Bản án 13/2023/HSST — Hình sự

[1]. Về hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan điều tra Công an thị xã Hồng Lĩnh, Điều tra viên, Viện kiểm sát nhân dân thị xã Hồng Lĩnh, Kiểm sát viên trong quá trình điều tra, truy tố đã thực hiện đúng về thẩm quyền, trình tự, thủ tục quy định của Bộ luật tố tụng hình sự. Quá trình điều tra và tại phiên tòa, bị cáo, bị hại, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan và người làm chứng không ai có ý kiến hoặc khiếu nại về hành vi, quyết định của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng. Do đó, các hành vi, quyết định tố tụng của cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng đã thực hiện đều hợp pháp.

[2]. Xét hành vi phạm tội của bị cáo: Hành vi của Nguyễn Quang H là lén lút, bí mật lợi dụng thời cơ lơ là mất cảnh giác của anh Đồng Phúc Q lúc đang lấy tiền thừa trả lại cho bị cáo, sau khi bị cáo đã mua thức ăn tại quán anh Q, bị cáo đã nhanh chóng lấy chiếc điện thoại của anh Q, vừa nghe xong để vào chiếc rổ nhựa ở trên kệ bán hàng, bỏ vào túy áo khoác bên phải đang mặc trên người, bị cáo thực hiện hành vi phạm tôi khi bị hại mất cảnh giác, không trực tiếp quản lý tài sản một cách chặt chẻ, nên bị cáo đã thực hiện hành vi phạm tội của mình, hành vi của bị cáo thể hiện sự liều lĩnh, manh động, xem thường pháp luật, hành vi đó là nguy hiểm cho xã hội. Hành vi đó không những xâm phạm đến quyền sở hữu tài sản của người khác được pháp luật bảo vệ mà còn gây mất trật tự địa phương, gây hoang mang trong dư luận và người dân. Lúc thực hiện hành vi phạm tội bị cáo đã chủ động hoàn toàn, lỗi của bị cáo là lỗi cố ý trực tiếp, động cơ, mục đích là nhằm bán chi tiêu cho cá nhân, lúc thực hiện hành vi phạm tội bị cáo có đầy đủ năng lực trách nhiệm hình sự. Với tài sản bị cáo chiếm đoạt được có giá trị là 13.500.000 đồng. Sau khi đánh giá, phân tích các yếu tố nêu trên và thời gian, địa điểm phạm tội xẩy ra, các chứng cứ khác có trong hồ sơ vụ án và kết quả tranh luận tại phiên tòa, khẳng định được rằng hành vi của bị cáo đã đủ yếu tố cấu thành tội “Trộm cắp tài sản” theo quy định tại khoản 1 Điều 173 của Bộ luật hình sự. Bị cáo Nguyễn Quang H đang còn trẻ, sức khỏe tốt, sinh ra trong một gia đình có hoàn cảnh khó khăn, thuộc diện hộ nghèo, lẽ ra bị cáo phải biết hoàn cảnh của bản thân, phải lao động bằng công sức của mình, phải kiếm tiền một cách trong sạch, phải tìm cho mình một con đường lập thân chính đáng, một nghề nghiệp lương thiện nuôi sống bản thân cũng như phụ giúp gia đình, nhưng bị cáo lại không làm vậy. Chỉ vì lòng tham tức thời muốn có tiền tiêu mà không phải lao động nên bị cáo lại một lần nữa sa vào con đường phạm tội. Bên cạnh đó, ngày 14/10/2009, bị Công an phường Hạ Đình, quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội xử phạt hành chính (phạt tiền 75.000 đồng) về hành vi “Trộm cắp tài sản”. Ngày 20/10/2009 chấp hành xong Quyết định xử phạt (được coi là chưa bị xử phạt hành chính). Ngày 31/12/2010, bị Tòa án nhân dân thành phố Hà Tĩnh xử phạt 21 tháng tù về tội “Cướp tài sản” quy định tại khoản 1 Điều 133 Bộ luật Hình sự năm 1999, sửa đổi bổ sung năm 2009, theo Bản án số 56/2010/HSST. Ngày 09/5/2012 chấp hành xong bản án (được coi là đã xóa án tích). Ngày 24/3/2021 bị Tòa án nhân dân huyện Vân Hồ, tỉnh Sơn La xử phạt 12 tháng tù cho hưởng án treo, thời gian thử thách 24 tháng kể từ ngày tuyên án sơ thẩm về tội “Đánh bạc” quy định tại khoản 1 Điều 321 Bộ luật Hình sự theo Bản án số 44/HSST/2021/HSST. Ngày 24/11/2022 chấp hành xong bản án (chưa được xóa án tích), hành vi phạm tội lần này của bị cáo được xem là tái phạm. Bị cáo không lấy đó làm bài học răn đe bản thân mà bị cáo lại tiếp tục phạm tội nên cần thiết phải lên một mức án phù hợp với hành vi phạm tội của bị cáo, nhằm răn đe, giáo dục, phòng ngừa chung. Cần phải cách ly bị cáo ra khỏi đời sống chung của xã hội một thời gian để cải tạo và giáo dục bị cáo trở thành người có ích cho gia đình và xã hội.

[3]. Về tình tiết tăng nặng: Bị cáo có một tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự là “Tái phạm” được quy định tại điểm h khoản 1 Điều 52 của Bộ luật Hình sự.

[4]. Về tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự: Quá trình điều tra và tại phiên tòa hôm nay bị cáo thành khẩn khai báo, Người phạm tội tự nguyện bồi thường, khắc phục hậu quả (Đã tự nguyện chuộc lại điện thoại để trả lại cho bị hại, đồng thời bồi thường số tiền 200.000 đồng để bị hại làm lại sim và dán kính cường lực điện thoại); Bị hại có đơn xin giảm nhẹ trách nhiệm hình sự cho bị caó; Gia đình có hoàn cảnh khó khăn (gia đình bị can thuộc hộ nghèo). Vì vậy cần cho bị cáo được hưởng tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại điểm b, s khoản 1, khoản 2 Điều 51 của Bộ luật Hình sự.

[5]. Về hình phạt bổ sung: Theo quy định tại khoản 5 Điều 173 của Bộ luật Hình sự. “Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ năm triệu đến năm mươi triệu đồng” do đó, bị cáo có thể bị áp dụng hình phạt bổ sung là hình phạt tiền. Tuy nhiên, theo các tài liệu, chứng cứ và lời khai của bị cáo tại phiên tòa đều cho thấy bị cáo là lao động tự do, không có thu nhập ổn định, bị cáo không có tài sản nào khác, gia đinhg bị cáo thuộc diện hộ nghèo. Vì vậy, Hội đồng xét xử quyết định không áp dụng hình phạt bổ sung là phạt tiền đối với bị cáo.

[6]. Về trách nhiệm dân sự: Gia đình bị hại anh Đồng Phúc Q, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan anh Nguyễn Trọng H, chị Trần Thị H và bà Võ Thị H đều không có yêu cầu gì thêm về dân sự. Nên HĐXX miễn xét.

[7]. Về xử lý vật chứng: Những vật chứng sau khi điều tra làm rõ, Cơ quan điều tra đã trả lại cho chủ sở hữu vì vậy HĐXX miễn xét.

[8]. Xét những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong vụ án: Chị Trần Thị H là người cho bị can Nguyễn Quang Hòa mượn xe mô tô biển kiểm soát 38F1-108.79 vào sáng ngày 27/3/2023 nhưng không biết việc Nguyễn Quang H sử dụng đi thực hiện hành vi phạm tội nên không phải chịu trách nhiệm hình sự. Anh Nguyễn Trọng H, là người mua điện thoại di động nhãn hiệu Iphone 12 Pro Max, vỏ màu xanh đen do Nguyễn Quang H trộm cắp mà có nhưng anh H không biết rõ nguồn gốc của chiếc điện thoại cũng như không biết về hành vi phạm tội của H nên cũng không phải chịu trách nhiệm hình sự. Hội đồng xét xử thấy rằng Cơ quan cảnh sát điều tra Công an thị xã không xử lý đối với chị Trần Thị H và anh Nguyễn Trọng H là có cơ sở và đúng pháp luật, nên Hội đồng xét xử miễn xét.

[9] Tại phiên tòa hôm nay, đại diện Viện kiểm sát đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng xử lý về hình phạt chính, hình phạt bổ sung, trách nhiệm dân sự, xử lý vật chứng và án phí như trong bản luận tội đã nêu. Ngoài ra đại diện Viện Kiểm sát còn tranh luận với người bào chữa cho bị cáo Nguyễn Quang H về ý kiến cho rằng gia đình bị cáo có công với cách mạng và bị hại quản lý tài sản lõng lẻo cũng là một trong những nguyên nhân để bị cáo có cơ hội thực hiện hành vi phạm tội. Quan điểm tranh luận của đại diện Viện kiểm sát: Đại diện Viện kiểm sát không thống nhất cho rằng gia đình bị cáo có công với cách mạng, vì quá trình điều tra và tại phiên tòa hôm này, bị cáo cũng như người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan bà Võ Thị H (mẹ bị cáo), không cung cấp được chứng cứ, tài liệu chứng minh. Còn bị hại có sơ hở đến đâu thì bị cáo cũng không có quyền thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản của người khác được pháp luật bảo vệ. Căn cứ vào hành vi phạm tội, tình tiết tăng nặng, các tình tiết giảm nhẹ, nhân thân của bị cáo và các tài liệu khác có trong hồ sơ vụ án Hội đồng xét xử thấy đề nghị và quan điểm tranh luận của đại diện Viện kiểm sát là có căn cứ pháp luật nên chấp nhận và sẽ cân nhắc khi quyết định hình phạt và các vấn đề khác liên quan.

[10] Qua ý kiến đề nghị của người bào chữa cho bị cáo Nguyễn Quang H. Cơ bản Hội đồng xét xử nhất trí quan điểm bào chữa cho bị cáo, vì quan điểm đó hoàn toàn khách quan, phù hợp với tính chất, mức độ của vụ án, nhân thân của các bị cáo. Tuy nhiên người bào chữa cho rằng cần cho bị cáo được hưởng thêm tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự là gia đình bị cáo có công với cách mạng được quy định tại khoản 2 Điều 51 của Bộ luật hình sự là không có ăn cứ để chấp nhận vì chưa có chứng cứ, tài liệu chứng minh.

[11] Về án phí: Miễn toàn bộ án phí hình sự sơ thẩm đối với bị cáo, vì gia đình bị cáo thuộc diện hộ nghèo.