Bản án 14/2019/HC-ST — Hành chính

[1] Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, sau khi thảo luận, nghị án. Hội đồng xét xử nhận định:

[2] Về thủ tục tố tụng: Tại phiên tòa, người khởi kiện ông Huỳnh Ngọc A, người đại diện theo ủy quyền của ông A là ông Trần Hữu N có mặt; Người bị kiện Ủy ban nhân dân huyện V, tỉnh Bạc Liêu có đơn yêu cầu xét xử vắng mặt và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Trương Hoàng N được Tòa án triệu tập hợp lệ lần thứ hai nhưng vắng mặt nên Tòa án vẫn tiến hành xét xử vụ án này vắng mặt người bị kiện và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là đúng theo quy định tại điểm b khoản 2 Điều 157, khoản 1 Điều 158 Luật Tố tụng hành chính năm 2015.

[3] Về đối tượng khởi kiện và thẩm quyền giải quyết: Ông Huỳnh Ngọc A yêu cầu hủy một phần Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất BO 087619 đối với phần đất tại thửa số 527, tờ bản đồ số 03 với diện tích được cấp 1.849 m2 (diện tích đất yêu cầu hủy qua đo đạc thực tế là 1.360,3 m2) do Ủy ban nhân dân huyện V, tỉnh Bạc Liêu cấp cho ông Trương Hoàng N ngày 04/5/2013. Theo Biên bản xem xét, thẩm định tại chỗ ngày 01/7/2019 (bút lục 67 – 70) các bên đương sự đều thống nhất trên phần đất ông N được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mà ông A đang kiện thì ông A đã cất nhà ở và quản lý, sử dụng từ trước đến nay (nhà được cất năm 2003). Do việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông N trên phần đất ông A đang sử dụng nên có căn cứ để xác định việc cấp Giấy chứng nhận cho ông N làm phát sinh đến quyền lợi của ông A. Vì vậy, theo quy định tại khoản 2 Điều 3, khoản 1 Điều 30 và khoản 4 Điều 32 Luật Tố tụng hành chính thì quyết định hành chính (Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất) nêu trên mà ông A khởi kiện là đối tượng khởi kiện vụ án hành chính và thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân tỉnh Bạc Liêu.

[4] Về thời hiệu khởi kiện: Theo đơn khởi kiện, biên bản lấy lời khai thì ông A và ông N đều xác định: đến cuối năm 2018 (khoảng tháng 11/2018) ông A liên hệ đến Cơ quan có thẩm quyền để được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì mới biết được phần đất ông A đang quản lý, sử dụng đã được cấp Giấy chứng nhận cho ông Trương Hoàng N. Đồng thời, theo như đơn khiếu nại của ông A ngày 22/12/2018 và biên bản làm việc ngày 23/01/2019 tại trụ sở Thanh tra huyện V, tỉnh Bạc Liêu cũng phù hợp với lời trình bày của ông A về thời điểm nhận biết được nội dung Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nêu trên được cấp cho ông Trương Hoàng N vào khoảng cuối năm 2018. Do đó, Hội đồng xét xử có căn cứ để xác định thời điểm tính thời hiệu khởi kiện cho ông A là vào tháng 11 năm 2018. Vì vậy, đến ngày 21 tháng 02 năm 2019 ông A khởi kiện yêu cầu hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được cấp cho ông N thì thời hiệu khởi kiện của ông A vẫn còn trong thời hạn luật định theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 116 Luật Tố tụng hành chính.

[5] Xét tính hợp pháp của một phần Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất BO 087619 đối với phần đất tại thửa số 527, tờ bản đồ số 03 với diện tích được cấp 1.849 m2 (diện tích đất ông A yêu cầu hủy qua đo đạc thực tế là 1.360,3 m2) do Ủy ban nhân dân huyện V, tỉnh Bạc Liêu cấp cho ông Trương Hoàng N ngày 04/5/2013, thấy rằng:

[6] Về thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất: Ủy ban nhân dân huyện V cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BO 087619, đối với phần đất tại thửa số 527, tờ bản đồ số 03 với diện tích được cấp 1.849 m2 cấp cho ông Trương Hoàng N ngày 04/5/2013 do Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện V thay mặt Ủy ban nhân dân huyện và ký thay Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện V là đã thực hiện theo quy định tại khoản 2 Điều 52 của Luật đất đai năm 2003.

[7] Về trình tự, thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất: Ngày 07 tháng 3 năm 2019, Tòa án nhân dân tỉnh Bạc Liêu có gửi Công văn số 15/CV-THC đến Ủy ban nhân dân huyện V yêu cầu cung cấp toàn bộ hồ sơ về việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nêu trên cho ông Trương Hoàng N. Đến ngày 17/6/2019, Tòa án nhân dân tỉnh Bạc Liêu nhận được Công văn số 1328/UBND-NC về việc xác định hồ sơ cấp Giấy chứng nhận cho ông N hiện do Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện V lưu trữ, do đó, Tòa án đã có Công văn số 82/CV-TA ngày 19/6/2019 yêu cầu Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện V cung cấp hồ sơ cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông N. Đến ngày 19/8/2019, Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện V có văn bản xác định hồ sơ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông N đã bị thất lạc.

[8] Do đó, trong quá trình xem xét, giải quyết đối với một phần Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của ông N (phần đất đã đo đạc thực tế có diện tích 1.360,3 m2) thì Tòa án không có cơ sở để xác định Ủy ban nhân dân huyện V căn cứ vào đâu để cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nêu trên cho ông Trương Hoàng N theo quy định tại Điều 49 và Điều 50 của Luật đất đai năm 2003, cần căn cứ quá trình quản lý, sử dụng đất hợp pháp của đương sự để đánh giá tính đúng đắn của việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

[9] Xét về quá trình quản lý, sử dụng đất: Tại Biên bản xem xét, thẩm định tại chỗ ngày 01/7/2019 (BL 67-70), ông Trương Hoàng N và ông Huỳnh Ngọc A đều thống nhất xác định từ trước đến nay ông N không sử dụng phần diện tích đất hiện ông A đang yêu cầu hủy giấy chứng nhận của ông (phần đất tại thửa số 527, tờ bản đồ số 03 với diện tích được cấp giấy là 1.849m2, đo thực tế diện tích 1.360,3 m2) và xác định phần đất này từ trước đến nay do ông A quản lý, sử dụng. Ông A trình bày đã cất nhà ở ổn định trên đất này từ năm 2003 (trước thời điểm cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nêu trên cho ông N) và ông N cũng thống nhất nội dung trình bày này của ông A được ghi trong biên bản.

[10] Như vậy, Hội đồng xét xử có căn cứ để xác định phần diện tích đất ông N được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nêu trên từ trước đến nay ông A mới là người trực tiếp quản lý, sử dụng và ông N chưa từng quản lý, sử dụng đối với phần diện tích đất này. Theo quy định tại khoản 4 Điều 5 Luật đất đai năm 2003 thì: “Nhà nước trao quyền sử dụng đất cho người sử dụng đất thông qua hình thức giao đất, cho thuê đất, công nhận quyền sử dụng đất đối với người đang sử dụng đất ổn định; quy định quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất”. Trong trường hợp này, do ông N không phải là người đang sử dụng đất nhưng Nhà nước lại trao quyền sử dụng đất cho ông N bằng việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông N trên phần đất ông A đang trực tiếp quản lý, sử dụng là trái quy định pháp luật đất đai đã nêu trên, làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của ông A.

[11] Ngoài ra, trong văn bản trình bày ý kiến của Ủy ban nhân dân huyện V đã thể hiện quan điểm của Ủy ban nhân dân huyện V là trường hợp các đương sự đều thống nhất ông Huỳnh Ngọc A sử dụng đất từ trước thời điểm cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông Trương Hoàng N thì việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là không đúng đối tượng. Đồng thời, Ủy ban nhân dân huyện V sẽ căn cứ Luật Đất đai và các quy định pháp luật có liên quan để tiến hành thu hồi và cấp lại Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đúng theo bản án hoặc quyết định của Tòa án nhân dân.

[12] Từ những phân tích nêu trên, Hội đồng xét xử có căn cứ chấp nhận đơn khởi kiện của ông Huỳnh Ngọc A. Quan điểm của Kiểm sát viên tại phiên tòa đề nghị chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông A là có căn cứ nên Hội đồng xét xử chấp nhận toàn bộ đề xuất của Viện kiểm sát.

[13] Chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ: Ông Huỳnh Ngọc A không phải chịu. Ông A đã dự nộp tạm ứng chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ 968.000 đồng, căn cứ Điều 358 và Điều 359 Luật Tố tụng hành chính ông A được hoàn lại toàn bộ. Người bị kiện phải nộp số tiền 968.000 đồng chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ để hoàn lại cho ông Huỳnh Ngọc A.

[14] Án phí hành chính sơ thẩm: Căn cứ Điều 348 Luật Tố tụng hành chính và khoản 2 Điều 32 N quyết 326/2016/UBTVQH14, ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án, ông A không phải chịu án phí hành chính sơ thẩm, người bị kiện phải chịu án phí theo quy định pháp luật.