Bản án 16/2024/HS-ST — Hình sự

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Khoảng đầu tháng 4 năm 2017, bà Phan Thị N và con trai là Đặng Văn Q, đi đến chơi nhà ông Hoàng Sỹ T1, trú tại khu B, thị trấn Đ, huyện Đ, tỉnh Lạng Sơn thì gặp bị cáo Lý Xuân Đ, bà Phan Thị N nói chuyện về việc đang muốn xin cho Đặng Văn Q đi học Trường C1 thì bị cáo Lý Xuân Đ nói có thể xin được cho Đặng Văn Q đi học trường Công an, bà Phan Thị N tiếp tục nói do lớp 10 Đặng Văn Q không được giấy khen nên không đủ điều kiện đi học và đưa sổ học bạ của Đặng Văn Q cho bị cáo Lý Xuân Đ xem, sau khi xem xong học bạ bị cáo Lý Xuân Đ bảo có quen người có thể chỉnh sửa được học bạ của Đặng Văn Q để đảm bảo đủ điều kiện đi học. Sau khi nghe bị cáo Lý Xuân Đ nói vậy thì bà Phan Thị N tin tưởng và nhờ bị cáo Lý Xuân Đ việc đi xin cho Đặng Văn Q được học trường Công an, bị cáo Lý Xuân Đ đồng ý và cả hai cho nhau số điện thoại liên lạc. Mấy ngày sau, bị cáo Lý Xuân Đ gọi điện cho bà Phan Thị N nói về việc phải sửa học bạ của Đặng Văn Q mới đủ điều kiện đi học trường Công an với chi phí là 20.000.000 đồng (hai mươi triệu đồng), bà Phan Thị N đồng ý.

Đến sáng ngày 16/04/2017, bị cáo Lý Xuân Đ một mình đi xe mô tô đến nhà bà Phan Thị N. Tại đây, bị cáo Lý Xuân Đ viết giấy biên nhận số tiền 20.000.000 đồng với ông Đặng Văn T và bà Phan Thị N để bị cáo Lý Xuân Đ lo chỉnh sửa học bạ cho Đặng Văn Q đủ điều kiện đi học trường Công an, viết xong Lý Xuân Đ đưa cho bà Phan Thị N giữ giấy nhận tiền, bà Phan Thị N đưa cho bị cáo Lý Xuân Đ số tiền 20.000.000 đồng và sổ học bạ bản chính của Đặng Văn Q, bị cáo Lý Xuân Đ cầm tiền và sổ học bạ đi về. Sau đó bị cáo Lý Xuân Đ tiếp tục gọi điện cho bà Phan Thị N nói xin cho Đặng Văn Q đi học trường Công an với giá 300.000.000 đồng (ba trăm triệu đồng), bà Phan Thị N đồng ý và nói hiện tại gia đình chưa có đủ tiền cần thêm thời gian để đi vay mượn, bị cáo Lý Xuân Đ đồng ý.

Đến sáng ngày 20/4/2017, bà Phan Thị N gọi điện cho bị cáo Lý Xuân Đ nói đã lo đủ tiền, cả hai thống nhất sẽ gặp nhau tại nhà ông Hoàng Sỹ T1 để giao nhận tiền. Đến khoảng 16 giờ cùng ngày, bà Phan Thị N cầm theo số tiền 300.000.000 đồng cùng con trai là Đặng Văn C, đến nhà ông Hoàng Sỹ T1 gặp bị cáo Lý Xuân Đ để đưa tiền cho bị cáo Lý Xuân Đ. Tại nhà ông Hoàng Sỹ T1, bị cáo Lý Xuân Đ viết giấy nhận số tiền 300.000.000 đồng với bà Phan Thị N để xin cho Đặng Văn Q vào học ngành An ninh, giấy nhận tiền có ông Hoàng Sỹ T1 là người chứng kiến ký và điểm chỉ xác nhận, viết xong bị cáo Lý Xuân Đ đưa giấy nhận tiền cho bà Phan Thị N giữ, bà Phan Thị N đưa cho bị cáo Lý Xuân Đ số tiền 300.000.000 đồng.

Đến tháng 6/2018, bị cáo Lý Xuân Đ gọi điện cho bà Phan Thị N yêu cầu bà Phan Thị N đưa thêm 20.000.000 đồng (hai mươi triệu đồng) để mua quà xin đi học trường An ninh cho Đặng Văn Q, bà Phan Thị N đồng ý và thống nhất tiếp tục gặp nhau tại nhà ông Hoàng Sỹ T1 để giao nhận tiền. Đến ngày 29/6/2018, bà Phan Thị N cầm theo số tiền 20.000.000 đồng cùng con gái là Đặng Thị Đ1, đến nhà ông Hoàng Sỹ T1 gặp bị cáo Lý Xuân Đ để đưa tiền, tại nhà ông Hoàng Sỹ T1, bị cáo Lý Xuân Đ viết giấy nhận số tiền 20.000.000đ (hai mươi triệu đồng) với bà Phan Thị N để xin việc cho Đặng Văn Q, giấy nhận tiền có ông Hoàng Sỹ T1 là người chứng kiến ký xác nhận, viết xong bị cáo Lý Xuân Đ đưa giấy nhận tiền cho bà Phan Thị N giữ, còn bà Phan Thị N đưa cho bị cáo Lý Xuân Đ số tiền 20.000.000 đồng.

Sau đó bà Phan Thị N thấy Đặng Văn Q không được gọi đi học trường Công an, bà Phan Thị N đã nhiều lần gọi điện thoại cho bị cáo Lý Xuân Đ hỏi thì bị cáo Lý Xuân Đ bảo phải chờ. Đến đầu năm 2020, bà Phan Thị N vẫn thấy con trai không được đi học trường Công an nên đã gọi điện và trực tiếp nhiều lần đến nhà bị cáo Lý Xuân Đ đòi số tiền 340.000.000 đồng nhưng không được. Ngày 03/9/2020, anh Đặng Văn Q đã viết đơn gửi Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an huyện Đ tố giác bị cáo Lý Xuân Đ có hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Quá trình điều tra, xác minh thấy từ ngày 17/01/2020, bị cáo Lý Xuân Đ bị tai biến mạch máu não phải điều trị tại Trung tâm Y tế huyện Đ, dẫn đến bị hạn chế khả năng nhận thức và điều khiển hành vi do bệnh lý, trong suốt quá trình điều tra xác minh bị cáo Lý Xuân Đ không thể khai báo. Cơ quan điều tra đã tiến hành trưng cầu giám định chữ viết đối với các bản giấy biên nhận tiền của bà Phan Thị N giao nộp, trưng cầu giám định tình trạng sức khỏe, tỷ lệ tổn thương cơ thể do bệnh lý và trưng cầu giám định pháp y tâm thần đối với Lý Xuân Đ.

Tại Kết luận giám định số 368/KLGĐ-PC09 ngày 23/10/2020 của Phòng K Công an tỉnh L kết luận:

Chữ viết, chữ ký mang tên Lý Xuân Đ trên các tài liệu cần giám định ký hiệu A1, A2, A3 (trừ phần chữ viết, chữ ký mang tên Hoàng Sĩ T2 tại mục “Người chứng kiến”) là do cùng một người viết, ký ra.

Chữ viết trên các tài liệu cần giám định ký hiệu A1, A2, A3 (trừ phần chữ viết, chữ ký mang tên Hoàng Sĩ T2 tại mục “Người chứng kiến”) với chữ viết của Lý Xuân Đ trên tài liệu mẫu so sánh ký hiệu M là do cùng một người viết ra.

Tại Bản kết luận giám định pháp y về thương tích số 180/20/TgT ngày 07/12/2020 của V1 – Bộ Y kết luận:

Tình trạng sức khỏe hiện tại của Lý Xuân Đ có ổ nhồi máu cũ thùy trán trái di chứng rối loạn ngôn ngữ kiểu Broca ở thùy trán bán cầu trái. Không liệt. Tỷ lệ tổn thương cơ thể do bệnh lý gây nên là 33% (Ba mươi ba phần trăm).

- Tại Bản kết luận giám định pháp y tâm thần theo trưng cầu số 33/KLGĐ ngày 06/02/2024 của V2 – Bộ Y kết luận:

Trước, trong khi thực hiện hành vi phạm tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản Lý Xuân Đ không có bệnh tâm thần. Đối tượng đủ khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.

Tại thời điểm giám định đối tượng Lý Xuân Đ mắc bệnh mất trí trong bệnh mạch máu, bệnh ở mức độ nhẹ. Theo phân loại bệnh quốc tế lần thứ 10 năm 1992 bệnh có mã số F01. Đối tượng hạn chế khả năng nhận thức và điều khiển hành vi. Cơ quan điều tra tiến hành xác minh tại Trường trung học phổ thông D nội trú tỉnh Lạng Sơn nơi Đặng Văn Q theo học trung học phổ thông, kết quả học lực và hạnh kiểm lớp 10, lớp 11 và lớp 12 của Đặng Văn Q đều không bị chỉnh sửa.

Vật chứng của vụ án: Không có.

Về trách nhiệm dân sự: Quá trình điều tra, ông Đặng Văn T và bà Phan Thị N yêu cầu bị cáo Lý Xuân Đ trả lại số tiền 340.000.000 đồng, bị cáo Lý Xuân Đ chưa bồi thường.

Tại Bản Cáo trạng số 13/CT-VKS-ĐL ngày 14/6/2024 của Viện kiểm sát nhân dân huyện Đình Lập, tỉnh Lạng Sơn đã truy tố bị cáo Lý Xuân Đ, về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản, quy định tại điểm a khoản 3 Điều 174 Bộ luật Hình sự.

Tại phiên tòa, bị cáo Lý Xuân Đ tuy không tự trình bày được nhưng Hội đồng xét xử đưa nội dung bản cáo trạng cho bị cáo tự đọc và đặt câu hỏi bị cáo trả lời bằng cách gật đầu hoặc lắc đầu, sau khi đưa nội dung bản cáo trạng cho bị cáo tự đọc, bị cáo Lý Xuân Đ thừa nhận hành vi phạm tội của mình bằng việc gật đầu như cáo trạng đã truy tố.

Tại phiên tòa bị hại ông Đặng Văn T và bà Phan Thị N yêu cầu bị cáo Lý Xuân Đ trả lại số tiền 340.000.000 đồng, bị cáo Lý Xuân Đ chưa bồi thường.

Người làm chứng Hoàng Sỹ T1 khai được chứng kiến bà Phan Thị N giao tiền cho bị cáo Lý Xuân Đ 02 lần tại nhà ông Hoàng Sỹ T1 và được ký vào giấy biên nhận do bị cáo Lý Xuân Đ viết.

Người làm chứng Đặng Văn C khai được cùng với bà Phan Thị N đến nhà ông Hoàng Sỹ T1 để đưa tiền cho bị cáo Lý Xuân Đ một lần.

Người làm chứng Đặng Thị Đ1 khai được cùng với bà Phan Thị N đến nhà ông Hoàng Sỹ T1 để đưa tiền cho bị cáo Lý Xuân Đ một lần.

Người làm chứng Đặng Văn Q khai biết bố mẹ là ông Đặng Văn T và bà Phan Thị N được đưa cho bị cáo Lý Xuân Đ 03 lần tiền, tổng số tiền là 340.000.000 đồng để sửa học bạ cấp ba và xin đi học Trường H cho anh, nhưng bị cáo nhận tiền xong không làm gì mà chiếm đoạt luôn, năm 2020 anh đã làm đơn tố giác về hành vi lừa đảo của bị cáo Lý Xuân Đ.

Tại phiên tòa, đại diện Viện kiểm sát giữ nguyên Cáo trạng và đề nghị Hội đồng xét xử: Tuyên bố bị cáo Lý Xuân Đ phạm tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”. Áp dụng điểm a khoản 3 Điều 174; điểm p, q, s khoản 1 Điều 51; điểm g khoản 1 Điều 52; các Điều 38, 50 của Bộ luật Hình sự, xử phạt bị cáo Lý Xuân Đ từ 08 đến 09 năm tù thời hạn chấp hành hình phạt tù tính từ ngày đi thi hành án. Không áp dụng hình phạt bổ sung, vì bị cáo Lý Xuân Đ là người cao tuổi, bị khuyết tật nặng, không có tài sản riêng, không có công việc và thu nhập ổn định. Về trách nhiệm dân sự căn cứ các Điều 163, 164, 170, 357, 468 của Bộ luật Dân sự, buộc bị cáo Lý Xuân Đ trả lại số tiền 340.000.000 đồng cho bị hại là ông Đặng Văn T và bà Phan Thị N.Về án phí bị cáo là người cao tuổi, bị khuyết tật nặng, tại phiên tòa bị cáo và người bào chữa có ý kiến đề nghị được miễn án phí nên đề nghị Hội đồng xét xử xem xét miễn toàn bộ án phí cho bị cáo.

Bị cáo, các bị hại không có ý kiến tranh luận.

Người bào chữa cho bị cáo đề nghị Hội đồng xét xử: Áp dụng điểm a khoản 3 Điều 174; điểm p, q, s khoản 1 Điều 51; các Điều 38, 50 của Bộ luật Hình sự, xử phạt bị cáo Lý Xuân Đ mức án khởi điểm theo đề nghị của đại diện Viện kiểm sát.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Tòa án nhận định như sau:

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào điểm a khoản 3 Điều 174; điểm p, q, s khoản 1 Điều 51; điểm g khoản 1 Điều 52; các Điều 38, 50 của Bộ luật Hình sự năm 2015 sửa đổi bổ sung năm 2017;

Căn cứ vào khoản 2 Điều 135; khoản 2 Điều 136; Điều 331; Điều 333 của Bộ luật Tố tụng hình sự.

Căn cứ vào các Điều 163, 164, 170, 357, 468 của Bộ luật Dân sự.

Căn cứ vào điểm đ khoản 1 Điều 12; điểm a, c khoản 1 Điều 23; điểm b khoản 1 và khoản 3 Điều 24; khoản 2 Điều 26 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Uỷ ban ThườngQuốc hội khóa 14.

1. Về tội danh: Tuyên bố bị cáo Lý Xuân Đ phạm tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.

2. Về hình phạt: Xử phạt bị cáo Lý Xuân Đ 08 (tám) năm tù, thời hạn chấp hành hình phạt tù tính từ ngày đi thi hành án.

Không áp dụng hình phạt bổ sung đối với bị cáo Lý Xuân Đ.

3. Về trách nhiệm dân sự: Buộc bị cáo Lý Xuân Đ phải trả lại cho các bị hại Phan Thị N và Đặng Văn T tổng số tiền 340.000.000 (ba trăm bốn mươi triệu đồng).

Kể từ khi người được thi hành án có đơn yêu cầu thi hành án đối với khoản tiền phải thi hành án mà người phải thi hành án chậm thi hành án thì còn phải trả lãi đối với số tiền chậm trả tương ứng với thời gian chậm trả. Lãi suất phát sinh do chậm trả được quy định tại Điều 357, Điều 468 của Bộ luật Dân sự năm 2015, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

4. Về án phí: Bị cáo Lý Xuân Đ được miễn án phí hình sự sơ thẩm và án phí dân sự có giá ngạch.

5. Về quyền kháng cáo: Bị cáo, bị hại có mặt tại phiên tòa có quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày tuyên án.

Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thoả thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7 và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án dân sự được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.