Bản án 14/2017/DS-ST — Tranh chấp về quyền sở hữu và các quyền khác đối với tài sản về quyền sở hữu tài sản

[1] Về tố tụng: Bà Dương Thị B khởi kiện yêu cầu ông Lê Văn S và bà Phan Thị V phải thanh toán số tiền 14.220.000 đồng và số 2.020 kg cà phê nhân xô R25%, đây là vụ án dân sự “Tranh chấp kiện đòi tài sản” theo khoản 14 Điều 26 của Bộ luật tố tụng dân sự; Tranh chấp này còn trong thời hiệu khởi kiện; thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án theo khoản 3 Điều 26 của Bộ luật tố tụng dân sự. Bị đơn ông Lê Văn S và bà Phan Thị V đều cư trú tại thôn 2, xã S, huyện M, tỉnh Đăk Nông căn cứ khoản 1 Điều 35 và điểm a khoản 1 Điều 39 của Bộ luật tố tụng dân sự, vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân huyện Đắk Mil. Đối với bị đơn, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan đã được tống đạt hợp lệ Quyết định đưa vụ án ra xét xử, Quyết định hoãn phiên tòa nhưng vẫn vắng mặt không có lý do. Căn cứ Điều 227 và Điều 228 của Bộ luật tố tụng dân sự, Tòa án tiến hành xét xử vắng mặt bị đơn.

[2] Về áp dụng pháp luật nội dung: các giao dịch của bà B với ông S, bà V được thực hiện vào năm 2013, trước Bộ luật dân sự năm 2015 có hiệu lực. Nên cần áp dụng khoản 1 Điều 688 của Bộ luật dân sự năm 2015 và các Điều 121, Điều 255, Điều 256, Điều 280, Điều 285; Điều 289; Điều 292; Điều 303; Điều 305 của Bộ luật dân sự năm 2005; Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14, ngày 30/12/2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

[3] Xét yêu cầu khởi kiện của bà Dương Thị B yêu cầu ông Lê Văn S và bà Phan Thị V phải thanh toán số tiền 14.220.000 đồng và số 2.020 kg cà phê nhân xô R25%. Căn cứ vào tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án và lời khai của đương sự trong quá trình giải quyết vụ án, có cơ sở xác định: Nghĩa vụ trả nợ của ông S, bà V được hình thành từ trước năm 2011, sau đó hai bên tiến hành đối chiếu công nợ vào ngày 12/12/2011, ngày 15/11/2013 hai bên thống nhất lại số nợ và cam kết trả nợ trong các năm 2014, 2015, 2016, 2017, 2018.

[4] Năm 2014 và 2015, ông S và bà V không trả nợ đúng hạn như đã cam kết trong giấy nhận nợ ngày 15/11/2013. Nên năm 2016, bà B đã khởi kiện yêu cầu ông S, bà V phải trả cho bà B số nợ đến hạn là 1.200kg cà phê nhân xô và đã được giải quyết tại bản án số: 14/2016/DSST, ngày 11/8/2016 của Tòa án nhân dân huyện Đắk Mil đã có hiệu lực pháp luật.

[5] Trong quá trình giải quyết vụ án cũng như tại phiên tòa, bị đơn ông Lê Văn S và bà Phan Thị V được Tòa án triệu tập nhiều lần nhưng vẫn vắng mặt không có lý do và cũng không cung cấp được lời khai, ý kiến của mình đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. Do đó, ông S, bà V phải chịu hậu quả về việc không chứng minh được. Tòa án căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án để xem xét giải quyết vụ án.

[6] Trong quá trình giải quyết vụ án, Tòa án nhân dân huyện Đắk Mil đã thu thập chứng cứ gồm: giấy xác nhận nợ do bà V và ông S ký, Bản tự khai, biên bản lấy lời khai của ông S, bà V, biên bản ghi lời khai đối chất, biên bản hòa giải, biên bản phiên tòa tại hồ sơ thụ lý số: 27/2016/TLST-DS ngày 29/02/2016 và bản án số: 14/2016/DSST, ngày 11/8/2016 của Tòa án nhân dân huyện Đắk Mil, các chứng cứ nêu trên đều thể hiện: giấy nhận nợ ngày 15/11/2013, nội dung giấy nhận nợ là do bà V tự viết, sau đó ông S và bà V ký xác nhận nợ. Sau khi viết và ký giấy này, bà V nhận thấy bà B tính lãi quá cao và gia đình bà V cũng không có tài sản gì nên không trả đúng cam kết. Ông S khẳng định chữ ký trong giấy nhận nợ lập ngày 15/11/2013 là của ông S nhưng khi ký giấy này ông S đang say rượu không được tỉnh táo, bà V nói ký thì ký chứ không rõ nội dung. Sau này, ông S đọc lại giấy này thì ông không nhất trí vì đây là nợ riêng của bà V, không liên quan đến ông S. Xét giấy nhận nợ lập ngày 15/11/2013 là do bà V tự viết khi bà V hoàn toàn có đủ năng lực hành vi dân sự; ông S không chứng minh được và cũng không có căn cứ để xác định thời điểm ký giấy nhận nợ này ông S đang say rượu. Theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 92 Bộ Luật tố tụng dân sự “Những tình tiết, sự kiện đã được xác định trong bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật…” thì không phải chứng minh do đó Hội đồng xét xử công nhận giấy nhận nợ lập ngày 15/11/2013 là có thật và hợp pháp.

[7] Xét yêu cầu khởi kiện của bà Dương Thị B: Tại giấy nhận nợ lập ngày 15/11/2013, ông Lê Văn S và bà Phan Thị V công nhận còn nợ bà Bộ 3.220 kg cà phê nhân xô R25% và 14.220.000 đồng, đồng thời cam kết trả nợ cho bà B theo định kỳ của từng năm 2014, 2015, 2016, 2017, 2018. Tuy nhiên khi đến hạn, ông S và bà V không thực hiện đúng cam kết là vi phạm nghĩa vụ trả nợ theo từng kỳ, hạn trả nợ năm 2017 và năm 2018 chưa tới nhưng ông S và bà V đã vi phạm về thời hạn thanh toán các năm 2014, 2015, 2016. Do đó, ông S và bà V chậm thực hiện nghĩa vụ dân sự theo từng kỳ cũng bị coi là chậm thực hiện nghĩa vụ dân sự. Tại đoạn 2 Điều 292 Bộ luật dân sự năm 2005 quy định “Việc chậm thực hiện nghĩa vụ dân sự theo từng kỳ cũng bị coi là chậm thực hiện nghĩa vụ dân sự”.

[8] Như vậy, bà B khởi kiện bà V, ông S đòi lại toàn bộ số tiền 14.220.000 đồng và số 2.020 kg cà phê nhân xô R25% là phù hợp. Tại Điều 256 BLDS quy định cụ thể về “Quyền đòi lại tài sản” thì: “Chủ sở hữu, người chiếm hữu hợp pháp có quyền yêu cầu người chiếm hữu, người sử dụng tài sản, người được lợi về tài sản không có căn cứ pháp luật đối với tài sản thuộc quyền sở hữu hoặc quyền chiếm hữu hợp pháp của mình phải trả lại tài sản đó, trừ trường hợp quy định tại khoản 1 Điều 247 của Bộ luật này. Trong trường hợp tài sản đang thuộc sự chiếm hữu của người chiếm hữu ngay tình thì áp dụng Điều 257 và Điều 258 của Bộ luật này”. Do đó, bà B khởi kiện yêu cầu ông S, bà V phải trả số tiền 14.220.000 đồng và số 2.020 kg cà phê nhân xô R25% là có căn cứ nên Hội đồng xét xử cần chấp nhận.

[9] Xét quan điểm đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Đắk Mil tại phiên toà là có căn cứ, Hội đồng xét xử cần chấp nhận.

[10] Về án phí: yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn được chấp nhận, nên ông Lê Văn S và bà Phan Thị V phải chịu án phí theo quy định của pháp luật. Tòa án tiến hành xác minh tại công ty TNHH MTV Nông sản Thành Mai, ngày 22/9/2017, giá cà phê là: 43.000 đồng/1kg. Giá trị tài sản tranh chấp là: (2.020kg cà phê nhân xô x 43.000đồng) + 14.220.000đồng = 101.080.000 đồng. Số tiền án phí dân sự sơ thẩm mà ông Lê Văn S và bà Phan Thị V phải nộp là: 5% x 101.080.000đồng = 5.054.000đồng.