Bản án 14/2023/DS-ST — Dân sự

[1] Về thủ tục tố tụng:

[1.1] Về quan hệ pháp luật tranh chấp: Công ty TNHH Khoa học kỹ thuật E Việt Nam và ông Lê Minh T có ký kết Hợp đồng đại lý số 2021HĐ043 có thời hạn đến ngày 31/12/2021. Theo quy định tại Điều 166 Luật Thương mại năm 2005 “Đại lý thương mại là hoạt động thương mại, theo đó bên giao đại lý và bên đại lý thoả thuận việc bên đại lý nhân danh chính mình mua, bán hàng hoá cho bên giao đại lý hoặc cung ứng dịch vụ của bên giao đại lý cho khách hàng để hưởng thù lao”. Đồng thời, theo quy định tại Điều 167 Luật Thương mại năm 2005 quy định bên giao đại lý và bên đại lý phải là thương nhân. Tại khoản 1, Điều 6 Luật Thương mại năm 2005 quy định “1. Thương nhân bao gồm tổ chức kinh tế được thành lập hợp pháp, cá nhân hoạt động thương mại một cách độc lập, thường xuyên và có đăng ký kinh doanh”. Xét thấy, Hợp đồng đại lý số 2021HĐ043 có thời hạn đến ngày 31/12/2021 có thể hiện hình thức là Hợp đồng đại lý. Tuy nhiên, từ khi Tòa án thụ lý vụ án cho đến nay đã được tống đạt hợp lệ các Văn bản tố tụng của Tòa án nhưng ông T đều vắng mặt và không gửi bất kỳ tài liệu, chứng cứ nào, ông T là bên đại lý nhưng không có đăng ký kinh doanh nên không phải là thương nhân. Mặt khác, tại phiên tòa sơ thẩm, người đại diện hợp pháp theo ủy quyền của Công ty E đều xác định “Công ty E không có tiêu chuẩn để thành lập đại lý…và đều có mẫu hợp đồng chung của Công ty E là “Hợp đồng đại lý” … để ký kết và thực hiện việc mua bán thức ăn cho cá với các cá nhân”. Trong quan hệ đại lý mua bán hàng hóa, bên đại lý chỉ giao hàng hóa cho bên đại lý bán hàng mà không chuyển quyền sở hữu hàng hóa cho bên đại lý, bên đại lý chỉ có vai trò của một người làm dịch vụ trung gian nối liền sự liên kết của bên giao đại lý với khách hàng nhưng Công ty E lại chuyển giao toàn bộ hàng hóa là cung cấp thức ăn cá cho ông T, Công ty đã giao cho ông T đầy đủ hàng hóa theo các đơn đặt hàng của ông T, đã xuất hóa đơn giá trị gia tăng bán hàng cho ông T. Cụ thể, thông qua các hóa đơn giá trị gia tăng mà nguyên đơn đã cung cấp đều thể hiện “bên bán hàng” là Công ty E và “bên mua hàng” là ông Lê Minh T. Do đó, có cơ sở xác định bản chất của Hợp đồng đại lý số 2021HĐ043 có thời hạn đến ngày 31/12/2021 là Hợp đồng mua bán hàng hóa cụ thể là cung cấp thức ăn cho cá nên xác định quan hệ pháp luật tranh chấp trong vụ án này là tranh chấp “Hợp đồng mua bán hàng hóa”.

[1.1] Về thẩm quyền giải quyết vụ án: Tranh chấp phát sinh giữa Công ty TNHH Khoa học Kỹ thuật E Việt Nam với ông Lê Minh T. Tại Điều 9 của hợp đồng ký kết giữa Công ty E với ông Lê Minh T có thỏa thuận Toà án có thẩm quyền giải quyết khi hai bên phát sinh tranh chấp là Tòa án nơi có trụ sở của nguyên đơn. Nguyên đơn có địa chỉ tại KCN Vĩnh Lộc 2, ấp Voi Lá, xã Long Hiệp, huyện Bến Lức, tỉnh Long An. Do đó, căn cứ vào khoản 3 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm b khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015, thẩm quyền giải quyết theo thủ tục sơ thẩm của Tòa án nhân dân huyện Bến Lức, tỉnh Long An.

[2] Về nội dung tranh chấp:

[2.1] Nguyên đơn Công ty E yêu cầu ông Lê Minh T thanh toán số tiền thức ăn cho cá còn thiếu theo biên bản đối chiếu công nợ ngày 11/02/2022 là 190.000.000đồng, thấy rằng: Đến ngày 11/02/2022, giữa Công ty E và ông Lê Minh T đã ký biên bản đối chiếu công nợ và hai bên xác định ông Lê Minh T còn thiếu Công ty 220.000.000đồng tiền hàng và các khoản tiền lãi theo quy định, ông T đã thống nhất và ký tên xác nhận vào biên bản đối chiếu công nợ này. Sau khi đối chiếu công nợ ông T thanh toán cho Công ty E số tiền 30.000.000đồng và sau đó ông T không thanh toán thêm bất kỳ số tiền nào cho Công ty Evergreen. Như vậy, căn cứ vào các tài liệu chứng cứ nguyên đơn cung cấp, biên bản đối chiếu công nợ và sự thừa nhận trả nợ của nguyên đơn thì có cơ sở xác nhận ông T còn nợ và chưa thanh toán cho Công ty E số tiền là 190.000.000đồng. Hơn nữa, Tòa án đã tống đạt hợp lệ các văn bản tố tụng, thông báo cho bị đơn ông Lê Minh T biết về yêu cầu khởi kiện của Công ty E đối với ông T. Tuy nhiên, ông T không đến toà và cũng không cung cấp bất kỳ chứng cứ nào phản đối lại yêu cầu của Công ty E nên bị đơn phải chịu trách nhiệm pháp lý đối với sự vắng mặt của mình. Căn cứ vào khoản 2 Điều 92 Bộ luật tố tụng dân sự thì: “Một bên đương sự thừa nhận hoặc không phản đối những tình tiết, sự kiện, tài liệu, văn bản, kết luận của cơ quan chuyên môn mà bên đương sự kia đưa ra thì bên đương sự đó không phải chứng minh”. Do đó, căn cứ Điều 351, Điều 353, Điều 410, Điều 430, Điều 440 Bộ luật Dân sự, Công ty E khởi kiện yêu cầu ông Lê Minh T trả số tiền 190.000.000đồng tiền sản phẩm tiêu thụ còn nợ là có căn cứ và phù hợp nên Hội đồng xét xử chấp nhận.

[2.2] Xét yêu cầu tính lãi của Công ty TNHH Khoa học Kỹ thuật E Việt Nam trên số tiền chậm trả 190.000.000đồng từ ngày 01/01/2022 đến ngày xét xử sơ thẩm là ngày 24/3/2023 theo mức lãi suất là 10%/năm thấy rằng: Theo Hợp đồng đại lý số 2021HĐ043 ngày 29/01/2021 mà hai bên đã ký kết thì thời hạn kết thúc hợp đồng là ngày 31/12/2021, đến hạn bị đơn ông Lê Minh T không thanh toán đủ tiền hàng theo thoả thuận nên ông T đã vi phạm thời hạn thanh toán từ ngày 01/01/2022, ngoài ra, theo khoản 4 Điều 5 hợp đồng đại lý của hai bên thoả thuận: “Dưới bất kỳ hình thức thanh toán nào, tất cả công nợ phải hoàn thành trong thời hạn quy định của hợp đồng… Nếu bên B (ông T) vi phạm kéo dài thời gian công nợ, thì mỗi tháng phải trả 1% mức công nợ bồi thường chi phí tổn thất tài chính”, tính thời điểm kết thúc hợp đồng số tiền ông T còn nợ Công ty là 220.000.000đồng đến sau khi đối chiếu công nợ ngày 11/02/2022 thì ông T mới thanh toán thêm cho Công ty E số tiền 30.000.000đồng. Tại phiên tòa, đại diện Công ty TNHH E chỉ yêu cầu ông T trả tiền chậm thanh toán trên số tiền 190.000.000đồng với mức lãi suất 10%/năm, thời hạn tính từ ngày 01/01/2022 là phù hợp với Điều 357, khoản 2 Điều 468 Bộ luật Dân sự và có lợi cho bị đơn nên được Hội đồng xét xử chấp nhận.

[2.3] Tại phiên tòa, đề nghị của Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Bến Lức có căn cứ và phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử nên chấp nhận.

[2.4] Từ những phân tích tại mục [2.1], [2.2] [2.3] nêu trên, Hội đồng xét xử chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn Công ty Evergreen, buộc ông Lê Minh T phải trả cho Công ty E số tiền nợ gốc là 190.000.000đồng và tiền lãi chậm thanh toán từ ngày 01/01/2022 đến ngày 24/3/2023 là: 23.644.000đồng (=10%/12tháng/30ngày x 190.000.000 đồng x 448ngày). Tổng số tiền ông T phải thanh toán cho Công ty E là 213.644.000đồng.

[3] Về án phí: Căn cứ vào Điều 147 Bộ luật Tố tụng Dân sự và Điều 26, Đièu 27 của Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 về án phí, lệ phí Tòa án buộc bị đơn ông Lê Minh T phải chịu án phí dân sự sơ thẩm đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn được chấp nhận. Hoàn trả lại số tiền tạm ứng án phí nguyên đơn đã tạm nộp.