Bản án 14/2020/DS-ST — Tranh chấp về quyền sở hữu và các quyền khác đối với tài sản về quyền sở hữu tài sản

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Tại Đơn khởi kiện ghi ngày 11-5-2020, 05-6-2020, bản khai ngày 19-6-2020 và các lời khai tiếp theo cũng như tại phiên tòa nguyên đơn bà Trần Thị H yêu cầu được quản lý và sử dụng diện tích đất tranh chấp là 155,9m2 tại khu đồi Tăng Xe, khu P, thị trấn L, huyện L, tỉnh Lạng Sơn, thuộc một phần thửa đất số 159, tờ bản đồ số 01, bản đồ địa chính đất lâm nghiệp thị trấn L và toàn bộ tài sản gắn liến với đất; yêu cầu bà Lành Thúy M phải bồi thường thiệt hại 15 cây bạch đàn bị chặt vào tháng 7-2019 là 3.750.000 đồng, mỗi cây giá trị là 250.000 đồng, tính theo giá trị thị trường. Nguồn gốc đất tranh chấp: Do vợ chồng bà khai phá, chồng bà là Nguyễn Văn K (đã chết năm 2018) từ năm 1993 với diện tích khoảng 500m2, sau khi khai phá gia đình bà trồng ngô, khoai, sắn, ngoài ra không trồng cây gì khác. Đến tháng 11 năm 2015 gia đình có thuê máy xúc san mặt bằng diện tích đất đã khai phá từ năm 1993, trong đó có diện tích đất đang tranh chấp. Đầu năm 2016 gia đình bà thuê người trồng cây bạch đàn cao sản trên toàn bộ phần đất đã phá ở trên, trồng khoảng 70 cây, trồng bằng giống cây con. Tháng 6-2019 bà Lành Thúy M phát quang cây cỏ đất tranh chấp dẫn đến tranh chấp giữa hai bên. Vụ việc đã được chính quyền địa phương hòa giải nhưng không thành và yêu cầu hai bên giữ nguyên hiện trường, tuy nhiên đến ngày 28-7-2019 bà Lành Thúy M đã chặt 15 cây bạch đàn cao sản có đường kính gốc từ 08 đến 10cm, chiều dài từ 10 đến 12m của gia đình bà đã trồng vào đầu năm 2016 và đã được Ban Công an thị trấn L lập biên bản sự việc chặt cây vào ngày 29-7-2019. Hiện nay trên đất tranh chấp còn có 03 cây bạch đàn cao sản có đường kính gốc 10 cm do bà trồng vào đầu năm 2016 và 01 cây thông tự mọc; 15 gốc cây bạch đàn cao sản, ngoài ra không còn có cây gì khác. Diện tích đất tranh chấp bà đã đi kê khai đo đạc, nhưng không nhớ kê khai, đo đạc năm nào, toàn bộ diện tích đất mà gia đình bà khai phá từ năm 1993 đến nay gia đình bà chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Bà có được nộp thuế đất 01 lần đối với diện tích đất tranh chấp là 2.500 đồng, do không có sổ đỏ, không ai thu thuế nên bà không nộp thêm thuế đất lần nào. Nay bà yêu cầu được quyền quản lý và sử dụng đất tranh chấp và toàn bộ tài sản trên đất. Yêu cầu bà Lành Thúy M bồi thường thiệt hại cho bà 15 cây bạch đàn cao sản đã bị chặt, tổng cộng là 3.750.000 đồng, mỗi cây tính theo giá thị trường là 250.000 đồng, tuy nhiên ngày 16-9-2020 và tại phiên tòa bà thay đổi chỉ yêu cầu bồi thường thiệt hại là 360.000 đồng tính theo giá Nhà nước. Nếu yêu cầu của bà không được Tòa án chấp nhận thì bà cũng không yêu cầu bà Lành Thúy M phải trả cho bà tiền công san đất tranh chấp vào năm 2015. Bà không yêu cầu giám định tuổi cây trên đất tranh chấp. Các chi phí tố tụng giải quyết theo quy định của pháp luật.

Tại Bản khai các ngày 16-6-2020, 24-6-2020, 26-6-2020 và các lời khai tiếp theo của bị đơn bà Lành Thúy M trình bày: Đất tranh chấp là 155,9 m2 thuộc một phần thửa đất số 159, tờ bản đồ số 01, bản đồ địa chính đất lâm nghiệp thị trấn L tại khu đồi Tăng Xe, khu P, thị trấn L, huyện L, tỉnh Lạng Sơn. Nguồn gốc đất do bố bà tên là ông Lành Lê Q (đã chết năm 1995) và mẹ bà tên là bà Lâm Thị B khai phá vào năm 1972, 1974 với diện tích khoảng hơn 02 sào, sau khi khai phá gia đình bà tiếp tục bà quản lý, sử dụng diện tích đất đã khai phá. Đến ngày 10-4-1990 mẹ bà đã làm Giấy thừa kế và họp gia đình nhất trí cho bà quản lý và sử dụng diện tích đất đã khai phá năm 1972, 1974, trong đó có 220,3m2 đã được Ủy ban nhân dân huyện L, tỉnh Lạng Sơn cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho gia đình bà Lành Thúy M và ông Hoàng Minh C vào ngày 18-12-2013, số vào sổ GCN: CH 00563, số phát hành BE 459560, còn phần diện tích đất đang tranh chấp chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Sau khi được mẹ chia đất gia đình bà gồm có bà, chồng bà là ông Hoàng Minh C (đã chết năm 2017) hàng năm trồng sắn, trồng đỗ. Năm 2003 gia đình bà cho bà Ngô Thị H là thím họ của gia đình bà canh tác trồng hoa màu đến năm 2008 thì bà Ngô Thị H trả lại diện tích đất trên cho gia đình bà quản lý và sử dụng, sau đó hàng năm gia đình bà tiếp tục trồng đỗ. Đến năm 2012 gia đình bà tiến hành trồng bằng giống cây con 100 cây keo, 50 cây bạch đàn trên toàn bộ phần diện tích đất mà mẹ bà đã chia cho bà vào năm 1990, tuy nhiên số cây này đã bị chết hết hiện nay chỉ còn sống 02 cây keo. Tháng 6-2015 bà tiếp tục trồng 100 cây thông và 50 cây bạch đàn. Ngày 24-11-2015 bà Trần Thị H đã thuê máy ủi đi qua thửa đất của gia đình bà làm chết 92 cây thông, 45 cây bạch đàn trên cả phần đất tranh chấp và không tranh chấp của gia đình bà, tuy nhiên do không có căn cứ bồi thường thiệt hại nên bà không yêu cầu bà Trần Thị H phải bồi thường số cây bị thiệt hại này. Bà không biết bà Trần Thị H tiến hành san đất và trồng cây bạch đàn sen kẽ vào cây của gia đình bà khi nào do lúc đó chồng bà đang ốm và điều trị tại bệnh viện dưới Hà Nội, bà là người chăm sóc chồng nên không biết việc bà Trần Thị H đã trồng lấn sang đất của gia đình bà. Đến ngày 18-11-2018 bà tiến hành phát quang đất thì mới phát hiện, dẫn đến tranh chấp. Đến tháng 7-2019 bà phát hiện 08 cây thông có đường kính gốc khoảng 03cm bị chặt, do không biết ai chặt nên bà không yêu cầu Tòa án giải quyết. Bà yêu cầu bà Trần Thị H di dời số cây bạch đàn đã trồng xen kẽ vào cây của bà để trả lại đất cho bà nhưng bà Trần Thị H không di dời nên bà đã chặt 15 cây bạch đàn trên đất tranh chấp vào năm 2019. Nay bà không chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn đưa ra, yêu cầu được quản lý và sử dụng diện tích đất tranh chấp và tài sản gắn liền với đất là 03 cây bạch đàn có đường kính gốc 10cm, 01 cây thông có đường kính gốc 03cm; không chấp nhận yêu cầu bồi thường thiệt hại cho bà Trần Thị H, vì trong số 15 cây bạch đàn bị chặt cũng có cây bạch đàn do bà trồng vào tháng 6-2015. Tại biên bản hòa giải ngày 25-8-2020 bà có thiện trí hòa giải nhất trí chia đôi diện tích đất tranh chấp mỗi người một nửa và bồi thường một nửa số tiền cây bạch đàn bị chặt theo giá Nhà nước cho bà Trần Thị H. Tuy nhiên nếu không thỏa thuận được bà yêu cầu giải quyết theo quy định của pháp luật. Bà không yêu cầu giám định tuổi cây trên đất tranh chấp. Các chi phí tố tụng giải quyết theo quy định của pháp luật.

Tại Bản khai ngày 24-8-2020 và các lời khai tiếp theo của người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan Ủy ban nhân thị trấn L, huyện L, tỉnh Lạng Sơn, người đại diện theo ủy quyền bà Mạc Thị Kim O trình bày: Diện tích đất tranh chấp thuộc thửa đất số 159, tờ bản đồ số 01, bản đồ địa chính đất lâm nghiệp thị trấn L năm 2010. Tại thời điểm đo đạc bản đồ địa chính thị trấn L năm 2008 các hộ sử dụng đất không có mặt tại thực địa nên theo quy định quy chủ là Ủy ban nhân dân thị trấn L quản lý, tuy nhiên chỉ quản lý theo quy định của Nhà nước còn thực tế không sử dụng. Ủy ban nhân dân thị trấn L đã tiến hành xác minh các hộ có đất liền kề diện tích đất tranh chấp là của gia đình bà Lành Thúy M sử dụng từ trước năm 1980. Trước thời điểm ngày 24-11-2010 diện tích đất này chưa kê khai thu thuế vì chưa được đo đạc có số thửa và diện tích cụ thể và hiện nay diện tích này thuộc đối tượng được miễn, giảm thuế sử dụng đất nông nghiệp theo quy định của pháp luật nên chưa có hộ gia đình nào nộp thuế đất đối với diện tích đất tranh chấp. Ngày 19-11-2018 bà Lành Thúy M có gửi đơn đến Trưởng khu P, thị trấn L, huyện L, tỉnh Lạng Sơn để giải quyết đất tranh chấp, ngày 24-3-2019 được khu P tiến hành hòa giải nhưng không không thành. Ngày 05-4-2019 Ủy ban nhân dân thị trấn L, huyện L, tỉnh Lạng Sơn tiến hành hòa giải tranh chấp đất giữa bà Lành Thúy M và bà Trần Thị H, tuy nhiên hòa giải không thành. Ủy ban nhân dân thị trấn L, huyện L không yêu cầu quản lý và sử dụng diện tích đất tranh chấp, đề nghị giải quyết theo quy định của pháp luật. Do bận công tác nên bà Mạc Thị Kim O đề nghị giải quyết vắng mặt đến khi kết thúc vụ án.

Tại Bản khai các ngày 19-6-2020, 24-6-2020 và các lời khai tiếp theo của người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan chị Nguyễn Ngọc H, anh Nguyễn Minh T, chị Hoàng Thị N đều có ý kiến giống với ý kiến của bà Trần Thị H.

Tại Bản khai ngày 30-6-2020 và các lời khai tiếp theo của người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan bà Lâm Thị B trình bày: Gia đình bà gồm có bà và chồng bà là ông Lành Lê Q (Lành Văn N) (đã chết năm 1995) cùng 02 người con là Lành Thị H, Lành Thúy M khai phá một mảnh đất có diện tích khoảng 02 (hai) sào ở đồi T (hay còn gọi là khu đất ruộng N), tại khu P, thị trấn L, huyện L, tỉnh Lạng Sơn từ năm 1972, trước khi bà khai phá thì đây là đất bỏ hoang. Từ khi gia đình bà quản lý, sử dụng từ năm 1972 hàng năm gia đình bà trông sắn, khoai, đỗ trắng, ngoài ra không trồng cây gì khác. Sau khi gia đình bà khai phá thì có ông Trịnh Văn N và bà Hoàng Thị X cũng khai phá mảnh đất liền kề với đất của gia đình bà. Đến năm 1990 bà giao mảnh đất khai phá từ năm 1972 cho con gái bà là Lành Thúy M quản lý, sử dụng. Việc giao đất được lập bằng giấy tờ là Giấy thừa kế, ngày 10-4-1990 và được các anh chị em trong gia đình nhất trí. Sau khi giao đất thì bà không quản lý và sử dụng diện tích đất này nữa và con gái Lành Thúy M quản lý và sử dụng như thế nào thì bà không nắm được. Nay bà yêu cầu con gái bà Lành Thúy M được quyền quản lý và sử dụng diện tích đất tranh chấp và tài sản gắn liền với đất.

Tại Bản khai ngày 30-6-2020 và các lời khai tiếp theo của người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan anh Hoàng Tuấn A, chị Hoàng Thị N, anh Hoàng Chí D có ý kiến giống như ý kiến của bà Lành Thúy M.

Tại Bản khai ngày 07-8-2020 của người có quyền lợi và nghĩa vụ liên bà Lành Thị H, ông Lành Văn T, ông Lành Văn M, ông Lành Văn V, ông Lành Văn S trình bày: Nhất trí với ý kiến của bà Lành Thúy M.

Tại Văn bản số 1403/UBND-TNMT ngày 01-9-2020 của Ủy ban nhân dân huyện L, tỉnh Lạng Sơn trình bày: Diện tích đất tranh chấp là 155,9m2 thuộc một phần thửa đất số 11, tờ bản đồ số 37, bản đồ địa chính đất lâm nghiệp thị trấn L năm 1999, nay thuộc một phần thửa đất số 159, tờ bản đồ số 01, bản đồ địa chính đất lâm nghiệp thị trấn L năm 2010 chưa được Ủy ban nhân dân huyện L, tỉnh Lạng Sơn cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho chủ sử dụng nào. Theo hồ sơ địa chính thửa đất số 11, tờ bản đồ 37 là đất vắng chủ do Ủy ban nhân dân thị trấn L, huyện L quản lý. Ủy ban nhân dân huyện L chưa giải quyết diện tích đất tranh chấp giữa bà Trần Thị H với các chủ sử dụng khác. Đối chiếu với hồ sơ liên quan thửa đất số 11, tờ bản đồ số 37, nay thửa đất số 159, tờ bản đồ số 01 đất tranh chấp là đất rừng sản xuất (RSX) và tài sản trên đất được phép tồn tại.

Tại phiên tòa Viện kiểm sát nhân dân huyện Lộc Bình, tỉnh Lạng Sơn phát biểu ý kiến việc tuân theo pháp luật tố tụng và giải quyết vụ án, thành phần xét xử tại phiên tòa đúng với thành phần Hội đồng xét xử được ghi trong Quyết định đưa vụ án ra xét xử, Quyết định thay đổi Hội Thẩm nhân dân. Thẩm phán đã chấp hành đúng quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự trong quá trình giải quyết vụ án như xác định đúng thẩm quyền, đúng tư cách các đương sự, đúng quan hệ pháp luật. Tại phiên tòa, Hội đồng xét xử, Thư ký phiên tòa đã thực hiện nhiệm vụ quyền hạn của mình đúng quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự. Từ khi thụ lý vụ án cũng như tại phiên tòa các đương sự đã thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ tố tụng đúng quy định của pháp luật. Về nội dung vụ án: Chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn là bà Trần Thị H. Bà Trần Thị H được quyền quản lý, sử dụng diện tích đất tranh chấp là 155,9 m2 tại khu đồi T, khu P, thị trấn L, huyện L, tỉnh Lạng Sơn, thuộc một phần thửa đất số 159, tờ bản đồ số 01, bản đồ địa chính đất lâm nghiệp thị trấn L năm 2010 và toàn bộ tài sản trên đất, buộc bà Lành Thúy M phải bồi thường thiệt hại 15 cây bạch đàn bị chặt với số tiền 360.000đ theo yêu cầu của bà Trần Thị H, bà Lành Thúy M phải chấm dứt hành vi tranh chấp đối với diện tích đất nêu trên. Về chi phí tố tụng và án phí dân sự sơ thẩm giải quyết theo quy định của pháp luật.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ các Điều 1, 2, 3, 9, 16, 18 Luật đất đai năm 1987, Nghị định số 30-HĐBT, ngày 23-3-1989 của Hội đồng Bộ trưởng;

Căn cứ các Điều 3, 4, 26, 64, 97, 98, 99, 166, 203 Luật đất đai năm 2013;

Căn cứ các Điều 160, 161, 163, 164, 165, 166, 189, 221, 357, 468 Bộ luật Dân sự năm 2015;

Căn cứ các Điều 147, khoản 1 Điều 157, Điều 158, khoản 1 Điều 165, Điều 166, khoản 1 Điều 227, khoản 1 Điều 228, khoản 2 Điều 229, Điều 271 và Điều 273 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015;

Căn cứ Điều 26, điểm a khoản 2 Điều 27 Nghị quyết số 326/2016/ UBTVQH 14 ngày 3/12/2016 ngày 30/12/2016 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội khoá 14 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Toà án.

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn: Bà Trần Thị H được quản lý và sử dụng diện tích đất là 155,9m2 thuộc một phần thửa đất số 11, tờ bản đồ số 37, bản đồ địa chính thị trấn L, huyện L, tỉnh Lạng Sơn năm 1999, nay thuộc một phần thửa đất số 159, tờ bản đồ số 01, bản đồ đất lâm nghiệp thị trấn L, huyện L, tỉnh Lạng Sơn năm 2010. Diện tích đất có các cạnh từ A1-A2-A3-A4-A5-A6-A7-A8 -A9. Có kích thước tương ứng như sau: 2,2m-16,2m-14,8m-3,1m-20,6m-8,6m-2,9m-3,5m-2,2m và được sở hữu 03 cây bạch đàn có đường kính gốc 10cm, 01 cây thông có đường kính gốc là 03cm. Khi án có hiệu lực bà Trần Thị H nghĩa vụ kê khai cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với diện tích đất theo quy định.

(Có bản sơ họa ranh giới, mốc giới khu đất tranh chấp kèm theo Bản án).

2. Buộc bà Lành Thúy M phải bồi thường cho bà Trần Thị H trị giá 15 cây bạch đàn bị chặt số tiền là 360.000 đồng (ba trăm sáu mươi ngàn đồng).

3. Về chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ; định giá tài sản: Buộc bà Lành Thúy M phải chịu 14.511.000 đồng, bà Lành Thúy M phải trả cho bà Trần Thị H số tiền đã chi phí xem xét, giám định, thẩm định tại chỗ, định giá tài sản là 14.511.000 đồng (mười bốn triệu năm trăm mười một nghìn đồng).

4. Về án phí: Bà Lành Thúy M phải chịu án phí dân sự sơ thẩm không có giá ngạch là 300.000 đồng và án phí dân sự sơ thẩm có giá ngạch là 300.000 đồng để sung công quỹ Nhà nước. Tổng cộng là 600.000 đ (sáu trăm nghìn đồng).

Bà Trần Thị H không phải chịu án phí dân sự sơ thẩm. Trả lại bà Trần Thị H tiền tạm ứng án phí đã nộp 600.000 đồn theo biên lai thu tiền tạm ứng án phí AA/2015/0001360 ngày 09-6-2020 tại Chi cục Thi hành án dân sự huyện L, tỉnh Lạng Sơn.

Kể từ ngày bản án có hiệu lực pháp luật, người được thi hành án có đơn yêu cầu thi hành án đối với khoản tiền phải thi hành án mà người phải thi hành án chậm thi hành án thì còn phải chịu lãi đối với số tiền chậm trả tương ứng với thời gian chậm trả. Lãi suất phát sinh chậm trả được quy định tại Điều 357, Điều 468 của Bộ luật Dân sự năm 2015.

Các đương sự có mặt có quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án. Các đương sự vắng mặt có quyền kháng có bản án trong thời hạn 15 ngày kể ngày nhận được bản sao bản án hoặc bản án được niêm yết.

Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thoả thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7 và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án dân sự được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.