Bản án 152/2026/QĐST-VDS — Các yêu cầu khác về dân sự

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên họp, Tòa án nhân dân Khu vực 11 - Ninh Bình nhận định:

- Về thẩm quyền giải quyết việc dân sự: Xét đơn yêu cầu của ông Trần Văn H yêu cầu Tòa án nhân dân Khu vực 11 - Ninh Bình tuyên bố bà Trần Thị L là đã chết. Người bị yêu cầu tuyên bố là đã chết có nơi cư trú cuối cùng trước khi bỏ đi xã N, tỉnh Ninh Bình do đó căn cứ quy định tại khoản 4 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm b khoản 2 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự, đây là yêu cầu về dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân Khu vực 11

- Ninh Bình.

- Về quyền yêu cầu tuyên bố một người là đã chết: ông Trần Văn H là em trai ruột của bà Trần Thị L nên có quyền yêu cầu tuyên bố một người là đã chết theo quy định tại Điều 391 Bộ luật Tố tụng dân sự.

- Về thủ tục mở phiên họp vắng mặt người yêu cầu: Tòa án đã tống đạt Quyết định mở phiên họp và triệu tập ông Trần Văn H là người yêu cầu giải quyết việc dân sự tham gia phiên họp nhưng ông H vắng mặt và có đơn đề nghị giải quyết vắng mặt. Xét thấy ông H đã có bản khai đầy đủ, việc ông H vắng mặt không ảnh hưởng đến giải quyết việc dân sự, do đó quyết định tiến hành mở phiên họp vắng mặt ông H theo quy định tại khoản 2 Điều 367 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Xét yêu cầu tuyên bố bà Trần Thị L là đã chết thấy;

Bà Trần Thị L sinh năm 1963 nơi đăng ký hộ khẩu thường trú cuối cùng: Xóm S, xã N, tỉnh Ninh Bình bỏ đi khỏi địa phương từ năm 1993, khi đi không thông báo cho người thân trong gia đình cũng như chính quyền địa phương. Chính quyền Ủy ban nhân dân xã N, huyện N, tỉnh Nam Định (nay là xã N, tỉnh Ninh Bình) là nơi cư trú cuối cùng của bà Trần Thị L cũng xác nhận bà L bỏ đi biệt tích đến nay không có tin tức gì. Sau khi thụ lý giải quyết việc dân sự, Tòa án nhân dân Khu vực 11 - Ninh Bình đã ra thông báo tìm kiếm bà Trần Thị L trên B tìm kiếm bà L. Nay đã hết thời hạn 04 tháng kể từ ngày đăng, phát thông báo đầu tiên bà Trần Thị L vẫn không có mặt tại gia đình và địa phương. Tòa án vẫn không nhận được tin tức gì về bà Trần Thị L. Như vậy là có cơ sở chấp nhận không có tin tức gì về bà Trần Thị L năm 1993. Vì vậy, có căn cứ để Tòa án chấp nhận yêu cầu của ông Trần Văn H về việc tuyên bố một người đã chết đối với bà Trần Thị L.

Theo quy định tại điểm d, khoản 1 Điều 71 Bộ luật Dân sự thì người có quyền, lợi ích liên quan có thể yêu cầu Tòa án ra Quyết định tuyên bố một người là đã chết trong trường hợp sau đây: “Biệt tích 05 năm liền trở lên và không có tin tức xác thực là còn sống; thời hạn này được tính theo quy định tại khoản 1 Điều 68 Bộ luật này” Theo quy định tại khoản 1 Điều 68 Bộ luật dân sự “…nếu không xác định được ngày, tháng có tin tức cuối cùng thì thời hạn này được tính từ ngày đầu tiên của năm tiếp theo năm có tin tức cuối cùng” Từ những căn cứ nêu trên xác định năm có tin tức cuối cùng của bà L năm 1993. Ngày ông Trần Văn H làm đơn yêu cầu tuyên bố một người là đã chết là ngày 15/11/2025, như vậy tính đến thời điểm nộp đơn yêu cầu thì bà L đã biệt tích được trên 05 năm. Do đó, có cơ sở tuyên bố bà Trần Thị L là đã chết theo quy định tại d khoản 1 điều 71, khoản 1 Điều 68 Bộ luật Dân sự. Ngày chết của bà Trần Thị L là ngày 02/01/1999.

Về hậu quả pháp lý của việc tuyên bố một người là đã chết theo quy định tại Điều 72 Bộ luật Dân sự

QUYẾT ĐỊNH:

- Căn cứ khoản 4 Điều 27, Điều 35, điểm b khoản 2 Điều 39, khoản 4 điều 143; Các Điều 369, 370, 371, 372; 391 và Điều 393 của Bộ luật Tố tụng dân sự;

- Căn cứ khoản 1 Điều 68, điểm d khoản 1 Điều 71, Điều 72 của Bộ luật Dân sự;

- Căn cứ Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án;

Chấp nhận yêu cầu giải quyết việc dân sự của Ông Trần Văn H: Tuyên bố bà Trần Thị L, sinh năm 1963, nơi cư trú cuối cùng trước khi biệt tích tại: Xóm S, xã N, tỉnh Ninh Bình là người đã chết.

Ngày chết của bà Trần Thị L được xác định là ngày 02 tháng 01 năm 1999.

Khi quyết định của Toà án tuyên bố bà Trần Thị L đã chết có hiệu lực pháp luật thì quan hệ về hôn nhân, gia đình và các quan hệ nhân thân khác của bà Trần Thị L được giải quyết như đối với một người đã chết. Quan hệ tài sản của bà Trần Thị L được giải quyết như đối với một người đã chết, tài sản của bà Trần Thị L được giải quyết theo quy định của pháp luật về thừa kế.

2. Lệ phí dân sự sơ thẩm ông Trần Văn H phải nộp lệ phí dân sự sơ thẩm là 300.000 đồng, nhưng được trừ vào số tiền tạm ứng lệ phí dân sự sơ thẩm ông H đã nộp theo biên lai số 0003451 ngày 08/12/2025 tại Thi hành án dân sự Khu vực 11 tỉnh Ninh Bình. Ông H đã nộp đủ lệ phí dân sự sơ thẩm.

3. Quyền kháng cáo, kháng nghị: Ông Trần Văn H có quyền kháng cáo quyết định trong thời hạn 10 ngày kể từ nhận được quyết định giải quyết việc dân sự hoặc kể từ ngày quyết định đó được thông báo, niêm yết. Viện kiểm sát nhân dân cùng cấp có quyền kháng nghị quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 ngày, Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp có quyền kháng nghị trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định.

Trong trường hợp Quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật thi hành án dân sự thì người phải thi hành án có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6; 7; 7a và 9 Luật thi hành án dân sự. Thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành dân sự.

THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN HỌP