Bản án 160/2025/DS-PT — Tranh chấp hợp đồng tặng cho tài sản

NỘI DUNG VỤ ÁN:

- Theo bà Trần Thị L trình bày:

Ngày 21/9/1994 âm lịch, mẹ chồng bà là cụ Phan Thị T4 có mời gia đình thân tộc họp bàn bạc cho vợ chồng bà là ông Nguyễn Văn Đ, Trần Thị L về nuôi dưỡng mẹ chồng và thờ cúng cha chồng, đồng thời giao cho vợ chồng bà phần đất diện tích 2.800m2 đất do cụ Phan Thị T4 đứng tên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, phần đất tọa lạc ấp T, xã T, huyện C, tỉnh Cà Mau cho vợ chồng bà quản lý, sử dụng đến nay gần 30 năm.

Ngày 29/9/2021 âm lịch, chồng bà là ông Nguyễn Văn Đ chết, bà thay chồng bà nuôi dưỡng mẹ chồng, thờ cúng chồng và cha chồng.

Đến ngày 18/9/2022 mẹ chồng bà chết, không lâu sau bà Nguyễn Thị H (em chồng bà) đến nhà tuyên bố lấy lại phần đất nói trên và buộc bà tháo dỡ nhà trả lại đất cho bà H. Bà đã yêu cầu chính quyền địa phương hòa giải nhưng không thành. Nay bà yêu cầu Tòa án giải quyết: Công nhận hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất giữa cụ Phan Thị T4 với vợ chồng bà là ông Nguyễn Văn Đ, bà Trần Thị L vào năm 1994 đối với phần đất có tổng diện tích 2.800m2 (theo đo đạc thực tế là 2.830m2) tọa lạc ấp T, xã T, huyện C, tỉnh Cà Mau do cụ Phan Thị T4 đứng tên.

Bà không đồng ý đối với yêu cầu phản tố của bà Nguyễn Thị H, không đồng ý trả lại phần đất tranh chấp cho bà H vì bà đã quản lý, sử dụng phần đất tranh chấp hơn 28 năm, ngoài phần đất tranh chấp ra thì bà không còn phần đất nào khác để ở.

- Theo bà Nguyễn Thị H trình bày:

Bà không chấp nhận theo yêu cầu khởi kiện của bà Trần Thị L, vì phần đất này là của mẹ bà là cụ Phan Thị T4 đã tặng cho bà ngày 04/5/2022 và đã điều chỉnh trang 4 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho bà đứng tên; phần đất tranh chấp hiện tại do bà Trần Thị L cùng con trai bà L quản lý, sử dụng và từ thời gian nào thì bà không nhớ. Mục đích cụ T4 tặng cho bà phần đất đang tranh chấp nêu trên cho bà năm 2022 là để bà trả nợ vay Ngân hàng N5 - Chi nhánh huyện C thay cho cụ T4 với số tiền vay và lãi là 41.000.000 đồng và chuộc lại Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của cụ T4 đã thế chấp cho Ngân hàng. Đầu năm 2022, khi cụ T4 bệnh, không ai chăm sóc nên bà đã đem cụ T4 về nhà bà để chăm sóc, chữa bệnh. Đã qua bà có đưa tiền cho anh ruột bà là ông Nguyễn Hoàng T1 để trả nợ của cụ T4 cho Ngân hàng và lấy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của cụ T4 về và đưa cho bà quản lý đến nay. Bà xác định không có việc cụ T4 mời thân tộc, gia đình để bàn bạc, thỏa thuận tặng cho phần đất đang tranh chấp cho vợ chồng bà L, ông Đ như bà L trình bày. Đồng thời, bà có yêu cầu phản tố, yêu cầu công nhận Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất năm 2022 giữa cụ Phan Thị T4 và bà đối với phần đất có tổng diện tích 2.800m2 theo đo đạc thực tế là 2.830m2 tọa lạc ấp T, xã T, huyện C, tỉnh Cà Mau và yêu cầu bà Trần Thị L cùng gia đình phải tháo dỡ và di dời nhà trả lại phần đất tranh chấp nêu trên cho bà.

- Theo ông Nguyễn Hữu L2 trình bày:

Ông thống nhất với lời trình bày của bà Trần Thị L. Khoảng năm 1994, mẹ ông là cụ T4 có kêu tất cả anh chị em trong nhà đến để họp gia đình, thân tộc về việc tặng cho lại phần đất đang tranh chấp cho em thứ 5 là ông Nguyễn Văn Đ và em dâu ông là bà Trần Thị L. Tại buổi họp có mặt ông, bà Nguyễn Thị N2 (em thứ 3 đã chết năm 2023), bà Nguyễn Ngọc N3 (em thứ 4), còn tất cả những anh chị em còn lại không có mặt do đã có gia đình riêng và không có lập biên bản họp thân tộc, gia đình.

- Theo ông Nguyễn Hoàng T1 trình bày:

Ông là con thứ 8 của cụ T4, đi làm ăn xa từ năm 1984 đến năm 2010 mới trở về nhà ở chung với cụ T4 (trong căn nhà tình nghĩa), trên phần đất đang tranh chấp có 02 căn nhà, 01 căn nhà của vợ chồng anh 5 ông là ông Đ, bà L và 01 căn nhà tình nghĩa ông ở cùng cụ T4. Trước đây, ông đi làm ăn xa nên không biết được việc cụ T4 có tặng cho phần đất này cho ai hay không nên chỉ có ý kiến là nếu cụ T4 cho ai thì người có được quyền quản lý, sử dụng và ông không có ý kiến hay yêu cầu gì.

- Theo bà Nguyễn Bích N1 trình bày:

Bà không thống nhất theo yêu cầu khởi kiện của bà L. Bà là con thứ 6 của cụ Phan Thị T4, cụ Nguyễn Văn C1. Bà có gia đình, sau đó ly hôn và kết hôn lại thì bà có ở gần nhà cụ T4. Thời điểm đó bà có biết vợ chồng anh 5 (ông Đ, bà L) trước đó đã được cha mẹ tặng cho phần đất khoảng 07 công cặp bên phần đất anh 2 (ông Nguyễn Hữu L2) nhưng sau đó đã bán lại cho anh 2 (ông L2) sau đó không có chỗ ở nên mới xin mẹ bà là cụ T4 ở nhờ trên phần đất tranh chấp. Bà xác định cụ T4 không có kêu anh chị em trong gia đình để họp thân tộc, gia đình bàn bạc gì về việc tặng cho phần đất đang tranh chấp cho vợ chồng ông Đ, bà L mà bà biết việc cụ T4 trước khi chết có cho phần đất này cho em ruột thứ 9 (bà H) để bà H trả tiền vay Ngân hàng cho cụ T4, lý do ông T1 trả thay cho bà H là vì khi vay cụ T4 để tên ông T1 là người thừa kế quyền và nghĩa vụ. Bà đồng ý theo yêu cầu phản tố của bà H.

- Theo bà Nguyễn Thị N trình bày:

Bà là con thứ 4 của cụ T4, bà thống nhất với lời trình bày của bà Trần Thị L và ông Nguyễn Hữu L2. Bà không đồng ý theo yêu cầu phản tố của H đối với phần đất tranh chấp.

- Theo bà Nguyễn Ngọc D trình bày:

Bà là con thứ 7 của cụ T4, bà có gia đình và sống gần nhà cụ T4 nên biết rõ việc cụ T4 cho vợ chồng ông Đ, bà L ở nhờ trên đất tranh chấp và biết rõ việc cụ T4 cho bà Nguyễn Thị H phần đất này để chăm sóc cụ T4 và trả nợ vay Ngân hàng vì khi đó không có ai sống chung với cụ T4. Đầu năm 2022, cụ T4 sức khoẻ yếu nên em út bà là ông Nguyễn Hữu T2 chở cụ T4 đến nhà bà H để ở cho bà H chăm sóc, nuôi dưỡng vì tại thời điểm đó không anh chị em nào chịu chăm sóc, nuôi dưỡng cụ T4. Nên cụ T4 mới cho phần đất đang tranh chấp để bà H chăm sóc, nuôi dưỡng cụ T4 đến hết đời và để trả hết nợ Ngân hàng cho cụ T4. Do đó, bà không thống nhất với yêu cầu khởi kiện của bà L.

- Theo anh Nguyễn Hữu T3 trình bày:

Anh là con của bà L, đang sống cùng bà L tại phần đất tranh chấp từ khi mới sinh cho đến nay. Khi cha anh còn sống thì anh có nghe bà nội anh là cụ T4 nói về việc tặng cho cha mẹ anh phần đất hiện đang tranh chấp. Sau khi cha anh và cụ T4 chết mới phát sinh tranh chấp, chứ trước đó không có phát sinh tranh chấp với ai. Anh thống nhất với yêu cầu khởi kiện của mẹ anh là bà Trần Thị L, không có ý kiến gì. Anh không đồng ý theo yêu cầu phản tố của bà H.

Tại bản án dân sự sơ thẩm số: 202/2024/DS-ST ngày 19 tháng 11 năm 2024 của Tòa án nhân dân huyện Cái Nước quyết định:

Không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà Trần Thị L về việc yêu cầu công nhận Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất giữa cụ Phan Thị T4 với ông Nguyễn Văn Đ, bà Trần Thị L năm 1994 đối với phần đất theo đo đạc thực tế là 2.830m2, thửa số 519, tờ bản đồ 06 (nay là thửa 516, 547 tờ bản đồ số 05, chỉnh lý năm 2017) tọa lạc ấp T, xã T, huyện C, tỉnh Cà Mau đứng tên Phan Thị T4 trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (Đã điều chỉnh trang 4 cho bà Nguyễn Thị H năm 2022).

Không chấp nhận toàn bộ yêu cầu phản tố của bà Nguyễn Thị H về việc công nhận Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất ngày 20/4/2022 giữa cụ Phan Thị T4 với bà Nguyễn Thị H đối với phần đất theo đo đạc thực tế là 2.830m2, thửa số 519, tờ bản đồ 06 (nay là thửa 516, 547 tờ bản đồ số 05, chỉnh lý năm 2017) tọa lạc ấp T, xã T, huyện C, tỉnh Cà Mau đứng tên Phan Thị T4 (Đã điều chỉnh trang 4 cho bà Nguyễn Thị H năm 2022).

Ngoài ra, án sơ thẩm còn tuyên về chi phí tố tụng, lãi suất chậm trả, án phí và quyền kháng cáo của đương sự.

Ngày 03/12/2024, bà Nguyễn Thị H có đơn kháng cáo, yêu cầu sửa bản án sơ thẩm, chấp nhận toàn bộ yêu cầu phản tố của bà H về việc công nhận Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất ngày 20/4/2022 giữa cụ Phan Thị T4 với bà Nguyễn Thị H đối với phần đất theo đo đạc thực tế là 2.830m2, thửa số 519, tờ bản đồ 06 tọa lạc ấp T, xã T, huyện C, tỉnh Cà Mau.

Tại phiên tòa phúc thẩm, người đại diện của bà Nguyễn Thị H giữ nguyên kháng cáo.

Phần tranh luận tại phiên toà:

Ông L1 phát biểu: Việc cụ T4 tặng cho quyền sử dụng đất cho bà H là thực tế có xảy ra, có lập Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất và có chứng thực của Ủy ban nhân dân xã T; thời điểm lập hợp đồng tặng cho, cụ T4 vẫn còn minh mẫn. Tuy phần chứng thực hợp đồng của sai sót nhưng không làm thay đổi phần nội dung của hợp đồng tặng cho. Khi được tặng cho, bà H phải trả nợ thay cụ T4 cho Ngân hàng số tiền 41.000.000 đồng để chuộc Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mà cụ T4 đã thế chấp Ngân hàng. Phần đất được tặng cho đã được chỉnh lý trang 4 Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho bà H đứng tên. Do đó, yêu cầu Hội đồng xét xử chấp nhận kháng cáo của bà H, sửa bản án sơ thẩm, chấp nhận yêu cầu phản tố của bà H.

Trợ giúp viên pháp lý bảo vệ phát biểu: Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất giữa cụ T4 với bà H ngày 22/4/2022 đã vi phạm khoản 2 Điều 10 và khoản 3 Điều 36 Nghị định số 23/2015 của Chính phủ về chứng thực. Việc Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện C chỉnh lý trang 4 Giấy chứng nhận vào ngày 01/5/2022 (ngày Quốc tế lao động và nhằm ngày chủ nhật) nên việc điều chỉnh không có giá trị pháp lý. Thời điểm lập hợp đồng tặng cho, cụ T4 đã 86 tuổi, nhưng không có văn bản nào của cơ sở y tế có thẩm quyền kết luận về sự minh mẫn và nhận thức, làm chủ hành vi của cụ T4; thời điểm tặng cho, trên đất có nhà và công trình kiến trúc của bà L, nhưng việc tặng cho giữa cụ T4 với bà H không có đề cập đến là đã xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp của bà L. Do đó, kiến nghị Hội đồng xét xử không chấp nhận kháng cáo của bà H, giữ nguyên bản án sơ thẩm.

Bà L không có ý kiến tranh luận.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Cà Mau tham gia phiên toà phát biểu: Đề nghị Hội đồng xét xử căn cứ khoản 2 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng dân sự, chấp nhận kháng cáo của bà Nguyễn Thị H, sửa bản án sơ thẩm: Công nhận hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất giữa cụ Phan Thị T4 với bà Nguyễn Thị H; Ghi nhận sự tự nguyện của bà H giao cho bà L phần diện tích đất gắn với căn nhà bà L đang ở diện tích theo đo đạc 93,1m2 và lối đi ngang 01m, chiều dài từ lộ vào đến phần đất giao cho bà L.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Xét kháng cáo của bà Nguyễn Thị H, Hội đồng xét xử xét thấy:

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH

Căn cứ khoản 2 Điều 308 Điều 309 của Bộ luật Tố tụng dân sự; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về án phí, lệ phí Tòa án.

Chấp nhận kháng cáo của bà Nguyễn Thị H.

Sửa bản án dân sự sơ thẩm số: 202/2024/DS-ST ngày 19 tháng 11 năm 2024 của Toà án nhân dân huyện Cái Nước, tỉnh Cà Mau.

Tuyên xử:

- Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Trần Thị L về việc yêu cầu công nhận Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất giữa cụ Phan Thị T4 với ông Nguyễn Văn Đ, bà Trần Thị L vào năm 1994 đối với phần đất theo đo đạc thực tế là 2.830m2, tọa lạc ấp T, xã T, huyện C, tỉnh Cà Mau, do cụ Phan Thị T4 đứng tên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, đã được điều chỉnh trang 4 cho bà Nguyễn Thị H đứng tên ngày 04/5/2022.

- Chấp nhận yêu cầu của bà Nguyễn Thị H.

Công nhận Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất ngày 20/4/2022 giữa cụ Phan Thị T4 với bà Nguyễn Thị H đối với phần đất theo đo đạc thực tế là 2.830m2, tọa lạc ấp T, xã T, huyện C, tỉnh Cà Mau, do cụ Phan Thị T4 đứng tên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, đã được điều chỉnh trang 4 cho bà Nguyễn Thị H đứng tên ngày 04/5/2022.

- Ghi nhận sự tự nguyện của bà Nguyễn Thị H về việc giao cho bà Trần Thị L diện tích đất gắn liền với căn nhà của bà L đang ở theo đo đạc thực tế diện tích 93,1m2 và lối đi chiều ngang 01m (tính từ điểm M6 đo trở qua điểm M5), chiều dài từ lộ bê tông vào đến phần đất giao cho bà L; đất toạ lạc tại ấp T, xã T, huyện C, tỉnh Cà Mau.

(Có sơ đồ đo đạc kèm theo).

- Chi phí tố tụng số tiền là 11.994.000 đồng, bà Trần Thị L phải chịu, bà L đã nộp xong.

- Án phí dân sự sơ thẩm: Bà Trần Thị L được miễn chịu án phí. Bà Nguyễn Thị H không phải chịu án phí. Ngày 14/11/2023, bà H đã dự nộp 300.000 đồng theo biên lai thu số 0012548 của Chi cục thi hành án dân sự huyện Cái Nước được nhận lại.

- Án phí dân sự phúc thẩm: Bà Nguyễn Thị H không phải chịu. Ngày 03/12/2024, bà H đã dự nộp 300.000 đồng theo biên lai thu số 0018957 của Chi cục thi hành án dân sự huyện Cái Nước, được nhận lại. Các quyết định khác của bản án sơ thẩm không bị kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.

Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thoả thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các điều 6, 7, 7a, 7b và 9 Luật thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.