Bản án 16/2026/HNGĐ-ST — Tranh chấp về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo đơn khởi kiện, quá trình làm việc, nguyên đơn chị Lê Thị Thùy T trình bày:

Chị T với anh Nguyễn Văn T1 trước đây là vợ chồng nhưng đã ly hôn theo Quyết định thuận tình ly hôn số 36/2023/QĐST - HNGĐ ngày 02/3/2023 của Tòa án nhân dân huyện Đơn Dương. Khi ly hôn, do hoàn cảnh kinh tế còn khó khăn, phần do ông Nguyễn Văn T1 gây áp lực về tinh thần nên chị đã đồng ý thỏa thuận giao con chung là cháu Nguyễn Anh K, sinh ngày 31/7/2018 cho anh Nguyễn Văn T1 trực tiếp nuôi dưỡng, giáo dục. Tuy nhiên hiện nay, ông Nguyễn Văn T1 đã bị Công an bắt giữ về hành vi Tàng trữ sử dụng trái phép chất ma túy và hiện đang bị tạm giam để điều tra về hành vi trên và cháu Nguyễn Anh K có nguyện vọng mong muốn được về ở cùng với mẹ ruột.

Từ khi ông Nguyễn Văn T1 bị bắt giữ, thì con trai của chị hiện do chị Nguyễn Thị Thanh T2 (em ruột ông T1) nuôi dưỡng. Chị nhiều lần đề nghị bà T2 cho chị được đưa cháu K về trực tiếp nuôi dưỡng, giáo dục nhưng bà T2 không đồng ý.

Để bảo vệ quyền lợi tốt nhất cho con, chị T đề nghị Tòa án nhân dân Khu vực 2 – Lâm Đồng giải quyết những vấn đề sau đối với bị đơn, người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan như sau:

Xin thay đổi người trực tiếp nuôi con sau ly hôn với ông Nguyễn Văn Trương . Yêu cầu được quyền trực tiếp nuôi dưỡng, giáo dục cháu Nguyễn Anh K, sinh ngày 31/7/2018.

Buộc bà Nguyễn Thị Thanh T2 phải giao cháu Nguyễn Anh K, sinh ngày 31/7/2018 cho chị là người trực tiếp nuôi dưỡng, giáo dục.

Căn cứ để Tòa án xem xét giao quyền nuôi con cho chị như sau: Anh Nguyễn Văn T1 hiện đang bị mất quyền tự do công dân do vi phạm pháp luật về hình sự; Bản thân chị hiện nay chưa lập gia đình, có công việc và thu nhập ổn định từ nghề may quần áo tại nhà, có quyền sử dụng đất, có nhà ở riêng. Bà Nguyễn Thị Thanh T2 không phải là cha hoặc mẹ ruột của cháu Nguyễn Anh K nên không có quyền nuôi dưỡng cháu Nguyễn Anh K khi chưa được sự đồng ý của chị.

Bị đơn anh Nguyễn Văn T1 trình bày tại bản tự khai ngày 20/01/2026, biên bản ghi lời khai ngày 20/01/2026: Anh T1 xác nhận hiện nay anh đang bị tạm giam để điều tra về hành vi tàng trữ trái phép chất ma túy do bản thân có sử dụng chất ma túy. Đối với yêu cầu xin thay đổi người trực tiếp nuôi con của chị T anh không đồng ý và cho rằng cháu K từ nhỏ cho đến nay do anh và chị Nguyễn Thị Thanh T2 nuôi dưỡng vẫn đảm bảo việc ăn học, phát triển bình thường. Từ khi anh và chị T ly hôn cho đến nay, phía chị T không thăm nom hỏi han chăm sóc cháu K, chị T không đủ tư cách để nuôi dưỡng cháu K. Từ khi anh bị bắt tạm giam từ ngày 15/12/2025, anh đã bàn giao cháu Nguyễn Anh K cho em gái là Nguyễn Thị Thanh T2 thay anh chăm sóc nuôi dưỡng cháu K.

Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan chị Nguyễn Thị Thanh T2 trình bày: Vào tối ngày 15/12/2025, anh trai của chị là Nguyễn Văn T1 bị công an bắt tạm giam về hành vi tàng trữ sử dụng trai phép chất ma túy, sau khi bị bắt giữ thì anh T1 và cơ quan công an có lập biên bản tạm giao cháu Nguyễn Anh K cho chị là người trực tiếp trông nom, chăm sóc trong thời gian anh T1 bị tạm giam. Từ khi chị T và anh Trương ly H cho đến nay, cháu K do anh T1 và gia đình nuôi dưỡng, chăm sóc đảm bảo việc học tập, phát triển bình thường. Nay chị T đòi quyền nuôi dưỡng cháu K, chị không đồng ý và đề nghị Tòa án giao quyền nuôi dưỡng cháu K cho chị là người trực tiếp nuôi dưỡng theo nguyện vọng của anh Nguyễn Văn Trương .

Tại phiên tòa, nguyên đơn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện và cho biết hiện nay cháu K đã được chị đưa về trực tiếp nuôi dưỡng từ ngày 13/01/2026 và cháu K đang được theo học tại trường Tiểu học B ở P T từ ngày 19/01/2026. Chị Nguyễn Thị Thanh T2 xác nhận cháu K đã được chị T lén lút đưa về Phan Rang T nuôi dưỡng và vẫn giữ nguyên ý kiến không đồng ý việc xin thay đổi người nuôi con của chị Lê Thị Thùy T, đề nghị Tòa án giao quyền nuôi dưỡng cháu Nguyễn Anh K cho chị là người trực tiếp nuôi dưỡng theo nguyện vọng của anh Nguyễn Văn Trương .

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 2 – Lâm Đồng tham gia phiên tòa xét xử sơ thẩm, phát biểu ý kiến: Quá trình giải quyết vụ án từ khi thụ lý đến trước khi mở phiên toà, Toà án thực hiện đúng quy định của Bộ luật tố tụng dân sự. Về phía các đương sự, thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ theo quy định pháp luật. Đề nghị: căn cứ Điều 82, Điều 84 Luật HNGĐ, chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con sau ly hôn. Giao cháu Nguyễn Anh K cho chị Lê Thị Thùy T là người trực tiếp nuôi dưỡng, giáo dục. Anh T1 không phải cấp dưỡng nuôi con chung. Án phí đương sự phải chịu theo quy định.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên toà và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên toà, Hội đồng xét xử nhận định:

Xét yêu cầu xin thay đổi người trực tiếp nuôi con của chị Lê Thị Thùy T, Hội đồng xét xử thấy rằng: Theo Quyết định ly hôn số 36/2023/QĐST-HNGĐ, cháu Nguyễn Anh K được giao cho anh Nguyễn Văn T1 trực tiếp nuôi dưỡng. Tuy nhiên, hiện nay anh T1 đang bị tạm giam để điều tra về hành vi “Tàng trữ sử dụng trái phép chất ma túy”. Việc bị tạm giam khiến anh T1 hoàn toàn mất khả năng thực tế trong việc trực tiếp trông nom, chăm sóc và giáo dục con cái. Hành vi sử dụng chất ma túy của bị đơn là vi phạm pháp luật và đạo đức lối sống, tạo ra môi trường không an toàn cho sự phát triển lành mạnh của trẻ em.

Đối với chị Nguyễn Thị Thanh T2 (cô ruột), mặc dù có nguyện vọng nuôi cháu K theo ý chí của anh T1, nhưng pháp luật ưu tiên quyền nuôi dưỡng cho cha, mẹ ruột khi họ có đủ điều kiện. Chị T2 không phải là chủ thể được quyền thay thế cha mẹ trực tiếp nuôi dưỡng cháu K khi người mẹ vẫn đang có đủ điều kiện và nguyện vọng nuôi con.

Về phía chị T: Chị T có công việc và thu nhập ổn định (nghề may), có chỗ ở riêng và điều kiện tốt để chăm sóc cháu K. Thực tế từ ngày 19/01/2026, chị đã ổn định việc học tập cho cháu tại trường Tiểu học B, thành phố P.

Xét về nguyện vọng của cháu Nguyễn Anh K: Cháu sinh ngày 31/7/2018 (trên 07 tuổi), quá trình giải quyết lấy ý kiến của cháu thể hiện “muốn được về ở với mẹ”

Như vậy, để đảm bảo quyền lợi về mọi mặt của con chưa thành niên, cũng như nhằm ổn định, hạn chế sự xáo trộn môi trường sống, giáo dục và tâm sinh lý của con, xét thấy yêu cầu khởi kiện về thay đổi người nuôi con của nguyên đơn chị Lê Thị Thùy T là có cơ sở để chấp nhận.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào các điều:

- Khoản 1 Điều 28; Khoản 1 Điều 35; Khoản 3 Điều 36; điểm a Khoản 1 Điều 39; Điều 227; Điều 273 của Bộ luật Tố tụng Dân sự;

- Điều 81, Điều 82, Điều 83, Điều 84 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014;

- Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Hội đồng thẩm phán TAND Tối Cao.

Tuyên xử:

1. Chấp yêu cầu khởi kiện của chị Lê Thị Thùy T về việc xin thay đổi người trực tiếp nuôi con sau ly hôn đối với bị đơn anh Nguyễn Văn T1, người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan chị Nguyễn Thị Thanh T2.

Giao cháu Nguyễn Anh K, sinh ngày 31/7/2018 cho chị Lê Thị Thùy T trực tiếp nuôi dưỡng, giáo dục cho đến khi thành niên. Anh Nguyễn Văn T1 không phải cấp dưỡng nuôi con chung.

Quyền đi lại thăm nom con, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con, quyền thay đổi người trực tiếp nuôi con, mức cấp dưỡng được thực hiện theo quy định của Luật hôn nhân và gia đình.

2. Thỏa thuận nuôi dưỡng con chung chưa thành niên theo Quyết định công nhận thuận tình ly hôn và sự thỏa thuận của các đương sự số 36/2023/QĐST – HNGĐ ngày 02/3/2023 của Tòa án nhân dân huyện Đơn Dương, tỉnh Lâm Đồng (Nay là Tòa án nhân dân Khu vực 2 – Lâm Đồng) chấm dứt kể từ ngày bản án có hiệu lực pháp luật.

3. Về án phí: Buộc anh Nguyễn Văn T1 phải chịu 300.000đồng án phí dân sự sơ thẩm. chị Lê Thị Thùy T không phải chịu tiền án phí dân sự sơ thẩm. Hoàn trả cho chị Lê Thị Thùy T số tiền 300.000đ tạm ứng án phí đã nộp theo biên lai thu tiền số 0011609 ngày 29/12/2025 tại Thi hành án Dân sự tỉnh Lâm Đồng.

4. Về quyền kháng cáo: Nguyên đơn, người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan được quyền kháng cáo trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án; bị đơn được quyền kháng cáo trong hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản sao bản án (hoặc niêm yết) để yêu cầu Tòa án nhân dân tỉnh Lâm Đồng xét xử phúc thẩm. Nơi nhận:

TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ SƠ THẨM

- Tòa án nhân dân tỉnh Lâm Đồng;

THẨM PHÁN – CHỦ TOẠ PHIÊN TOÀ

- VKSND Tỉnh Lâm Đồng;

- VKSND Khu vực 2 – Lâm Đồng;

- Phòng THADSKV2 – Lâm Đồng;

- Các đương sự.

- Lưu HS, AV.

Lê Thị Kim Ngân THÀNH VIÊN HỘI ĐỒNG XÉT XỬ

THẨM PHÁN – CHỦ TỌA PHIÊN TÒA

Lê Thị Kim Ngân THÀNH VIÊN HỘI ĐỒNG XÉT XỬ

THẨM PHÁN – CHỦ TỌA PHIÊN TÒA

Lê Thị Kim Ngân Nơi nhận:

TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ SƠ THẨM

- Tòa án nhân dân tỉnh Lâm Đồng;

THẨM PHÁN – CHỦ TOẠ PHIÊN TOÀ

- VKSND Tỉnh Lâm Đồng;

- VKSND Khu vực 2 – Lâm Đồng;

- Phòng THA dân sự Khu vực 2 – Lâm Đồng;

- UBND xã Dran;

- Các đương sự.

- Lưu HS, AV.

Lê Thị Kim Ngân

THÀNH VIÊN HỘI ĐỒNG XÉT

THẨM PHÁN – CHỦ TỌA PHIÊN

XỬ

TÒA

Lê Thị Kim Ngân