Bản án 143/2019/HNGĐ-PT — Tranh chấp về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Chị Trần T T H và anh Lưu T A ly hôn năm 2018. Chị Huyền và anh Tuấn có 01 con chung cháu Lưu Quang Vinh sinh ngày 14/11/2012. Theo Quyết định công nhận sự thuận tình ly hôn và sự thỏa thuận của các bên đương sự số 139/2018/QĐST-HNGĐ ngày 18/4/2018 của Tòa án nhân dân quận H B T đã quyết định giao cháu Lưu Quang Vinh cho anh Lưu T A trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng sau khi ly hôn.

Nguyên đơn chị Trần T T H tại đơn khởi kiện và tại các lời khai trình bày: Thực tế từ khi ly hôn, anh Tuấn ít có thời gian quan tâm chăm sóc, giáo dục con mà để ông bà nội chăm sóc, đưa đón cháu Vinh là chính. Khi chị thăm nom và đón con thì anh Tuấn Anh thường đưa ra nhiều lý do khác nhau để không tạo điều kiện cho chị được gặp con hàng tuần. Anh Tuấn Anh còn dùng nhiều từ ngữ không hay trước mặt con hoặc nói với con những điều không tốt về mẹ, nói xấu chị trên mạng xã hội. Điều này gây ảnh hưởng đến tâm lý và nhận thức của cháu. Vì vậy, chị yêu cầu Tòa án quyết định cho chị được trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng cháu Lưu Quang Vinh.

Hiện, chị Huyền làm quản lý tại cửa hàng tư nhân sơn sửa móng tay, móng chân Nhữ Phúc Hải, địa chỉ số 212B Hàng Bông, Hà Nội, thu nhập bình quân từ 9-12 triệu/tháng. Cửa hàng nơi chị Huyền làm việc là cửa hàng tư nhân không có hợp đồng lao động và trả lương trực tiếp. Chị Huyền đang sống cùng với mẹ đẻ của chị tại địa chỉ Phòng 604, Chung cư Hùng Việt, ngõ 344/1, tổ 18, phường Ngọc Thụy, quận Long Biên, Thành phố Hà Nội. Nếu được nuôi con, chị sẽ chuyển trường về quận Long Biên gần nơi chị sống để thuận tiện cho việc đưa đón cháu, đảm bảo việc nuôi dạy và chăm sóc cháu tốt nhất. Chị cũng sẽ tạo điều kiện cho cháu được gặp bố và nhứng người thân bên nội. Chị đề nghị anh Tuấn Anh cấp dưỡng nuôi con 3.000.000 đồng/tháng.

Bị đơn anh Lưu T A không đồng ý với yêu cầu khởi kiện của chị Huyền về việc thay đổi người trực tiếp nuôi cháu Vinh. Sau khi ly hôn, cháu Vinh ở cùng với anh và ông bà nội tại địa chỉ số 50, ngõ Đỗ Thuận, đường Đ T H, phường Cầu Dền, quận H B T, Thành phố Hà Nội. Quá trình nuôi dưỡng con, anh luôn chăm sóc cháu đầy đủ với điều kiện tốt nhất. Dù không gần mẹ nhưng cháu vẫn có tình yêu thương của bố và ông bà nội. Cháu Vinh đang học tại Trường tiểu học Tô Hoàng là trường điểm gần nhà, thuận tiện cho việc đưa đón. Cháu có sức khỏe bình thường, phát triển tốt. Ngoài học văn hóa tại trường, anh đăng ký cho cháu học thêm tiếng Anh. Năm học vừa qua cháu đạt kết quả tốt và được lên lớp 2. Hàng năm anh đều mua bảo hiểm y tế, bảo hiểm nhân thọ cho cháu để đảm bảo cháu được chăm sóc tốt về sức khỏe và chữa bệnh. Hàng ngày, anh đều đưa đón con đi học, nếu bận anh nhờ ông bà nội đưa đón, chăm sóc cháu. Việc chị Huyền cho rằng anh không có thời gian chăm con là không đúng. Do thời gian đầu sau khi ly hôn, anh vẫn còn giận chị Huyền vì cho rằng chị muốn ly hôn mà bỏ mặc con cho anh nuôi nên đôi lúc anh có bức xúc riêng với chị Huyền. Anh không cản trở việc chị Huyền thăm đón con mà do anh chị chưa thống nhất được việc đưa đón con nên dẫn đến tình trạng khi chị Huyền muốn đón con lại trùng với lịch cháu đi học hoặc khi anh bận công việc nên không thể sắp xết cho chị Huyền đón con ngay được.

Hiện nay anh đang ở cùng với bố mẹ anh tại địa chỉ số 50, ngõ Đỗ Thuận, đường Đ T H, phường Cầu Dền, quận H B T, Thành phố Hà Nội. Đây là nhà đất của bố mẹ anh đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Anh Tuấn Anh hiện là Phó giám đốc Công ty TNHH Thời trang Vinh Anh, kinh doanh về may mặc có trụ sở và xưởng đặt tại số 02/20 phố Chu Huy Mân, phường Phúc Đồng, quận Long Biên với thu nhập bình quân 16-19 triệu đồng/tháng. Anh Tuấn Anh làm việc tại công ty của gia đình nên anh có nhiều thời gian chăm sóc, đón đưa con. Vì vậy, anh đề nghị Tòa án cho anh được tiếp tục nuôi con và anh sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho chị Huyền trong việc chăm sóc, thăm đón con.

Tại bản án hôn nhân gia đình sơ thẩm số 19/2019/HNGĐ-ST ngày 25/6/2019, Tòa án nhân dân quận H B T đã quyết định: Không chấp nhận đơn khởi kiện của chị Trần T T H về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con sau ly hôn. Ngoài ra Tòa án cấp sơ thẩm còn quyết định về án phí và thông báo quyền kháng cáo theo quy định của pháp luật.

Ngày 04/7/2019, chị Trần T T H có đơn kháng cáo đề nghị cấp phúc thẩm xem xét lại bản án sơ thẩm theo hướng giao con chung cháu Lưu Quang Vinh cho chị trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng. Chị yêu cầu anh Tuấn Anh cấp dưỡng nuôi con 3.000.000 đồng/tháng.

Tại phiên tòa phúc thẩm, chị Huyền vẫn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện và yêu cầu kháng cáo.

Luật sư bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho chị Huyền: Sau khi ly hôn, anh Tuấn Anh đã có những xử sự không đúng mực như: dùng những lời lẽ không hay với chị Huyền, không tạo điều kiện cho chị thăm nom con, đã tạo ra bất đồng giữa hai anh chị và do đó chị Huyền phải khởi kiện yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con. Đây là nguyện vọng chính đáng của người mẹ. Về điều kiện nuôi con, chị Huyền có công việc, thu nhập và chỗ ở ổn định, đảm bảo việc chăm sóc, nuôi dưỡng tốt cho con. Việc chuyển chỗ học và nơi ở cho con hiện nay cũng rất đơn giản. Vì vậy, đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận yêu cầu kháng cáo của chị Huyền, sửa án sơ thẩm theo hướng giao con chị Huyền trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng.

Anh Tuấn Anh không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của chị Huyền.

Các đương sự không thống nhất được với nhau về việc giải quyết vụ án, đồng thời giữ nguyên quan điểm đã trình bày tại cấp sơ thẩm.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hà Nội nêu quan điểm về việc giải quyết vụ án: Về chấp hành pháp luật của Thẩm phán và HĐXX tuân thủ đúng các quy định của pháp luật, đương sự đã thực hiện tuân theo pháp luật đúng quy định của Bộ Luật tố tụng dân sự. Về tố tụng: Chị Huyền làm đơn kháng cáo trong thời hạn luật định và nộp dự phí kháng cáo hợp lệ.

Về nội dung: Sau khi anh Tuấn Anh và chị Huyền ly hôn, cháu Lưu Quang Vinh ở với anh Tuấn Anh và ông, bà nội. Cháu được sự quan tâm yêu thương của bố và ông, bà nội, tâm sinh lý phát triển tốt. Anh Tuấn Anh có thu nhập và công việc ổn định, đảm bảo điều kiện nuôi dạy con. Không có căn cứ xác định anh Tuấn Anh không có điều kiện chăm sóc, giáo dục con. Đề nghị HĐXX áp dụng khoản 1 điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự bác yêu cầu kháng cáo của chị Huyền.

Sau khi xem xét, đánh giá khách quan toàn diện những tài liệu chứng cứ được thẩm tra tại phiên tòa. Căn cứ kết quả tranh tụng tại phiên tòa, lời trình bày của đương sự, quan điểm của Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Đơn kháng cáo của chị Trần T T H là hợp lệ, được xem xét giải quyết theo thủ tục phúc thẩm.

Tại Quyết định công nhận thuận tình ly hôn và sự thỏa thuận của các bên đương sự số 139/2018/QĐST-HNGĐ ngày 18/4/2018 của Toà án nhân dân quận H B T, thành phố Hà Nội đã ghi nhận sự thuận tình ly hôn giữa chị Huyền và anh Tuấn Anh. Chị Trần T T H và anh Lưu T A có 01 con chung là cháu Lưu Quang Vinh, sinh ngày 14/11/2012. Giao cháu Lưu Quang Vinh cho anh Lưu T A trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng. Từ tháng 4/2018 đến nay, anh Tuấn Anh trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng cháu Vinh. Tháng 10/2018, chị Trần T T H khởi kiện yêu cầu được trực tiếp nuôi dưỡng cháu Vinh vì chị cho rằng anh Tuấn Anh không đủ điều kiện chăm sóc con.

Xét thấy: Theo quy định tại Điều 81 Luật hôn nhân gia đình thì việc giao con cho ai nuôi dưỡng là căn cứ vào quyền lợi mọi mặt của con chưa thành niên. Về điều kiện kinh tế và chỗ ở sau khi ly hôn, hiện chị Huyền đang sống cùng mẹ đẻ tại Phòng 604, Chung cư Hùng Việt 1, tổ 18 Ngọc Thuỵ, quận Long Biên, Hà Nội. Căn hộ trên thuộc quyền sở hữu của bà Phạm Thị Cát – là mẹ đẻ chị Huyền. Bà Cát có ý kiến đồng ý để chị Huyền và cháu Vinh ở cùng với bà tại địa chỉ trên. Hiện chị là quản lý tại Cửa hàng tư nhân sơn sửa móng tay, móng chân Nhữ Phúc Hải - địa chỉ ở 212B Hàng Bông, Hà Nội có mức thu nhập từ 9-12 triệu đồng/tháng. Về phía anh Tuấn Anh, anh đang sống cùng nhà với bố mẹ đẻ tại 50 ngõ Đỗ Thuận, đường Đ T H, phường Cầu Dền, quận H B T, Hà Nội. Nhà đất này thuộc quyền sở hữu và sử dụng hợp pháp của ông Lưu Trí Quang và bà Phạm Thị Bích Liên - bố mẹ đẻ anh Tuấn Anh. Bố mẹ anh có ý kiến đồng ý để anh và cháu Vinh ở tại địa chỉ trên. Hiện nay anh đang là Phó Giám đốc sản xuất Công ty TNHH thời trang Vinh Anh, kinh doanh xưởng may, có trụ sở tại số 02/20, phố Chu Huy Mân, phường Phúc Đồng, quận Long Biên với thu nhập hàng tháng từ 16-19 triệu đồng. Như vậy, về điều kiện kinh tế, điều kiện chỗ ở sau ly hôn, chị Huyền và anh Tuấn Anh đều có chỗ ở đảm bảo và có công việc làm với thu nhập ổn định để nuôi dưỡng chăm sóc con chung.

Hội đồng xét xử nhận thấy, từ khi anh Tuấn Anh, chị Huyền ly hôn, cháu Vinh ăn ở, sinh hoạt cùng bố và ông bà nội, theo học tại Trường Tiểu học Tô Hoàng thuộc quận H B T. Chị Huyền cho rằng anh Tuấn Anh không đủ điều kiện chăm sóc con vì do công việc anh Tuấn Anh ít có thời gian quan tâm chăm sóc, giáo dục con mà để cho ông bà nội chăm sóc, đưa đón cháu Vinh là chính. Anh Tuấn Anh thường đưa ra nhiều lí do khác nhau để không tạo điều kiện cho chị được thăm đón con. Anh còn dùng những từ ngữ không hay trước mặt con hoặc nói với con những điều không tốt về chị, nói xấu chị trên mạng xã hội, vi phạm nhân phẩm. Hội đồng xét xử xét thấy, cháu Vinh tuổi còn nhỏ mới hơn 6 tuổi rất cần tình yêu và sự chăm sóc hàng ngày của người mẹ. Chị Huyền tại phiên tòa cũng đảm bảo sẽ tạo điều kiện chăm sóc cho cháu tốt nhất về nơi ăn chốn ở cũng như về điều kiện học tập của cháu. Cháu Vinh cũng sẽ được tiếp tục theo học tại trường tiểu học công lập gần nơi ở mới của hai mẹ con và sẽ tạo điều kiện tốt nhất để cho cháu Vinh gặp bố và những người thân bên nội. Như vậy, cháu Vinh ở với mẹ sẽ được chăm sóc đầy đủ, phát triền tốt, quyền lợi của cháu được đảm bảo. Về cấp dưỡng nuôi con, chị Huyền yêu cầu anh Tuấn Anh đóng góp 3.000.000 đồng/tháng để nuôi cháu Vinh. Xét yêu cầu của chị Huyền là phù hợp với quy định của pháp luật và phù hợp với khả năng kinh tế của anh Tuấn Anh nên được chấp nhận.. Từ những phân tích trên, Hội đồng xét xử thấy việc xin thay đổi nuôi con của chị Huyền là có căn cứ và chấp nhận.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào: Khoản 2 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự;

Điều 81, 82, 83 Luật Hôn nhân và gia đình;

Khoản 1 Điều 28, Điều 35, Điều 39, Điều 271, Điều 273 Bộ luật Tố tụng dân sự;

Luật phí và lệ phí số 97 ngày 25/11/2015, Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí lệ phí Tòa án.

Xử:

1. Chấp nhận đơn kháng cáo của chị Trần T T H, sửa bản án hôn nhân gia đình sơ thẩm số 19/2019/HNGĐ-ST ngày 25/6/2019 của Tòa án nhân dân quận H B T. Cụ thể:

Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của chị Trần T T H đối với anh Lưu T A về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn. Về con chung: Chị Trần T T H và anh Lưu T A có 01 con chung cháu Lưu Quang Vinh, sinh ngày 14/11/2012. Giao cháu Lưu Quang Vinh cho chị Trần T T H trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng. Anh Lưu T A có trách nhiệm cấp dưỡng nuôi con chung là 3.000.000 đồng/tháng kể từ tháng 10/2019 cho đến khi con chung tròn, đủ 18 tuổi hoặc có sự thay đổi khác. Anh Lưu T A được quyền thăm nom con chung không ai được ngăn cản.

2. Về án phí: Chị Trần T T H phải nộp số tiền 300.000 đồng (ba trăm nghìn đồng) án phí dân sự sơ thẩm, được trừ vào số tiền tạm ứng án phí đã nộp theo Biên lai thu số 0002542 ngày 03/01/2019 tại Chi cục Thi hành án dân sự quận H B T, thành phố Hà Nội.

Hoàn trả cho chị Trần T T H số tiền 300.000 đồng (ba trăm nghìn đồng) án phí dân sự phúc thẩm đã nộp theo Biên lai thu số 0002573 ngày 11/7/2019 tại Chi cục Thi hành án dân sự quận H B T, thành phố Hà Nội.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.

Nơi nhận:

TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM 1. TAND quận HBT;

THẨM PHÁN – CHỦ TỌA PHIÊN TÒA 2. VKSND TP Hà Nội; 3. Các đương sự; 4. Chi cục THA quận HBT; 5. Lưu hồ sơ, VP.

Trần Thị Thanh Thảo

TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM