhu cầu. Chú ý trong hợp đồng thuê phải nêu rõ trong quá trình thuê sử dụng tài sản nhà nước không được tự ý xây dựng mới, cơi nới thêm, mọi việc cải tạo, sửa chữa nhỏ đối với nhà của khi bị hư hỏng như: Chống dột, chống sập, lát nền, lát tường, ốp trần, thay của... phải được sự đồng ý của UBND xã B và không được quyền chuyển nhượng lại cho tổ chức, cá nhân khác. Nếu vi phạm những cam kết nêu trên và các điều khoản khác trong hợp đồng thì hợp đồng dương nhiên chấm dứt.

Năm 2020 thực hiện Tiểu dự án giải phóng mặt bằng thuộc dự án cải tạo nâng cấp các đoạn xung yếu trên Quốc lộ B đối với đoạn thuộc địa bàn thành phố T thì cơ sở của ông Võ Hữu X được Công ty TNHH Đ1 đo đạc với số thửa 131, tờ bản đồ số 5, tổng diện tích 117,7m2, diện tích trúng giải tỏa 61,1m2, diện tích còn lại 56,6m2, gia đình ông Võ Hữu X tự tháo dỡ phần công trình thuộc phạm vi giải tỏa trả mặt bằng trả đất cho nhà nước, phần công trình trên đất còn lại gia đình ông X tự ý cải tạo, sửa chữa khi chưa được cấp có thẩm quyền cho phép. Ngày 11/5/2023, UBND xã B lập Biên bản số 04/BB-VPHC về lĩnh vực giao thông đường bộ đối với ông Võ Hữu X (con trai là anh Võ Phước T đang sử dụng) đã có hành vi: Chiếm dụng đất hành lang an toàn đường bộ để xây dựng công trình, cụ thể: ông Võ Hữu X đã chiếm dụng đất hành lang an toàn đường bộ của đường Quốc lộ B (nay là đường H) quy định tại điểm a, khoản 9, Điều 12, Nghị định 100/2019/NĐ-CP ngày 30/12/2019 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ và đường sắt; có Tờ trình số 59/TTr-UBND ngày 12/5/2023 của UBND xã B gửi cho Phòng Quản lý đô thị để tham mưu UBND thành phố ban hành quyết định buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả trong lĩnh vực giao thông đường bộ và đường sắt trường hợp ông Võ Hữu X (con trai Võ Phước T đang sử dụng). Ngày 24/5/2023, Phòng Quản lý đô thị lập biên bản số 01/BB-XM về xác minh tình tiết vụ việc vi phạm để xác định thời điểm ông Võ Hữu X chiếm dụng đất hành lang an toàn đường bộ. Ngày 26/5/2023, Phòng Quản lý đô thị có Công văn số 1075/QLĐT về việc đề nghị ban hành quyết định buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả trường hợp ông Võ Hữu X (con trai Võ Phước T đang sử dụng), xã B, thành phố T. Ngày 05/6/2023, UBND thành phố ban hành Quyết định số 01/QĐ-KPHQ buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả đối với ông Võ Hữu X (con trai Võ Phước T đang sử dụng). Ngày 16/6/2023, UBND xã B có Báo cáo số 84/BC-UBND kết quả kiểm tra việc chấp hành Quyết định buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả đối với ông Võ Hữu X (con trai Võ Phước T đang sử dụng). Ngày 27/6/2023, Phòng Quản lý đô thị có Tờ trình số 1311/TTr-QLĐT “về vệc đề nghị ban hành Quyết định cưỡng chế buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả” đối với ông Võ Hữu X (con trai Võ Phước T đang sử dụng), xã B, thành phố T. Ngày 27/6/2023, UBND thành phố ban hành Quyết định số 01/QĐ-CCKPHQ “Cưỡng chế buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả đối với ông Võ Hữu X (con trai Võ Phước T đang sử dụng), xã B, thành phố T.”. Việc UBND thành phố ban hành Quyết định số 01/QĐ-KPHQ buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả đối với ông Võ Hữu X (con trai là ông Võ Phước T đang sử dụng) và Quyết định số 01/QĐ-CCKPHQ “Cưỡng chế buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả đối với ông Võ Hữu X (con trai Võ Phước T đang sử dụng), xã B, thành phố T” là đúng trình tự theo quy định nên đề nghị Tòa án bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông Võ Hữu X và anh Võ Phước T.

* Người bị kiện UBND xã B, thành phố T trình bày:

Ngày 11/6/2021 UBND xã B tiến hành lập biên bản vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai số 04/BBVPHC đối với anh Võ Phước T (con trai ông Võ Hữu X) đã có hành vi vi phạm hành chính chiếm đất phi nông nghiêp tại khu vực nông thôn (đất quy hoạch giao thông) để cải tạo sửa chữa cơ sở kinh doanh tại thửa đất số 133, tờ bản đồ số 279D đo đạc năm 1993. Ngày 14/6/2021 UBND xã B lập Tờ trình số 40/TTr-UBND về việc đề nghị ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai đối với ông Võ Phước T gửi UBND thành phố và Phòng Tài Nguyên và Môi trường thành phố T. Ngày 17/6/2021 UBND thành phố T có công văn số 2204/UBND v/v thống nhất gia hạn thời gian để xác minh, có cơ sở xử lý VPHC theo đề nghị của Phòng TN&MT tại Công văn số 187/TNMT ngày 16/6/2021, nội dung: thống nhất việc xin gia hạn thời gian để xác minh theo đề xuất, đồng thời giao UBND xã B kiểm tra, xác minh theo đề nghị của Phòng TN&MT. Ngày 23/6/2021 UBND xã B lập biên bản xác minh tình tiết vụ việc vi phạm hành chính về lĩnh vực đất đai đối với anh Võ Phước T (con ông Võ Hữu X); tuy nhiên, nhận thấy việc lập Biên bản vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai đối với ông Võ Phước T chưa đảm bảo về đối tượng vi phạm và chưa xác định rõ lĩnh vực vi phạm nên chưa tham mưu cho UBND thành phố T ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với trường hợp này.

Ông Võ Hữu X sử dụng đất có nguồn gốc thuê đất của nhà nước, năm 2001 UBND thị xã T có Thông báo số 52/TB-UB ngày 09/3/2001 thông báo Kết luận cuộc họp thanh tra thị xã báo cáo kết quả thanh tra tình hình quản lý sử dụng đất đai tại xã B và xã H. Từ năm 2001 đến nay, UBND xã B không tiếp tục gia hạn hợp đồng thuê mặt bằng đối với ông Võ Hữu X, vì vậy hợp đồng thuê đất trước đây đã hết hạn. Việc Chủ tịch UBND thành phố T ban hành Quyết định số 01/QĐ-KPHQ ngày 05/6/2023 về buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả và Quyết định số 01/QĐ-CCKPHQ ngày 27/6/2023 của Chủ tịch UBND thành phố T về cưỡng chế thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả là đúng quy định.

Tại bản án hành chính sơ thẩm số 13/2024/HC-ST ngày 19/4/2024, Tòa án nhân dân tỉnh Phú Yên quyết định:

Áp dụng các Điều 30, 32, 116, 157, 168; điểm b khoản 2 Điều 193; Điều 348 và 358 Luật Tố tụng hành chính; Luật xử lý vi phạm hành chính; Khoản 2 Điều 32 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về án phí, lệ phí Tòa án, tuyên xử:

Chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông Võ Hữu X và anh Võ Phước T: - Hủy Biên bản vi phạm hành chính số 04/BB-VPHC ngày 11/5/2023 của UBND xã B, thành phố T; - Hủy Quyết định số 01/QĐ-KPHQ ngày 05/6/2023 của Chủ tịch UBND thành phố T về việc buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả; - Hủy Quyết định số 01/QĐ-CC KPHQ ngày 27/6/2023 của Chủ tịch UBND thành phố T về việc cưỡng chế buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả; - Hủy bỏ Quyết định áp dụng khẩn cấp tạm thời số 05/2023/QĐ-BPKCTT ngày 04 tháng 07 năm 2023 của Tòa án nhân dân tỉnh Phú Yên.

Về án phí: Chủ tịch UBND thành phố T và UBND xã B, thành phố T phải chịu 300.000 đồng án phí hành chính sơ thẩm.

Hoàn trả cho người khởi kiện 300.000 đồng tiền tạm ứng án phí theo biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí số 0000481 ngày 04/07/2023 của Cục Thi hành án dân sự tỉnh Phú Yên.

Về chi phí xem xét thẩm định tại chỗ, đo đạc và chi phí tố tụng khác: Người bị kiện Chủ tịch UBND thành phố T và UBND xã B, thành phố T phải liên đới chịu 5.066.000 đồng tiền chi phí xem xét thẩm định tại chỗ, đo đạc và chi phí tố tụng khác. Người khởi kiện đã tạm ứng số tiền này nên người bị kiện có trách nhiệm phải hoàn trả cho người khởi kiện 5.066.000 đồng

Thời hạn, trình tự thủ tục thi hành và xử lý trách nhiệm với người không thi hành bản án, quyết định của Tòa án được thực hiện theo Nghị định 71/2016/NĐ-CP ngày 01/07/2016 của Chính phủ.

Sau khi xét xử sơ thẩm:

- UBND và Chủ tịch UBND thành phố T kháng cáo

Tại phiên tòa phúc thẩm:

- UBND và Chủ tịch UBND thành phố T giữ nguyên kháng cáo.

- Đại diện Viện kiểm sát phát biểu:

+ Về việc tuân theo pháp luật: Từ khi thụ lý vụ án đến nay, Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng, Hội đồng xét xử phúc thẩm và Thư ký Tòa án đã thực hiện đúng quy định của Luật tố tụng hành chính;

+ Về nội dung vụ án: đề nghị bác kháng cáo của UBND huyện T, giữ nguyên quyết định của bản án sơ thẩm.

Căn cứ các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án, đã được kiểm tra, xem xét tại phiên tòa, kết quả tranh tụng tại phiên tòa và ý kiến của Kiểm sát viên;

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 1 Điều 241, Điều 242 và Điều 348, 349 của Luật Tố tụng hành chính năm 2015 bác kháng cáo của Chủ tịch UBND thành phố T, giữ nguyên quyết định của bản án hành chính sơ thẩm số 13/2024/HC-ST ngày 19/4/2024 của Tòa án nhân dân tỉnh Phú Yên.

UBND thành phố T, tỉnh Phú Yên phải chịu 300.000 đồng án phí hành chính phúc thẩm, trừ vào số tiền 300.000 đồng đã nộp tạm ứng án phí phúc thẩm theo Biên lai thu số 0004409 ngày 14/6/2026 của Cục Thi hành án dân sự tỉnh Phú Yên.

Bản án hành chính phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.