Bản án 131/2023/DS-PT — Tranh chấp về hụi, họ, biêu, phường

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo đơn khởi kiện đề ngày 17-02-2022 và trong quá trình làm việc nguyên đơn là bà Trần Thị C và đại diên theo ủy quyền của bà C là ông Nguyễn Văn V trình bày:

Bà Trần Thị C và bà Lê Thị Đ là hàng xóm láng giềng gần nhà, bà C làm chủ thảo hụi, bà Đ là hụi viên đã tham gia nhiều dây hụi do bà C làm chủ thảo. Từ năm 2019 đến năm 2021 bà Đ tham gia 12 dây hụi do bà C làm chủ thảo, bà Đ đã hốt hụi (lĩnh hụi) cả 12 dây nhưng không góp lại phần hụi chết cho bà C cụ thể như sau:

1. Dây hụi ngày 05/05/2019 (AL), số tiền tham gia góp hụi là 1.000.000 đồng, kỳ mở hụi: 01 tháng, gồm 32 phần hụi, ngày mãn hụi là ngày 04-10-2019 âm lịch (nhằm ngày 01-10-2019 dương lịch). Bà Đ tham gia 01 phần hụi; vị trí 10 trong danh sách hụi và ghi tên người tham gia chơi hụi là “Tài Đẹt”. Tại kỳ hụi thứ 2, bà Đ kêu 300.000 đồng, hốt hụi được 21.500.000 đồng. Khi hốt hụi, bà Đ không có ký tên hay điểm chỉ gì trong bất kỳ tài liệu chứng cứ gì. Sau khi hốt hụi, bà Đ đóng hụi chết được 25.000.000 đồng (25 kỳ), nên còn nợ lại 05 kỳ X 1.000.000 đồng + 5.000.000 đồng.

2. 03 (ba) dây hụi ngày 25/11/2020 (AL), số tiền tham gia góp hụi là 1.000.000 đồng/01 tháng, mỗi dây hụi có 25 phần, hụi khui ngày 25 âm lịch hàng tháng, bà Đ tham gia 03 dây hụi, mỗi dây 01 phần:

- Dây hụi 1: Một phần hụi trong danh sách hụi viên bà Đ tham gia ở vị trí 6 tên “Tài Đẹt”. Tại kỳ hụi thứ 5, bà Đ kêu 300.000 đồng, hốt hụi được 17.500.000 đồng. Số tiền bà Đ phải đóng lại tiền hụi chết là 20.000.000 đồng (20 kỳ), nhưng bà Đ chỉ đóng lại được 8.000.000 đồng (8 kỳ), còn nợ lại 12.000.000 đồng (12 kỳ). Đối với dây hụi này, trong danh sách do bà C theo dõi thì nguời hốt hụi đầu tiên là Quyên (ở vị trí 7), bà Đ hốt ở kỳ 2 (ở vị trí số 06), người hốt hụi kỳ 3 là Cường 7 Tiếp (ở vị trí 4).

- Dây hụi 2: Một phần hụi trong danh sách hụi viên bà Đ tham gia ở vị trí 25 tên “Tài Đẹt”. Tại kỳ hụi thứ 3, bà Đ kêu 300.000 đồng, hốt hụi được 17.400.000 đồng. Số tiền bà Đ phải đóng lại tiền hụi chết là 22.000.000 đồng (22 kỳ), nhưng bà Đ chỉ đóng lại được 8.000.000 đồng (8 kỳ), còn nợ lại 14.000.000 đồng (14 kỳ). Đối với dây hụi này, trong danh sách do bà C theo dõi thì nguời hốt hụi đầu tiên là Quyên (ở vị trí 20), người hốt hụi kỳ 2 là Hồng Tươi (ở vị trí số 19), bà Đ hốt hụi kỳ 3 (ở vị trí 24), người hốt hụi kỳ 4 là Lan Tý (ở vị trí 23).

- Dây hụi 3: Một phần hụi trong danh sách hụi viên bà Đ tham gia ở vị trí 12 tên “Tài Đẹt”. Tại kỳ hụi thứ 5, bà Đ kêu 300.000 đồng, hốt hụi được 17.500.000 đồng. Số tiền bà Đ phải đóng lại tiền hụi chết là 20.000.000 đồng (20 kỳ), nhưng bà Đ chỉ đóng lại được 8.000.000 đồng (8 kỳ), còn nợ lại 12.000.000 đồng (12 kỳ). Đối với dây hụi này, trong danh sách do bà C theo dõi thì nguời hốt hụi đầu tiên là Thoa Hạnh (ở vị trí 14), người hốt hụi kỳ 2 là Mai Xuân (ở vị trí số 19), người hốt hụi kỳ 3 là Loan Nhã (ở vị trí 10), người hốt hụi kỳ 4 là Loan Nhã (ở vị trí 10) vì đổi cho dây hụi khác, bà Đ hốt hụi kỳ 5 (ở vị trí 12).

3. Dây hụi 2.000.000 đồng /01 tháng, hụi gồm 24 phần, hụi khui ngày 30/4 (sau) 2020 (AL), mãn hụi ngày 30/4/2022 (AL), tiền cò 1.000.000 đồng, bà Đ tham gia 01 phần hụi; trong danh sách hụi viên bà Đ tham gia ở vị trí 15 tên “Tèo Đẹt”. Tại kỳ hụi thứ 12, bà Đ kêu 500.000 đồng, hốt hụi được 39.000.000 đồng. Số tiền bà Đ phải đóng lại tiền hụi chết là 24.000.000 đồng (18 kỳ), nhưng bà Đ chỉ đóng lại được 6.000.000 đồng (3 kỳ), còn nợ lại 18.000.000 đồng (09 kỳ). Đối với dây hụi này, trong danh sách do bà theo dõi thì nguời hốt hụi đầu tiên là Hồng Nghĩa (ở vị trí 15), người hốt hụi kỳ 2 là Tám Vọng (ở vị trí 4), người hốt hụi kỳ 3 là Quyên (ở vị trí 10), còn bà Đ hốt hụi kỳ 12 (ở vị trí 14).

4. Dây hụi 1.000.000 đồng /01 tháng, hụi gồm 30 phần, hụi khui ngày 10/02/2020 (AL), mãn hụi ngày 30/7/2022 (AL), tiền cò 500.000 đồng, bà Đ tham gia 01 phần hụi; trong danh sách hụi viên bà Đ tham gia ở vị trí 15 tên “Tèo Đẹt”. Tại kỳ hụi thứ 7, bà Đ kêu 300.000 đồng, hốt hụi được 21.400.000 đồng. Số tiền bà Đ phải đóng lại tiền hụi chết là 23.000.000 đồng (23 kỳ), nhưng bà Đ chỉ đóng lại được 6.000.000 đồng (3 kỳ), còn nợ lại 18.000.000 đồng (09 kỳ).

Đối với dây hụi này, trong danh sách do tôi theo dõi thì nguời hốt hụi đầu tiên là Loan Phong (ở vị trí 13), người hốt hụi kỳ 2 là Nhân (ở vị trí 3), người hốt hụi kỳ 3 là Nhi (ở vị trí 2), còn bà Đ hốt hụi kỳ 7 (ở vị trí 14) tên Thành Ròm, khi đó bà ghi tên con của bà Đ vì bà Đ nói hốt hụi cho con.

5. Dây hụi 2.000.000 đồng /01 tháng, hụi gồm 30 phần, hụi khui ngày 10/02/2020 (AL), mãn hụi ngày 30/7/2022 (AL), tiền cò 1.0000.000 đồng, bà Đ tham gia 02 phần hụi; trong danh sách hụi viên bà Đ tham gia ở vị trí 24 và 25, đều tên “Tèo Đẹt”. Tại kỳ hụi thứ 3, bà Đ kêu 500.000 đồng, hốt hụi được 42.150.000 đồng. Số tiền bà Đ phải đóng lại tiền hụi chết là 56.000.000 đồng (28 kỳ), nhưng bà Đ chỉ đóng lại được 38.000.000 đồng (19 kỳ), còn nợ lại 22.000.000 đồng (11 kỳ). Tại kỳ hụi thứ 8, bà Đ kêu 500.000 đồng, hốt hụi được 46.000.000 đồng. Số tiền bà Đ phải đóng lại tiền hụi chết là 44.000.000 đồng (22 kỳ), nhưng bà Đ chỉ đóng lại được 22.000.000 đồng (11 kỳ), còn nợ lại 22.000.000 đồng (11 kỳ). Đối với dây hụi này, trong danh sách do bà theo dõi thì nguời hốt hụi đầu tiên là Vân Thùy (ở vị trí 01), người hốt hụi kỳ 2 là Hai Đèn (ở vị trí 3), bà Đ hốt kỳ 3 (ở vị trí 23), còn bà Đ hốt hụi kỳ 8 (ở vị trí 24).

6. Dây hụi 1.000.000 đồng /01 tháng, hụi gồm 28 phần, hụi khui ngày 09/7/2019 (AL), mãn hụi ngày 09/02/2022 (AL), tiền cò 500.000 đồng, bà Đ tham gia 02 phần hụi; trong danh sách hụi viên bà Đ tham gia ở vị trí 16 tên “Tài Đẹt” và vị trí 25 tên “Tại Đẹt”. Tại kỳ hụi thứ 3, bà Đ kêu 300.000 đồng, hốt hụi được 20.400.000 đồng. Số tiền bà Đ phải đóng lại tiền hụi chết là 27.000.000 đồng (27 kỳ), nhưng bà Đ chỉ đóng lại được 23.000.000 đồng (23 kỳ), còn nợ lại 4.000.000 đồng (04 kỳ). Tại kỳ hụi thứ 14, bà Đ kêu 300.000 đồng, hốt hụi được 23.700.000 đồng. Số tiền bà Đ phải đóng lại tiền hụi chết là 16.000.000 đồng (16 kỳ), nhưng bà Đ chỉ đóng lại được 12.000.000 đồng (12 kỳ), còn nợ lại 4.000.000 đồng (04 kỳ). Đối với dây hụi này, trong danh sách do bà theo dõi thì nguời hốt hụi đầu tiên là Cu Ly (ở vị trí 15), người hốt hụi kỳ 2 là Loan Nhã (ở vị trí 14), bà Đ hốt hụi kỳ 3 (ở vị trí 16), còn bà Đ hốt hụi kỳ 14 (ở vị trí 25).

7. Dây hụi 2.000.000 đồng/01 tháng, hụi gồm 26 phần, hụi khui ngày 09/9/2019 (AL), mãn hụi ngày 09/9/2021 (AL), tiền cò 1.000.000 đồng, bà Đ tham gia 01 phần hụi; trong danh sách hụi viên bà Đ tham gia ở vị trí 24 tên “Tài Đẹt”. Tại kỳ hụi thứ 6, bà Đ kêu 500.000 đồng, hốt hụi được 42.500.000 đồng. Số tiền bà Đ phải đóng lại tiền hụi chết là 40.000.000 đồng (20 kỳ), nhưng bà Đ chỉ đóng lại được 36.000.000 đồng (18 kỳ), còn nợ lại 4.000.000 đồng (02 kỳ).

Đối với dây hụi này, trong danh sách do bà theo dõi thì nguời hốt hụi đầu tiên là Quyên (ở vị trí 5), người hốt hụi kỳ 2 là 02 Liệt (ở vị trí 02), người hốt hụi kỳ 3 là Tèo Gái (ở vị trí số 11), còn bà Đ hốt hụi kỳ 7 (ở vị trí 23).

8. Dây hụi 1.000.000 đồng /01 tháng, hụi gồm 30 phần, hụi khui ngày 01/12/2019 (AL), mãn hụi ngày 01/6/2022 (AL), tiền cò 500.000 đồng, bà Đ tham gia 02 phần hụi; trong danh sách hụi viên bà Đ tham gia ở vị trí 10 và 11 đều tên “Tài Đẹt”. Tại kỳ hụi thứ 2, bà Đ kêu 300.000 đồng, hốt hụi được 20.100.000 đồng. Số tiền bà Đ phải đóng lại tiền hụi chết là 28.000.000 đồng (28 kỳ), nhưng bà Đ chỉ đóng lại được 19.000.000 đồng (19 kỳ), còn nợ lại 9.000.000 đồng (09 kỳ). Tại kỳ hụi thứ 14, bà Đ kêu 300.000 đồng, hốt hụi được 24.000.000 đồng. Số tiền bà Đ phải đóng lại tiền hụi chết là 15.000.000 đồng (15 kỳ), nhưng bà Đ chỉ đóng lại được 6.000.000 đồng (06 kỳ), còn nợ lại 9.000.000 đồng (09 kỳ). Đối với dây hụi này, trong danh sách do bà theo dõi thì nguời hốt hụi đầu tiên là Chị 2 Bời (ở vị trí 19), bà Đ hốt hụi kỳ 2 (ở vị trí 09), người hốt hụi kỳ 3 tên Dâu 4 chuột (ở vị trí 27), còn bà Đ hốt hụi kỳ 14 (ở vị trí 10)

9. Dây hụi 2.000.000 đồng /01 tháng, hụi gồm 25 phần, hụi khui ngày 09/5/2021 (AL), mãn hụi ngày 09/6/2023 (AL), tiền cò 1.0000.000 đồng, bà Đ tham gia 02 phần hụi; trong danh sách hụi viên bà Đ tham gia ở vị trí 7 tên “Tèo Đẹt” và 20 đều tên “Tèo Đẹt (Nam)”. Tại kỳ hụi thứ 2, bà Đ kêu 550.000 đồng, hốt hụi được 36.650.000 đồng. Số tiền bà Đ phải đóng lại tiền hụi chết là 46.000.000 đồng (23 kỳ), nhưng bà Đ chỉ đóng lại được 4.000.000 đồng (02 kỳ), còn nợ lại 42.000.000 đồng (21 kỳ). Tại kỳ hụi thứ 3, bà Đ kêu 500.000 đồng, hốt hụi được 36.000.000 đồng. Số tiền bà Đ phải đóng lại tiền hụi chết là 48.000.000 đồng (24 kỳ), nhưng bà Đ chỉ đóng lại được 4.000.000 đồng (02 kỳ), còn nợ lại 44.000.000 đồng (22 kỳ). Khi bà Đ hốt hụi ở kỳ số 3, thì dây hụi này dừng hẵn do dịch bệnh Covid-19 nên bà phải trả lại tiền cho những người đã đóng.

Đối với dây hụi này, trong danh sách do bà theo dõi thì nguời hốt hụi đầu tiên là Cu Ly (ở vị trí 4), bà Đ hốt hụi kỳ 2 (ở vị trí 23) tên Thành Ròm con bà Đ, bà Đ hốt hụi kỳ 3 (ở vị trí 7).

10. Dây hụi 1.000.000 đồng/01 tháng, hụi gồm 30 phần, hụi khui ngày 15/8/2019 (AL), mãn hụi ngày 15/02/2022 (AL), tiền cò 1.000.000 đồng, bà Đ tham gia 01 phần hụi; trong danh sách hụi viên bà Đ tham gia ở vị trí 25 tên “Tài Đẹt”. Tại kỳ hụi thứ 2, bà Đ kêu 300.000 đồng, hốt hụi được 20.100.000 đồng. Số tiền bà Đ phải đóng lại tiền hụi chết là 28.000.000 đồng (28 kỳ), nhưng bà Đ chỉ đóng lại được 23.000.000 đồng (23 kỳ), còn nợ lại 5.000.000 đồng (5 kỳ).

Tại phiên tòa, người đại diện theo ủy quyền của bà C giữ nguyên yêu cầu khởi kiện đối với bà Đ. Anh yêu cầu bà Đ có nghĩa vụ trả cho bà C số tiền 225.000.000 đồng. Không yêu cầu tính lãi. Không yêu cầu ai khác phải có nghĩa vụ cùng trả với bà Đ.

Đối với bị đơn bà Lê Thị Đ: bà Đ đã được Tòa án triệu tập hợp lệ nhiều lần nhưng cố tình vắng mặt không có lý do, không có lời khai. Tòa án nhân dân huyện B, tỉnh Tây Ninh đã tiến hành niêm yết cho bà Đ theo quy định của pháp luật.

Tại Bản án Dân sự sơ thẩm 44/2022/DS-ST ngày 27 tháng 10 năm 2022, của Tòa án nhân dân huyện B, tỉnh Tây Ninh, quyết định:

Căn cứ vào các Điều 471 Bộ Luật Dân sự; Điều 91, Điều 93 Bộ luật tố tụng dân sự, Điều 7, 8 và 12 Nghị định số 19/2019/NĐ-CP ngày 19/02/2019 về Hụi; Điều 147 Bộ luật tố tụng dân sự; Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 về án phí, lệ phí Tòa án.

Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Trần Thị Cân đối với bà Lê Thị Đ về việc buộc bà Lê Thị Đ trả số tiền 225.000.000 đồng.

Ngoài ra bản án còn tuyên về án phí và quyền kháng cáo của các đương sự.

* Nội dung kháng cáo: nguyên đơn bà Trần Thị C có đơn kháng cáo đối với bản án sơ thẩm yêu cầu sửa án sơ thẩm theo hướng chấp nhận yêu cầu khời kiện của nguyên đơn.

Ý kiến Kiểm sát viên:

- Việc tuân theo pháp luật tố tụng của Thẩm phán, Hội đồng xét xử và Thư ký phiên tòa: Thẩm phán thụ lý vụ án, thu thập chứng cứ, chuẩn bị xét xử và quyết định đưa vụ án ra xét xử đều đảm bảo đúng quy định về thời hạn, nội dung, thẩm quyền theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự; Hội đồng xét xử, Thư ký phiên tòa thực hiện đúng trình tự, thủ tục đối với phiên tòa phúc thẩm dân sự.

- Về việc tuân theo pháp luật của những người tham gia tố tụng: đều thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ của mình, chấp hành tốt Nội quy phiên tòa.

- Về nội dung: đề nghị chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn. Căn cứ khoản 2 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng dân sự, sửa bản bản án sơ thẩm, chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên toà, ý kiến của Kiểm sát viên, Hội đồng xét xử nhận định:

[1]. Về tố tụng: người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn có đơn đề nghị xét xử vắng mặt, bị đơn đã được Tòa án triệu tập hợp lần thứ hai mà vẫn vắng mặt; Tòa án tiến hành xét xử vắng mặt các đương sự theo quy định tại Điều 296 của Bộ luật tố tụng dân sự.

[2] Xét kháng của nguyên đơn thấy rằng: bà C trình bày cho bà Lê Thị Đ tham gia 12 dây hụi do bà C làm chủ thảo và lần lượt bà Đ đã hốt hụi (lĩnh hụi) hết tất cả 12 dây hụi. Bà C cung cấp chứng cứ là 12 danh sách hụi viên. Danh sách hụi viên này do bà C tự lập, trong các danh sách này có tên bà Đ, ngoài ra không thể hiện nội dung gì khác; 02 (hai) sổ hụi do bà C tự lập và theo dõi việc góp hụi của hụi viên, không có họ tên và chữ ký chữ viết nào của bà Đ. Bà C cho rằng bà Đ đã hốt các dây hụi, chưa góp lại các phần hụi đã góp nhưng bà C không cung cấp được tài liệu chứng cứ thể hiện bà Đ đã nhận tiền hụi đã hốt là bao nhiêu, không góp lại hụi từ thời gian nào. Lời khai của những người tham gia trong các dây hụi do bà C làm chủ thảo, mà bà Đ là hụi viên cũng chỉ xác định được việc bà Đ có tham gia các dây hụi do bà C làm chủ thảo nhưng không ai xác định được việc bà Đ lĩnh hụi khi nào và nợ tiền hụi chưa đóng cho bà C là bao nhiêu. Vì vậy, lời trình bày cũmng như yêu cầu khởi kiện của bà C là có căn cứ. Tòa án cấp sơ thẩm không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà C là đúng. Bà C kháng cáo nhưng không cung cấp được chứng cứ mới nên kháng cáo của bà C không có cơ sở chấp nhận; đề nghị của Kiểm sát viên không có căn cứ.

[3] Về án phí phúc thẩm: bà C phải chịu 300.000 đồng do kháng cáo không được chấp nhận theo quy định tại Điều 29 của Nghị quyết số 326/2016/ UBTVQH14 ngày 30-12-2016 về án phí và lệ phí Tòa án.

[4] Tòa án cấp sơ thẩm tuyên không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn nhưng tuyên quyền, nghĩa vụ liên quan đến đến thi hành án là không cần thiết, nên Hội đồng xét xử phúc thẩm điều chỉnh lại.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 1 Điều 308 của Bộ luật tố tụng dân sự: không chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn; giữ nguyên Bản án sơ thẩm số 44/2022/DS-ST ngày 27 tháng 10 năm 2022, của Tòa án nhân dân huyện B, tỉnh Tây Ninh

Căn cứ vào các Điều 471 Bộ Luật Dân sự; Điều 91, Điều 93 Bộ luật tố tụng dân sự, Điều 7, 8 và 12 Nghị định số 19/2019/NĐ-CP ngày 19/02/2019 của Chính phủ về Hụi, Họ, Biêu, Phường; Điều 147 Bộ luật tố tụng dân sự; Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về án phí, lệ phí Tòa án.

Tuyên xử:

1. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Trần Thị Cân đối với bà Lê Thị Đ về việc buộc bà Lê Thị Đ trả số tiền 225.000.000 (hai trăm hai mươi lăm nghìn) đồng.

2. Về án phí:

Bà Trần Thị C phải chịu 11.250.000 đồng án phí dân sự sơ thẩm khấu trừ vào số tiền tạm ứng án phí bà C đã nộp 5.625.000 đồng theo biên lai số: 0022603 ngày 18-02-2022 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện B, tỉnh Tây Ninh. Bà C còn phải nộp thêm số tiền 5.625.000 (năm triệu sáu trăm hai mươi lăm nghìn) đồng.

3. Án phí phúc thẩm: bà C phải chịu 300.000 đồng; khấu trừ vào số tiền tạm ứng án phí bà C đã nộp 300.000 đồng (ba trăm nghìn đồng) theo biên lai thu số 0022855 ngày 02-11-2022 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện B, tỉnh Tây Ninh. Ghi nhận bà đã nộp xong khoản tiền này.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.

TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM

THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN TÒA