Bản án 152/2023/DSPT — Đòi bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng về tài sản

NỘI DUNG VỤ ÁN:

*/Theo đơn khởi kiện và tại các bản lời khai nguyên đơn bà Vũ Thị Tuyết V trình bày: Ngày 25/9/2021, bà Vân nhận được bưu phẩm ký hiệu EJ794673095VN, bên trong là văn bản số 468/CSĐT-ĐTTH ngày 05/8/2021 của Cơ quan cảnh sát điều tra Công an TP.Bà Rịa gửi cho bà Vân. Trên bì thư ghi ngày phát đi là ngày 06/8/2021 đến ngày 25/9/2021 mới phát giao cho bà Vân là chậm 49 ngày.

Văn bản 468 là văn bản tố tụng hình sự liên quan đến quyền lợi của bà Vân vì bà Vân là người bị hại trong vụ án hình sự xảy ra ngày 30/01/2017.

Nội dung văn bản số 468 của Cơ quan Công an là đề nghị bà Vân đến làm việc để có căn cứ khởi tố vụ án hình sự, truy cứu trách nhiệm của người có hành vi vi phạm pháp luật. Theo bà Vân, văn bản 468, có nội dung không đúng sự việc. Vì vậy, bà Vân cần khiếu nại văn bản 468 theo Bộ luật tố tụng hình sự , nhưng vì sự chậm trễ của Bưu điện đã làm mất quyền khiếu nại của bà Vân.

Nên bà Vân khởi kiện yêu cầu Bưu điện bồi thường Thiệt hại do chậm trễ làm bà mất quyền khiếu nại là 1.500.000.000đ và tổn thất về tinh thần là 50.000.000đ vì làm cho bà Vân bất ổn, mất ăn mất ngủ trong thời gian dài.

+Đối với Công An R gửi văn bản 468 cho bà Vân thông qua Bưu điện nhưng lại thiếu trách nhiệm không kiểm tra, giám sát việc Bưu điện chuyển phát thư cho bà Vân, làm mất quyền khiếu nại của bà Vân đối với văn bản 468 nên Công An R phải bồi thường cho bà Vân số tiền 200.000.000đồng.

*/ Tại các bản khai bị đơn Tổng Công ty Bưu điện trình bày:

Vào lúc 11giờ 14 phút ngày 06/8/2021, Bưu điện thành phố Bà Rịa có tiếp nhận 01 bưu phẩm gửi số hiệu EJ794673095VN của người gửi là Công An R cho người nhận là bà Vũ Thị Tuyết V; Đến 17 giờ cùng ngày, bộ phận chấp nhận đã làm thủ tục phát hành và giao cho bộ phận giao phát để phát cho người nhận.

Ngày 08/8/2021, Bưu điện đã giao cho bưu tá là ông Bùi Văn Ân giao phát. Trong thời gian này, toàn bộ địa bàn thành phố Bà Rịa giãn cách xã hội phòng chống dịch bệnh Covid 19, các tuyến đường kiểm soát rất chặt chẽ, phong tỏa, chốt chặn…

Mặt khác, Bưu tá Bùi Văn Ân tuổi cao, có nhiều bệnh nền sợ nhiễm covid nên đã nghỉ việc đột xuất, sau đó đã chuyển phát cho bà Vân vào ngày 25/9/2021. Bưu điện Bà Rịa nhận sai sót trong việc chậm trễ giao bưu phẩm cho bà Vân và mong bà Vân thông cảm vì đây là sự việc bất khả kháng và không mong muốn.

Nay bà Vân khởi kiện thì Bưu điện không đồng ý vì Bưu điện Bà Rịa không có trách nhiệm bồi thường trong các trường hợp bất khả kháng, cụ thể vì giản cách xã hội do covid 19 và không làm mất quyền khiếu nại của bà Vân.

Tuy nhiên, trong sự việc lần này, Bưu điện Bà Rịa nhận thấy đã có sai sót trong việc chậm chuyển phát bưu phẩm cho bà Vân, nên tự nguyện hỗ trợ cho bà Vân số tiền 10.000.000đ (mười triệu đồng).

*/ Tại các bản khai bị đơn Công An R trình bày:

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công An R có tiếp nhận đơn tố giác tội phạm của bà Vũ Thị Tuyết V đối với ông Trần Minh Nhựt. Đã nhiều lần mời bà Vân đến làm việc và hướng dẫn bà Vân làm đơn khởi tố vụ án.

Ngày 06/8/2021, Công An R có gửi Văn bản 468 cho bà Vân bằng hình thức gửi thư bảo đảm thông qua Bưu điện thành phố Bà Rịa.

Trước đó, Cơ quan Công An R đã nhiều lần gửi các văn bản 73/CSĐT, 353/CSĐT cho bà Vân, mời bà Vân đến Cơ quan điều tra Công An R để làm rõ yêu cầu khởi tố của bà Vân,

Riêng văn bản 468 có ghi thêm nội dung là thông báo cho bà Vân biết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự đối với người phạm tội theo đơn tố giác của bà Vân sẽ hết vào ngày 31/01/2022.

Nhưng văn bản 468 không ấn định thời gian làm việc cụ thể đối với bà Vân mà bà Vân có thể đến cơ quan Cảnh sát điều tra Công An R để làm việc vào bất cứ lúc nào vì cơ quan có cán bộ trực 24/24, nhằm tạo điều kiện cho bà Vân trong thời gian toàn địa bàn tỉnh đang thực hiện giãn cách dịch bệnh theo Chỉ thị 16 cũng là để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của bà Vân.

Tại các buổi làm việc thì cơ quan điều tra nhiều lần giải thích cho bà Vân biết quyền và nghĩa vụ của người tố giác và có ghi rõ trong các biên bản làm việc. Nếu ngay sau khi bà Vân nhận được văn bản 468 mà bà Vân đến Cơ quan điều tra làm việc và có đơn yêu cầu khởi tố hoặc đơn khiếu nại thì Cơ quan điều tra vẫn tiếp nhận giải quyết theo đúng quy định pháp luật; Vì bà Vân nhận văn bản 468 vẫn còn trong thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự. Tuy nhiên bà Vân không đến làm việc và Công an Bà Rịa cũng không nhận được bất cứ đơn khiếu nại nào của bà Vân đối với văn bản 468.

Cơ quan công an không phải có trách nhiệm giám sát việc nhận, phát văn bản 468 của bưu điện, mà bưu điện phải có trách nhiệm thông báo kết quả giao nhận văn bản 468 cho Cơ quan công an được biết bằng phiếu giao nhận gửi cho Công an.

Công an TP.Bà Rịa không đồng ý với yêu cầu khởi kiện của bà Vân vì không có căn cứ, Cơ quan Công an không có lỗi trong việc Bưu điện chậm chuyển phát.

+Tại bản án dân sự sơ thẩm số 51/2022/DS-ST ngày 28/10/2022 của Tòa án nhân dân thành phố Bà Rịa; Đã áp dụng các quy định của pháp luật. Tuyên xử:

. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn về việc buộc Tổng công ty BĐ bồi thường thiệt hại số tiền 1.500.000.000đ (một tỷ năm trăm triệu đồng) do mất quyền khiếu nại trong tố tụng hình sự và bồi thường tổn thất tinh thần số tiền 50.000.000đ (năm mười triệu đồng)

.Đình chỉ một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn về việc buộc Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP. Bà Rịa bồi thường 200 triệu đồng (hai trăm triệu).

.Ghi nhận sự tự nguyện của Tổng công ty BĐ hỗ trợ cho bà Vũ Thị Tuyết V số tiền 10.000.000đ (mười triệu đồng).

Ngoài ra bản án sơ thẩm còn tuyên về án phí và quyền kháng cáo của đương sự theo quy định pháp luật.

*/Ngày 22/11/2022 nguyên đơn bà Vũ Thị Tuyết V kháng cáo bản án sơ thẩm, với nội dung: Yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm xét xử: Hủy bản án sơ thẩm, vì xét xử không khách quan, không bảo vệ quyền lợi cho bà Vân.

*/Tại phiên tòa phúc thẩm:

Một số đương sự vắng mặt Tòa án đã tống đạt Quyết định đưa vụ án ra xét xử và giấy triệu tập tham gia phiên tòa hợp lệ, Căn cứ Điều 296 Bộ luật tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vụ án.

Nguyên đơn vẫn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện và giữ nguyên yêu cầu kháng cáo. Các bên đương sự không thỏa thuận được việc giải quyết vụ án và không cung cấp tài liệu, chứng cứ mới.

*/Kiểm sát viên phát biểu ý kiến:

Về tố tụng: Hội đồng xét xử và đương sự đã thực hiện đúng trình tự thủ tục mà Bộ luật tố tụng dân sự quy định.

Về nội dung: Căn cứ các tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ vụ án và xét xử công khai tại phiên tòa nhận thấy: Yêu cầu khởi kiện của bà Vũ Thị Tuyết V là không có căn cứ, không có tài liệu chứng cứ chứng minh cho yêu cầu khởi kiện của mình. Căn cứ Khoản 1 Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự; Đề nghị Hội đồng xét xử: Bác kháng cáo, giữ nguyên bản án sơ thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên toà, kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[2.] Xét nội dung kháng cáo; Hội đồng xét xử thấy:

Công An R là cơ quan tiến hành tố tụng nên việc xem xét giải quyết việc bồi thường thiệt hại phải căn cứ vào Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước theo quy định tại Điều 7, 9, 11 Luật Trách nhiệm Bồi thường của Nhà Nước quy định: (Phải có bản án, quyết định của Tòa án hoặc quyết định của cơ quan có thẩm quyền xác định hành vi của người thi hành công vụ đã gây thiệt hại về vật chất, tinh thần cho người yêu cầu bồi thường)

Căn cứ Khoản 5 Điều 189 Bộ luật tố tụng dân sự, quy định: Kèm theo đơn khởi kiện là tài liệu chứng cứ chứng minh quyền lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm: (Bà Vân đi khởi kiện nhưng không có tài liệu chứng cứ chứng minh quyền lợi và ích hợp pháp của mình bị xâm phạm). Căn cứ quy định của pháp luật nêu trên thì Đơn khởi kiện của bà Vân về yêu cầu này chưa đủ điều kiện khởi kiện theo quy định tại Điều 7, 9, 11 Luật Trách nhiệm Bồi thường của Nhà Nước.

Điểm g khoản 1 Điều 217 Bộ luật tố tụng dân sự, quy định: Đình chỉ giải quyết vụ án, khi chưa đủ điều kiện khởi kiện. Do đó Tòa án cấp sơ thẩm đình chỉ yêu cầu khởi kiện này của bà Vân là phù hợp với quy định của pháp luật.

Bà Vân nhận bưu phẩm là ngày 25/9/2021 trong bưu phẩm có văn bản 468

Nội dung văn bản 468 có ghi thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự đối với người phạm tội theo đơn tố giác của bà Vân sẽ hết vào ngày 31/01/2022 và yêu cầu bà Vân đến cơ quan Công an làm việc .

Như vậy khi bà Vân nhận được văn bản 468 thì còn hơn 4 tháng nữa mới hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự đối với người phạm tội theo đơn tố giác của bà Vân; Nhưng bà Vân không đến làm việc theo yêu cầu của cơ quan Công an.

Ngày 25/9/2021 bà Vân nhận văn bản 468 mà bưu điện giao thì Thời hiệu để bà Vân khiếu nại đối với Văn bản 468 là 15 ngày kể từ ngày nhận được văn bản 468 thì ngày 10/10/2021 mới hết hạn, nên bà Vân nhận văn bản 468 vẫn còn thời hiệu.

Pháp luật quy định tại Điều 417 Bộ luật tố tụng hình sự: Thời gian hết thời hiệu khiếu nại là ngày 15 ngày kể từ ngày nhận được văn bản hay hành vi tố tụng mà người đó cho rằng có vi phạm pháp luật; Trường hợp có lý do bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan …thì không tính thời hiệu.

Theo văn bản 468 của cơ quan Công an thông báo: Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự đối với người phạm tội theo đơn tố giác của bà Vân sẽ hết vào ngày 31/01/2022.

Theo quy định của pháp luật nêu trên, thì bà Vân không bị chậm hoặc mất quyền khiếu nại và đây là trường hợp trong thời gian do dịch bệnh giãn cách xã hội theo chỉ thị 16 của Chính phủ là trường hợp bất khả kháng nên không tính thời hiệu. Do đó, không có căn cứ để buộc Bưu điện phải bồi thường thiệt hại cho bà Vân.

Tuy nhiên, Bưu điện tự nguyện đồng ý hỗ trợ cho bà Vân số tiền 10.000.000 đồng, nên Tòa án cấp sơ thẩm ghi nhận là đúng theo quy định của pháp luật.

Bà Vũ Thị Tuyết V phải chịu án phí dân sự sơ thẩm có giá ngạch là 58.000.000đ (năm mươi tám triệu đồng), nhưng được trừ vào số tiền tạm ứng án phí đã nộp là 29.250.000đ (hai mươi chín triệu, hai trăm năm mươi ngàn đồng) theo Biên lai thu tiền tạm ứng án phí số 4257 ngày 20/01/2021 và 5.000.000đ (năm triệu đồng) theo Biên lai thu số 0004715 ngày 15/8/2021 của Chi cục Thi hành án Dân sự thành phố Bà Rịa. Bà Vân còn phải nộp số tiền 23.750.000đ (hai mươi ba triệu, bảy trăm năm mươi ngàn đồng).

Án phí phúc thẩm 300.000 đồng; Do kháng cáo không được Tòa án chấp nhận nên nguyên đơn bà Vân phải chịu.

Từ những phân tích và nhận định trên, Hội đồng xét xử có đủ căn cứ kết luận: Không chấp nhận kháng cáo và giữ nguyên bản án sơ thẩm.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 1 Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự; Không chấp nhận kháng cáo của bà Vũ Thị Tuyết V. Giữ nguyên bản án dân sự sơ thẩm số 51/2022/DS-ST ngày 28/10/2022 của Tòa án nhân dân thành phố Bà Rịa, như sau:

Áp dụng: Khoản 3, Điều 26; điểm a Khoản 1 Điều 35; điểm a Khoản 1 Điều 39; Điều 157, 165, điểm g khoản 1 Điều 217, 228, 296 Bộ luật Tố tụng Dân sự; Điều 584; 590; 592 Bộ luật Dân sự; Điều 7 Luật Trách nhiệm Bồi thường cuả Nhà Nước. Điều 26, 27, 29 Nghị quyết số 326/UBTVQH ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về án phí, lệ phí Tòa án.

Tuyên xử:

1. Đình chỉ yêu cầu khởi kiện của bà Vũ Thị Tuyết V về việc buộc Cơ quan Cảnh sát điều tra Công An R bồi thường 200.000.000 đồng.

2.Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Vũ Thị Tuyết V về việc buộc Tổng công ty BĐ (Bưu điện thành phố Bà Rịa) bồi thường thiệt hại số tiền 1.500.000.000 đồng do mất quyền khiếu nại trong tố tụng hình sự và bồi thường tổn thất tinh thần số tiền 50.000.000 đồng.

3.Ghi nhận sự tự nguyện của Tổng công ty BĐ (Bưu điện thành phố Bà Rịa) hỗ trợ cho bà Vũ Thị Tuyết V số tiền 10.000.000 đồng (mười triệu đồng).

4. Án phí dân sự sơ thẩm:

Bà Vũ Thị Tuyết V phải chịu án phí dân sự sơ thẩm có giá ngạch là 58.000.000đ (năm mươi tám triệu đồng), nhưng được trừ vào số tiền tạm ứng án phí đã nộp là 29.250.000 đồng theo Biên lai thu tiền tạm ứng án phí số 4257 ngày 20/01/2021 và 5.000.000 đồng theo Biên lai thu số 0004715 ngày 15/8/2021 của Chi cục Thi hành án Dân sự thành phố Bà Rịa. Bà Vân còn phải nộp số tiền 23.750.000 đồng (hai mươi ba triệu, bảy trăm năm mươi ngàn đồng).

5.Về án phí dân sự phúc thẩm:

Bà Vân phải chịu 300.000 đồng nhưng được trừ vào số tiền tạm ứng án phí đã nộp 300.000 đồng theo Biên lai thu tiền tạm ứng án phí số 0005294 ngày 28/4/2023 của Chi cục Thi hành án Dân sự thành phố Bà Rịa. Bà Vân đã nộp đủ.

Kể từ ngày người được thi hành án có đơn yêu cầu thi hành nếu bên phải thi hành án chậm trả tiền thì còn phải chịu tiền lãi theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 Bộ luật dân sự, tương ứng với số tiền và thời gian chậm thi hành án.

Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7, 7a, 7b và Điều 9 luật Thi hành án dân sự. Thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự.

6.Bản án có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án, ngày 6/9/2023.

TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM