Bản án 140/2023/DS-ST — Tranh chấp về quyền sở hữu và các quyền khác đối với tài sản

[1] Theo đơn khởi kiện, từ năm 2020 nguyên đơn bà Phan Bích Như có bán nợ thức ăn nuôi tôm cho bị đơn ông Lê Quốc Sử nhiều lần, tính đến ngày 01/7/2021 hai bên chốt nợ bị đơn Sử còn nợ số tiền mua nợ là 226.588.000 đồng, nguyên đơn Như nhiều lần yêu cầu bị đơn thanh toán nhưng bị đơn không thanh toán, nguyên đơn Phan Bích Như khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết buộc bị đơn Lê Quốc Sử thanh toán số tiền mua nợ 226.588.000 đồng và yêu cầu trả lãi từ ngày 01/7/2021 đến khi thanh toán xong khoản nợ trên với lãi suất 1%/tháng. Khi thụ lý vụ án, Tòa án xác định quan hệ tranh chấp “Tranh chấp hợp đồng mua bán tài sản” là đúng theo quy định tại khoản 3 Điều 26 Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015; Điều 430 Bộ luật Dân sự năm 2015.

[2] Trong vụ án bị đơn Lê Quốc Sử cư trú tại ấp Lương Văn Huỳnh, xã Ngọc Tố, huyện Mỹ Xuyên, tỉnh Sóc Trăng, vụ án được giải quyết theo thủ tục sơ thẩm và không có đương sự hoặc tài sản ở nước ngoài hoặc cần ủy thác tư pháp. Do vậy, Toà án nhân dân huyện Mỹ Xuyên, tỉnh Sóc Trăng thụ lý, xét xử vụ án là đúng thẩm quyền theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015.

[3] Tại phiên tòa sơ thẩm, nguyên đơn bà Phan Bích Như đã được Tòa án triệu tập hợp lệ để tham gia phiên tòa sơ thẩm nhưng có đơn xin xét xử vắng mặt. Do vậy, Hội đồng xét xử căn cứ theo quy định tại Điều 227, Điều 228 Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015, tiến hành xét xử vụ án.

[1] Theo nguyên đơn, từ năm năm 2020 bị đơn nhiều lần mua thức ăn nuôi tôm bên bà Phan Bích Như, tính đến ngày 01/7/2021 bị đơn còn nợ nguyên đơn tiền thức ăn nuôi tôm là 226.588.000 đồng. Sau khi chốt số tiền nợ, nguyên đơn đã nhiều lần yêu cầu bị đơn thanh toán cho nguyên đơn nhưng bị đơn không thanh toán. Nguyên đơn Phan Bích Như yêu cầu bị đơn Lê Quốc Sử thanh toán tiền gốc mua nợ là 226.588.000 đồng và tiền lãi trên số tiền gốc với mức lãi suất 1%/tháng, kể từ ngày 01/7/2021 cho đến khi thanh toán hết nợ. Tại phiên toà, bị đơn Lê Quốc Sử thừa nhận từ năm năm 2020 bị đơn nhiều lần mua thức ăn nuôi tôm nợ nguyên đơn Phan Bích Như, tính đến ngày 01/7/2021 bị đơn còn nợ nguyên đơn tiền thức ăn nuôi tôm là 226.588.000 đồng như nguyên đơn trình bày là đúng; đây thuộc tình tiết, sự kiện không phải chứng minh theo quy định tại khoản 2 Điều 92 Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015. Hội đồng xét xử, có cơ sở xác định giữa nguyên đơn có bán thức ăn nuôi tôm cho bị đơn và bị đơn còn nợ nguyên đơn số tiền tính đến ngày 01/7/2021 là 226.588.000 đồng là sự việc có thật và xảy ra trong thực tế khách quan. Đồng thời, bị đơn đồng ý thanh toán tiền gốc mua nợ là 226.588.000 đồng và tiền lãi trên số tiền gốc theo yêu cầu nguyên đơn, kể từ ngày 01/7/2021 theo mức lãi suất quy định của pháp luật. Do đó, theo nguyên đơn Phan Bích Như yêu cầu bị đơn Lê Quốc Sử thanh toán tiền gốc mua nợ và tiền lãi trên số tiền gốc, kể từ ngày 01/7/2021 cho đến khi thanh toán tất nợ là có căn cứ.

[2] Về mức lãi suất, nguyên đơn Phan Bích Như yêu cầu 1%/tháng, bị đơn Lê Quốc Sử yêu cầu theo quy định của pháp luật. Xét thấy, theo quy định tại Khoản 3 Điểu 440 Bộ luật dân sự năm 2015 “Trường hợp bên mua không thực hiện đúng nghĩa vụ trả tiền thì phải trả lãi trên số tiền chậm trả theo qui định tại Điều 375 của Bộ luật này”, Khoản 2 Điểu 357 Bộ luật dân sự năm 2015 “Lãi suất phát sinh do chậm trả tiền…; nếu không có thỏa thuận thì thực hiện theo quy định tại khoản 2 Điều 468 của Bộ luật này” và Điểu 468 Bộ luật dân sự năm 2015 “1. Lãi suất vay do các bên thỏa thuận….không được vượt quá 20%/năm… 2. Trường hợp các bên có thoả thuận về việc trả lãi, nhưng không xác định rõ lãi suất và có tranh chấp về lãi suất thì lãi suất được xác định bằng 50% mức lãi suất giới hạn quy định tại khoản 1 Điều này tại thời điểm trả nợ”. Như vậy, cho thấy mức lãi suất nguyên đơn Phan Bích Như yêu cầu 1%/tháng (12%/năm) là chưa phù hợp với mức lãi suất theo quy định tại khoản 2 Điều 468 Bộ luật dân sự năm 2015 (10%/năm). Do vậy, theo bị đơn Lê Quốc Sử đồng ý thanh toán tiền gốc mua nợ là 226.588.000 đồng và tiền lãi trên số tiền gốc, kể từ ngày 01/7/2021 theo mức lãi suất quy định của pháp luật là có cơ sở.

[3] Tại phiên toà, bị đơn Lê Quốc Sử yêu cầu xin được trả nợ có thời gian và theo khả năng. Xét thấy, về thời gian trả nợ Hội đồng xét xử không đặt ra xem xét, khi án có hiệu lực pháp luật thi hành thì trong giai đoạn Thi hành án các bên có thể thoả thuận và thuộc quyền giải quyết của Cơ quan Thi hành án theo quy định của pháp luật về thi hành án dân sự.

[4] Từ những phân tích và nhận định nêu trên, theo yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn Phan Bích Như, được Hội đồng xét xử chấp nhận. Buộc bị đơn Lê Quốc Sử thanh toán cho nguyên đơn Phan Bích Như tính đến ngày 07/12/2023 tổng số tiền là 281.724.413 đồng. Trong đó, tiền gốc là 226.588.000 đồng và tiền lãi là 55.136.413 đồng. Đồng thời, bị đơn Lê Quốc Sử phải chịu tiền lãi phát sinh do chậm thực hiện nghĩa vụ thi hành án.

[5] Kiểm sát viên đề nghị chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn Phan Bích Như là có cơ sở, nên Hội đồng xét xử chấp nhận.

[6] Về án phí dân sự sơ thẩm: Do yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn Phan Bích Như được chấp nhận nên bị đơn Lê Quốc Sử phải chịu án phí có giá ngạch số tiền 14.086.220 đồng (281.724.413 đồng x 5%), theo theo quy định tại khoản 1 Điều 147 Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015; theo hướng dẫn tại điểm b khoản 1 Điều 24, khoản 2 Điều 26 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

[5] Do yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Phan Bích Như được chấp nhận nên bà Phan Bích Như không phải chịu án phí và được hoàn lại số tiền nộp tạm ứng phí 7.139.700 đồng theo biên lai thu số 0010293 ngày 26/9/2023 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Mỹ Xuyên, tỉnh Sóc Trăng.