Bản án 146/2019/HS-ST — Hình sự

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau: Công ty cổ phần sách giáo khoa và thiết bị trường học Bắc Giang là Công ty có 54% vốn nhà nước, trụ sở tại: Số 50, đường Nguyễn Thị Lưu, phường Ngô Quyền, thành phố Bắc Giang, tỉnh Bắc giang. Ngày 27/3/2003, Hoàng Anh Vân, sinh năm 1975, trú tại: số nhà 01, ngõ 164, đường Xương Giang, thành phố Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang, kí hợp đồng lao động với Công ty sách và thiết bị trường học Bắc Giang, làm nhân viên phục vụ tại công ty. Ngày 31/7/2010, giám đốc công ty là ông Bùi Hồng Vân đã ký quyết định điều động và phân công công tác cán bộ số 37, điều động Hoàng Anh Vân công tác tại phòng Kế toán và tài vụ của công ty, đảm nhận công việc thủ quỹ, văn thư kể từ ngày 01/8/2010. Vân được giao nhiệm vụ quản lý việc thu, chi quỹ tiền mặt của Công ty. Vân khai do đầu năm 2017, Vân vay lãi của một số người ngoài xã hội để chi tiêu cá nhân và mua lô tô, xổ số dẫn đến không có khả năng chi trả; vì vậy, trong thời gian quý 3 năm 2018 (từ tháng 7/2018 đến tháng 9/2018) Vân đã tự ý lấy tiền mặt của công ty do mình được giao nhiệm vụ quản lý để trả nợ cá nhân, việc rút quỹ tiền mặt được Vân thực hiện nhiều lần, cụ thể các lần lấy số tiền bao nhiêu thì Vân không nhớ được. Đầu tháng 10 năm 2018, ông Trần Trung Nghĩa - kế toán trưởng Công ty tiến hành kiểm kê quỹ tiền mặt, yêu cầu Hoàng Anh Vân đem tiền mặt vào gửi tại tài khoản ngân hàng của Công ty theo quy định của Công ty, nhưng do Vân đã sử dụng hết số quỹ tiền mặt của công ty nên không thực hiện. Vì thế việc Vân rút quỹ tiền mặt để sử dụng cá nhân bị Công ty phát hiện. Giám đốc công ty là ông Bùi Hồng Vân, đã chỉ đạo kế toán trưởng rà soát các khoản thu, chi tiền mặt để xác định số tiền Hoàng Anh Vân đã chiếm đoạt của công ty. Sau khi rà soát thực tế các khoản thu, chi tiền mặt và kiểm kê quỹ tiền mặt quý 3/2018 và tháng 10/2018, Công ty phát hiện Hoàng Anh Vân đã có hành vi chiếm đoạt tổng số tiền là 404.086.644 đồng. Hoàng Anh Vân được trực tiếp tham gia kiểm kê quỹ tiền mặt và có ký vào bản kiểm kê quỹ tiền mặt quý 3 năm 2018 xác nhận quỹ tiền mặt thiếu 317.081.594 đồng, bản kiểm kê quỹ tiền mặt lũy kế tháng 10 năm 2018 xác nhận quỹ tiền mặt thiếu tổng số 404.086.644 đồng. Công ty đã yêu cầu Hoàng Anh Vân viết tường trình sự việc, cam kết hoàn trả lại toàn bộ số tiền đã chiếm đoạt. Giám đốc công ty ông Bùi Hồng Vân đã tiến hành họp Hội đồng quản trị, họp Công ty để báo cáo sự việc, thống nhất biện pháp thu hồi. Đồng thời, Công ty có văn bản báo cáo sự việc, xin ý kiến chỉ đạo của Sở tài chính tỉnh Bắc Giang là cơ quan quản lý vốn Nhà nước tại Công ty. Đến ngày 12/3/2019, Hoàng Anh Vân hoàn trả cho công ty số tiền 205.086.000 đồng, nhận thấy không còn khả năng khắc phục nên Vân đã viết giấy cam kết đồng ý để Công ty đơn phương chấm dứt hợp đồng và chịu trách nhiệm trước hành vi của mình.

Ngày 26/3/2019, đại diện Công ty là ông Bùi Hồng Vân - Giám đốc Công ty đã làm đơn trình báo sự việc đến Cơ quan Cảnh sát điều tra - Công an thành phố Bắc Giang, cung cấp toàn bộ chứng từ, tài liệu liên quan đến hành vi chiếm đoạt của Hoàng Anh Vân. Ngày 28/3/2019, Hoàng Anh Vân đã đến Công an thành phố Bắc Giang đầu thú, khai nhận toàn bộ diễn biến hành vi phạm tội của bản thân.

Tại kết luận giám định số 900/KL-KTHS ngày 29/5/2019, của Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Bắc Giang kết luận: Chữ viết và chữ ký tại 03 bản tường trình ngày 30/9/2018, ngày 01/10/2018, ngày 22/10/2018; 01 đơn trình bày ngày 20/11/2018; 04 bản cam kết ngày 06/11/2018, ngày 21/11/2018, ngày 24/12/2018, ngày 12/3/2019; mặt sau liên 2 hóa đơn giá trị gia tăng ký hiệu GK/16P, số 0009245 ngày 07/2/2018. Đều là chữ viết và chữ ký của Hoàng Anh Vân.

Ngoài ra quá trình điều tra đã xác định trong thời gian làm thủ quỹ của Công ty, Hoàng Anh Vân còn có hành vi chiếm đoạt tiền thuê quầy của các hộ kinh doanh tại Công ty cụ thể như sau. Năm 2016, Công ty cổ phần sách giáo khoa và thiết bị trường học Bắc Giang có ký hợp đồng hợp tác kinh doanh với Công ty TNHH Hải Hiên (do ông Phạm Xuân Hải, sinh năm 1969 làm giám đốc), hộ kinh doanh bà Nguyễn Thị Thu Nga (do bà Nguyễn Thị Thu Nga, sinh năm 1977 đứng tên kinh doanh), hộ kinh doanh ông Nguyễn Văn Nghĩa (do ông Nguyễn Văn Nghĩa, sinh năm 1984 đứng tên kinh doanh). Theo hợp đồng, Công ty cho các bên thuê quầy để kinh doanh với mức giá: Công ty TNHH Hải Hiên số tiền là 6.000.000 đồng/1 tháng; hộ kinh doanh Nguyễn Thị Thu Nga số tiền là 3.500.000 đồng/1 tháng; hộ kinh doanh ông Nguyễn Văn Nghĩa số tiền là 3.500.000 đồng/1 tháng, tiền thuê quầy thanh toán ba tháng một lần vào ngày 15 đầu tháng của mỗi kỳ thanh toán. Đầu tháng 10/2018, với danh nghĩa là thủ quỹ Vân đã tự ý đến thu của các hộ tiền thuê quầy quý 4/2018 với mục đích để lấy tiền đi trả nợ cá nhân, cụ thể như sau: thu của Công ty TNHH Hải Hiên số tiền 18.000.000 đồng (thực tế Vân thu 10.000.000đ tiền mặt và trừ 8.000.000 đồng tiền sửa chữa máy móc, mua văn phòng phẩm cho công ty và công ty đã xuất hóa đơn chi tiền mặt cho Vân đi trả nhưng Vân đã chi tiêu hết chưa trả); Thu của hộ ông Nguyễn Văn Nghĩa số tiền 10.500.000 đồng tiền thuê quầy quý IV và 1.462.000 đồng tiền điện nước nhưng Vân trừ đi số tiền 4.954.000 đồng Công ty nợ của hộ ông Nghĩa tiền văn phòng phẩm, Vân đã nộp số tiền điện nước vào quỹ của công ty và giữ lại số tiền 5.546.000đ; Thu của hộ bà Nguyễn Thị Thu Nga số tiền 10.500.000 đồng tiền thuê quầy. Việc thu tiền của hộ ông Nghĩa, Vân có viết vào mặt sau tờ hóa đơn liên 2, ký hiệu GK/16P, số 009245 để ghi nhớ. Như vậy, toàn bộ số tiền thuê quầy quý 4/2018 của ba hộ là 39.000.000 đồng đã được Vân thu đủ. Về phía Công ty, do chưa viết phiếu thu và xuất hóa đơn, nên Công ty không công nhận việc ba hộ kinh doanh đã nộp tiền thuê quầy cho Công ty quý 4/2018. Theo quy định của Công ty và Vân nắm rõ quy trình thu tiền quầy đối với 03 hộ kinh doanh là các hộ phải đến nộp trực tiếp, kế toán viết phiếu thu, xuất hóa đơn, người nộp tiền, nộp cho thủ quỹ; nếu trực tiếp đi thu thì phải báo cáo được sự đồng ý của Kế toán trưởng, khi đi thu phải có kế toán đi cùng, thủ quỹ không được quyền trực tiếp đi thu. Khi Vân thu tiền thì giữa Vân và các hộ kinh doanh đều không có ký nhận gì; về nội dung này, Vân và các Hộ đều khai do Vân là thủ quỹ của Công ty cho nên từ trước Vân đều đến thu trực tiếp của các hộ sau đó mới gửi lại phiếu thu và hóa đơn cho các hộ kinh doanh, việc làm này lãnh đạo và kế toán trưởng của công ty không biết và Vân cũng chưa bao giờ báo cáo lại với lãnh đạo Công ty. Các hộ kinh doanh khai, do biết Vân là thủ quỹ của công ty và từ trước đến nay Vân đều đến trực tiếp thu tiền của các hộ, khi Vân đến thu tiền là các hộ nộp cho Vân và các lần trước Vân đều gửi lạo hóa đơn và phiếu thu cho các hộ. Vân khai ý thức thu tiền quầy quý IV/2018 đối với ba hộ kinh doanh trên để trả nợ và chi tiêu cá nhân hình thành trước khi Vân đi thu; các hộ kinh doanh và Vân đều không nhớ ngày cụ thể Vân đến thu tiền, chỉ nhớ đầu tháng 10/2018; Vân khai khi đi thu tiền đối với các hộ không thu trong cùng một ngày.

Về việc quản lý và điều hành Công ty, thuộc trách nhiệm của ông Bùi Hồng Vân - Giám đốc công ty, việc quản lý và theo dõi toàn bộ hàng, tiền của Công ty thuộc trách nhiệm của ông Trần Trung Nghĩa - Kế toán trưởng. Ông Bùi Hông Vân quyết định điều động và phân công Hoàng Anh Vân làm công việc thủ quỹ được thực hiện đúng theo điều lệ của Công ty. Trong quá trình hoạt động, việc thu chi tiền mặt được kế toán trưởng tổng hợp hàng ngày và cuối tháng tổng hợp vào sổ quý. Định kỳ hàng quý, Công ty tiến hành kiểm kê quỹ tiền mặt và lập biên bản đối chiếu với thủ quỹ. Khi phát hiện vi phạm, ông Bùi Hồng Vân đã chỉ đạo kế toàn trưởng của Công ty tiến hành rà soát quỹ tiền mặt để xác định thiệt hại, đồng thời cho họp Hội đồng quản trị, họp Công ty để báo cáo sự việc, thống nhất biện pháp thu hồi, Công ty cũng có văn bản báo cáo sự việc, xin ý kiến chỉ đạo của Sở tài chính tỉnh Bắc Giang là cơ quan quản lý vốn Nhà nước tại Công ty. Mặc dù hậu quả hành vi của Hoàng Anh Vân gây ra là rất nghiêm trọng, nhưng không có lỗi thiếu trách nhiệm của ông Bùi Hồng Vân - Giám đốc Công ty và ông Trần Trung Nghĩa - Kế toán trưởng, nên không xem xét truy cứu trách nhiệm hình sự.

Về trách nhiệm Dân sự: Hoàng Anh Vân đã bồi thường cho Công ty tổng số tiền là 205.086.000 đồng. Đối với số tiền còn lại cần hoàn trả cho Công ty là 199.000.644 đồng và 39.000.000 đồng tiền thu thuê quầy của các hộ kinh doanh, Vân cam kết sẽ hoàn trả toàn bộ số tiền cho những người bị hại.

Bản cáo trạng số 137/CT-VKS ngày 22/8/2019 của Viện kiểm sát nhân dân thành phố Bắc Giang truy tố Hoàng Anh Vân về tội " Tham ô tài sản" quy định tại điểm d khoản 2 Điều 353 Bộ luật hình sự, và tội “Lạm dụng chức vụ quyền hạn chiếm đoạt tài sản” quy định tại điểm c khoản 2 điều 355 Bộ luật hình sự

Tại phiên tòa bị cáo Hoàng Anh Vân đã khai nhận toàn bộ hành vi phạm tội của mình như đã nêu trên.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Bắc Giang giữ quyền công tố tại phiên tòa sau khi phân tích tính chất, hành vi phạm tội, nhân thân, các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ đối với bị cáo vẫn giữ nguyên quan điểm truy tố về tội danh, đề nghị Hội đồng xét xử:

* Tuyên bố bị cáo Hoàng Anh Vân phạm tội "Tham ô tài sản" và tội “Lạm dụng chức vụ quyền hạn chiếm đoạt tài sản”.

- Áp dụng d khoản 2 Điều 353, điểm c khoản 2 điều 355 điểm b, s khoản 1 và khoản 2 Điều 51, Điều 55, Điều 38 Bộ luật hình sự

Xử phạt bị cáo Hoàng Anh Vân từ 07 năm 8 tháng tù đến 08 năm tù về tội “Tham ô tài sản” và từ 06 năm tù đến 06 năm 03 tháng tù về tội “Lạm dụng chức vụ quyền hạn chiếm đoạt tài sản”. Tổng hợp hình phạt chung của bản án, buộc bị cáo phải chấp hành hình phạt chung của bản án từ 13 năm 08 tháng tù đến 14 năm 03 tháng tù, thời hạn tù tính từ ngày 28/3/2019.

* Về trách nhiệm dân sự: Áp dụng Điều 48 của Bộ luật hình sự; khoản 1 Điều 584, khoản 1 Điều 589 Bộ luật dân sự.

Buộc bị cáo Hoàng Anh Vân phải bồi thường cho Công ty cổ phần sách giáo khoa và thiết bị trường học Bắc Giang số tiền là 199.000.644 đồng (Một trăm chín mươi chín triệu không trăm nghìn sáu trăm bốn bốn đồng).

Về án phí: Căn cứ khoản 2 Điều 136 Bộ luật tố tụng hình sự, Điều 23, Điều 26 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội về án phí, lệ phí Tòa án.

Bị cáo phải chịu án phí hình sự sơ thẩm và án phí dân sự sơ thẩm theo quy định của pháp luật.

Phần tranh luận: Bị cáo có ý kiến tranh luận với đại diện Viện kiểm sát cho rằng bị cáo không phạm tội “Lạm dụng chức vụ quyền hạn chiếm đoạt tài sản”. Bị cáo chỉ phạm tội"Tham ô tài sản". Sau khi đại diện Viện kiển sát, tranh luận và đối đáp giữ nguyên bản cáo trạng và bản luận tội đối với bị cáo.

Trước khi Hội đồng xét xử vào phòng nghị án, bị cáo xin Hội đồng xét xử xem xét giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra, xét hỏi tranh luận tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

Vào đầu tháng 10 năm 2018, lấy danh nghĩa là thủ quỹ của Công ty cổ phần sách giáo khoa và thiết bị trường học Bắc Giang, Hoàng Anh Vân đã tự ý thu tiền thuê quầy quý 4 năm 2018 của Công ty TNHH Hải Hiên, hộ kinh doanh bà Nguyễn Thị Thu Nga, hộ kinh doanh ông Nguyễn Văn Nghĩa với tổng số tiền là 39.000.000 đồng, nhưng không báo với lãnh đạo Công ty và kế toán để lập phiếu thu và xuất hóa đơn nộp về quỹ tiền mặt của công ty theo quy định mà đã một mình chi tiêu hết số tiền trên.

Viện kiểm sát nhân dân thành phố Bắc Giang truy tố bị cáo Hoàng Anh Vân về tội " Tham ô tài sản" quy định tại điểm d khoản 2 Điều 353 Bộ luật hình sự, và tội “Lạm dụng chức vụ quyền hạn chiếm đoạt tài sản” quy định tại điểm c khoản 2 điều 355 Bộ luật hình sự là có căn cứ, đúng người, đúng tội, đúng pháp luật.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

* Tuyên bố bị cáo Hoàng Anh Vân phạm tội "Tham ô tài sản" và tội “Lạm dụng chức vụ quyền hạn chiếm đoạt tài sản”.

- Căn Cứ điểm d khoản 2 Điều 353, điểm c khoản 2 điều 355 điểm b, s khoản 1 và khoản 2 Điều 51, Điều 55, Điều 48, Điều 38 Bộ luật hình sự. Khoản 1 Điều 584, khoản 1 Điều 589 Bộ luật dân sự; Khoản 2 Điều 136, Điều 331, Điều 333 Bộ luật tố tụng hình sự; Điều 23, Điều 26 Nghị Quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội về án phí, lệ phí Tòa án.

- Xử phạt bị cáo Hoàng Anh Vân 08 (tám) năm tù về tội “Tham ô tài sản” và 06 (sáu) năm 03 (ba) tháng tù về tội “Lạm dụng chức vụ quyền hạn chiếm đoạt tài sản”. Tổng hợp hình phạt chung của bản án, buộc bị cáo phải chấp hành hình phạt chung của bản án 14 (mười bốn) năm 03 (ba) tháng tù, thời hạn tù tính từ ngày 28/3/2019.

- Về trách nhiệm dân sự: Buộc bị cáo Hoàng Anh Vân phải bồi thường cho Công ty cổ phần sách giáo khoa và thiết bị trường học Bắc Giang số tiền là 199.000.644 đồng (Một trăm chín mươi chín triệu không trăm nghìn sáu trăm bốn bốn đồng).

- Về án phí: Bị cáo Hoàng Anh Vân phải chịu 200.000 đồng (Hai trăm ngàn đồng) án phí hình sự sơ thẩm và 9.950.000 đồng (Chín triệu chín trăm năm mươi nghìn đồng) án phí dân sự sơ thẩm.

- Về quyền kháng cáo: Bị cáo có mặt tại phiên toà có quyền kháng cáo trong hạn 15 ngày kể từ ngày Toà tuyên án.

Bị hại và người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan vắng mặt tại phiên tòa có quyền kháng cáo trong hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được kết quả tống đạt hoặc niêm yết bản án.

Kể từ ngày bản án có hiệu lực pháp luật và người có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án cho đến khi thi hành xong tất cả các khoản tiền, hàng tháng bên phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành theo mức lãi suất quy đinh tại khoản 2 Điều 468 Bộ luật dân sự năm 2015

Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự có quyền thoả thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các điều 6, 7, 7a, 7b và 9 Luật thi hành án dân sự. Thời hiệu thi hành án dân sự được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự.