Bản án 1456/2023/KDTM-ST — Tranh chấp về mua bán hàng hóa

NỘI DUNG VỤ ÁN

Nguyên đơn và bị đơn ký kết 04 (bốn) hợp đồng kinh tế (HĐKT), đối tượng mua bán là thép xây dựng các loại, số lượng theo từng đơn đặt hàng, đơn giá theo từng thời điểm giao hàng, phương thức thanh toán chuyển khoản, thời hạn thanh toán trong vòng 60 ngày kể từ ngày nhận hàng. Tương ứng với bốn hợp đồng kinh tế, Ngân hàng MB phát hành bốn thư bảo lãnh nghĩa vụ cho bị đơn. Cụ thể như sau:

(i) HĐKT số 18/2018/HĐKT-ĐT ngày 08/08/2018 và ba phụ lục các số 18/2018/HĐKT-ĐT/PL ngày 16/08/2018, số 01/2019/HĐKT-ĐT ngày 12/06/2019, số 03/2020/HĐKT-ĐT ngày 27/03/2020 (gọi tắt là HĐKT 18). Thư bảo lãnh số 703MD1822100436 ngày 09/08/2018, Văn bản sửa đổi bảo lãnh thanh toán số 703MD1822100436.GH.01 ngày 22/06/2019, Văn bản sửa đổi bảo lãnh thanh toán số 703MD1822100436.GH.02 ngày 30/03/2020 để bảo lãnh nghĩa vụ có giá trị 2,000,000,000 (hai tỉ) đồng có hiệu lực từ ngày 09/08/2018 đến hết ngày 31/07/2021.

(ii) HĐKT số 19/2018/HĐKT-ĐT ngày 14/08/2018 và ba phụ lục các số 19/2018/HĐKT-ĐT/PL ngày 16/08/2018, số 02/2019/HĐKT-ĐT ngày 12/06/2019, số 04/2020/HĐKT-ĐT ngày 27/03/2020 (gôi tắt là HĐKT 19). Thư bảo lãnh số 703MD1822700379 ngày 15/08/2018, Văn bản sửa đổi bảo lãnh thanh toán số 703MD1822700379.GH.01 ngày 22/06/2019, Văn bản sửa đổi bảo lãnh thanh toán số 703MD1822700379.GH.02 ngày 30/03/2020 để bảo lãnh nghĩa vụ với giá trị là 2,000,000,000 (hai tỉ) đồng có hiệu lực từ ngày 15/08/2018 đến hết ngày 31/07/2021.

(iii) HĐKT số 38/2019/HĐKT-ĐT ngày 22/11/2019 (viết tắt là HĐKT 38) và phụ lục số 01/2020/HĐKT-ĐT ngày 13/03/2020 (gọi tắt là HĐKT 38) . Thư bảo lãnh số 703MD1933100024 ngày 27/11/2019, Văn bản sửa đổi bảo lãnh thanh toán số 703MD1933100024.GH.01 ngày 16/03/2020 bảo lãnh nghĩa vụ có giá trị là 2,000,000,000 (hai tỉ) đồng có hiệu lực từ ngày 27/11/2019 đến hết ngày 19/05/2021.

(iv) HĐKT số 40/2019/HĐKT-ĐT ngày 04/12/2019 và phụ lục hợp đồng số 02/2020/HĐKT-ĐT ngày 13/03/2020 (gọi tắt là HĐKT 40). Thư bảo lãnh số 703MD1934000950 ngày 06/12/2019, văn bản sửa đổi bảo lãnh thanh toán số 703MD1934000950.GH.01 ngày 30/03/2020 bảo lãnh nghĩa vụ giá trị là 2,200,000,000 (hai tỉ hai trăm triệu) đồng có hiệu lực từ ngày 06/12/2019 đến hết ngày 06/06/2021.

Theo đơn khởi kiện đề ngày 03/12/2021 nộp tại Tòa án nhân dân quận Bình Thạnh, nguyên đơn yêu cầu bị đơn phải thanh toán số tiền 14,173,269,737 (mười bốn tỉ một trăm bảy mươi ba triệu hai trăm sáu mươi chín nghìn bảy trăm ba mươi bảy) đồng bao gồm gốc là 13,237,003,645 (mười ba tỉ hai trăm ba mươi bảy triệu không trăm lẻ ba nghìn sáu trăm bốn mươi lăm) đồng, lãi tạm tính đến ngày 18/8/2021 là 936,266,092 (chín trăm ba mươi sáu triệu hai trăm sáu mươi sáu nghìn không trăm chín mươi hai) đồng.

Theo đơn khởi kiện đề ngày 19/8/2021 nộp tại Tòa án nhân dân Quận 5, nguyên đơn yêu cầu MB phải thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh cho bị đơn, trả cho nguyên đơn số tiền gốc là 8,200,000,000 (tám tỉ hai trăm triệu) đồng. Theo đơn khởi kiện bổ sung đề ngày 19/5/2022, nguyên đơn yêu cầu MB phải thanh toán số tiền lãi tạm tính đến ngày 19/5/2022 là 639,665,753 (sáu trăm ba mươi chín triệu sáu trăm sáu mươi lăm nghìn bảy trăm năm mươi ba) đồng.

Ngày 19/8/2022, Tòa án nhân dân Quận 5 đã chuyển toàn bộ hồ sơ khởi kiện nguyên đơn là Công ty cổ phần xây dựng thương mại Đông Tây, bị đơn là Ngân hàng thương mại cổ phần Quân đội, người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan là Công ty trách nhiệm hữu hạn xuất nhập khẩu Vạn Phú cho Tòa án nhân dân quận Bình Thạnh.

Tại Quyết định nhập hồ sơ vụ án số 2288/2022/QĐST-KDTM ngày 15/11/2022, Tòa án nhân dân quận Bình Thạnh đã nhập vụ án thụ lý số 2015/2022/TLST-KDTM ngày 17/10/2022 vào vụ án thụ lý số 335/2022/TLST-KDTM ngày 28/02/2022 thành một để giải quyết.

Quá trình giải quyết vụ án và kết quả tranh tụng tại phiên tòa ghi nhận các vấn đề sau đây:

A. Nguyên đơn trình bày:

Thứ nhất, đối với các HĐKT: Nguyên đơn và bị đơn chỉ ký kết bốn HĐKT, không còn bất cứ hợp đồng nào khác. Theo yêu cầu của Ngân hàng, chỉ bảo lãnh nghĩa vụ khoảng 2,000,000,000 (hai tỉ) đồng cho một hợp đồng, nên để phòng ngừa rủi ro bị đơn lấy quá nhiều hàng và mất khả năng thanh toán, hai bên lần lượt ký bốn HĐKT có nội dung như nhau.

Thứ hai, có bốn nguyên tắc để xuất hóa đơn: Một là, theo thứ tự ngày ký của từng hợp đồng để bắt đầu cấp hàng; hai là, trong quá trình cấp hàng sẽ ưu tiên cấp theo hạn mức của từng hợp đồng, hợp đồng nào vượt hạn mức sẽ không được cấp hàng tiếp và sẽ chuyển sang cho hợp đồng chưa bị vượt hạn mức; ba là, trường hợp tất cả các hợp đồng đều vượt hạn mức thì sẽ ưu tiên cho hợp đồng nào được khách hàng thanh toán trước theo đúng thứ tự ngày đến hạn của từng hóa đơn hoặc từng đơn hàng thì sẽ được cấp hàng tiếp cho hợp đồng đó; bốn là, căn cứ vào dư nợ theo từng ngày của việc lấy hàng để biết được số tiền vượt hạn mức của từng hợp đồng là bao nhiêu và dựa vào đó để quyết định cấp hàng theo thứ tự của từng hợp đồng. Các hóa đơn giá trị gia tăng (GTGT) phát hành cho bị đơn đều dựa trên báo giá, khối lượng giao nhận và thời gian giao dịch thực tế của từng đơn hàng. Trong các hợp đồng không có điều khoản bắt buộc nguyên đơn phải ghi rõ số hợp đồng trên từng hóa đơn.

Thời gian đầu, nguyên đơn có ghi rõ số HĐKT trong báo giá, đơn cử các ngày 10/8/2018, 13/8/2018, 14/8/2018 của HĐKT 18, các ngày 16/8/2018, 21/8/2018, 24/8/2018 của HĐKT 19. Khi xuất hóa đơn, bị đơn yêu cầu nguyên đơn không ghi số hợp đồng để tạo điều kiện linh họat cho quá trình thanh toán. Theo quy định tại Điều 2 của các HĐKT thì bảng báo giá xác nhận đặt hàng cũng là một tài liệu trong hồ sơ thanh toán. Sở dĩ có sự khác nhau về số liệu giữa khối lượng trong hóa đơn GTGT với bảng báo giá bởi vì có sự khác nhau về barem nhà máy và barem báo giá (barem: quy chuẩn cân thép). Điều này dẫn đến khi cân thép có sự chênh lệch khối lượng thực tế, không đáng kể (vài kg) và nguyên đơn sẽ xuất hóa đơn theo barem thực tế tại nhà máy. Tuy nhiên, chủng loại thép, tên thương hiệu, tên loại thép, số lượng cây hoặc cuộn trong đơn đặt hàng, báo giá và hóa đơn GTGT là hoàn toàn thống nhất nhau.

Thứ ba, về quá trình thanh toán: Thực tế đa số các lần chuyển khoản không đúng số tiền trong hóa đơn. Ngoại trừ trường hợp ủy nhiệm chi chỉ định số hóa đơn cụ thể, còn lại nguyên đơn sẽ cấn trừ vào các hóa đơn đến hạn trước và vượt hạn mức cấp hàng theo thỏa thuận của mỗi hợp đồng, số tiền còn thừa được trừ vào hóa đơn sau, còn thiếu bị đơn sẽ thanh toán tiếp. Đây là thỏa thuận trong các HĐKT, thói quen trong kinh doanh và nguyên tắc bất thành văn trong mua bán. Tại biên bản đối chiếu công nợ ngày 19/5/2021, bị đơn thừa nhận còn nợ tiền gốc tổng cộng là 14, 337,003,645 (mười bốn tỉ ba trăm ba mươi bảy triệu không trăm lẻ ba nghìn sáu trăm bốn mươi lăm) đồng. Đây là căn cứ xác định trách nhiệm của bị đơn. Sau khi nộp đơn kiện tại Tòa án, bị đơn đã thanh toán tiếp 1,480,000,000 (một tỉ bốn trăm tám mươi triệu) đồng. Tại đơn đề ngày 07/7/2023 và tại phiên tòa hôm nay, nguyên đơn rút lại một phần yêu cầu đối với tổng số tiền gốc mà bị đơn còn nợ. Cụ thể, yêu cầu bị đơn hoàn trả 11,757,003,645( mười một tỉ bảy trăm năm mươi bảy triệu không trăm lẻ ba nghìn sau trăm bốn mươi lăm) đồng. Lãi phát sinh theo từng hóa đơn theo mức lãi suất trung bình trên thị trường, tạm tính 13% tương ứng với số ngày chậm trả, chi tiết lãi được giải trình trong bảng tính lãi chậm trả.

Thứ tư, đối với nghĩa vụ bảo lãnh: MB phát hành thư bảo lãnh để đảm bảo nghĩa vụ thanh toán cho bốn HĐKT. Bị đơn không thanh toán trong thời hạn 60 ngày như thỏa thuận trong hợp đồng là vi phạm nghĩa vụ thanh toán. Trong thời hạn bảo lãnh, nguyên đơn đã gửi yêu cầu thanh toán đến bị đơn, đến MB với bộ hồ sơ đầy đủ hóa đơn chứng từ, biên bản giao nhận hàng, đơn đặt hàng. Trong HĐKT, chứng thư bảo lãnh không quy định hồ sơ thanh toán phải có đối chiếu công nợ. Để chứng minh yêu cầu bảo lãnh đủ cơ sở, nguyên đơn đã bổ sung. MB phản hồi bằng những công văn có nội dung rất chung chung, từ chối không thanh toán tiền thay cho bị đơn, chây ì không trả nợ là trái với cam kết trong thư bảo lãnh, trái hợp đồng, trái pháp luật. Ngoài ra, MB chưa bao giờ liên hệ bằng điện thoại, giải thích, yêu cầu bổ sung số HĐKT vào hóa đơn. Đối với một doanh nghiệp không có chuyên môn về pháp luật, nguyên đơn không thể biết và hiểu được MB muốn gì, cần gì. Tại thời điểm 19/5/2021 nguyên đơn và bị đơn chưa có tranh chấp, hoàn toàn có thể xác nhận lại số hóa đơn của từng hợp đồng, nếu MB chi nhánh Quận 5 yêu cầu kịp thời. Nay MB viện dẫn lý do hết thời hạn bảo lãnh nguyên đơn không bổ sung đủ chứng từ để phủ nhận trách nhiệm thanh toán là không thể chấp nhận.

Kể từ thời điểm nộp đơn yêu cầu bảo lãnh lên MB, bị đơn thanh toán tiếp 2,580,000,000 (hai tỉ năm trăm tám mươi triệu) đồng. Số tiền này nguyên đơn tự cấn trừ vào các hóa đơn vượt hạn mức cấp hàng của HĐKT số 38, dẫn đến số tiền bảo lãnh chưa chính xác. Tại các phiên tòa và biên bản làm việc ngày 30/5/2023 tại Tòa án, sau khi kiểm tra lại chứng từ, cùng đối soát với MB, thống nhất được cách thức thanh toán, nguyên đơn đã cấn trừ số tiền này theo đúng trình tự thời gian, với các hóa đơn đến hạn trước, trong đó có các hóa đơn số 2498 ngày 26/8/2020 (trừ 886,285,400 đồng), số 2499 ngày 29/8/2020 (trừ 882,742,630 đồng), số 22 ngày 04/9/2020 (429,439,670 đồng), số 79 ngày 30/9/2020 (trừ 867,706,730 đồng), số 62 ngày 24/9/2020 (trừ 23,382,005 đồng).

Tại phiên tòa, nguyên đơn thay đổi yêu cầu khởi kiện như sau:

(i) Đối với HĐKT 18: buộc bị đơn phải thanh toán nợ tương ứng với hóa đơn số 70,71,72 bao gồm tiền gốc là 2,183,381,200 (hai tỉ một trăm tám mươi ba triệu ba trăm tám mươi mốt nghìn hai trăm) đồng, tiền lãi tính đến ngày 31/07/2023 là 757,558,576 (bảy trăm năm mươi bảy triệu năm trăm năm mươi tám nghìn năm trăm bảy mươi sáu) đồng, tổng cộng là 2,940,939,776 (hai tỉ chín trăm bốn mươi bốn triệu chín trăm ba mươi chín nghìn bảy trăm bảy mươi sáu) đồng. Trong đó, Ngân hàng MB phải thanh toán số tiền là 2,000,000,000 (hai tỉ) đồng.

(ii) Đối với HĐKT 19/2018/HĐKT-ĐT ngày 14/08/2018: buộc bị đơn phải thanh toán nợ tương ứng với hóa đơn số 89,100 bao gồm tiền gốc là 2,301,299,000 (hai tỉ ba trăm lẻ một triệu hai trăm chín mươi chín nghìn) đồng, lãi tính đến ngày 31/07/2023 là 791,772,955 (bảy trăm chín mươi mốt triệu bảy trăm bảy mươi hai nghìn chín trăm năm mươi lăm) đồng, tổng cộng là 3,093,071,955 (ba tỉ không trăm chín mươi ba triệu không trăm bảy mươi mốt nghìn chín trăm năm mươi lăm) đồng. Trong đó MB phải thanh toán số tiền là 2,000,000,000 (hai tỉ) đồng.

(iii) Đối với HĐKT 38: buộc bị đơn phải thanh toán nợ tương ứng với hóa đơn số 62,90,92,102,111 bao gồm tiền gốc là 5,014,782,555 (năm tỉ không trăm mười bốn triệu bảy trăm tám mươi hai nghìn năm trăm năm mươi lăm) đồng, lãi tính đến ngày 31/07/2023 là 2,021,301,749 (hai tỉ không trăm hai mươi mốt triệu ba trăm lẻ một nghìn bảy trăm bốn mươi chín) đồng, tổng cộng là 7,036,084,304 (bảy tỉ không tăm ba mươi sáu triệu không trăm tám mươi bốn nghìn ba trăm lẻ bốn) đồng. Trong đó MB phải thanh toán số tiền là 876,597,075 ( tám trăm bảy mươi sáu triệu năm trăm chín mươi bảy nghìn không trăm bảy mươi lăm) đồng.

(iv) Đối với HĐKT 40: buộc bị đơn phải thanh toán nợ tương ứng với hóa đơn số 82,83,84 bao gồm tiền gốc là 2,257,540,890 (hai tỉ hai trăm năm mươi bảy triệu năm trăm bốn mươi nghìn tám trăm chín mươi) đồng và lãi tính đến ngày 31/07/2023 là 779,129,934 (bảy trăm bảy mươi chín triệu một trăm hai mươi chín nghìn chín trăm ba mươi bốn) đồng, tổng cộng là 3,036,670,824 (ba tỉ không trăm ba mươi sáu triệu sáu trăm bảy mươi nghìn tám trăm hai mươi bốn) đồng. Trong đó MB phải thanh toán số tiền là 2,200,000,000 đồng (Hai tỷ hai trăm triệu) đồng.

Lãi được tính theo mức lãi suất nợ quá hạn trung bình tại thời điểm thanh toán, tạm tính là 13%/năm.

Đồng thời, nguyên đơn rút một phần yêu cầu khởi kiện bị đơn hoàn trả tiền gốc là 1,480,000,000 (một tỉ bốn trăm tám mươi triệu) đồng, rút yêu cầu MB phải trả tiền lãi tạm tính đến ngày 19/5/2022 là 639,665,753 (sáu trăm ba mươi chín triệu sáu trăm sáu mươi lăm nghìn bảy trăm năm mươi ba) đồng.

Ngoài ra đề nghị Hội đồng xét xử xem xét buộc MB phải bồi thường thiệt hại của nguyên đơn vì cố tình chây lì, trốn tránh, kéo dài thời gian thanh toán.

B. Bị đơn vắng mặt từ khi Tòa án thụ lý đến phiên tòa hôm nay nên không ghi

nhận được ý kiến, không thể tiến hành hòa giải.

C. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trình bày: MB đã phát hành bốn thư

bảo lãnh, các văn bản gia hạn thời gian bảo lãnh tương ứng với bốn HĐKT đúng như nguyên đơn trình bày. Nguyên đơn nộp các đơn yêu cầu bảo lãnh đúng trong thời hạn của bốn bảo lãnh. Tuy nhiên nguyên đơn nộp không đầy đủ, MB đã nhiều lần yêu cầu bổ sung. Cơ bản do các hóa đơn không thể hiện của HĐKT nào nên MB không đủ cơ sở thanh toán. Trong các công văn gửi cho nguyên đơn, MB đã giải thích rằng không có đầy đủ chứng từ, hồ sơ chứng minh bị đơn vi phạm nghĩa vụ thanh toán nhưng không thể chỉ dẫn cụ thể. Bởi lẽ đây là hướng dẫn mở, không giới hạn và cũng không thể liệt kê hết được các căn cứ, tài liệu. Tức là, nguyên đơn phải có trách nhiệm chứng minh bằng bất cứ hình thức nào. MB thừa nhận ngoài các tài liệu được liệt kê trong các HĐKT, chứng thư bảo lãnh không quy định cụ thể như thế nào gọi là “vi phạm nghĩa vụ thanh toán”. Tuy nhiên, nôm na có thể hiểu rằng nguyên đơn phải có các văn bản đòi nợ, nhắc nợ. Nguyên đơn và bị đơn có rất nhiều giao dịch nên bắt buộc phải ghi rõ hóa đơn xuất cho HĐKT số mấy, ngày nào. Do nguyên đơn nộp không đủ tài liệu, khi bổ sung thì quá thời hạn bảo lãnh nên MB không đồng ý chi trả. Tại phiên tòa ngày 09/6/2023, đại diện MB là ông Hoàng Tùng cho biết MB có trao đổi, hướng dẫn qua điện thoại với đại diện nguyên đơn các thủ tục và văn bản cần bổ sung. Quy chế cấp tín dụng của MB cũng không quy định cụ thể loại văn bản nào là cần thiết nhưng quy tắc kế toán khi xuất hóa đơn phải thể hiện rõ số hợp đồng; mặt khác các Hóa đơn GTGT ghi nhận chủng loại, khối lượng hàng hóa không khớp với đơn đặt hàng, biên bản giao nhận. Trên tinh thần hỗ trợ và chia sẻ thiệt hại với nhau, MB đã nhiều lần đề xuất phương án và số tiền hỗ trợ với nguyên đơn nhưng không đạt được thỏa thuận.

Tại phiên tòa ngày 09/6/2023, nguyên đơn và đại diện MB đã thống nhất được khoản tiền bảo lãnh thanh toán nhưng yêu cầu Hội đồng xét xử không ghi nhận mà để các đương sự chủ động hòa giải ngoài Tòa án, tự thanh toán với nhau. Tại phiên tòa hôm nay, các đương sự không thỏa thuận được. Đại diện MB là ông Nguyễn Văn Trường đề nghị Hội đồng xét xử không chấp nhận toàn bộ yêu cầu của nguyên đơn.

Tòa án đã tiến hành xác minh, thu thập chứng cứ về quá trình từ khi giao kết HĐKT, toàn bộ các giao dịch bao gồm phiếu đặt hàng, bảng báo giá, giao nhận hàng, hóa đơn GTGT của bốn HĐKT, báo cáo thuế, sao kê tài khoản của nguyên đơn, xác định tính hợp pháp, hợp lệ của HĐKT, quá trình yêu cầu bảo lãnh, quy chế cấp tín dụng bảo lãnh của MB. Các tài liệu chứng cứ do đương sự giao nộp và Tòa án thu thập được ghi nhận trong Biên bản về việc kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ ngày 29/7/2022.

Đại diện Viện kiểm sát tham gia phiên tòa phát biểu ý kiến: Thẩm phán, Hội đồng xét xử đã thực hiện đúng các quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự về xác định quan hệ tranh chấp, thu thập chứng cứ, thực hiện đầy đủ các thủ tục tố tụng; nguyên đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đã thực hiện đúng các quyền, nghĩa vụ tố tụng; bị đơn đã không thực hiện các quyền và nghĩa vụ theo đúng quy định. Về nội dung, đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận toàn bộ yêu cầu của nguyên đơn, đình chỉ yêu cầu đã rút; về án phí, bị đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan phải chịu án phí theo quy định của pháp luật.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN

HĐKT 38: 2484, 2485, 2488, 2498, 2499 (thanh toán trong tháng cho hóa đơn đến hạn, dư nợ thấp nhất);

HĐKT 40: 2493, 2494 (thanh toán trong tháng cho hóa đơn đến hạn);

HĐKT 18: 2491, 2492 (dư nợ thấp nhất);

HĐKT 19: không xuất hóa đơn do nợ tồn quá hạn từ tháng 6/2020, vượt hạn mức cấp hàng.

[6.3.2] Trong tháng 9/2020, nguyên đơn xuất 09 hóa đơn, bắt đầu từ ngày

04/9/2020 đến ngày 30/9/2020 bao gồm 22, 79, 62, 70, 71, 72, 82, 83, 84. Tại thời điểm này, dư nợ tồn của HĐKT 18 là 3,446,761,170 đồng; HĐKT 19 là 2,161,163,715 đồng; HĐKT 38 là 3,511,917,640 đồng; HĐKT 40 là 4,115,834,770 đồng. Ngày 01/9/2020 bị đơn thanh toán cho HĐKT 40; ngày 21/9/2020, 25/9/2020, 28/9/2020, 29/9/2020, 30/9/2020 thanh toán cho HĐKT 19. Hóa đơn được phân bổ theo nguyên tắc dư nợ thấp nhất, có thanh toán trong tháng và thời gian thanh toán sớm nhất, như sau:

HĐKT 38: 22, 79, 62 (dư nợ tồn thấp, chậm thanh toán ít nhất);

HĐKT 18: 70,71,72 (dư nợ thấp nhất);

HĐKT 40: 82,83,84 (thanh toán trong tháng);

HĐKT 19: không xuất hóa đơn do nợ tồn quá hạn từ tháng 6/2020, vượt hạn mức cấp hàng.

HĐKT 19: 89, 100 (dư nợ thấp nhất);

HĐKT 38: 90, 92, 102, 111 (có thanh toán trong tháng).

Số, ngày hóa đơn Ngày nhận hàng Ngày đến hạn Số tiền theo hóa đơn/ còn

Số tiền thanh toán

Còn lại

nợ tồn

hoặc khấu trừ

2498

26/8/2020

25/10/2020 376,728,965 (còn lại sau đợt 376,728,965

0

thanh toán ngày 17/12/2020)

26/8/2020

2499

27/8/2020

26/10/2020

882,742,630

882,742,630

0

29/8/2020

22

01/9/2020

31/10/2020

429,439,670

429,439,670

0

04/9/2020

79

18/9/2020

17/11/2020

867,706,730

867,706,730

0

30/9/2020

62

21/9/2020

20/11/2020

899,979,080

23,382,005

876,597,075

24/9/2020

CỘNG

2,580,000,000

Các hóa đơn còn lại của bốn HĐKT đều có ngày đến hạn sau hóa đơn số 62, chưa được bị đơn thanh toán, được xác định là khoản nợ gốc mà bị đơn phải trả.

- HĐKT số 18: tiền gốc là 2,183,381,200 (hai tỉ một trăm tám mươi ba triệu ba trăm tám mươi mốt nghìn hai trăm) đồng tương ứng với các số hóa đơn 70,71,72;

- HĐKT 19: tiền gốc là 2,301,299,000 (hai tỉ ba trăm lẻ một triệu hai trăm chín mươi chín nghìn) đồng tương ứng với hóa đơn số 89,100;

- HĐKT 38: tiền gốc là 5,014,782,555 (năm tỉ không trăm mười bốn triệu bảy trăm tám mươi hai nghìn năm trăm năm mươi lăm) đồng tương ứng với hóa đơn số 62,90,92,102,111;

- HĐKT 40: tiền gốc là 2,257,540,890 (hai tỉ hai trăm năm mươi bảy triệu năm trăm bốn mươi nghìn tám trăm chín mươi) đồng tương ứng với hóa đơn số 82,83,84;

Tổng cộng gốc là 11,757,003,645( mười một tỉ bảy trăm năm mươi bảy triệu không trăm lẻ ba nghìn sau trăm bốn mươi lăm) đồng (*)

365

(số ngày chậm trả: sau 5 ngày tính từ ngày đến hạn) [7.1] Đối với HĐKT 18: Số/ngày hóa Số tiền trên hóa Ngày nhận

Ngày đến Ngày tính lãi Ngày thanh toán

Số tiền đã

lãi đơn

đơn hoặc còn

hàng

hạn

thanh toán

Số ngày chậm

nợ

(tính đến 31/7/2023) 70

830,749,920

288,486,445 28/9/2020

24/9/2020 23/11/2020 29/11/2020

975

0 71

899,979,080

312,206,441 28/9/2020

24/9/2020 24/11/2020 30/11/2020

974

0 72

452,652,200

156,865,690 28/9/2020

24/9/2020 25/11/2020 01/12/2020

973

0 Tổng

2,183,381,200

0

757,558,576 [7.2] Đối với HĐKT 19: Số/ngày hóa Số tiền trên

Ngày nhận

Ngày đến Ngày tính lãi

Số ngày chậm

Số tiền đã

lãi đơn

hóa đơn

hàng

hạn

thanh toán

(tính đến

31/7/2023) 89

1,380,779,400

0

476,047,342 02/10/2020

01/10/2020 30/11/2020 06/12/2020

968 100

920,519,600

315,725,613 07/10/2020

06/10/2020 05/12/2020 11/12/2020

963

0 Tổng

2,301,299,000

0

791,772,955 [7.3] Đối với HĐKT 38: Số/ngày hóa

Số tiền trên

Ngày nhận Ngày đến hạn Ngày tính Ngày thanh toán

Số tiền đã

lãi đơn

hóa đơn hoặc

hàng

lãi

thực tế

thanh toán

số còn nợ

Số ngày chậm 2498

886,285,400 -

18/5/2021

130,000,000

9,260,274

509,556,435 = 26/8/2020

26/8/2020

25/10/2020 31/10/2020

200 ngày

376,728,965

30/6/2021

200,000,000

17,309,589

243 ngày

02/7/2021

46,728,965

4,077,582

245 ngày

TỒN: 0 2499

882,742,630

27/8/2020

26/10/2020 01/11/2020

02/7/2021

153,271,035

13,319,883 29/8/2020

244 ngày

13/7/2021

400,000,000

36,328,767

255 ngày

26/7/2021

300,000,000

28,635,616

268 ngày

22/10/2021

29,471,595

3,736,837

356 ngày

TỒN: 0 22 04/9/2020

429,439,670

01/9/2020

31/10/2020 06/11/2020

22/10/2021

320,528,405

40,070,441

351 ngày

05/11/2021

100,000,000

13,000,000

365 ngày

22/11/2021

8,911,265

1,212,420

382 ngày

TỒN: 0 79

867,706,730

18/9/2020

17/11/2020 23/11/2020

22/11/2021

191,088,735

24,841,536 30/9/2020

365 ngày

05/01/2022

100,000,000

14,576,123

409 ngày

13/01/2022

300,000,000

44,556,164

417 ngày

18/01/2022

100,000,000

15,030,137

422 ngày

27/01/2022

176,617,995

27,112,072

431 ngày

TỒN: 0 62

899,979,080

21/9/2020

20/11/2020 26/11/2020

27/01/2020

23,382,005

3,564,314 24/9/2020

428 ngày

31/7/2023

305,242,978

978 ngày

TỒN:

876,597,075 92

920,519,600 02/10/2020 01/12/2020 07/12/2020

31/7/2023

0

317,037,038 03/10/2020

967 ngày 90

456,107,080 02/10/2020 01/12/2020 07/12/2020

31/7/2023

0

157,088,277 02/10/2020

967 ngày 102

1,380,779,400 07/10/2020 06/12/2020 12/12/2020

31/7/2023

0

473,096,635 08/10/2020

962 ngày 111

1,380,779,400 09/10/2020 08/12/2020 14/12/2020

31/7/2020

0

472,113,066 12/10/2020

960 ngày Tổng

7,594,782,555

2,580,000,000 2,021,301,749 [7.4] Đối với HĐKT 40: Số/ngày hóa Sô tiền trên

Ngày nhận

Ngày đến Ngày tính Số ngày chậm Số tiền đã

lãi đơn

hóa đơn

hàng

hạn

lãi

thanh toán

(tính đến

31/7/2023) 82

909,108,200 30/9/2020 29/11/2020 05/12/2020

969

0

313,754,411 30/9/2020 83

458,798,450 30/9/2020 29/11/2020 05/12/2020

969

0

158,342,029 30/9/2020 84

889,634,240 30/9/2020 29/11/2020 05/12/2020

969

0

307,033,494 30/9/2020 Tổng

2,257,540,890

0

779,129,934 Tổng cộng lãi là 4,349,763,214 (bốn tỉ ba trăm bốn mươi chín triệu bảy trăm sáu mươi ba nghìn hai trăm mười bốn) đồng (**) Tổng cộng gốc và lãi là (*)+(**) = 16,106,766,859 (mười sáu tỉ một trăm lẻ sáu triệu bảy trăm sáu mươi sáu nghìn tám trăm năm mươi chín) đồng. [8] Giá trị pháp lý của các chứng thư bảo lãnh: Hội đồng xét xử đã yêu cầu MB, Ngân hàng Nhà nước cung cấp quy chế cấp tín dụng bảo lãnh nhưng MB không cung cấp. Căn cứ vào khoản 14, 18 Điều 4, Điều 7, Điều 8 của Luật Các tổ chức tín dụng 2010 (sửa đổi bổ sung năm 2017) thì hành vi bảo lãnh ngân hàng của MB cho bị đơn được pháp luật cho phép. Các đương sự không tranh chấp về giá trị pháp lý của các chứng thư bảo lãnh số 703MD1822100436 ngày 09/08/2018, 703MD1822700379 ngày 15/08/2018, 703MD1933100024 ngày 27/11/2019, 703MD1934000950 ngày 06/12/2019 cùng các văn bản gia hạn bảo lãnh nên Hội đồng xét xử không xem xét về quy trình, thủ tục, thẩm quyền cấp tín dụng.

- Thanh toán 2,000,000,000 (hai tỉ) đồng theo Thư bảo lãnh số 703MD1822100436 ngày 09/08/2018 và các văn bản sửa đổi của HĐKT 18;

- Thanh toán 2,000,000,000 (hai tỉ) đồng theo Thư bảo lãnh số 703MD1822700379 ngày 15/08/2018 và các văn bản sửa đổi của HĐKT 19;

- Thanh toán 876,597,075 (tám trăm bảy mươi sáu triệu năm trăm chín mươi bảy nghìn không trăm bảy mươi lăm) đồng theo Thư bảo lãnh số 703MD1933100024 ngày 27/11/2019 và các văn bản sửa đổi của HĐKT 38;

- Thanh toán 2,200,000,000 (hai tỉ hai trăm triệu) đồng Thư bảo lãnh số 703MD1934000950 ngày 06/12/2019 và các văn bản sửa đổi của HĐKT 40.

Tổng cộng là 7,076,597,075 (bảy tỉ không trăm bảy mươi sáu triệu năm trăm chín mươi bảy nghìn không trăm bảy mươi lăm) đồng. [14] Tại phiên tòa, nguyên đơn rút yêu cầu buộc MB phải trả tiền lãi tạm tính đến ngày 19/5/2022 là 639,665,753 (sáu trăm ba mươi chín triệu sáu trăm sáu mươi lăm nghìn bảy trăm năm mươi ba) đồng nên Hội đồng xét xử không xem xét yêu cầu này. [15] Về thời gian và phương thức thanh toán: Tại phiên tòa, nguyên đơn yêu cầu bị đơn, MB trả tiền thành một lần, tương ứng với từng nghĩa vụ, ngay sau khi bản án có hiệu lực pháp luật là phù hợp nên có cơ sở chấp nhận. [16] Về án phí: Theo quy định tại khoản 1 Điều 147 của Bộ luật tố tụng dân sự, bị đơn, MB phải liên đới chịu án phí trên số tiền phải thanh toán cho nguyên đơn theo chứng thư bảo lãnh (7,076,597,075 đồng). Bị đơn phải chịu án phí trên số tiền còn lại phải thanh toán cho nguyên đơn (16,106,766,859 đồng - 7,076,597,075 đồng). [17] Đối với yêu cầu xem xét buộc MB phải bồi thường cho những tổn thất mà nguyên đơn phải gánh chịu do MB cố trình trì hoãn, trốn tránh nghĩa vụ trả nợ từ ngày nộp hồ sơ bảo lãnh đến nay: Xét đây là yêu cầu mới phát sinh tại phiên tòa, chưa thực hiện nghĩa vụ tạm ứng án phí và vượt quá yêu cầu khởi kiện ban đầu. Để đảm bảo thời hạn tố tụng và quyền của đương sự, Hội đồng xét xử dành cho nguyên đơn quyền khởi kiện một vụ kiện khác về bồi thường thiệt hại.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH

Căn cứ vào khoản 1 Điều 30, điểm b khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39, Điều 63, Điều 85, Điều 91, Điều 96, điểm b khoản 2 Điều 227, khoản 1 và khoản 3 Điều 228, Điều 266, Điều 269, Điều 272, Điều 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự;

Căn cứ vào các Điều 116,117,118,119,138,141,278,280 của Bộ luật Dân sự 2015;

Căn cứ vào Khoản 8,9 Điều 3, Điều 55, Điều 306 của Luật Thương mại 2005;

Căn cứ vào Điều 4, 7,8 của Luật các Tổ chức tín dụng 2010 (sửa đổi bổ sung năm 2017);

Căn cứ vào Luật Thi hành án Dân sự 2008 (sửa đổi bổ sung năm 2014);

Căn cứ vào Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án;

Căn cứ vào Nghị quyết số 01/2019/NQ-HĐTP ngày 11/01/2019 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng một số quy định của pháp luật về lãi, lãi suất, phạt vi phạm.

Tuyên xử: Chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn:

1. HĐKT số 18/2018/HĐKT-ĐT ngày 08/08/2018 và ba phụ lục các số 18/2018/HĐKT-ĐT/PL ngày 16/08/2018, số 01/2019/HĐKT-ĐT ngày 12/06/2019, số 03/2020/HĐKT-ĐT ngày 27/03/2020:

1.1 Buộc bị đơn phải thanh toán tiền gốc là 2,183,381,200 (hai tỉ một trăm tám mươi ba triệu ba trăm tám mươi mốt nghìn hai trăm) đồng, tiền lãi tính đến ngày 31/07/2023 là 757,558,576 (bảy trăm năm mươi bảy triệu năm trăm năm mươi tám nghìn năm trăm bảy mươi sáu) đồng, tổng cộng là 2,940,939,776 (hai tỉ chín trăm bốn mươi bốn triệu chín trăm ba mươi chín nghìn bảy trăm bảy mươi sáu) đồng, của các hóa đơn số 70,71,72;

1.2 Trong tổng số nợ nêu ở mục 1.1, MB phải liên đới thanh toán số tiền là 2,000,000,000 (hai tỉ) đồng của các hóa đơn số 70,71,72, theo Thư bảo lãnh số 703MD1822100436 ngày 09/08/2018, Văn bản sửa đổi bảo lãnh thanh toán số 703MD1822100436.GH.01 ngày 22/06/2019, Văn bản sửa đổi bảo lãnh thanh toán số 703MD1822100436.GH.02 ngày 30/03/2020.

2. HĐKT số 19/2018/HĐKT-ĐT ngày 14/08/2018 và ba phụ lục các số 19/2018/HĐKT-ĐT/PL ngày 16/08/2018, số 02/2019/HĐKT-ĐT ngày 12/06/2019, số 04/2020/HĐKT-ĐT ngày 27/03/2020:

2.1 Buộc bị đơn phải thanh toán tiền gốc là 2,301,299,000 (hai tỉ ba trăm lẻ một triệu hai trăm chín mươi chín nghìn) đồng, lãi tính đến ngày 31/07/2023 là 791,772,955 (bảy trăm chín mươi mốt triệu bảy trăm bảy mươi hai nghìn chín trăm năm mươi lăm) đồng, tổng cộng là 3,093,071,955 (ba tỉ không trăm chín mươi ba triệu không trăm bảy mươi mốt nghìn chín trăm năm mươi lăm) đồng, của các hóa đơn số 89,100.

2.2 Trong tổng số nợ nêu ở mục 2.1 thì MB phải liên đới thanh toán số tiền là 2,000,000,000 (hai tỉ) đồng của các hóa đơn số 89,100, theo Thư bảo lãnh số 703MD1822700379 ngày 15/08/2018, Văn bản sửa đổi bảo lãnh thanh toán số 703MD1822700379.GH.01 ngày 22/06/2019, Văn bản sửa đổi bảo lãnh thanh toán số 703MD1822700379.GH.02 ngày 30/03/2020;

3. HĐKT số 38/2019/HĐKT-ĐT ngày 22/11/2019 và phụ lục số 01/2020/HĐKT-ĐT ngày 13/03/2020:

3.1 Buộc bị đơn phải thanh toán tiền gốc là 5,014,782,555 (năm tỉ không trăm mười bốn triệu bảy trăm tám mươi hai nghìn năm trăm năm mươi lăm) đồng, lãi tính đến ngày 31/07/2023 là 2,021,301,749 (hai tỉ không trăm hai mươi mốt triệu ba trăm lẻ một nghìn bảy trăm bốn mươi chín) đồng, tổng cộng là 7,036,084,304 (bảy tỉ không tăm ba mươi sáu triệu không trăm tám mươi bốn nghìn ba trăm lẻ bốn) đồng, của các hóa đơn số 62,90,92,102,111.

3.2 Trong tổng số nợ nêu ở mục 3.1 thì MB phải liên đới thanh toán số tiền là 876,597,075 (tám trăm bảy mươi sáu triệu năm trăm chín mươi bảy nghìn không trăm bảy mươi lăm) đồng còn lại của hóa đơn số 62 theo Thư bảo lãnh số 703MD1933100024 ngày 27/11/2019, Văn bản sửa đổi bảo lãnh thanh toán số 703MD1933100024.GH.01 ngày 16/03/2020.

4. HĐKT số 40/2019/HĐKT-ĐT ngày 04/12/2019 và phụ lục hợp đồng số 02/2020/HĐKT-ĐT ngày 13/03/2020:

4.1 Buộc bị đơn phải thanh toán tiền gốc là 2,257,540,890 (hai tỉ hai trăm năm mươi bảy triệu năm trăm bốn mươi nghìn tám trăm chín mươi) đồng và lãi tính đến ngày 31/07/2023 là 779,129,934 (bảy trăm bảy mươi chín triệu một trăm hai mươi chín nghìn chín trăm ba mươi bốn) đồng, tổng cộng là 3,036,670,824 (ba tỉ không trăm ba mươi sáu triệu sáu trăm bảy mươi nghìn tám trăm hai mươi bốn) đồng, của các hóa đơn số 82,83,84.

4.2 Trong tổng số nợ nêu ở mục 4.1 thì MB phải liên đới thanh toán số tiền là 2,200,000,000 đồng (Hai tỷ hai trăm triệu) đồng theo Thư bảo lãnh số 703MD1934000950 ngày 06/12/2019, văn bản sửa đổi bảo lãnh thanh toán số 703MD1934000950.GH.01 ngày 30/03/2020, của hóa đơn số 82,83,84.

5. Việc thanh toán thực hiện thành một lần, ngay sau khi bản án có hiệu lực pháp luật, tại Cơ quan Thi hành án dân sự có thẩm quyền.

Kể từ ngày tiếp theo của ngày xét xử sơ thẩm cho đến khi thi hành án xong, người phải thi hành khoản tiền còn phải chịu thêm khoản tiền lãi theo mức lãi suất nợ quá hạn trung bình trên thị trường tại thời điểm thi hành án tương ứng với số tiền và thời gian chậm thi hành.

6. Đình chỉ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn buộc bị đơn phải thanh toán 1,480,000,000 (một tỉ bốn trăm tám mươi triệu) đồng tiền gốc của bốn hợp đồng kinh tế.

7. Đình chỉ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn buộc MB phải thanh toán lãi chậm trả tạm tính đến ngày 19/5/2022 là 639,665,753 (sáu trăm ba mươi chín triệu sáu trăm sáu mươi lăm nghìn bảy trăm năm mươi ba) đồng.

8. Án phí kinh doanh thương mại sơ thẩm:

8.1 Hoàn lại cho nguyên đơn số tiền tạm ứng án phí là 58,100,000 (năm mươi tám triệu một trăm nghìn) đồng theo biên lai thu số 0009649 ngày 24/12/2021 của Chi cục Thi hành án dân sự Quận 5 và 61,087,000 (sáu mươi mốt triệu không trăm tám mươi bảy nghìn) đồng ngày 23/02/2022 của Chi cục Thi hành án dân sự quận Bình Thạnh.

8.2 Bị đơn, MB cùng phải chịu án phí là 115,076,597 (một trăm mười lăm triệu không trăm bảy mươi sáu nghìn năm trăm chín mươi bảy) đồng.

8.3 Bị đơn phải chịu án phí là 117,619,060 (một trăm mười bảy triệu sáu trăm mười chín nghìn không trăm sáu mươi) đồng.

9. Đương sự có mặt được quyền kháng cáo trong thời hạn 15 (mười lăm) ngày kể từ ngày tuyên án. Đương sự vắng mặt có quyền kháng cáo trong thời hạn 15 (mười lăm) ngày kể từ ngày nhận được tống đạt hợp lệ bản án.

10. Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7 và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự.