Bản án 13/2025/HNGĐ-ST — Tranh chấp về nuôi con, chia tài sản của nam, nữ chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn hoặc hủy kết hôn trái pháp luật

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo đơn khởi kiện, bản tự khai nguyên đơn chị Hoàng Thị P trình bày như sau:

1. Về quan hệ hôn nhân: Chị Hoàng Thị P và anh Dương Công T trước khi về chung sống với nhau được tìm hiểu yêu nhau, sau đó tự nguyện về ở với nhau không bị ai ép buộc, được hai gia đình tổ chức lễ cưới theo tập quán và về chung sống với nhau từ năm 1998, nhưng do không hiểu biết pháp luật nên không đi đăng ký kết hôn. Sau khi tổ chức lễ cưới, chị P và anh T ra ở riêng sống tại thôn P, xã N, huyện B, tỉnh Lạng Sơn (nay là xã N) và có sinh được 01 người con chung nay đã trưởng thành. Trong quá trình chung sống, thời gian đầu vợ chồng sống với nhau hạnh phúc, được một thời gian sau vợ chồng bắt đầu phát sinh mâu thuẫn do thường xuyên cãi nhau, trong thời gian con còn nhỏ hay ốm chị P không đi làm được, anh T thường xuyên say rượu không lo làm ăn, khi chị P khuyên bảo thì anh T đánh đập và đuổi chị P ra khỏi nhà, nhiều lần như vậy chị P vẫn bỏ qua, cố gắng hàn gắn vì con. Tuy nhiên anh T không thay đổi, luôn tìm cớ đánh đập vợ con, bản thân chị P và con không chịu đựng được nữa nên đã về nhà bố mẹ đẻ ở từ năm 2013 và vợ chồng cũng sống ly thân từ đó đến nay không còn quan tâm gì nhau. Kể từ ngày sống ly thân anh T không quan tâm gì đến con và cũng không gửi tiền giúp chị P để nuôi con, sau khi ly thân được 01 năm anh T đã đưa người phụ nữ khác về chung sống tại nhà riêng của chị P và anh T xây dựng. Nay xác định tình cảm vợ chồng không còn, chị P yêu cầu tòa án giải quyết không công nhận là vợ chồng với anh Dương Công T.

2. Về con chung: Có 01 người con chung tên là Dương Công Đ, sinh ngày 04/7/1999, nay đã trưởng thành, không yêu cầu Tòa án giải quyết.

3. Về tài sản chung và nợ chung: Không có.

Tại biên bản lấy lời khai, bị đơn anh Dương Công T trình bày:

Về quan hệ hôn nhân: Anh Dương Công T và chị Hoàng Thị P tổ chức lễ cưới và chung sống với nhau từ tháng 11 năm 1998. Do không hiểu biết nên hai anh chị không đi đăng ký kết hôn tại Ủy ban nhân dân xã. Trước khi tổ chức lễ cưới anh T và chị P được tự do tìm hiểu và tự nguyện đến với nhau không bị ai ép buộc. Trong quá trình chung sống hai vợ chồng không xảy ra mâu thuẫn, vẫn sống với nhau bình thường, cho đến năm 2010 phát sinh mâu thuẫn do anh T đi làm ăn xa, chị P ở nhà thì có quan hệ ngoại tình với người khác, anh T đã khuyên bảo bỏ qua nhiều lần nhưng chị P không thay đổi. Hai bên gia đình biết chuyện cũng có khuyên bảo, hòa giải để hàn gắn tình cảm vợ chồng nhưng không được, anh T và chị P đã sống ly thân từ năm 2010 đến nay không còn quan tâm đến nhau. Nay chị P yêu cầu không công nhận vợ chồng thì anh T đồng ý với yêu cầu của chị P.

2. Về con chung: Có 01 người con chung tên Dương Công Đ, sinh ngày 04/7/1999. Hiện nay, cháu Đ đã trưởng thành, không yêu cầu Tòa án giải quyết.

3. Về tài sản chung và nợ chung: Không có.

Trong quá trình giải quyết vụ án Tòa án đã tiến hành mở phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ. Tại phiên họp chị Hoàng Thị P và anh Dương Công T đều ý kiến không tiến hành hòa giải vì hai anh chị không có đăng ký kết hôn, không có con dưới 18 tuổi và không có tài sản chung, nợ chung. Tại đơn xin xét xử vắng mặt của chị Hoàng Thị P và anh Dương Công T vẫn giữ nguyên ý kiến đã trình bày theo bản tự khai và biên bản lấy lời khai.

Ý kiến của đại diện Viện kiểm sát:

Việc tuân theo pháp luật tố tụng của Thẩm phán, Hội đồng xét xử và Thư ký đã thực hiện đúng, đầy đủ các bước về trình tự, thủ tục tố tụng từ khi nhận đơn khởi kiện cho đến trước thời điểm Hội đồng xét xử nghị án theo quy định tại Điều 48, 51 của Bộ luật tố tụng dân sự.

Việc chấp hành pháp luật của các đương sự: Từ khi thụ lý vụ án cho đến trước thời điểm Hội đồng xét xử nghị án các đương sự đã chấp hành, thực hiện đúng các quy định tại các Điều 70, 71 của Bộ luật tố tụng dân sự như: Thực hiện quyền khởi kiện; nộp các tài liệu, chứng cứ chứng minh yêu cầu của mình; đều có đơn xin xét xử vắng mặt tại phiên tòa sơ thẩm.

Về nội dung giải quyết vụ án, đề nghị:

Về quan hệ hôn nhân đề nghị: Không công nhận là vợ chồng đối với chị Hoàng Thị P và anh Dương Công T. Về con chung: Do cháu Dương Công Đ, sinh ngày 04/7/1999, đã trưởng thành nên không đề nghị xem xét giải quyết. Về tài sản chung và nợ chung: Các đương sự trình bày là không có nên không đề nghị xem xét. Về án phí: Nguyên đơn chị Hoàng Thị P phải chịu án phí ly hôn sơ thẩm theo quy định để sung ngân sách Nhà nước.

Về thiếu sót, kiến nghị: Không có.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa, căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 1 Điều 14, 53, 131 của Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 và khoản 1 Điều 11 của Luật hôn nhân và gia đình năm 2000;

Căn cứ khoản 8 Điều 28, điểm a khoản 1 Điều 35, khoản 1 Điều 39, khoản 4 Điều 147; khoản 1 Điều 227 và khoản 1 Điều 228; Điều 271; khoản 1 Điều 273 của Bộ luật tố tụng dân sự;

Căn cứ điểm a, khoản 1, Điều 24; điểm a khoản 5 Điều 27 Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14, ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Tuyên xử:

1. Quan hệ hôn nhân: Không công nhận vợ chồng giữa chị Hoàng Thị P và anh Dương Công T.

2. Con chung: Không xem xét giải quyết.

3. Tài sản chung và nợ chung: Không có.

4. Về án phí: Chị Hoàng Thị P phải chịu án phí dân sự sơ thẩm 300.000đ (ba trăm nghìn đồng) để sung công quỹ Nhà nước. Xác nhận chị Hoàng Thị P đã nộp 300.000đ (ba trăm nghìn đồng) tiền tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án theo biên lai thu số: 0000013 ngày 15/7/2025 của Thi hành án dân sự tỉnh Lạng Sơn.

5. Quyền kháng cáo: Nguyên đơn chị Hoàng Thị P và bị đơn anh Dương Công T đều vắng mặt tại phiên tòa, có quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản án hoặc kể từ ngày bản án được niêm yết.