Bản án 14/2018/DS-ST — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NỘI DUNG VỤ ÁN:

* Theo đơn khởi kiện ngày 03/11/2016, bản tự khai, biên bản lấy lời khai bà Đỗ Thị Đ và ông Nguyễn Ngọc L ( bà Đ ủy quyền cho ông L) trình bày: Ngày 26/6/2012, vợ chồng ông L, bà Đ (bên A) và bà X (bên B) có ký hợp đồng kinh tế, nội dung: Bà X vay của ông L bà Đ 250.000.000đ; thời hạn 12 tháng, lãi suất do hai bên thỏa thuận theo từng thời điểm; bên B có tài sản là 756m2 đất theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (Viết tắt: GCN) số BH 851540 và công trình trên đất, có trách nhiệm đến công chứng làm thủ tục chuyển nhượng đất cho bên A; hàng tháng có trách nhiệm trả lãi cho A. Nếu 3 tháng liền bên B không trả lãi thì bên A có quyền chuyển nhượng tài sản cho người khác…; trong thời hạn bên B đã sang tên nhà đất cho A, nhưng bên B vẫn được quyền sử dụng…Đến ngày 16/4/2013, hai bên A & B đã lập hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất tại Văn phòng công chứng T (nhưng bà X vẫn quản lý và sử dụng tài sản trên). Ông đã nhiều lần đòi nhà đất, nhưng bà X không trả và cho rằng không bán nhà đất cho ông. Nên yêu cầu bà X phải trả nhà đất tại thôn N, xã T, huyện K, tỉnh Hải Dương theo hợp đồng chuyển nhượng ngày 16/4/2013.

* Theo bản tự khai, đơn yêu phản tố ngày 26/6/2018 và biên bản lấy lời khai bị đơn bà Đồng Thi X (S) trình bày: Khoảng năm 2008, anh Lê Văn C (là con trai) vay vợ chồng ông L 40.000.000đ để làm ăn và thế chấp GCNQSD đất đứng tên ông Lê Văn Th (chồng bà ); vay lãi ngày với lãi suất cao, sau đó tiền gốc và lãi lên đến 215.000.000đ. Tám tháng sau số tiền lên đến 430.000.000đ, bà đứng ra trả nợ được 300.000.000đ, còn nợ 130.000.000đ. Sau đó, anh Nguyễn Thành L (là bạn anh C) đã thế chấp ô tô cho ông L để giúp bà lấy GCN từ ông L ra để sang tên bà; mục đích dùng GCN thế chấp vay tiền ngân hàng lấy tiền trả cho ông L. Tuy nhiên bà không vay được tiền Ngân hàng. Do có nhu cầu vay thêm tiền nên bà quay lại vay ông L. Ngày 26/6/2012, bà và ông L ký hợp đồng kinh tế theo đó bà vay 250.000.000đ như ông L khai; nhưng thực chất ông L chỉ đưa cho bà 120.000.000đ, còn 130.000.000đ trừ vào tiền lãi trước đó. Bà chưa bao giờ đến Văn phòng công chứng T để ký hợp đồng chuyển nhượng nhà đất cho ông L như ông L khai. Nên không đồng ý yêu cầu khởi kiện của ông L, bà Đ.

* Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập (đơn ngày 27/3/2017, BL83) là anh Lê Văn C trình bày: Nguồn gốc thửa đất có diện tích 756,0m2 là của bố mẹ (ông Lê Văn Th và bà Đồng Thị X). Đất đã được cấp GCN đứng tên ông Th (đã chết năm 2003). Năm 2012 bà S tự ý làm thủ tục cấp đổi lại GCN từ tên ông Th sang tên bà S (X). Năm 2013, bà X lại chuyển nhượng sang tên vợ chồng ông L bà Đ. Việc làm đó của bà S anh không biết và không ký vào bất kể văn bản nào vì lúc đó anh đi làm ăn ở Miền Nam. Theo luật thừa kế, bà S chỉ có quyền định đoạt ½ diện tích, ½ diện tích còn lại là di sản của ông Th và anh có quyền hưởng. Nên anh yêu cầu hủy GCNQSD đất số BH 851540 đứng tên bà Đồng Thị S và GCNQSD đất số BN 224654 đứng tên ông Nguyễn Ngọc L và bà Đỗ Thị Đ.

* UBND huyện Kim Thành do ông Vũ Đình T Chủ tịch UBND có quan điểm đối với yêu cầu hủy GCNQSD đất số GCNQSD đất số BH 851540 đứng tên bà Đồng Thị S và GCNQSD đất số BN 224654 đứng tên ông Nguyễn Ngọc L và bà Đỗ Thị Đ:Nguồn gốc thửa đất sử dụng là do ông cha để lại; đến năm 1990, cụ Lê Văn G ( bố chồng) tách cho ông Th, năm 1997 ông Th được UBND huyện Kim Môn cấp GCNQSD đất số K 026158. Trình tự cấp đổi GCNQSĐ từ ông Lê Văn Th (chồng bà X chết năm 2003) sang bà Đồng Thị X theo GCNQSD đất số BH 851540 ngày 01/6/2012 là đúng quy định của pháp luật. Sau khi cấp đổi GCN, gia đình bà X trực tiếp quản lý và sử dụng. Đến ngày 16/4/2013, bà X chuyển nhượng cho vợ chồng ông L, bà Đ; hợp đồng có chứng thực của Văn phòng công chứng T, vợ chồng ông L đã được cấp GCNQSD đất số BN224654 ngày 22/4/2013. Nên không đồng ý yêu cầu khởi kiện của anh Lê Văn C. Do công việc nên đề nghị vắng mặt tại các buổi hòa giải và tại phiên tòa.

* Văn phòng công chứng T do ông Lê Xuân Q là đại diện có quan điểm: Không đồng ý yêu cầu của bà Đồng Thị X vì hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa bà X và ông Nguyễn Ngọc L, Đỗ Thị Đ được công chứng tại Văn phòng công chứng T số công chứng 824 ngày 16/4/2013 là sự tự nguyện và đúng quy định của pháp luật.

Quá trình giải quyết vụ án:

- Ngày 26/6/2018 bà X nộp đơn yêu cầu phản tố, đề nghị tuyên bố hợp đồng chuyển nhượng nhà đất ngày 16/4/2013 giữa bà và vợ chồng ông L vô hiệu. Vì chưa bao giờ bà làm thủ tục bán nhà đất và bà không có quyền bán nhà đất đó cho ông L, bà Đ. Đồng ý với yêu cầu của anh Lê Văn C ( là con trai); đề nghị hủy hai GCNQSD đất số BH 851540 mang tên bà và GCNQSD đất số BN 224654 mang tên tên ông L, bà Đ.

- Ngày 10/7/2018, ông L có đơn thay đổi, bổ sung, rút yêu cầu khởi kiện ( BL251-257), cụ thể: (1). Rút không yêu cầu đòi nhà đất đối với bà X như yêu cầu khởi kiện ban đầu. Và chỉ yêu cầu bà X trả nợ 230.000.000đ tiền gốc theo hợp đồng ngày 26/6/2012 ( đã trả 20 triệu còn nợ 230 triệu) và tính lãi suất theo thỏa thuận 2,5%/tháng tạm tính đến ngày 21/11/2018 là 420.000.000đ. Tổng cả gốc và lãi là 650.000.000đ. (2) Yêu cầu anh Lê Văn C (con bà X) trả 16.500.000đ tiền mua xe máy vào ngày 05/12/2011 còn nợ (BL265) với lãi suất 3%/tháng tạm tính đến ngày 21/11/2018 là 39.105.000đ. Tổng cả gốc và lãi là 55.605.000đ. (3). Đề nghị xác định phần tài sản của bà X và anh C trong khối tài sản là nhà, đất tại thửa 67, tờ bản đồ số 23, diện tích 756m2 như đã nêu. Đồng thời yêu cầu bà X phải hoàn trả và bồi thường: 2.988.000đ tiền lệ phí trước bạ nhà đất; 11.953.000đ thuế thu nhập cá nhân ông đã nộp thay bà X; Tiền tổn thất tinh thần = 12 tháng lương x 1.390.000đ = 16.680.000đ; tổng bằng 31.621.000đ. Ông không đồng ý với yêu cầu phản tố của bà X và yêu cầu độc lập của anh C, vì: Giữa ông và bà X đã làm thủ tục chuyển nhượng quyền sử dụng đất và đã được công chứng theo quy định của pháp luật.

- Quan điểm của bà X: Chỉ đồng ý trả số tiền thực tế được nhận là 120.000.000đ; đã trả 20.000.000đ, còn phải trả 100.000.000đ, số tiền còn lại 130.000.000đ là tiền lãi của số tiền 40.000.000đ vay trước đó. Do hoàn cảnh khó khăn nên không có khả năng thanh toán; không đồng ý bồi thường các khoản tiền 31.621.000đ vì bà chưa bao giờ chuyển nhượng nhà đất cho ông L. Hiện nhà đất bà vẫn đang quản lý sử dụng; không đồng ý đối với yêu cầu đề nghị Tòa án xác nhận quyền về tài sản giữa bà và anh C trong khối tài sản như ông L nêu.

- Quan điểm của anh C: Thừa nhận có việc mua bán xe và còn nợ tiền 16.500.000đ như ông L khai là đúng ( BL.291 -292) . Nhưng không đồng ý trả nợ vì tháng 8/2013 khi anh gây tai nạn, xe bị Công an giữ, đến tháng 9/2013 anh bị bắt về tội “ Trộm cắp” nên ở nhà ông L đã lấy xe ra. Vì vậy, khoản nợ này không còn, không đồng ý với yêu cầu khởi kiện của ông L.

Tại phiên tòa: Nguyên đơn trình bầy nội dung liên quan đến việc vay nợ liên quan đến bà X; liên quan đến việc anh C mua xe mô tô nợ tiền chưa thanh toán. Yêu cầu bà X trả nợ số tiền vay gốc còn lại 230.000.000 và lãi xuất theo lãi xuất cơ bản ngân hàng từ thời điểm vay đến ngày xét xử sơ thẩm. Yêu cầu anh C trả nợ tiền mua xe còn thiếu 16.000.000đ và chịu lãi theo lãi xuất cơ bản ngân hàng. Yêu cầu bà X thanh toán trả tiền thuế thu nhập cá nhân 11.953.000đ do nộp thay bà X khi chuyển nhượng nhà đất theo hợp đồng đã công chứng chứng thực. Tự nguyện rút yêu cầu đòi nhà đất theo hợp đồng chuyển nhượng giữa hai bên nên các thủ tục liên quan đến hủy GCNQSDĐ đề nghị tòa án giải quyết theo pháp luật; không yêu cầu bồi thường tổn thất tinh thần và tiền thuế trước bạ. Rút yêu cầu đề nghị Tòa án xác nhận quyền về tài sản giữa bà X và anh C để buộc phải có trách nhiệm trả nợ và đồng ý yêu yêu cầu hủy GCN của anh C và yêu cầu độc lập của bà S. Luật sư bảo vệ quyền lợi cho nguyên đơn đề nghị Tòa án chấp nhận trình bầy của nguyên đơn tại phiên tòa. Bà X trình bầy và chỉ chấp nhận vay 120.000.000 đã trả 20.000.000đ còn nợ 100.000.000đ; Xác nhận thời điểm làm thủ tục thay đổi tên trong GCN từ ông Th sang bà, anh C không có nhà đang làm ăn tại miền Nam; không nhớ ai là người ký tên anh C trong hồ sơ cấp đổi GCN và mọi thủ tục do bà tự thực hiện và mang đến xã T chứ không phải lên xã làm trực tiếp. Chưa bao giờ đến Văn phòng Công chứng T để làm thủ tục chuyển nhượng đất giữa bà và vợ chồng ông L; đề nghị Tòa án hủy hợp đồng chuyển nhượng tại Văn phòng công chứng như ông L Khai. Hủy hai GCNQSDĐ như anh C yêu cầu.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Hải Dương tham gia phiên tòa phát biểu ý kiến về việc tuân theo pháp luật của Thẩm phán, Thư ký phiên tòa và Hội đồng xét xử (viết tắt: HĐXX); việc chấp hành pháp luật của người tham gia tố tụng. Về nội dung: Anh C yêu cầu hủy GCNQSDĐ số BH 851540 ngày 01/6/2012 mang tên bà X (cấp đổi GCN từ ông Thu sang tên bà X) và GCNQSD đất số BN224654 ngày 22/4/2013 mang tên ông L bà Đ. Do ông Th chết năm 2003, đơn đề nghị cấp đổi cấp lại GCN có chữ ký “Lê Văn Tr” nhưng anh C không thừa nhận. Người bị kiện trình bầy cho rằng thủ tục cấp đổi đúng trình tự. Nên đề nghị tạm ngừng phiên tòa để thực hiện giám định chữ ký, chữ viết của anh C trong đơn đề nghị cấp đổi. Vì thế không phát biểu nội dung liên quan đến quan điểm giải quyết vụ án.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

- Yêu cầu khởi kiện của các đương sự trong vụ án là tranh chấp dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án theo khoản 3, khoản 6 và 11 Điều 26 BLTTDS. Quá trình giải quyết vụ án người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập (anh C) đề nghị hủy GCN đứng tên bà S và GCN đứng tên ông L và bà Đ nên vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án cấp tỉnh theo Điều 34 BLTTDS và khoản 4 Điều 32 Luật tố tụng hành chính.

- Tại phiên tòa: Những người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan: Đại diện theo pháp luật của UBND huyện K; đại diện theo pháp luật của Văn phòng công chứng T và anh C vắng mặt. Tuy nhiên, những người này có văn bản đề nghị xét xử vắng mặt, nên Hội đồng xét xử (HĐXX), xét xử vắng mặt họ theo khoản 1 Điều 228- BLTTDS.

- Về yêu cầu tạm ngừng phiên tòa của Kiểm sát viên: Quá trình giải quyết vụ án, anh C khai họ tên anh đang dùng là “ Lê Văn C” chứ không phải “ Lê Văn Tr” . Và tại thời điểm bà S làm thủ tục đổi tên trong GCN từ ông Th sang bà S anh đang làm ăn tại Miền Nam nên không biết và không ký đơn; bà S khai thủ tục do bà thực hiện và mang đến xã T chứng nhận thời điểm đó anh C không có nhà chứ không phải bà và anh C lên xã làm trực tiếp; không nhớ ai là người ký tên “ Lê Văn Tr” trong “ Đơn đề nghị cấp đổi, cấp lại…”. Xác minh với UBND xã T thể hiện:…Trường hợp của gia đình bà X do bà X mang hồ sơ lên và xã đã xác nhận hồ sơ..; Đối chiếu với Chứng minh thư nhân dân ( BL84), sổ hộ khẩu gia đình (BL63) và các chữ viết, chữ ký trong đơn, bản tự khai, biên bản lấy lời khai của anh C có trong hồ sơ thì có cơ sở xác định chữ ký tại “ Đơn đề nghị cấp đổi, cấp lại…” ngày 01/6/2012 không phải của anh C. Mặt khác, quá trình giải quyết vụ án không ai đề nghị giám định liên quan đến nội dung này. Nên đánh giá chứng cứ liên quan đến nội dung này, HĐXX thấy không cần thiết phải tạm ngừng phiên tòa để thực hiện giám định theo yêu cầu của đại diện VKS tại phiên tòa.

- Về yêu cầu bà Đồng Thị X trả 230.000.000đ theo hợp đồng ngày 26/6/2012 và tính lãi theo lãi suất cơ bản của Nhà nước: Xét về hình thức và nội dung Hợp đồng kinh tế (giao dịch dân sự) ngày 26/6/2012 giữa hai bên thể hiện bà S vay ông L bà Đ 250.000.000đ; thời hạn vay 12 tháng; lãi suất theo thỏa thuận, các chủ thể tham gia đã ký và điểm chỉ; thể hiện sự tự nguyện phù hợp với quy định tại Điều 117, Điều 119 Bộ luật dân sự 2015. Việc bà X khai số tiền ghi vay 250.000.000đ, nhưng chỉ được nhận 120.000.000đ và bà đã trả 20.000.000đ, chỉ còn nợ 100.000.000đ; số tiền 130.000.000 đồng là tiền lãi của khoản nợ trước đấy chưa trả. Nhưng bà S không đưa ra được căn cứ chứng minh. Mặt khác, có lời khai bà S thừa nhận: Có vay 250.000.000đ, đã trả 20.000.000đ, còn nợ là 230.000.000đ ( BL225, BL142), phù hợp với lời khai của ông L xác nhận ngày 27/6/2013 ông đã nhận 20.000.000đ do bà X trả. Nên có căn cứ khẳng định bà X còn nợ ông L, bà Đ 230.000.000đ. Về tiền lãi: Giao dịch dân sự ngày 26/6/2012 có quy định lãi suất theo thỏa thuận, nhưng hai bên không xác định rõ về lãi suất, nay có tranh chấp về nợ gốc và lãi xuất. Tại phiên tòa ông L đề nghị áp dụng mức lãi xuất cơ bản do Ngân hàng Nhà nước quy định (9%/ năm) và tính trên số tiền gốc 230.000.000đ kể từ ngày lập hợp đồng kinh tế 22/6/2012 đến ngày xét xử 29/11/2018. Xét đề nghị của ông L là tự nguyện và phù hợp pháp luật quy định tại Điều 476 Bộ luật dân sự 2005 nên chấp nhận, cụ thể: 230.000.000đ x 9%/năm x 77 tháng 7 ngày = 133.227.500đ. Tổng gốc và lãi bằng 363.227.500đ.

Vì các lẽ trên:

QUYẾT ĐỊNH:

Áp dụng khoản 5 Điều 26, 34, khoản 2 Điều 244 Bộ luật tố tụng dân sự; khoản 4 Điều 32 Luật tố tụng hành chính; Điều 106 luật đất đai, Điều 117, Điều 119, khoản 1 Điều 124; khoản 1 Điều 407 ,điểm a khoản 1 Điều 651, Bộ luật dân sự năm 2015; Điều 476 Bộ luật dân sự năm 2005; Nghị quyết 326/2016/QH14 về án, lệ phí Tòa án.

1. Đình chỉ đối với yêu cầu đòi tài sản là nhà đất thuộc thửa đất 67, tờ bản đồ số 23 tại thôn N, xã T, huyện K.

2. Đình chỉ yêu cầu bồi thường tiền tổn thất tinh thần 12 tháng lương cơ bản và tiền thuế trước bạ.

3. Đình chỉ yêu cầu đề nghị Tòa án xác nhận quyền về tài sản giữa bà X và anh C để buộc phải có trách nhiệm trả nợ .

4. Chấp nhận 1 phần yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Ngọc L bà Đỗ Thị Đ:

- Buộc bà Đồng Thị S (X) phải trả ông Nguyễn Ngọc L bà Đỗ Thị Đ 230.000.000đ nợ gốc và tiền lãi 133.227.500đ. Tổng gốc và lãi bằng 363.227.500đ ( Ba trăm sáu mươi ba triệu, hai trăm hai mươi bảy nghìn, năm trăm đồng chẵn)

- Buộc anh Lê Văn C phải trả ông Nguyễn Ngọc L bà Đỗ Thị Đ 16.500.000đ nợ gốc, tiền lãi 10.366.000đ. Tổng gốc và lãi bằng 26.866.000đ (Hai sáu triệu, tám trăm sáu mươi sáu nghìn đồng chẵn).

5. Chấp nhận yêu cầu phản tố của bà Đồng Thị S ( X).

Tuyên bố hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa bà Đồng Thị S (X) và ông Nguyễn Ngọc L, bà Đỗ Thị Đ được công chứng ngày 16/4/2013 tại Văn phòng công chứng T, vô hiệu.

6. Chấp nhận yêu cầu độc lập của anh Lê Văn C.

- Hủy GCNQSD đất số BH 851540 ngày 01/6/2012 đứng tên bà Đồng Thị S và GCNQSD đất số BN 224654 ngày 22/4/2013 đứng tên ông Nguyễn Ngọc L và bà Đỗ Thị Đ do UBND huyện K cấp.

- Bà X có nghĩa vụ liên hệ với cơ quan nhà nước có thẩm quyền, khôi phục lại Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số K 026158 do UBND huyện K cấp cho ông Lê Văn Th ngày 18/3/1997.

4. Về án phí: Ông L bà Đ phải chịu 597.000đ án phí đối với yêu cầu khởi kiện không được chấp nhận. Đối trừ với số tiền 2.000.000đ đã nộp theo biên lai số AB/2014/003600 ngày 09/11/2016 tại Chi cục thi hành án dân sự huyện K Hoàn trả ông L bà Đ 1.403.000đ.

Bà Đồng Thị S phải chịu 18.161.000đ án phí trả nợ. Đối trừ với số tiền 300.000đ bà X đã nộp theo biên lai số AA/2017/0001559 ngày 28/6/2018 tại Cục thi hành án dân sự tỉnh Hải Dương, còn phải nộp 17.861.000đ.

Anh Lê Văn C phải chịu 1.345.000đ án phí trả nợ. Đối trừ với số tiền 300.000đ anh C đã nộp theo biên lai số AA/2016/0000806 ngày 20/4/2018 tại Chi cục thi hành án dân sự huyện K, còn phải nộp 1.045.000đ.

5. Quyền kháng cáo: Đương sự có mặt, có quyền kháng cáo trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày tuyên án. Đương sự vắng mặt, có quyền kháng cáo trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày nhận được bản án hoặc ngày bản án được niêm yết.

Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7 và 9 Luật thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự./