Bản án 145/2021/DS-PT: Đòi bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng về…

Tóm tắt 30 giây — tóm lược tự động từ nội dung bản án, chỉ mang tính tham khảo

Tranh chấp gì? Đòi bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng về tài sản — án dân sự — "Lê Hải Như - Lê Quốc Nam"
Tòa quyết gì? Chấp nhận yêu cầu kháng cáo của ông Lê Quốc N2.
Căn cứ chính? Điều 308 NGHỊ QUYẾT SỐ 326/2016/NQ-UBTVQH14 QUY ĐỊNH VỀ MỨC THU, MIỄN…

TOÀ ÁN NHÂN DÂN TỈNH CÀ MAU

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

Bản án số: 145/2021/DS-PT
Ngày: 05 - 11 - 2021
“V/v bồi thường thiệt hại về
tài sản bị xâm phạm”

NHÂN DANH

NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH CÀ MAU

- Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Ông Huỳnh Văn Út

Các Thẩm phán:

Ông Hà Thanh Hùng

Bà Hoàng Thị Hải Hà

- Thư ký phiên tòa: Bà Lâm Ngọc Trâm là Thư ký Tòa án nhân dân tỉnh Cà Mau.

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Cà Mau tham gia phiên tòa: Bà Nguyễn Ngọc Dẽ - Kiểm sát viên.

Ngày 05 tháng 11 năm 2021 tại trụ sở Tòa án nhân dân tỉnh Cà Mau xét xử phúc thẩm công khai vụ án dân sự thụ lý số: 150/2021/TLPT-DS ngày 08 tháng 6 năm 2021 về việc tranh chấp “Bồi thường thiệt hại về tài sản bị xâm phạm”.

Do Bản án dân sự sơ thẩm số: 56/2021/DS-ST ngày 22 tháng 4 năm 2021 của Tòa án nhân dân huyện Đầm Dơi, tỉnh Cà Mau bị kháng cáo.

Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm số: 153/2021/QĐPT-DS ngày 17 tháng 6 năm 2021 giữa các đương sự:

- Nguyên đơn: Ông Lê Hải N1, sinh năm 1979 (có mặt).

Địa chỉ: Ấp T, xã T, huyện Đ, tỉnh C.

- Bị đơn: Ông Lê Quốc N2, sinh năm 1977.

Địa chỉ: Khóm 1, thị t, huyện Đ, tỉnh C.

- Người đại diện theo ủy quyền của ông N2: Ông Trần Dân Q, sinh năm 1980 (có mặt).

Địa chỉ: 88/13, Lê Lợi, khóm 2, phường 2, thành phố Cà Mau, tỉnh Cà Mau.

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

1. Ông Lê Hải D, sinh năm 1981 (có mặt).

2. Bà Lê Bích T (vắng mặt).

Cùng địa chỉ: Ấp T, xã T, huyện Đ, tỉnh C.

- Người kháng cáo: Ông Lê Quốc N2 – Là bị đơn.

NỘI DUNG VỤ ÁN:

- Nguyên đơn là ông Lê Hải N1 trình bày:

Vào ngày 24/9/2019 ông có thả tôm thẻ trong ao bạt có diện tích khoảng 1.000m2 mặt nước, tiền con giống là 27.000.000 đồng. Ông Lê Quốc N2 có phần đất tọa lạc ở ấp T, xã T, huyện Đ, tỉnh Cà Mau. Do cải tạo đất nên ông N2 đưa xáng vào gia cố bờ, tuy nhiên do gia cố không đảm bảo nên ngày 28/9/2019 bị vỡ bờ, nước ngoài sông vào vuông ông N2 và tràn qua ao nuôi tôm công nghiệp của ông. Khi ông D là người ông thuê nuôi tôm cho ông phát hiện nước tràn vào ao của ông nên điện báo cho ông, ông báo cho trưởng ấp là ông Trần Hoàng C và Công an viên ấp là ông Trương Văn H. Ông Hoàng báo ông Trịnh Hoàng Y là Phó Trưởng Công an xã T xuống tại ao tôm của ông để lập biên bản. Sau đó ông Yên yêu cầu ông N2 đến ký nhưng ông N2 không đến, khi lập biên bản ông Yên yêu cầu ông tiếp tục xử lý nước chờ ông N2 đến giải quyết. Sau ngày lập biên bản ông tiếp tục mua thuốc liều lượng cao để xử lý. Đến ngày 20/10/2019 tôm chết hoàn toàn thiệt hại là 56.000.000 đồng, trong đó tiền con giống là 27.000.000 đồng, tiền thuốc và thức ăn là 29.000.000 đồng. Khi tôm chết ông có báo cho xã, xã liên hệ ông Dũng cán bộ thú y đến lấy mẫu xét nghiệm, kết quả kiểm nghiệm nguyên nhân tôm chết là bệnh đốm trắng do nguồn nước gây ra. Nay, ông yêu cầu ông N2 bồi thường thiệt hại số tiền 56.000.000 đồng theo toa của đại lý, còn các chi phí khác ông không yêu cầu.

- Trong quá trình giải quyết người đại diện theo ủy quyền của bị đơn ông Trần Dân Q trình bày:

Ông N2 xác định trước ngày 28/9/2019 ông N2 có thuê xáng vào múc cống xổ bị hư, lấp đường xổ cũ lại và múc đường mương mới để đặt cống xổ mới. Đến ngày 28/9/2019 do triều cường dâng cao nên bị vỡ đập, nước tràn vào vuông ông N2, sau đó tràn qua vuông của cha ông N2, tiếp tục tràn qua vuông của ông Lê Văn N là cha ruột ông N1. Trong phần đất ông Nhiên có ao nuôi tôm công nghiệp của ông N1. Theo ông N2 biết thì ao tôm công nghiệp này là của bà Lê Bích T và ông Lê Hải D chứ không phải của ông N1.

Khi xảy ra sự cố, ông N2 có biết và khoảng 30 phút sau khi mực nước giảm ông N2, ông N1 cùng một số anh em của ông N2 mua cây của ông N1 gia cố lại bờ. Thời điểm sự việc xảy ra ông N2 không nghe ông N1 yêu cầu gì, đến khoảng 01 tháng sau ông N1 kiện ông N2 yêu cầu bồi thường thiệt hại do tôm ông N1 chết.

Ông N2 thừa nhận thực tế vuông ông bị vỡ bờ làm nước tràn qua ao ông N1, nhưng nguyên nhân tôm chết không phải do nguồn nước sông tràn vào vì các vuông tôm khác không bị tôm chết. Qua yêu cầu của ông N1, ông không đồng ý bồi thường vì ông không có lỗi trong việc tôm ông N1 chết.

- Trong quá trình giải quyết người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Lê Hải D trình bày:

Ông Lê Quốc N2 có phần đất của cha ruột cho gần phần đất ông N1 nuôi tôm. Vào khoảng 04 giờ 30 phút ngày 28/9/2019 vuông ông N2 bị vỡ bờ, nước ngoài sông tràn qua đất của cha ông N2, sau đó tràn luôn qua ao nuôi tôm công nghiệp của ông N1.

Ông N2 có văn bản xác định ao tôm ông N1 yêu cầu ông N2 bồi thường thiệt hại là ao tôm của ông và bà Lê Bích T là không đúng. Ông xác định ao tôm là của ông Lê Hải N1 là người trực tiếp đầu tư và ông N1 thuê ông nuôi cho ông N1 vì ông biết về kỹ thuật nuôi tôm công nghiệp.

Ông xác định việc ông N1 yêu cầu ông Lê Quốc N2 bồi thường thiệt hại số tiền 56.000.000 đồng, ông không có ý kiến vì ông là người nuôi thuê cho ông N1.

Trong quá trình Tòa án nhân dân huyện Đầm Dơi thụ lý giải quyết vụ án đã tống đạt hợp lệ các văn bản tố tụng cho người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là bà lê Bích Thủy theo quy định pháp luật, nhưng bà T không có ý kiến đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

Tại Bản án dân sự sơ thẩm số: 56/2021/DS-ST ngày 22 tháng 4 năm 2021 của Tòa án nhân dân huyện Đầm Dơi, tỉnh Cà Mau quyết định:

Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của ông Lê Hải N1.

1. Buộc ông Lê Quốc N2 trả cho ông Lê Hải N1 số tiền 16.800.000 đồng (mười sáu triệu tám trăm ngàn đồng).

2. Không chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của ông Lê Hải N1 về việc yêu cầu ông Lê Quốc N2 trả cho ông số tiền 39.200.000 đồng (ba mươi chín triệu hai trăm ngàn đồng).

Ngoài ra, án sơ thẩm còn tuyên về án phí, quyền kháng cáo theo luật định.

Ngày 05-5-2021 ông Lê Quốc N2 kháng cáo bản án sơ thẩm, yêu cầu cấp phúc thẩm tuyên xử không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Lê Hải N1.

Căn cứ kháng cáo: Do triều cường nước dâng, làm vỡ bờ vuông bao của ông N2 tràn qua đất cha ông N2, vào đất ông N1, hậu quả sau hơn 20 ngày tôm chết; sự việc nước dâng bất ngờ là bất khả kháng. Hơn nữa, tại Văn bản số: 108/NN ngày 10-11-2020 của Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Đầm Dơi xác định: Việc vỡ bờ bao vuông, nước bên ngoài tràn vào ao tôm công nghiệp gây ra bệnh đốm trắng là chưa đủ cơ sở kết luận về mặt khoa học.

Tại phiên tòa phúc thẩm: Ông Trần Dân Q là người đại diện theo ủy quyền của bị đơn giữ nguyên yêu cầu kháng cáo.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Cà Mau phát biểu:

Về tố tụng, Thẩm phán, Hội đồng xét xử tiến hành đúng theo quy định của pháp luật tố tụng và các đương sự cũng chấp hành đúng với quyền và nghĩa vụ của các đương sự được pháp luật quy định. Về nội dung, đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm: Căn cứ khoản 2 Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự; tuyên xử chấp nhận yêu cầu kháng cáo của ông Lê Quốc N2, sửa Bản án dân sơ thẩm, không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, xét kháng cáo của ông Lê Quốc N2. Hội đồng xét xử thấy rằng:

Về tố tụng: Tòa sơ thẩm đã thụ lý đúng thẩm quyền và giải quyết đúng quan hệ pháp luật tranh chấp theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự.

Về nội dung tranh chấp: Vào ngày 28-9-2019 tại khu vực nuôi tôm của nguyên đơn và bị đơn đều bị thủy triều nước dâng lên cao bất ngờ, làm bờ của ông N2 bị vỡ, nước tràn qua đất cha ông N2, rồi tràn vào vuông tôm ông N1, dẫn đến sau hơn 20 ngày toàn bộ con giống ông N1 thả nuôi đều bị bệnh đốm trắng chết. Vụ việc vỡ bờ nước tràn, phía ông N1 có trình chính quyền địa phương, có lập biên bản ghi nhận sự việc ngày 28-9-2019 và ngày 04-12-2019. Tổng thiệt hại của ông N1 là 56.000.000 đồng trong đó tiền con giống là 27.000.000 đồng, tiền thuốc và thức ăn là 29.000.000 đồng (có chứng từ thể hiện tại bút lục số: 69, 71-76). Ông N1 cho rằng ông N2 gia cố bờ không đảm bảo, dẫn đến nước tràn, gây thiệt hại tôm của ông bị chết nên ông N1 yêu cầu ông N2 bồi thường thiệt hại. Đối với phía bị đơn xác định bị đơn không có lỗi khi để nước tràn qua vuông của ông N1. Tại buổi hòa giải ngày 06-12-2019 tại chính quyền địa phương xã Tân Đức, phía ông N2 thống nhất hỗ trợ cho phía ông N1 số tiền 20.000.000 đồng (Bút lục 16, 17). Tuy nhiên, ông N1 vẫn không đồng ý với số tiền này. Do ông N1 không đồng ý nhận hỗ trợ này và vẫn khởi kiện, nên nay ông N2 không đồng ý bồi thường cho ông N1, vì ông N2 cho rằng không có lỗi gây ra thiệt hại. Án sơ thẩm tuyên xử buộc ông N2 bồi thường 16.800.000 đồng ông N2 cũng không đồng ý.

Quá trình giải quyết vụ án, cũng như nội dung yêu cầu kháng cáo, phía ông N2 cho rằng ông không có lỗi khi triều cường nước lên, vì điều này là bất khả kháng, đồng thời không rõ tôm chết là có xuất phát từ nguyên nhân nguồn nước của ông N2 tràn vô hay không. Tại Văn bản số: 108/NN ngày 10-11-2020 của Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Đầm Dơi xác định: Việc vỡ bờ bao vuông, nước bên ngoài tràn vào vuông (ao) tôm công nghiệp gây ra bệnh đốm trắng là chưa đủ cơ sở kết luận về mặt khoa học. Thực tế, sau hơn 20 ngày kể từ khi xảy ra sự kiện tràn nước vô vuông tôm của ông N1 nuôi mới phát hiện tôm bị bệnh chết hàng loạt. Từ đó, không đủ cơ sở kết luận tôm ông N1 chết là do nguồn nước bị mang mầm bệnh. Qua rà soát vào tháng 9-10 năm 2019, thời điểm này trên toàn tỉnh Cà Mau, nhất là các tuyến đê sông đều có mực nước dâng rất cao; đồng thời, tại phiên tòa phúc thẩm, các bên đều thừa nhận, vào thời điểm này tại khu vực nuôi tôm của các hộ dân trong vùng đều có nước dâng lên cao đồng loạt. Và trước khi xảy ra vụ việc nước dâng tràn bờ, thì ông N2 cũng đã cho gia cố bờ vững chắc hơn, nhưng do triều cường đột ngột dâng quá cao, nên dẫn đến vỡ bờ của ông N2, sự việc này là ngoài mong muốn của ông N2. Vì vậy, cần xác định sự kiện nước dâng đột ngột này là sự kiện bất khả kháng, mà thiệt hại do bất khả kháng gây ra là không có lỗi của ông N2, nên không thể buộc ông N2 bồi thường thiệt hại cho ông N1 là phù hợp với khoản 2 Điều 584, Điều 589 Bộ luật dân sự năm 2015.

Đối với ý kiến bị đơn cho rằng vuông nuôi tôm không phải của ông N1 mà là của ông D, bà T, điều này là không có cơ sở, vì sự việc nuôi tôm và nước tràn vô vuông tôm (qua trình báo, hòa giải đều ghi nhận từ đầu) là vuông của ông N1. Ông Lê Hải D cũng xác định từ đầu ông chỉ là người trông thuê vuông tôm cho ông N1; còn thông tin Lê Bích T, qua xác minh không có thông tin Lê Bích T là chủ sở hữu vuông nuôi, nên từ chối tham gia tố tụng.

Từ đó, cần chấp nhận yêu cầu kháng cáo của bị đơn, sửa án sơ thẩm, không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, như lời đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Cà Mau là phù hợp.

Về án phí:

- Về án phí dân sự sơ thẩm: Ông Lê Hải N1 phải chịu 2.800.000 đồng, đối trừ số tiền ông N1 đã dự nộp 1.400.000 đồng theo biên lai thu số: 0010876 ngày 14-7-2020 tại Chi cục Thi hành án Dân sự huyện Đầm Dơi, ông N1 còn phải nộp tiếp 1.400.000 đồng là phù hợp với Điều 147 Bộ luật tố tụng dân sự và khoản 1 Điều 26 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

- Án phí dân sự phúc thẩm: Ông Lê Quốc N2 không phải chịu, ông N2 đã dự nộp 300.000 đồng, theo biên lai thu số: 0012052 ngày 7-5-2021 tại Chi cục Thi hành án Dân sự huyện Đầm Dơi được hoàn lại.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 2 Điều 308; Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án.

Chấp nhận yêu cầu kháng cáo của ông Lê Quốc N2. Sửa Bản án dân sự sơ thẩm số: 56/2021/DS-ST ngày 22 tháng 4 năm 2021 của Tòa án nhân dân huyện Đầm Dơi, tỉnh Cà Mau.

Tuyên xử:

1. Không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông Lê Hải N1 về việc buộc ông Lê Quốc N2 bồi thường thiệt hại với số tiền 56.000.000 đồng (Năm mươi sáu triệu đồng).

2. Về án phí:

- Về án phí dân sự sơ thẩm: Ông Lê Hải N1 phải chịu 2.800.000 đồng, đối trừ số tiền ông N1 đã dự nộp 1.400.000 đồng theo biên lai thu số: 0010876 ngày 14-7-2020 tại Chi cục THADS huyện Đầm Dơi, ông N1 còn phải nộp tiếp 1.400.000 đồng.

- Án phí dân sự phúc thẩm: Ông Lê Quốc N2 không phải chịu, ông N2 đã dự nộp 300.000 đồng, theo biên lai thu số: 0012052 ngày 7-5-2021 tại Chi cục Thi hành án dân sự huyện Đầm Dơi được hoàn lại.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.