Bản án 16/2023/HS-ST — Hình sự

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Khoảng 07 giờ ngày 01/01/2023, Triệu Văn N và vợ là Đàm Thị Ph đi cắt gỗ keo thuê tại khu rừng “M” của gia đình anh Đàm Văn Q. Khoảng 10 giờ 30 phút cùng ngày, N thấy 01 (một) cá thể động v t đang đ u ở ngọn một cây gỗ keo vừa cắt đổ xuống đất. N bắt và dùng một đoạn dây rừng buộc một chân cá thể động v t rồi sử dụng điện thoại di động nhãn hiệu Oppo A5 chụp ảnh và đăng lên mạng xã hội Facebook cá nhân mang tên “N TRIỆU” với nội dung: “ch a bt con gì” (chưa biết con gì). Qua bình lu n của người khác trên Facebook, N biết cá thể động v t có tên là Cu li.

Khoảng gần 11 giờ cùng ngày, Triệu Văn C sử dụng điện thoại di động nhãn hiệu Oppo truy c p vào Facebook cá nhân mang tên “Triệu C” thì thấy tài khoản Facebook “N TRIỆU" có đăng hình ảnh cá thể động v t với nội dung nêu trên. Tại thời điểm đó, C chưa biết là con gì. Thấy v y, C đã sử dụng ứng dụng Messenger để gọi và nhắn tin với N trao đổi mua cá thể động v t trên về nuôi làm cảnh. Hai bên thống nhất mua bán với giá 400.000 đồng (bốn trăm nghìn đồng). Sau đó, C một mình đi xe mô tô từ xã T đến thôn V, xã M thì gặp N tại đoạn đường bê tông gần nhà N. N cho cá thể Cu li vào trong một chiếc bao tải dứa màu trắng, trên mặt bao có ghi nhiều chữ, trong đó có chữ “THỨC ĂN HỖN HỢP HOÀN CHỈNH DẠNG VIÊN” rồi đưa cho C. Do không mang theo tiền nên C hẹn khi nào gặp nhau ở chợ P, xã T thì C sẽ trả tiền cho N thì N đồng ý. Tiếp đó, C dùng một sợi dây ni lon màu đỏ buộc chân cá thể Cu li lại rồi điều khiển xe mô tô mang về nhà. Sau đó, C lên mạng Internet tìm hiểu thì biết được cá thể động v t mua từ Triệu Văn N có tên gọi là Cu li, thuộc loài động v t nguy cấp, quý, hiếm được pháp lu t Việt Nam và quốc tế ưu tiên bảo vệ, nếu mua bán, nuôi nhốt sẽ vi phạm pháp lu t. Đồng thời, C biết Phòng Cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường Công an tỉnh Lạng Sơn đang đi truy tìm cá thể Cu li này nên vào hồi 18 giờ 20 phút cùng ngày, Triệu Văn C đã đến Công an xã T, huyện Bình Gia tự thú và giao nộp cá thể Cu li cho Phòng Cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường Công an tỉnh Lạng Sơn, kèm theo 01 bao tải dứa, 01 sợi dây ni lon màu đỏ.

Ngày 03/01/2023, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn quyết định trưng cầu giám định cá thể động v t nêu trên. Tại Kết lu n giám định động v t số 02/STTNSV ngày 03/01/2023 của Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh v t - Viện Hàn lâm khoa học và công nghệ Việt Nam kết lu n:

“1. 01 (một) cá thể động vật còn sống là loài Cu li lớn có tên khoa học là Nycticebus bengalensis.

2. Loài Cu li lớn có tên trong Phụ lục 1, Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm đ ợc u tiên ảo v (kèm theo gh đ nh 64/2019/ Đ-CP ngày 16/7/2019 của Chính phủ) và đồng th i có tên trong nhóm IB, Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm (Ban hành kèm theo gh đ nh số 84/2021/NĐ-CP, ngày 22/9/2021 của Chính phủ). Loài Cu li lớn có tên trong Phụ lục I, Danh mục các loài động vật, thực vật hoang dã thuộc Phụ lục Công ớc về uôn án quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp (CITES) ban hành theo Thông áo số 296/TB-CTVN-HTQT ngày 27/11/2019 của Cơ quan quản lý CITES i t am”.

Ngày 04/01/2023, Phòng Cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường Công an tỉnh Lạng Sơn ra quyết định khởi tố vụ án hình sự về tội Vi phạm quy định về bảo vệ động v t nguy cấp, quý, hiếm quy định tại Điều 244 Bộ lu t Hình sự. Ngày 05/01/2023, Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Lạng Sơn ra quyết định chuyển vụ án đến Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an huyện Bình Gia để điều tra theo thẩm quyền.

Đối với 01 (một) chiếc xe mô tô nhãn hiệu Yamaha Janus biển kiểm soát 12B1-162.55 bị can sử dụng để đi mua cá thể Cu li. Quá trình điều tra xác định là tài sản của Triệu Thị B ch T, sinh năm 1998, trú tại thôn P, xã T, huyện B, tỉnh Lạng Sơn, là em gái của Triệu Văn C. Ngày 01/01/2023, C mượn đi nhưng không nói cho T biết mục đ ch sử dụng. Cơ quan điều tra không tiến hành thu giữ chiếc xe trên.

Đối với chiếc điện thoại di động nhãn hiệu Oppo, Triệu Văn C sử dụng để trao đổi mua bán Cu li. Bị cáo khai đã bị hỏng và bán sắt vụn nên Cơ quan điều tra không thu giữ được.

Tại Cáo trạng số: 11/CT-VKS-BG ngày 18/4/2023 của Viện kiểm sát nhân dân huyện Bình Gia, tỉnh Lạng Sơn đã truy tố các bị cáo Triệu Văn N và Triệu Văn C về tội "Vi phạm quy định về bảo vệ động v t nguy cấp, quý, hiếm" quy định tại khoản 1 Điều 244 Bộ lu t Hình sự.

Tại phiên tòa đại diện Viện kiểm sát giữ quyền công tố và lu n tội đề nghị Hội đồng xét xử: Áp dụng điểm a khoản 1 Điều 244; Điều 17; Điều 50, điểm s khoản 1, khoản 2 Điều 51, Điều 58, Điều 65 Bộ lu t Hình sự đề nghị xử phạt đối với bị cáo Triệu Văn N từ 15 (mười lăm) tháng đến 18 (mười tám) tháng tù, cho hưởng án treo, thời gian thử thách theo lu t định. Áp dụng điểm a khoản 1 Điều 244; Điều 17; Điều 50, điểm r, s khoản 1, khoản 2 Điều 51, Điều 58, Điều 65 Bộ lu t Hình sự đề nghị xử phạt đối với bị cáo Triệu Văn C từ 12 (mười hai) tháng đến 15 (mười lăm) tháng tù, cho hưởng án treo, thời gian thử thách theo lu t định. Không áp dụng hình phạt bổ sung đối với các bị cáo.

Xử lý v t chứng: Áp dụng điểm a khoản 1 Điều 47 Bộ lu t Hình sự, điểm a, c khoản 2 Điều 106 Bộ lu t Tố tụng Hình sự đề nghị tịch thu nộp ngân sách Nhà nước: 01 (một) điện thoại di động nhãn hiệu Oppo A5, kiểu máy CPH1931, màu đen, Imei1: 862208042918991; Imei2: 862208042918983 của Triệu Văn N. Tịch thu tiêu hủy: 01 (một) bao tải dứa màu trắng trên mặt bao ghi nhiều chữ, trong đó có chữ “THỨC ĂN HỖN HỢP HOÀN CHỈNH DẠNG VIÊN”; 01 (một) sợi dây ni lon, màu đỏ, dài 01m.

Về án ph : Các bị cáo phải chịu án ph hình sự sơ thẩm theo quy định của pháp lu t.

Lu t sư trợ giúp pháp lý bào chữa cho bị cáo Triệu Văn C có ý kiến: Về điều lu t và mức hình phạt mà Viện kiểm sát đề nghị, lu t sư không có ý kiến gì. Đối với bị cáo Triệu Văn C là người nông dân lương thiện, quá trình điều tra, truy tố, xét xử bị cáo luôn tỏ ra ăn năn hối cải, bị cáo sinh sống tại xã vùng sâu, vùng xa, vùng kinh tế đặc biệt khó khăn, do v y đề nghị Hội đồng xét xử xem xét mức án nhẹ nhất cho bị cáo.

Các bị cáo không có ý kiến gì tranh lu n với lời lu n tội của Kiểm sát viên và xin Hội đồng xét xử xem xét để giảm nhẹ hình phạt cho các bị cáo.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nh n định như sau:

[7 Về t nh chất của đồng phạm, t nh chất và mức độ tham gia phạm tội của từng đồng phạm: Các bị cáo phạm tội đồng phạm nhưng là đồng phạm giản đơn. Bị cáo Triệu Văn N là người phát hiện và trực tiếp thực hiện hành vi bắt, bán cá thể Cu li lớn nên có vai trò ch nh trong vụ án. Bị cáo Triệu Văn C là người thực hiện hành vi mua cá thể Cu li lớn với bị cáo Triệu Văn N nhưng đã tự thú và giao nộp cá thể Cu li lớn cho cơ quan chức năng nên có vai trò thấp hơn bị cáo Triệu Văn N. Do đó, bị cáo Triệu Văn N phải chịu trách nhiệm hình sự cao hơn so với bị cáo Triệu Văn C.

[13 Về đề nghị của Lu t sư trợ giúp pháp lý bào chữa cho bị cáo: Quan điểm đề nghị của Lu t sư tại phiên toà cơ bản phù hợp với nh n định của Hội đồng xét xử và quy định của pháp lu t nên được chấp nh n.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào điểm a khoản 1 Điều 244; khoản 1 Điều 17; Điều 50; điểm s khoản 1, khoản 2 Điều 51; Điều 58; khoản 1, 2, 5 Điều 65 Bộ lu t Hình sự; Nghị quyết số 02/2018/NQ-HĐTP ngày 15/5/2018 và Nghị quyết số 01/2022/NQ-HĐTP ngày 15/4/2022, sửa đổi bổ sung một số điều của Nghị quyết số 02/2018/NQ-HĐTP ngày 15/5/2018 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng Điều 65 của Bộ lu t hình sự về án treo đối với bị cáo Triệu Văn N;

Căn cứ vào điểm a khoản 1 Điều 244; khoản 1 Điều 17; Điều 50; điểm r, s khoản 1, khoản 2 Điều 51; Điều 58; khoản 1, 2, 5 Điều 65 Bộ lu t Hình sự; Nghị quyết số 02/2018/NQ-HĐTP ngày 15/5/2018 và Nghị quyết số 01/2022/NQ-HĐTP ngày 15/4/2022, sửa đổi bổ sung một số điều của Nghị quyết số 02/2018/NQ-HĐTP ngày 15/5/2018 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng Điều 65 của Bộ lu t hình sự về án treo đối với bị cáo Triệu Văn C;

Căn cứ điểm a khoản 1 Điều 47 Bộ lu t Hình sự; điểm a, c khoản 2 Điều 106; khoản 2 Điều 136 Bộ lu t Tố tụng hình sự; điểm a khoản 1 Điều 3, khoản 1 Điều 21, điểm a khoản 1 Điều 23 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Quốc hội quy định về án ph , lệ ph Toà án;

1. ề tội danh: Tuyên bố các bị cáo Triệu Văn N và Triệu Văn C phạm tội “ i ph m quy đ nh về ảo động vật nguy cấp, quý, hiếm”.

2. ề hình ph t:

- Xử phạt bị cáo Triệu Văn N 15 (mười lăm) tháng tù, cho hưởng án treo. Thời gian thử thách là 30 (ba mươi) tháng, t nh từ ngày tuyên án sơ thẩm ngày 31/5/2023.

Giao bị cáo Triệu Văn N cho y ban nhân dân xã M, huyện B, tỉnh Lạng Sơn giám sát, giáo dục trong thời gian thử thách.

- Xử phạt bị cáo Triệu Văn C 12 (mười hai) tháng tù, cho hưởng án treo. Thời gian thử thách là 24 (hai mươi tư) tháng, t nh từ ngày tuyên án sơ thẩm ngày 31/5/2023.

Giao bị cáo Triệu Văn C cho y ban nhân dân xã Thiện Thu t, huyện B, tỉnh Lạng Sơn giám sát, giáo dục trong thời gian thử thách.

Trong thời gian thử thách, người được hưởng án treo cố ý vi phạm nghĩa vụ theo quy định của Lu t Thi hành án hình sự 02 lần trở lên thì Tòa án có thể quyết định buộc người được hưởng án treo phải chấp hành hình phạt tù của bản án đã cho hưởng án treo. Trường hợp người được cho hưởng án treo thay đổi nơi cư trú thì được thực hiện theo quy định tại khoản 3 Điều 92 của Lu t Thi hành án hình sự năm 2019.

3. ề hình ph t sung: Miễn hình phạt bổ sung cho các bị cáo.

4. ề xử lý vật ch ng:

- Tịch thu tiêu hủy 01 (một) bao tải dứa màu trắng trên mặt bao ghi nhiều chữ, trong đó có chữ “THỨC ĂN HỖN HỢP HOÀN CHỈNH DẠNG VIÊN”; 01 (một) sợi dây ni lon, màu đỏ, dài 01m.

- Tịch thu sung ngân sách Nhà nước 01 (một) điện thoại di động nhãn hiệu Oppo A5, kiểu máy CPH1931, màu đen, Imei1: 862208042918991; Imei2: 862208042918983 của Triệu Văn N. Tình trạng cũ, đã qua sử dụng.

(Các v t chứng trên hiện đang lưu giữ tại Chi cục Thi hành án dân sự huyện Bình Gia, tỉnh Lạng Sơn theo biên bản giao nh n v t chứng ngày 18/4/2023).

- Xác nh n Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an huyện Bình Gia, tỉnh Lạng Sơn đã giao 01 (một) cá thể Cu li lớn cho Trung tâm cứu hộ, bảo tồn và phát triển sinh v t Vườn Quốc gia Cúc Phương quản lý theo quy định.

5. ề án phí: Buộc các bị cáo Triệu Văn N và Triệu Văn C mỗi bị cáo phải chịu 200.000đ (hai trăm nghìn đồng) tiền án ph hình sự sơ thẩm nộp ngân sách Nhà nước.

6. Quyền kháng cáo: Bị cáo, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có mặt có quyền kháng cáo trong hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án./.