Bản án 16/2026/DS-PT — Đòi bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng về tài sản

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án, lời khai của các đương sự và bản án sơ thẩm thì nội dung vụ án như sau:

Nguyên đơn, người đại diện theo uỷ quyền của nguyên đơn trình bày: Ngày 26/11/2020 hộ gia đình ông Hồ Văn R được Uỷ ban nhân dân huyện Hướng Hoá cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đôi với thửa đất số 496, tờ bản đồ số 1, diện tích: 34.084 m²; tại: Khóm Ka Tăng, thị trấn Lao Bảo, huyện Hướng Hóa (nay là thôn K, xã L). Nguồn gốc của thửa đất do gia đình ông Hồ Văn R khai hoang năm 1999 để trồng trọt hoa màu, sau đó chuyển sang trồng cây lâm nghiệp. Tại thời điểm đó chưa có đường Quốc phòng, rừng phòng hộ, cũng không có ai cấm gia đình làm.

Ngày 30 tháng 12 năm 2024, Công ty Cổ phần P- Quảng Trị, khi chưa được sự đồng ý của gia đình ông Hồ Văn R, đã tự ý đưa máy móc, thiết bị cơ giới đến chặt cây, đào đất sau đó xây dựng công trình trái phép trên thửa đất số 496, tờ bản đồ số 1. Tổng số cây bị chặt phá gồm: khoảng 90 cây bời lời, 15 cây xoài và một số cây lâm nghiệp khác; diện tích đất bị đào xới khoảng 146m dài. Việc làm của Công ty Cổ phần P- Quảng Trị đã xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp, quyền sở hữu tài sản của ông Hồ Văn R. Nay ông Hồ Văn R yêu cầu Tòa án giải quyết:

Buộc Công ty Cổ phần P– Quảng Trị phải có trách nhiệm bồi thường cho ông Hồ Văn R số tiền 50.000.000 đồng gồm trị giá 90 cây bời lời, 15 cây xoài và những cây trồng khác bị thiệt hại khác; buộc Công ty Cổ phần P– Quảng Trị phải có trách nhiệm trả lại mặt bằng cho thửa đất số 469, tờ bản đồ số 1 theo hiện trạng lúc chưa đào xới nếu không phải trả cho ông Hồ Văn R số tiền 200.000.000 đồng tiền chi phí cho việc trả lại mặt bằng. Tổng cộng là 250.000.000 đồng.

Bị đơn, đại diện theo uỷ quyền của Công ty Phong điện Hải Anh trình bày:

Theo Quyết định số 989/UBND-CN ngày 22/03/2021 của UBND tỉnh Quảng Trị về việc chấp thuận chủ trương đầu tư, Quyết định số 292/QĐ-UBND ngày 20/01/2022, Quyết định số 588/QĐ-UBND ngày 30/03/2023, Quyết định số 1105/QĐ-UBND ngày 09/05/2024, Quyết định số 3030/QĐ-UBND ngày 12/12/2024 của UBND tỉnh Quảng Trị về việc quyết định chấp thuận điều chỉnh chủ trương đầu tư, chấp thuận nhà đầu tư. Theo đó, Nhà máy Điện gió Hải Anh được thực hiện trên địa bàn các xã H, T, thị trấn L(cũ). Sau khi có chủ trương đầu tư Công ty đã phối hợp với các Sở, ban ngành và địa phương triển khai đồng bộ các bước về thiết kế kỹ thuật và giải phóng mặt bằng để thực hiện dự án. Các bước triển khai được thực hiện chặt chẽ, đặc biệt là công tác giải phóng mặt bằng.

Liên quan đến hộ gia đình Hồ Văn R, ngày 23/01/2025 Công ty cùng với các đơn vị liên quan kiểm tra đánh giá hiện trạng của hộ gia đình. Nội dung biên bản khẳng định thực địa ảnh hưởng là xã T (cũ), diện tích đất của hộ ông Rơi nằm ở thị trấn L(cũ). Phần ảnh hưởng là phần taluy dương và mương nước của đường biên phòng đã được Bộ đội biên phòng tỉnh Quảng Trị và cơ quan chức năng cho phép sử dụng cải tạo để thực hiện Nhà máy điện gió Hải Anh (có biên bản kèm theo, gia đình ông Hồ Văn R không ký vào biên bản), số lượng cây mà gia đình ông Rơi liệt kê ảnh hưởng là không chính xác.

Ngày 28/02/2025 UBND xã T (cũ) có mời gia đình hộ Hồ Văn R, đại diện lãnh đạo Ban Quản lý Rừng phòng hộ Hướng Hóa – Đakrông, UBND thị trấn L(cũ), Công ty Cổ phần P– Quảng Trị làm việc. Tại cuộc họp UBND xã khẳng định phần đất trên thực địa không nằm trong Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã được cấp cho hộ Hồ Văn R (có biên bản kèm theo, hộ Hồ Văn R bỏ về giữa buổi họp và không ký vào biên bản).

Mặc dù không nằm trong đất thu hồi của hộ gia đình, tuy nhiên Công ty Cổ phần P– Quảng Trị vẫn đề nghị được hỗ trợ gia đình ông Rơi với mức tiền là 20.000.000 đồng nhưng gia đình ông Rơi không đồng ý và tiếp tục khiếu kiện nhiều nơi gây ảnh hưởng đến hoạt động của công ty. Nay Công ty Cổ phần P– Quảng Trị không đồng ý với yêu cầu bồi thường số tiền 250.000.000 đồng của ông Hồ Văn R và đề nghị Tòa án giải quyết theo quy định của pháp luật. Trong trường hợp diện tích cây trồng, đất đai của ông Hồ Văn R bị thiệt hại thì phía Công ty sẽ chịu trách nhiệm bồi thường theo quy định.

Tại Bản án số 09/2025/DS-ST ngày 24/9/2025 của Tòa án nhân dân khu vực 7 - Quảng Trị đã quyết định: Căn cứ các Điều 170, 584, 588, 589 Bộ luật dân sự; khoản 6 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39, Điều 147, khoản 1 Điều 157, khoản 1 Điều 228 của Bộ luật tố tụng dân sự; điểm đ khoản 1 Điều 12, khoản 1 Điều 26 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 Quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án của Ủy ban thường vụ Quốc hội, xử:

Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Hồ Văn R, về việc buộc Công ty Cổ phần P– Quảng Trị bồi thường thiệt hại do tài sản bị xâm phạm số tiền 250.000.000 đồng.

Ngoài ra bản án sơ thẩm còn tuyên về án phí, chi phí tố tụng và quyền kháng cáo cho các đương sự.

Ngày 06/10/2025, nguyên đơn ông Hồ Văn R có đơn kháng cáo với nội dung: Yêu cầu sửa Bản án số 09/2025/DS-ST ngày 24/9/2025 của Tòa án nhân dân khu vực 7, buộc Công ty Cổ phần P– Quảng Trị phải bồi thường thiệt hại tài sản với tổng số tiền 250.000.000 đồng.

Tại phiên tòa phúc thẩm: Nguyên đơn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện và nội dung trong đơn kháng cáo, yêu cầu phía Công ty Cổ phần Pbồi thường thiệt hại cho gia đình ông với mức bồi thường thoả đáng. Phía đại diện theo uỷ quyền của nguyên đơn ông Trần Xuân V có gửi bản trình bày ý kiến tại phiên toà phúc thẩm với nội dung: đề nghị Hội đồng xét xử tạm ngưng phiên toà đề chờ kết quả của Chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai khu vực XVII, tỉnh Quảng Trị và đề nghị Toà án xác định lại ranh giới trên thực địa của thửa đất số 496, tờ bản đồ số 01. Các đương sự không thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết vụ án. Trong thời hạn chuẩn bị xét xử phúc thẩm, nguyên đơn, bị đơn, người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan không cung cấp thêm các tài liệu chứng cứ mới.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Quảng Trị phát biểu quan điểm giải quyết vụ án:

- Về tố tụng: Trong quá trình giải quyết vụ án, người tiến hành tố tụng, người tham gia tố tụng đã thực hiện đúng quy định của Bộ luật tố tụng Dân sự.

- Về nội dung: Căn cứ Điều 170, Điều 584, Điều 589 Bộ luật Dân sự 2015; Điều 148 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015; Điều 12, Điều 29 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH ngày 30/12/2016 về án phí và lệ phí Toà án đề nghị Hội đồng xét xử không chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn ông Hồ Văn R. Áp dụng khoản 1 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 giữ nguyên Bản án số 09/2025/DS-ST ngày 24/9/2025 của Tòa án nhân dân khu vực 7, tỉnh Quảng Trị; về án phí: ông Hồ Văn R được miễn án phí dân sự phúc thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên toà và căn cứ kết quả tranh luận tại phiên toà, Hội đồng xét xử nhận định:

[1]. Về tố tụng: Đơn kháng cáo của nguyên đơn được làm trong thời hạn luật định và đảm bảo về nội dung theo các quy định tại Điều 272; Điều 273 và Điều 276 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, nên được chấp nhận để xem xét, giải quyết theo trình tự phúc thẩm.

Căn cứ vào các quyết định của Uỷ ban nhân dân tỉnh Quảng Trị (cũ) đã chấp thuận điều chỉnh chủ trương đầu tư, chấp thuận nhà đầu tư đối với Nhà máy Điện gió Hải Anh được thực hiện trên địa bàn các xã H, T, thị trấn L(cũ). Sau khi có chủ trương đầu tư Công ty Cổ phần Pđã phối hợp với các Sở, ban ngành và địa phương triển khai đồng bộ các bước về thiết kế kỹ thuật và giải phóng mặt bằng để thực hiện dự án. Căn cứ vào kết quả đo đạc của Văn phòng Đăng ký đất đai tỉnh Quảng Trị - Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai khu vực XVII và các tài liệu có trong hồ sơ vụ án thể hiện phần diện tích đất mà Công ty Cổ phần Pthi công tại Km 8 đường Quốc phòng nằm trong phạm vi thi công đường quốc phòng từ năm 2006 thuộc khu vực quản lý của Ban quản lý rừng phòng hộ Hướng Hoá – Đakrông đã được Uỷ ban nhân dân tỉnh Quảng Trị cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 896839 cấp ngày 08/8/2012. Như vậy quá trình thi công của Công ty Cổ phần Pnằm trong phạm vi phê duyệt và đối tượng thi công.

Quá trình thi công, phía nguyên đơn cho rằng: mặc dù chưa có sự đồng ý của phía nguyên đơn nhưng Công ty Cổ phần Pđã tiếng hành thi công san lấp mặt bằng gây thiệt hại về tài sản cho nguyên đơn nên đã khởi kiện yêu cầu Toà án buộc Công ty Cổ phần Pphải bồi thường thiệt hài tài sản trên đất bao gồm: khoảng 90 cây bời lời, 15 cây xoài và một số cây lâm nghiệp khác và chi phí phục hồi nguyên trạng diện tích đất bị đào xới với tổng số tiền 250.000.000 đồng.

Tuy nhiên vào kết quả đo đạc xét thẩm định tại chỗ do Tòa án tiến hành thì thấy rằng: phần diện tích đất và cây trồng mà ông Rơi cho rằng phía Công ty Cổ phần Pthi công nằm ngoài phạm vi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 496, tờ bản đồ số 1 do Ủy ban nhân dân huyện Hướng Hóa (cũ) cấp cho hộ gia đình ông Hồ Văn R. Ông Rơi cho rằng nguồn gốc sử dụng đất do ông khai hoang trồng trọt từ năm 1999. Tuy nhiên, không có cơ sở nào để xác định việc ông Rơi trồng cây, canh tác được cơ quan thẩm quyền cho phép. Mặc khác phần diện tích cây trồng mà ông Rơi yêu cầu bồi thường thiệt hại nằm trong diện tích đất rừng phòng hộ nên không có cơ sở để chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Rơi.

Tại phiên tòa phúc thẩm nguyên đơn không cung cấp được tài liệu chứng cứ gì để chứng minh về yêu cầu kháng cáo của mình là có cơ sở.

Từ những phân tích trên Hội đồng xét xử không chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn về việc buộc Công ty Cổ phần P– Quảng Trị phải bồi thường thiệt hại tài sản với tổng số tiền 250.000.000 đồng (trong đó thiệt hại cây trồng là 50.000.000 đồng và chi phí khôi phục hiện trạng sử dụng đất là 200.000.000 đồng). Phần quyết định của Bản án sơ thẩm số 09/2025/ DS-ST ngày 24/9/2025 của Tòa án nhân dân khu vực 1 – Quảng Trị là có căn cứ, đúng quy định pháp luật.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 1 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015;

1. Không chấp nhận toàn bộ kháng cáo của nguyên đơn ông Hồ Văn R. Giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số: 09/2025/ DS-ST ngày 24/9/2025 của Tòa án nhân dân khu vực 7 – Quảng Trị.

Áp dụng khoản 6 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35; điểm a khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự 2015.

Áp dụng các Điều 170; Điều 584; Điều 588; Điều 589 Bộ luật Dân sự 2015; điểm đ khoản 1 Điều 12; khoản 1 Điều 26 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án, xử:

Không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Hồ Văn R về việc “Tranh chấp bồi thường thiệt hại do tài sản bị xâm phạm” với bị đơn Công ty cổ phần Phong Điện Hải Anh.

2. Về án phí: Nguyên đơn ông Hồ Văn R thuộc trường hợp được miễn án phí dân sự phúc thẩm.

3. Những quyết định khác của bản án sơ thẩm không bị kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án phúc thẩm (29/01/2026).

T/M HỘI ĐỒNG XÉT XỬPHÚC THẨM