Bản án 1342/2026/DS-PT — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo đơn khởi kiện và đơn khởi kiện bổ sung, Công ty cổ phần Đ (sau đây gọi tắt là Công ty) trình bày:

Công ty được Ủy ban nhân dân thành phố C giao 130.268,7m² đất tại Dự án Khu thương mại và dân cư huyện V theo Quyết định số 2519/QĐ-UBND ngày 09/11/2020.

Trên phần đất được giao, bà Đoàn Thị Bé T2 đang quản lý, sử dụng và xây dựng nhà, hàng rào, trồng cây lâu năm trên diện tích đo đạc thực tế 1.658,7m²; đồng thời xây tường gạch bao quanh 02 nền B4-28 và B4-30, mỗi nền 100m².

Công ty yêu cầu Tòa án buộc bà Bé T2 trả lại diện tích 1.658,7m² và 200m² thuộc 02 nền B4-28, B4-30; đồng thời tháo dỡ nhà, hàng rào và các tài sản khác trên diện tích 1.658,7m² để hoàn trả mặt bằng cho Công ty. Công ty thống nhất với Biên bản xem xét, thẩm định tại chỗ ngày 17/01/2024 và Bản trích đo địa chính số 498/VPĐKĐĐ xác nhận ngày 01/8/2024.

Quá trình giải quyết vụ án bị đơn Đoàn Thị Bé T2 trình bày:

Sau giải phóng, gia đình bà T2 có quản lý, sử dụng ổn định tổng diện tích 14.502m² thuộc tờ bản đồ số 11, gồm các thửa 41, 42 và 112 tại ấp Q, xã T, huyện T, thành phố Cần Thơ (cũ), nay thuộc ấp V, xã V, thành phố Cần Thơ. Ngoài ra, gia đình bà còn sử dụng ổn định phần đất liền kề khoảng 2.500m².

Năm 2005, Ủy ban nhân dân thành phố C ban hành Quyết định số 3944/QĐ-UBND về việc thu hồi đất để đầu tư xây dựng trụ sở các cơ quan hành chính huyện V. Ủy ban nhân dân huyện V sau đó ban hành Quyết định số 2313/QĐ-UBND ngày 22/11/2005 về việc chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ và tái định cư cho bà với tổng số tiền 448.096.446 đồng. Ngày 30/12/2005, UBND huyện V ban hành Quyết định số 2542/QĐ-UBND, thu hồi 6.440,62m² đất của hộ bà; phần diện tích còn lại bà được tiếp tục sử dụng theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 00478/QSDĐ.

Ngày 28/8/2007, bà được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số H00040/QSDĐ đối với diện tích còn lại 3.057,38m². Tuy nhiên, theo bà, diện tích thực tế quản lý, sử dụng là 2.721,72m², phần đất dư do bà bồi đắp lung vũng nhưng chưa đăng ký bổ sung và vẫn sử dụng ổn định. Bà cho rằng Công ty chưa có căn cứ xác lập quyền sử dụng hợp pháp đối với phần đất này; việc ông Nguyễn Văn D tự ý san lấp một phần đất của bà dẫn đến bà phải bao chiếm lại phần đất gốc, trong đó có 02 nền B4-28 và B4-30 để làm cơ sở hoán đổi khi có thỏa thuận.

Bà Bé T2 cho rằng đối với phần đất bị thu hồi, bà chưa được giải quyết đầy đủ chính sách tái định cư; ngoài ra còn 234,6m² đất trong khu thương mại theo Quyết định số 3018/QĐ-UBND ngày 10/8/2006 mà Nhà nước không thu hồi nhưng yêu cầu Công ty phải thương lượng với bà. Bà cho rằng dự án được thực hiện theo cơ chế thỏa thuận, chuyển nhượng quyền sử dụng đất nên Công ty chưa có quyền sử dụng hợp pháp đối với toàn bộ diện tích dự án và cũng chưa thỏa thuận với bà về việc nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất. Do đó, bà đề nghị Tòa án không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Công ty.

Tại bản tự khai bổ sung, bà Bé T2 tiếp tục cho rằng diện tích đất thực tế tăng so với giấy chứng nhận là do bà bồi đắp lung vũng và sử dụng ổn định từ trước đến nay; bà cho rằng Công ty khởi kiện do thấy diện tích đất thực tế của bà lớn hơn diện tích trên giấy chứng nhận, trong khi phần đất này chưa được bồi thường.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Nguyễn Thị N trình bày:

Bà Nguyễn Thị N trình bày đang ở nhờ trên phần đất tranh chấp để trông coi; nhà và tài sản trên đất thuộc bà Đoàn Thị Bé T2. Bà không có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan và không có yêu cầu gì trong vụ án, đề nghị Tòa án giải quyết vắng mặt bà trong suốt quá trình tố tụng.

Tại phiên toàn sơ thẩm:

Người đại diện hợp pháp của nguyên đơn trình bày ý kiến: giữ nguyên yêu cầu khởi kiện, xác định toàn bộ diện tích 1.657,8m² tại vị trí A và 200m² thuộc 02 nền B, B4-30 đều nằm trong diện tích đất Công ty được UBND thành phố C giao theo Quyết định số 2519/QĐ-UBND. Công ty cho rằng phần đất tranh chấp đã được Nhà nước thu hồi, bồi thường và sau đó điều chỉnh Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho bà B T2; bà Bé T2 không khiếu nại và tiếp tục sử dụng giấy chứng nhận được cấp lại để giao dịch, thế chấp. Do đó, Công ty xác định bà Bé T2 đang chiếm giữ phần đất thuộc quyền sử dụng của Công ty và đề nghị chấp nhận yêu cầu khởi kiện.

Người đại diện hợp pháp của bị đơn trình bày ý kiến: không đồng ý với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. Công ty chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với phần đất đang tranh chấp nên chưa đủ cơ sở pháp lý để khởi kiện. Đối với 02 nền B4-28 và B4-30, bị đơn cho rằng có nguồn gốc từ phần đất hợp pháp của bà Bé T2 thuộc thửa 41, 42; sau khi thu hồi, các nền này được Công ty P trong quá trình thực hiện dự án. Bị đơn cũng cho rằng Công ty chưa thỏa thuận, nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất của bà Bé T2 theo cơ chế thỏa thuận của dự án. Vì vậy, đề nghị Hội đồng xét xử không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Công ty.

Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 134/2026/DS-ST ngày 20 tháng 4 năm 2026 của Tòa án nhân dân Khu vực 4 – Cần Thơ tuyên xử:

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn Công ty cổ phần Đ Mới.

2. Buộc bà Đoàn Thị Bé T2 và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Nguyễn Thị N, cùng có trách nhiệm di dời, tháo dỡ toàn bộ tài sản trả lại phần đất tranh chấp được thể hiện trong phần (A) bản trích đo địa chính, diện tích theo đo đạc thực tế là: 1.658,7m2, đất thuộc dự án và diện tích 100m2, loại đất ODT, thuộc lô nền B4 - 28, 100m2 loại đất ODT, thuộc lô nền B4 - 30, đất thuộc khu dân cư và trung tâm thương mại huyện V (cũ), thành phố Cần Thơ, nay thuộc xã V, thành phố Cần Thơ cho Công ty cổ phần Đ Mới.

3. Căn cứ vào biên bản xem xét thẩm định tài sản, biên bản định giá ngày 17/01/2024 do Toà án thành lập đoàn và Bản trích đo địa chính số 498/VPĐKĐĐ của Văn phòng đăng ký đất đai, thuộc sở Tài nguyên và Môi trường thành phố C, xác nhận ngày 01/08/2024 để xác định phần đất tranh chấp, giao trả và để thi hành.

Ngoài ra, bản án còn tuyên về nghĩa vụ chịu án phí, chi phí tố tụng và quyền kháng cáo của đương sự.Top of F

Sau khi xét xử sơ thẩm và trong hạn luật định, bị đơn bà Đoàn Thị Bé T2 kháng cáo bản án sơ thẩm nêu trên và yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm giải quyết: sửa toàn bộ bản án sơ thẩm theo hướng không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

Tại phiên tòa phúc thẩm: nguyên đơn trình bày ý kiến vẫn giữ nguyên đơn khởi kiện, bị đơn vẫn giữ nguyên yêu cầu kháng cáo; các đương sự không thỏa thuận được với nhau về nội dung tranh chấp.

Trong phần tranh luận tại phiên tòa phúc thẩm:

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị đơn trình bày ý kiến tranh luận như sau: Công ty Đ Mới chưa được cơ quan có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với phần đất tranh chấp nên không có quyền khởi kiện để đòi đất. Tòa án cấp sơ thẩm vi phạm nguyên tắt đánh giá chứng cứ. Việc cơ quan có thẩm quyền cấp lại Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho bà T2 với diện tích cấp lại là chưa chính xác. Đối với hai lô đất số 28-30 là đất của bà T2 chưa được bồi thường. Bà T2 không có ký tên vào biên bản xem xét, thẩm định tại chỗ của Tòa án. Bà N chỉ là người ở nhờ, Tòa án cấp sơ thẩm buộc bà N tháo dở tài sản là không có căn cứ. Việc cấp sơ thẩm không đưa Ủy ban nhân dân huyện V vào tham gia tố tụng và không trích lục hồ sơ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của bà T2 là thiếu sót. Đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận kháng cáo bị đơn.

Người đại diện hợp pháp của nguyên đơn trình bày ý kiến tranh luận như sau: Tòa án cấp sơ thẩm đã thu thập đầy đủ tài liệu chứng cứ trong quá trình giải quyết vụ án. Việc cơ quan có thẩm quyền thu hồi và chỉnh lý Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của bà T2 là phù hợp diện tích được cấp ban đầu. Việc bà T2 kháng cáo là không có căn cứ, nên đề nghị Hội đồng xét xử không chấp nhận.

Kiểm sát viên tại phiên tòa phát biểu ý kiến:

- Thẩm phán chủ tọa phiên tòa và Hội đồng xét xử đã thực hiện đúng các quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự. Các đương sự đã thực hiện đúng quyền nghĩa vụ của mình.

- Về nội dung vụ án: đề nghị Hội đồng xét xử không chấp nhận kháng cáo của bị đơn, giữ nguyên bản án sơ thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Căn cứ vào tài liệu, chứng cứ đã được xem xét tại phiên tòa, kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 1 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự.

Không chấp nhận kháng cáo của bị đơn bà Đoàn Thị Bé T2.

Giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 134/2026/DS-ST ngày 20 tháng 4 năm 2026 của Tòa án nhân dân Khu vực 4 - Cần Thơ.

Án phí dân sự phúc thẩm: Miễn toàn bộ cho bà Đoàn Thị Bé T2.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.