Bản án 16/2025/DS-ST — Tranh chấp quyền sử dụng đất

[1] Nguyên đơn khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết công nhận phần đất thuộc thửa 248, tờ bản đồ 07, diện tích theo số đo thực tế 77,7m2, tọa lạc: khóm A, phường A, thị xã N, tỉnh Sóc Trăng là của bà Nguyễn Thị N. Do đó, HĐXX xác định quan hệ pháp luật tranh chấp là “Tranh chấp quyền sử dụng đất” và vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân thị xã Ngã Năm, tỉnh Sóc Trăng theo qui định tại khoản 9 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a, c khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

[2] Tại phiên tòa vắng mặt bị đơn bà Bùi Thị Ph, ông Nguyễn Hồng Th và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông bà Nguyễn Thị Mỹ H, ông Nguyễn Hồng P, ông Nguyễn Thành T, bà Trần Thị Ngọc D Tòa án đã tống đạt hợp lệ lần thứ 2 nhưng các đương sự nêu trên vẫn vắng mặt không lý do. Do đó, HĐXX căn cứ theo quy định tại khoản 3 Điều 228 của Bộ luật Tố tụng dân sự xét xử vắng mặt các đương sự nêu trên.

[3] Tại phiên tòa nguyên đơn rút lại một phần yêu cầu khởi kiện về việc yêu cầu ông Phạm Hồng Th trả lại một phần đất. Xét thấy, việc nguyên đơn rút lại một phần yêu cầu khởi kiện là hoàn toàn tự nguyện. Căn cứ theo quy định khoản 2 Điều 244 của Bộ luật tố tụng dân sự đình chỉ một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

[4] Xét yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn về việc công nhận phần đất theo đo đạc thực tế là 77,7m2, thuộc thửa 248, tờ bản đồ 07, toa lạc: khóm A, phường A, thị xã N, tỉnh Sóc Trăng là di sản của bà Nguyễn Thị N. Xét về nguồn gốc thửa đất tranh chấp thì thấy, theo các tài liệu nguyên đơn cung cấp thì phần đất tranh chấp có nguồn gốc của bà Nguyễn Thị N. Phần đất này đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do hộ bà Nguyễn Thị N đứng tên. Tuy nhiên, trong quá trình sử dụng đã để thất lạc giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Đến ngày 15/6/2022 Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Sóc Trăng ra quyết định số 127/QĐ-STNMT hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp cho hộ bà Nguyễn Thị N. Sau đó, các đồng thừa kế của nguyên đơn xin cấp lại quyền sử dụng đất thì phát sinh tranh chấp.

[5] Xét về diện tích tranh chấp thì thấy, theo nguyên đơn chỉ ranh thì phần đất nguyên đơn yêu cầu có tổng diện tích 77,7m2, khi Tòa án tiến hành đo đạc có mời các bị đơn chứng kiến và chỉ ranh nhưng các bị đơn không nhận giấy và cũng không có mặt để chứng kiến việc thẩm định. Tuy nhiên, diện tích theo nguyên đơn chỉ ranh là phần diện tích thực tế hiện nguyên đơn đang quản lý, sử dụng. Đồng thời, xung quanh phần đất này đều có các bức tường nhà làm ranh. Trong diện tích nguyên đơn chỉ ranh có một phần diện tích 16,6m2 theo nguyên đơn đây là diện tích bà Ph cho rằng gia đình bà cho nguyên đơn mượn. Do đó, HĐXX xác định và xem xét diện tích theo yêu cầu của nguyên đơn là 77,7m2, và diện tích tranh chấp với bị đơn bà Bùi Thị Ph là 16,6m2.

[6] Xét yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn về việc công nhận phần đất có diện tích theo đo đạc thực tế là 77,7m2, thuộc thửa số 248, tờ bản đồ số 07, tọa lạc tại khóm A, phường A, thị xã N, tỉnh Sóc Trăng là của bà Nguyễn Thị N để làm thủ tục đăng ký quyền sử dụng đất. Theo nguyên đơn sau khi bà ngoại là bà N chết thì nguyên đơn tiến hành thủ tục đăng ký quyền sử dụng đất nhưng bị đơn bà Ph ngăn cản vì theo bà Ph cho rằng trong phần đất của bà N có phần diện tích trước đây gia đình bà Ph cho bà N mượn để làm chuồng nuôi heo nên không đồng ý ký giáp ranh. Từ đó, nguyên đơn không thực hiện được thủ tục đăng ký quyền sử dụng đất. Xét thấy, theo các tài liệu nguyên đơn cung cấp thể hiện lúc sinh thời bà N có tạo lập được phần đất có tổng diện tích 87m2. Phần đất này, bà N quản lý, sử dụng liên tục và cất nhà ở ổn định không phát sinh tranh chấp. Sau đó, bà N đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng thuộc thửa số 248, tờ bản đồ số 07, tọa lạc tại khóm A, phường A, thị xã N, tỉnh Sóc Trăng. Sau khi bà N chết thì các đồng thừa kế hợp pháp của bà N tiếp tục quản lý, sử dụng. Trong quá trình quản lý, sử dụng gia đình đã để thất lạc quyền sử dụng đất nên đến ngày 15/6/2022 Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Sóc Trăng đã ra Quyết định số 127/QĐ-STNMT để thu hồi hủy bỏ giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp cho bà N. Đồng thời, diện tích theo đo đạc thực tế theo nguyên đơn chỉ ranh cũng chính là phần đất mà bà N trước đây quản lý, sử dụng. Từ đó đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn về việc công nhận phần đất có số đo thực tế là 77,7m2, thuộc thửa thuộc thửa 248, tờ bản đồ 07, toa lạc: khóm A, phường A, thị xã N, tỉnh Sóc Trăng là của bà Nguyễn Thị N chết để lại có cơ sở chấp nhận. Đối với thủ tục đăng ký quyền sử dụng đất đây là thủ tục hành chính. Do đó, sau khi bản án có hiệu lực pháp luật thì các đồng thừa kế theo pháp luật của bà Nguyễn Thị N liên hệ với cơ quan có thẩm quyền để thực hiện thủ tục đăng ký cấp lại quyền sử dụng đất.

[7] Đối với lời trình bày của nguyên đơn cho rằng khi đăng ký quyền sử dụng đất thì bị đơn bà Bùi Thị Ph ngăn cản với lý do có một phần đất trước đây gia đình bà Ph cho bà N mượn. Xét thấy, theo biên bản hòa giải cơ sở ngày 06/01/2023 thì bà Ph cũng trình bày “Trước đây cha bà là ông Bùi Văn Phẩm cho bà Nguyễn Thị N mượn để nuôi heo, chỉ nói miệng không có giấy tờ, cha bà có đi thưa nhưng bà N không trả, trước đây bà có đi làm giấy chứng nhận nhưng ông Lê Văn H ngăn cản nên bà không làm được phần đất đã cho mượn”. Xét thấy, theo biên bản thẩm định ngày 12/12/2023 thì hiện phần đất hiện bà Ph đang quản lý, sử dụng với phần đất nguyên đơn đang quản lý, sử dụng thì hiện bà Ph xây dựng bức tường ngăn cách giữa hai phần đất. Đồng thời, trong quá trình Tòa án thụ lý, giải quyết vụ án bà Ph không có văn bản trình bày ý kiến cũng như cung cấp tài liệu, chứng cứ thể hiện có cho bà N mượn phần đất. Ngoài ra, theo như nhận định tại mục [6] thì phần đất có diện tích theo đo đạc thực tế 77,7m2 trong đó có phần diện tích 16,6m2 tranh chấp với bà Ph là thuộc quyền sử dụng đất của bà N chết để lại. Mặt khác, diện tích trước đây bà N được cấp diện tích 87m2. Tuy nhiên, nay tính luôn diện tích tranh chấp thì phần đất nguyên đơn yêu cầu cũng không đủ diện tích. Do đó, đối với lời trình bày của bà Ph cho rằng mượn là không có cơ sở chấp nhận.

[8] Về chi phí thẩm định và định giá với tổng số tiền là 19.500.000 đồng. Do yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn được chấp nhận nên bị đơn bà Bùi Thị Ph phải chịu theo quy định tại Điều 157 và Điều 165 của Bộ luật tố tụng dân sự.

[9] Về án phí: Do yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn được chấp nhận nên bị đơn bà Bùi Thị Ph chịu án phí dân sự sơ theo qui định tại khoản 2 Điều 26, điểm a khoản 2 Điều 27 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14, ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

[10] Từ những phân tích nêu trên, xét lời đề nghị của Kiểm sát viên là có cơ sở và phù hợp với quy định của pháp luật nên Hội đồng xét xử chấp nhận.