Bản án 132/2022/DS-PT — Tranh chấp về quyền sở hữu và các quyền khác đối với tài sản về quyền sở hữu tài sản

NHÂN DANH

NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH BẠC LIÊU

- Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:

Thẩm phán – Chủ tọa phiên tòa: Ông Trương Thanh Dũng

Các Thẩm phán:

Bà Tăng Trần Huỳnh Phương

Bà Huỳnh Thị Kiều Anh

- Thư ký phiên tòa: Bà Võ Minh Thu - Thư ký Tòa án nhân dân tỉnh Bạc Liêu.

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bạc Liêu tham gia phiên tòa: Ông Trịnh Út Mười - Kiểm sát viên.

Ngày 18 tháng 11 năm 2022, tại trụ sở Tòa án nhân dân tỉnh Bạc Liêu xét xử phúc thẩm công khai vụ án dân sự thụ lý số 114/2022/TLPT-DS ngày 23 tháng 9 năm 2022 về việc “Tranh chấp bồi thường thiệt hại tài sản”.

Do bản án dân sự sơ thẩm số 80/2022/DS-ST ngày 03 tháng 8 năm 2022, của Tòa án nhân dân thành phố Bạc Liêu, tỉnh Bạc Liêu bị kháng cáo.

Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử số 85/2022/QĐ-PT ngày 29 tháng 9 năm 2022, giữa các đương sự:

- Nguyên đơn: Ông Dương Ngọc A, sinh năm 1956. Địa chỉ: Số 132/4, Khóm 2, Phường 7, thành phố Bạc L, tỉnh Bạc L

Người đại diện theo ủy quyền của ông Dương Ngọc A: Bà Lương Thị Hồng Mơ, sinh năm 1991. Địa chỉ: Lô A02 đường Duy Tân, Khóm 3, Phường 5, thành phố Bạc Liêu, tỉnh Bạc Liêu (có mặt).

- Bị đơn: Ông Châu Minh P, sinh năm 1957. Địa chỉ: Số 02, đường 23/8, Khóm 2, Phường 7, thành phố Bạc L, tỉnh Bạc L

Người đại diện theo ủy quyền và bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của ông Châu Minh P: Bà Võ Thị Xuân T, sinh năm 1988. Địa chỉ: Tầng 8, Tòa nhà Saigon Mall – 19 Cao Thắng, Phường 2, Quận 3, thành phố Hồ Chí M (có mặt).

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của ông Châu Minh P: Ông Phạm Thanh P, là Luật sư của Công ty luật trách nhiệm hữu hạn L. Địa chỉ: Tầng 8, Tòa nhà Saigon Mall – 19 Cao T, Phường 2, Quận 3, thành phố Hồ Chí M (có mặt).

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

1. Bà Nguyễn Thị Kim V, sinh năm 1960. Địa chỉ: Số 132/4, Khóm 2, Phường 7, thành phố Bạc L, tỉnh Bạc L (có mặt).

2. Bà Lý Ánh T, sinh năm 1959. Địa chỉ: Số 02, đường 23/8, Khóm 2, Phường 7, thành phố Bạc L, tỉnh Bạc L.

Người đại diện theo ủy quyền của bà Lý Ánh T: Bà Võ Thị Xuân T, sinh năm 1988. Địa chỉ: Tầng 8, Tòa nhà Saigon Mall – 19 Cao T, Phường 2, Quận 3, thành phố Hồ Chí M (có mặt).

- Người kháng cáo: Nguyên đơn ông Dương Ngọc A, bị đơn ông Châu Minh P và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Lý Ánh T.

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Tại đơn khởi kiện ông Dương Ngọc A và lời khai của người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn trong quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa trình bày: Nguyên nhân do ông Châu Minh P xây dựng, sửa chữa nhà làm ảnh hưởng đến nhà ông Dương Ngọc A nên ông A khởi kiện yêu cầu ông P gia cố, chống lún nghiêng đối với phần nhà của ông P đã bị lún, nghiêng chạm qua nhà của ông A để trả lại không gian giữa hai nhà; bồi thường tổng số tiền ông A sửa chữa, khắc phục những vết nứt tường, sụt lún, tháo dỡ, hạ tải, gia cố móng là 233.019.670 đồng; bồi thường tiền thuê Trung tâm kiểm định chất lượng xây dựng tỉnh Sóc Trăng tư vấn giám định hiện trạng, nguyên nhân hư hỏng nhà là 9.554.000 đồng; bồi thường số tiền bị mất thu nhập từ việc cho thuê nhà từ ngày 22/01/2019 đến khi nhà của ông A được khắc phục, sữa chữa xong là 40.000.000 đồng/tháng.

Ý kiến trình bày của bị đơn: Nguyên nhân gây nứt tường, sụt lún căn nhà của ông A không phải do căn nhà của ông gây ra; nhà của ông đã xây dựng 20 năm kể từ đó đến nay chưa có cơ quan nào giám định và kết luận nhà ông bị lún, nghiêng buộc ông phải khắc phục, sửa chữa. Năm 1997 ông P cất nhà tạm lợp tol, đến năm 2001 ông xây dựng nhà sau và năm 2007 thì xây dựng nhà trước, hai lần xây dựng đều được Sở xây dựng cấp giấy phép. Đến khoảng cuối năm 2018 ông cải tạo tầng trên cùng của căn nhà trước thành nhà nuôi yến thì giữa ông và ông A phát sinh tranh chấp vì ông A cho rằng căn nhà của ông xây dựng đã làm ảnh hưởng đến căn nhà của ông A gây sụp lún, nứt tường. Ông không đồng ý với Kết luận của Trung tâm kiểm định chất lượng xây dựng tỉnh Sóc Trăng vì thực tế khi xây dựng căn nhà sau thì ông còn chừa phần đất ngang phía trước 0,4m, ngang phía sau 0,9m, chiều dài 12m. Tuy nhiên, hiện nay đã bị ông A lấn chiếm diện tích đất này.

Ý kiến trình bày của bà V: Bà thống nhất ý kiến trình bày của ông A.

Ý kiến trình bày của ông Nam là người đại diện theo ủy quyền của bà T: Ông thống nhất ý kiến trình bày của ông P.

Từ những nội dung trên, tại Bản án dân sự sơ thẩm số 80/2022/DS-ST ngày 03 tháng 8 năm 2022, của Tòa án nhân dân thành phố Bạc Liêu, tỉnh Bạc Liêu, quyết định:

Đình chỉ một phần yêu cầu khởi kiện của ông Dương Ngọc A đối với ông Châu Minh P bồi thường số tiền bị mất thu nhập từ việc cho thuê nhà từ ngày 22/01/2019 đến ngày 22/8/2020.

Không chấp nhận yêu cầu của ông Dương Ngọc A về việc yêu cầu ông Châu Minh P gia cố, chống lún nghiêng đối phần nhà của ông Phước đã bị lún, nghiêng chạm qua nhà của ông Ẩn.

Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Dương Ngọc A về việc yêu cầu ông Châu Minh P bồi thường số tiền bị mất thu nhập từ việc cho thuê nhà từ ngày 13/6/2021 đến 03/8/2022, với mức bồi thường 40.000.000 đồng/tháng.

Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của của ông Dương Ngọc A đối với ông Châu Minh P về việc yêu cầu bồi thường thiệt hại do tài sản bị xâm phạm.

Buộc ông Châu Minh P, bà Lý Ánh T có nghĩa vụ bồi thường cho ông Dương Ngọc A, bà Nguyễn Thị Kim V số tiền 619.240.337 đồng.

Ngoài ra, Bản án còn tuyên về chi phí tố tụng, về án phí, áp dụng Luật Thi hành án dân sự và quyền kháng cáo của các đương sự theo quy định của pháp luật.

Ngày 18 tháng 8 năm 2022, ông Dương Ngọc A kháng cáo, yêu cầu sửa một phần Bản án dân sự sơ thẩm số 80/2022/DS-ST ngày 03/08/2022 của Tòa án nhân dân thành phố Bạc L theo hướng chấp nhận yêu cầu buộc ông Châu Minh P gia cố, chống lún, nghiêng đối với phần nhà của ông P đã bị lún, nghiêng chạm qua nhà của ông. Tại phiên tòa phúc thẩm, người đại diện theo ủy quyền của ông A giữ nguyên yêu cầu kháng cáo.

Ngày 05 tháng 8 năm 2022, ông Châu Minh P và bà Lý Ánh T kháng cáo, yêu cầu cấp phúc thẩm sửa toàn bộ Bản án sơ thẩm theo hướng không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông A. Tại phiên tòa phúc thẩm, người đại diện theo ủy quyền của ông P thay đổi một phần kháng cáo từ yêu cầu không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông A sang yêu cầu hủy toàn bộ Bản án sơ thẩm chuyển hồ sơ vụ án cho Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết theo quy định pháp luật.

Luật sư bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của ông P trình bày: Kết luật giám định số 44 không có giá trị pháp lý, bỡi do thu thập không đúng trình tự pháp luật quy định, theo đó đương sự có quyền yêu cầu Tòa án trưng cầu giám định, trường hợp Tòa án từ chối giám định thì đương sự mới có quyền tự mình thu thập trưng cầu giám định và nộp cho Tòa án. Đồng thời, về nội dung của kết luận giám định số 44 không đầy đủ về nội dung giám định, không giám định nhà ông P thì không đủ cơ sở kết luận nguyên nhân gây thiệt hại do nhà ông P lún, nghiêng gây ra. Mặt khác, ở khu vực đó có nhiều nhà bị lún, nghiêng do kết cấu địa chất. Kết luật giám định không phải là chứng cứ trong vụ án này. Thiệt hại nhà ông A không phải do nhà ông P gây ra. Nhà ông P xây dựng từ năm 2001, lúc này nhà ông A chưa xây dựng, sau này ông P chỉ cải tạo ở tầng trên để nuôi yến, không có xây dựng mới hay thay đổi kết cấu. Đối với thiệt hại do ông A không cho thuê nhà được là không có xảy ra. Do đó, đề nghị chấp nhận toàn yêu cầu kháng cáo của ông P, hủy bản án sơ thẩm để giải quyết lại theo quy định của pháp luật.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bạc Liêu phát biểu ý kiến:

Về thủ tục tố tụng: Từ khi thụ lý vụ án đến thời điểm xét xử thấy rằng Thẩm phán, Hội đồng xét xử, Thư ký phiên tòa và các đương sự đã chấp hành đúng các quy định của Bộ luật tố tụng dân sự.

Về nội dung: Đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng khoản 1 Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015, không chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn ông Dương Ngọc A, bị đơn ông Châu Minh P và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Lý Ánh T; giữ nguyên Bản án số 80/2022/DSST ngày 03 tháng 8 năm 2022 của Tòa án nhân dân thành phố Bạc Liêu, tỉnh Bạc Liêu.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ có lưu trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa; căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, ý kiến của Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bạc Liêu; Sau khi thảo luận, nghị án, Hội đồng xét xử xét thấy:

[1] Về tố tụng: Đơn kháng cáo của ông Dương Ngọc A, ông Châu Minh P, bà Lý Ánh T đều nộp trong hạn luật định, nên được chấp nhận xem xét giải quyết theo thủ tục phúc thẩm quy định tại Điều 273 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.

[2] Xét kháng cáo của ông Dương Ngọc A yêu cầu chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông, buộc ông Châu Minh P gia cố, chống lún, nghiêng đối với phần nhà của ông P đã bị lún, nghiêng chạm qua nhà của ông:

Xét thấy, Bản án sơ thẩm đã chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của ông A và buộc ông P bồi thường thiệt hại do nhà ông P lún, nghiêng làm thiệt hại nhà ông A. Nay, ông A tiếp tục kháng cáo cho rằng nhà ông P sẽ còn lún, nghiêng qua phần nhà của ông và sẽ còn làm thiệt hại đến nhà ông A. Việc ông A yêu cầu xem xét khắc phục thiệt hại trong tương lai là không có căn cứ chấp nhận, bỡi lẽ pháp luật chỉ quy định có thiệt hại xảy ra và thiệt hại xảy ra đến đâu thì mới có quyền yêu cầu Tòa án xem xét bảo vệ. Đối với yêu cầu này, ông A có thể yêu cầu cơ quan quản lý nhà nước về xây dựng để được xem xét theo quy định pháp luật. Do đó, không có căn cứ chấp nhận yêu cầu kháng cáo của ông Ẩn.

[3] Xét kháng cáo của ông Châu Minh P yêu cầu hủy Bản án sơ thẩm. Xét thấy, trước khi nộp đơn khởi kiện tại Tòa án cấp sơ thẩm, ông A đã thuê Trung tâm kiểm định chất lượng xây dựng tỉnh Sóc Trăng tiến hành giám định nguyên nhân thiệt hại căn nhà của ông. Theo Kết luận giám định số 44/BC-TT ngày 13/12/2018 và Thông báo số 06/BC-TT năm 2019 kết luận: “Nguyên nhân các vách tường, kết cấu khung (đà, sàn) nhiều vị trí bị nứt, bong gạch lát của căn nhà số 132/4, đường Trần Phú là do vị trí ban công và khung vách tường phần nhà sau căn nhà số 2, đường 23/8 nghiêng cấn vào hệ khung bê tông cốt thép và vách tường căn nhà số 132/4, đường Trần Phú (nhà của ông Dương Ngọc A).’’

Tại mục 6.2 Kết quả giám định hiện trạng, nguyên nhân hư hỏng công trình xây dựng số 44/BC-TT ngày 13/12/2018 của Trung tâm kiểm định chất lượng xây dựng tỉnh Sóc Trăng xác định hiện trạng tại phần nhà sau căn nhà của ông P bị lún nghiêng về hướng căn nhà của ông A, hiện trạng tại phần nhà sau căn nhà của ông P nghiêng lệch so với khối nhà trước tại vị trí tầng 1 là 7 cm, tầng 2 là 10 cm, tầng 3 là 13 cm.

Xét kết luận giám định nêu trên thấy: Theo Quyết định số 3154/QĐ-UBND ngày 29/11/2018 của Ủy ban nhân dân tỉnh Sóc Trăng về việc công bố danh sách tổ chức giám định tư pháp theo vụ việc thì Trung tâm kiểm định chất lượng xây dựng tỉnh Sóc Trăng là tổ chức giám định có đầy đủ chức năng thẩm định theo quy định của pháp luật. Do đó, Kết luận giám định nêu trên là có giá trị pháp lý, nên không có cơ sở chấp nhận lời trình bày của luật sư và người đại diện theo ủy quyền của ông P trình bày tại phiên tòa phúc thẩm.

Mặt khác, theo quy định tại khoản 1 Điều 91 Bộ luật Tố tụng dân sự: “Đương sự có yêu cầu Tòa án bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình phải thu thập, cung cấp, giao nộp cho Tòa án tài liệu, chứng cứ để chứng minh cho yêu cầu đó là có căn cứ và hợp pháp”. Xét thấy, khi nộp đơn khởi kiện tại Tòa án cấp sơ thẩm, ông A đồng thời nộp Kết luận giám định kèm theo đơn khởi kiện, ông P mặc dù không đồng ý với kết luận giám định nhưng ông Phước không yêu cầu giám định lại.

Sau khi xét xử sơ thẩm, ông Phước có đơn yêu cầu áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời, giữ nguyên hiện trạng đối với nhà của ông A, Tòa án cấp phúc thẩm đã không chấp nhận yêu cầu này của ông P. Bởi lẽ: Căn nhà ông A đang trong tình trạng hư hỏng nặng, nếu không khắc phục, sửa chữa kịp thời có thể hư hỏng nặng hơn và còn ảnh hưởng đến tính mạng của gia đình ông A và người khác. Sau đó, ông P nhiều lần yêu cầu tiến hành giám định lại, Tòa án cấp phúc thẩm kết hợp với chính quyền địa phương đến khảo sát thực tế hiện trạng nhà ông A vào ngày 25/10/2022 thì ông A đã thuê thợ khắc phục sửa chữa hoàn tất thiệt hại, nên không thể tiến hành giám định lại theo yêu cầu ông P. Do đó, không có căn cứ chấp nhận yêu cầu này của ông P và luật sư bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho ông Phước.

Về thiệt hại căn nhà của ông A gồm tiền sửa chữa, khắc phục những vết nứt tường, sụt lún, tháo dỡ, hạ tải, gia cố móng; ông A yêu cầu bồi thường số tiền là 233.019.670 đồng, bao gồm: Số tiền được dự toán chi phí xây dựng là 133.698.670 đồng và khoản tiền thanh lý hợp đồng, nghiệm thu hoàn thành công trình thi công chống lún ngày 25/4/2019 với số tiền 99.321.000 đồng. Tiền thuê Trung tâm kiểm định chất lượng xây dựng tỉnh Sóc Trăng tư vấn giám định hiện trạng, nguyên nhân hư hỏng nhà 9.554.000 đồng và số tiền bị mất thu nhập từ việc cho thuê nhà từ ngày 23/8/2020 đến ngày 12/6/2021 với số tiền 40.000.000 đồng/tháng, thời hạn 09 tháng 20 ngày là 386.666.667 đồng như Bản án sơ thẩm xác định là căn cứ, đúng quy định của pháp luật. Do đó, không có căn cứ chấp nhận toàn bộ kháng cáo của ông P cũng như trình bày của luật sư và người đại diện theo ủy quyền của ông P.

Tại Tòa án cấp phúc thẩm, ông P không cung cấp được tài liệu, chứng cứ mới chứng minh cho yêu cầu kháng của ông, nên Hội đồng xét xử không chấp nhận toàn bộ yêu cầu kháng cáo của ông Phước.

[4] Từ những căn cứ nêu trên, Hội đồng xét xử không có căn cứ chấp nhận yêu cầu kháng cáo của ông Dương Ngọc A, ông Châu Minh P và bà Lý Ánh T; có căn cứ chấp nhận ý kiến phát biểu của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bạc Liêu, đề nghị giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 80/2022/DS-ST ngày 03 tháng 8 năm 2022 của Tòa án nhân dân thành phố Bạc Liêu, tỉnh Bạc Liêu.

[5] Án phí dân sự phúc thẩm: Ông Dương Ngọc A, ông Châu Minh P, bà Lý Ánh T được miễn theo quy định pháp luật.

[6] Các phần khác của Bản án sơ thẩm không bị kháng cáo, kháng nghị đã có hiệu lực pháp luật, nên Hội đồng xét xử không đặt ra xem xét, giải quyết.

Vì các lẽ trên;