Bản án 13/2021/DS-ST — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NHÂN DANH

NƢỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH BẮC KẠN

- Thành phần Hội đồng xét xử sơ thẩm gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Ông Nguyễn Thái Công.

Các Hội thẩm nhân dân: 1. Bà Ngô Thị Hoanh

2. Ông Nguyễn Văn Huyền

- Thư ký phiên tòa: Bà La Quỳnh Anh - Thư ký Toà án nhân dân tỉnh Bắc Kạn.

- Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Bắc Kạn tham gia phiên tòa: Bà Hoàng Thị Chuyên - Kiểm sát viên.

Trong ngày 10 tháng 8 năm 2021, tại Hội trường xét xử Toà án nhân dân tỉnh Bắc Kạn xét xử sơ thẩm công khai vụ án dân sự thụ lý số: 50/2020/TLST-DS ngày 15 tháng 12 năm 2020 về “Tranh chấp quyền sử dụng đất và yêu cầu hủy GCNQSD đất” theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử số: 08/2021/QĐXXST-DS ngày 16 tháng 6 năm 2021, và Quyết định hoãn phiên tòa số 13/2021/QĐST-DS, ngày 14/7/2021, giữa các đương sự:

*Nguyên đơn: Ông Hạ Văn S, sinh năm 1938; Địa chỉ: Thôn P, xã B, huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn. Có mặt.

- Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn: Ông Sầm Đức Tùng - Trợ giúp viên Trung tâm trợ giúp pháp lý Nhà nước tỉnh Bắc Kạn. Vắng mặt có lý do.

- Người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn: Ông Hạ Sỹ L, sinh năm 1959; Địa chỉ: Khu A, xã B, huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn. Có mặt.

*Bị đơn:

1. Ông Hạ Văn C, sinh năm 1962 - Địa chỉ: Thôn P, xã B, huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn. Vắng mặt (Người đại diện theo ủy quyền của ông Hạ Văn C là bà Lương Thị P theo Giấy ủy quyền ngày 23 tháng 03 năm 2021).

2. Bà Lương Thị P, sinh năm 1957 - Địa chỉ: Thôn P, xã B, huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn. Có mặt.

*Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

1. Ủy ban nhân dân huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn. Người đại diện theo pháp luật: Bà Hoàng Thị Ngọc Lan - Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn. Vắng mặt.

Người đại diện theo ủy quyền: Ông Hoàng Văn Cầm - Phó Trưởng phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn, theo giấy ủy quyền số/50/GUQ-UBND, ngày 03/8/2021. Có mặt.

2. Anh Hạ Văn T, sinh năm 1981 - Địa chỉ: Thôn P, xã B, huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn. Có mặt.

3. Anh Hạ Văn T1, sinh năm 1983 - Địa chỉ: Thôn P, xã B, huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn. Có mặt.

4. Anh Hạ Văn K, sinh năm 1985 - Địa chỉ: Thôn P, xã B, huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn. Có mặt.

5. Bà Triệu Thị P, sinh năm 1941 - Thôn P, xã B, huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn. Vắng mặt có lý do.

6. Chị Hạ Thị L, sinh năm 1991 - Địa chỉ: Thôn P, xã B, huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn. Vắng mặt có lý do.

*Người làm chứng:

1. Ông Lô Xuân R, sinh năm 1946 - Địa chỉ: Thôn P, xã B, huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn. Vắng mặt có lý do.

2. Ông Lô Văn M, sinh năm 1942 - Địa chỉ: Thôn P, xã B, huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn. Có mặt.

3. Ông Hạ Chí T, sinh năm 1952 - Địa chỉ: Thôn P, xã B, huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn. Vắng mặt có lý do.

4. Ông Hoàng Văn Đ, sinh năm 1957 - Địa chỉ: Thôn P, xã B, huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn. Vắng mặt có lý do.

5. Chị Hạ Thị V, sinh năm 1984 - Địa chỉ: Thôn P, xã B, huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn. Vắng mặt có lý do.

6. Bà Nông Thị D, sinh năm 1966 - Địa chỉ: Thôn P, xã B, huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn. Vắng mặt có lý do.

7. Ông Hạ Văn D, sinh năm 1968 - Địa chỉ: Thôn P, xã B, huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn. Vắng mặt có lý do.

8. Ông Hoàng Văn C, sinh năm 1970.- Địa chỉ: Thôn P, xã B, huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn. Vắng mặt có lý do.

9. Ông Lô Xuân N, sinh năm 1949 - Địa chỉ: Thôn P, xã B, huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn. Vắng mặt có lý do.

10. Ông Di A M, sinh năm 1928 - Địa chỉ: Thôn P, xã B, huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn. Vắng mặt có lý do.

11. Ông Lô Văn V, sinh năm 1943 - Địa chỉ: Thôn P, xã B, huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn. Có mặt.

12. Ông Di Văn H, sinh năm 1962 - Địa chỉ: Thôn P, xã B, huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn. Vắng mặt có lý do.

13. Ông Lương Văn B, sinh năm 1956 - Địa chỉ: Thôn P, xã B, huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn. Vắng mặt có lý do.

14. Anh Hạ Văn K1, sinh năm 1980 - Địa chỉ: Thôn P, xã B, huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn. Vắng mặt có lý do.

15. Ông Đinh Ngọc P, sinh năm 1969 - Địa chỉ: Thôn C, xã B, huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn. Có mặt.

NỘI DUNG VỤ ÁN:

* Theo đơn khởi kiện, trong quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa, nguyên đơn ông Hạ Văn S trình bày:

Gia đình ông có một thửa đất tại thôn P, xã B, huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn có diện tích khoảng hơn 5000m2. Nguồn gốc khu đất ban đầu là đồi sim, do ông khai phá và đã trực tiếp canh tác trên khu đất (trồng khoai, lúa nếp nương, lúa tẻ) từ năm 1960. Đến năm 1991, thì ông chuyển sang trồng chè, hàng năm đều chăm sóc cây chè và thu hoạch chè để bán. Đến năm 2004 có có cơ quan chuyên môn xuống xã để đo đạc làm thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, ông không đi được nên đã cho con trai là Hạ Văn K1 đi cùng để đo đất. Tuy nhiên mãi đến năm 2019, vì chưa thấy được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với khu đất nêu trên nên ông S đã lên Ủy ban nhân dân xã B để hỏi xem đã có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất chưa thì ông mới biết khu đất này đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ gia đình ông Hạ Văn C, bà Lương Thị P. Ông không nhất trí với việc hộ gia đình ông C, bà P được cấp bìa đỏ đối với khu đất nêu trên. Do vậy, ông S có yêu cầu khởi kiện đề nghị Tòa án xem xét, giải quyết các nội dung sau:

- Yêu cầu ông Hạ Văn C và bà Lương Thị P trả lại diện tích đất là 6.606,0m2 (diện tích tranh chấp thực tế theo kết quả xem xét, thẩm định tại chỗ ngày 14/01/2021), thuộc thửa đất số 319, tờ bản đồ số 3, địa chỉ thửa đất: Thôn P, xã B, huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn. Công nhận quyền sử dụng đối với diện tích đất 6.606,0m2 (theo kết quả xem xét, thẩm định tại chỗ), thuộc thửa đất số 319, tờ bản đồ số 3, địa chỉ thửa đất: Thôn P, xã B, huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn.

- Yêu cầu Tòa án xem xét hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số sêri AK 161013 ngày 10/4/2009 đã được Ủy ban nhân dân (UBND) huyện Ngân Sơn cấp cho hộ ông Hạ Văn C.

* Trong quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa, bị đơn bà Lương Thị P trình bày:

Năm 1977 bà lấy chồng ở thôn P, xã B, huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn, đến năm 1978 bà sinh con, khi đó gia đình bà chuyển vào khu vực L thuộc thôn P để sinh sống. Khi đó bố chồng bà là cụ Hạ Khún C có bảo bà và chồng bà là ông Hạ Văn C đi gánh cây sâu sâu lên để bố chồng bà vãi cây sâu sâu ở đất trồng chè bây giờ (là khu đất tranh chấp hiện nay). Cho đến năm 1987, thì cây sâu sâu mọc lên cao bằng đầu người, thời gian đó bà và gia đình bà không trồng hoặc canh tác gì trên khu đất đó, chỉ đợi cây sâu sâu lớn. Cho đến năn 1989 thì bố chồng bà là cụ Hạ Khún C mất. Đến cuối năm 1990, đầu năm 1991 thì ông Hạ Văn S có lên phát cây sâu sâu đi để trồng chè, lúc đó bà đã có ý kiến là tại sao phát cây sâu sâu của bố chồng bà đi, khi đó ông S không nói gì, do lúc đó gia đình bà quá khó khăn nên cũng không ý kiến gì nữa. Sau khi ông S trồng chè xong và đào hào thì bà có đến và nói đây là khu đất do bố chồng tôi để lại, và đề nghị ông S không được canh tác ở khu vực đó nữa. Sau đó, đến khi năm 2009 thì gia đình bà được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với khu đất với diện tích hơn 3ha, trong đó có khu đất tranh chấp. Bà P khẳng định vợ chồng bà không làm đơn xin giao đất lâm nghiệp, không được lên chứng kiến việc đo đạc khu đất, kê khai diện tích cụ thể và cũng không được ủy quyền cho con trai bà làm đơn để xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với diện tích đất được cấp cho gia đình bà ở khu vực C nêu trên.

Nay ông S khởi kiện bà yêu cầu trả lại đất cho ông S diện tích đất nêu trên, bà không đồng ý với yêu cầu này của ông Hạ Văn S, bà cho rằng khu đất này đã nằm trong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của vợ chồng bà thì là của vợ chồng bà.

* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan anh Hạ Văn T và anh Hạ Văn T1 trình bày:

Anh T và anh T1 là con trai của bà Lương Thị P và ông Hạ Văn C - bị đơn trong vụ án. Anh T xác định có được nghe mẹ (là bà Lương Thị P) kể sự việc tranh chấp đất đai là thửa đất (anh Tuân và anh Tuấn không biết số thửa) tại khu vực C thuộc thôn P, xã B, huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn, hồi đó anh còn nhỏ chỉ biết rằng ông nội các anh là cụ Hạ Khún C canh tác ở khu đất đó và có để lại cho bố mẹ anh là ông Hạ Văn C và bà Lương Thị P, tuy nhiên cụ thể nội dung vụ việc như thế nào thì anh T và anh T1 không rõ. Cả hai anh đều xác định mình không được được bố mẹ ủy quyền hay ai bảo đi làm thủ tục đi xin cấp hay làm thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với thửa đất có phần đất đang tranh chấp giữa các bên.

* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan anh Hạ Văn K trình bày:

Anh K là con trai của của ông Hạ Văn C và bà Lương Thị P. Anh có biết sự việc tranh chấp đất đai giữa gia đình anh và ông Hạ Văn S. Tranh chấp giữa các bên phát sinh từ cuối năm 2020 khi ông S đến nhà anh xin tách thửa đất trồng chè ra khỏi thửa đất của bố mẹ anh, tuy nhiên bố mẹ anh là ông Cáy và bà P không đồng ý và có nói lại với ông S là khi nào ông S mất thì sẽ lấy lại khu đất trồng chè trên.

Về nguồn gốc, quá trình quản lý, sử dụng của thửa đất đang có tranh chấp là do ông nội anh là cụ Hạ Khún C để lại cho bố mẹ anh là ông C và bà P, anh nghe bố mẹ kể lại là sau khi ông nội anh đi chỉ ranh giới đất cho bố mẹ anh thì bố mẹ anh có đi vãi cây sâu sâu trên khu đất đó, khi đó thì gia đình khó khăn quá nên bố mẹ anh phải lo kiếm ăn nên khi ông S trồng cây vào khu đất của gia đình anh thì bố mẹ anh cũng chỉ nghĩ rằng là anh em trong gia đình nên cứ để ông S làm, sau này, khi ông S tuổi cao, qua đời thì gia đình anh sẽ lấy lại khu đất này.

* Tại đơn trình bày của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan chị Hạ Thị L trình bày:

Chị L xác định không có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến diện tích đất đang có tranh chấp, vì đó là tài sản riêng của ông C bà P bố mẹ chị. Chị L đề nghị Tòa án không đưa chị vào tham gia tố tụng với tư cách là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong vụ án và không triệu tập chị tham gia các quá trình tiến hành tố tụng.

* Tại Văn bản số 2092/UBND-TNMT ngày 11/11/2020 của UBND huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn về việc cung cấp Hồ sơ cấp GCNQSD đất năm 2009 gồm có:

- Quyết định số:744/QĐ-UBND ngày 10/4/2009 của UBND huyện Ngân Sơn về việc phê duyệt giao đất và cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, đất lâm nghiệp cho các hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất tại xã B (có danh sách các trường hợp đủ điều kiện giao đất và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lâm nghiệp cho các hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất tại xã B, huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn kèm theo).

- Đơn xin giao đất lâm nghiệp (người làm đơn và trưởng thôn ký ngày 05/12/2004 và UBND xã B ký xác nhận ngày 14/01/2009 có danh sách thửa đất kèm theo.

- Hai bản trích lục hình thể đất lâm nghiệp (thửa số 304 và thửa 319).

- Hai biên bản giao đất ngoài thực địa có bên nhận đất, trưởng thôn, UBND xã B ký ngày 25/01/2005.

- Hai đơn xin cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất có người làm đơn, cán bộ địa chính, Ủy ban nhân dân xã B ký ngày 04/04/2005.

* Tại biên bản lấy lời khai ngày 05/1/2021, người làm chứng ông Hạ Văn Dậu, người có thửa đất cạnh khu đất đang tranh chấp giữa các bên trình bày:

Về nguồn gốc: Thửa đất hiện nay đang có tranh chấp trước đây là do ông Hạ Văn S trồng lúa nhưng ông không nhớ cụ thể ông S trồng từ thời gian nào, sau đó ông Sằn làm đồi chè từ khoảng những năm 1991 cho đến nay. Ông xác nhận ông C và bà P cũng có đất tại khu vực C tuy nhiên ông C và bà P chưa bao giờ canh tác tại khu đất tranh chấp. Ông cũng không được tham gia chứng kiến việc giao đất đối với ông C bà P.

* Tại biên bản lấy lời khai ngày 04/01/2021, người làm chứng ông Lô Xuân R trình bày:

Ông R là hàng xóm của ông S và ông C bà P.

Về nguồn gốc của thửa đất hiện nay đang có tranh chấp: Khu đất hiện nay đang có tranh chấp ông thấy ông S canh tác tại khu đất đó đã rất lâu rồi, từ khi còn bé ông đi đi hái sim đã thấy ông S canh tác trên khu đất đang tranh chấp đó. Năm 1987 ông đi bộ đội về thì cũng thấy ông S canh tác tại khu đất đó nhưng trồng cây gì thì ông không để ý. Đến năm 1994 ông được đi cùng Kiểm lâm để giao đất vì lúc đó ông làm trưởng thôn nên đi cùng cơ quan chức năng để chứng kiến việc giao đất nhưng chỉ là chỉ đất của người nào người đó sử dụng chứ không có giấy tờ gì, lúc đó ông C không đi cùng. Ông thấy ông S canh tác liên tục trên khu đất đang tranh chấp đó.

Ông xác định bà P ông C chưa bao giờ canh tác tại khu đất đang tranh chấp đó.

* Tại biên bản lấy lời khai ngày 04/01/2021 và tại phiên tòa, người làm chứng ông Lô Văn M trình bày:

Ông M là hàng xóm của ông S và ông C bà P.

Về nguồn gốc của thửa đất hiện nay đang có tranh chấp: Ông M cho biết thửa đất trước đây vào năm 1960 ông S thường xuyên sử dụng, lúc đầu ông S thường xuyên trồng lúa nếp ở trên khu đất đó ông còn được đi gặt đổi công với ông S sau đó ông S có trồng khoai sọ, khoai lang và sử dụng liên tục. Sau đó đến năm 1991 thì ông S có trồng chè cho đến hiện tại. Ông xác nhận bà P ông C chưa bao giờ canh tác tại khu đất đang tranh chấp đó.

* Tại biên bản lấy lời khai ngày 04/01/2021, người làm chứng ông Hạ Chí T trình bày:

Ông xác định không biết nhiều về nội dung vụ án, và chỉ trình bày những nội dung ông biết về vụ án, cụ thể:

Về nguồn gốc đất, vào khoảng những năm 1960 ông thấy ông Sằn phát rẫy để trồng cây, sau đó có trồng khoai sọ, khoai lang và sử dụng liên tục. Sau đó đến năm 1991 thì ông S có trồng chè đến hiện tại. Ông xác định trên đất tranh chấp chỉ có cây chè do ông S trồng, bà P ông C chưa bao giờ canh tác tại khu đất đang tranh chấp đó.

* Tại biên bản lấy lời khai ngày 04/01/2021, người làm chứng ông Hoàng Văn Đ trình bày:

Ông Đ là hàng xóm của ông S và ông C bà P.

Về nguồn gốc đất tranh chấp ông S canh tác từ rất lâu, ông không nhớ rõ thời gian cụ thể, nhưng cũng khoảng tầm những năm 1960, ông đi hái sim ở khu vực đó đã thấy ông S trồng khoai, sắn sau đó có trồng khoai sọ, lúa nếp. Ông S có sử dụng liên tục mảnh đất tranh chấp trên. Khoảng đến năm 1991 thì ông S có trồng chè đến hiện tại. Ông cũng xác định bà P và ông không canh tác ở khu đất đang tranh chấp với ông Hạ Văn S.

* Tại biên bản lấy lời khai ngày 05/01/2021, người làm chứng chị Hạ Thị V trình bày:

Chị V xác định không biết nhiều về nội dung vụ án, và chỉ trình bày những nội dung chị V biết về vụ án, cụ thể:

Về nguồn gốc đất, chị khẳng định từ khi chị sinh ra và lớn lên chị đã thấy ông Hạ Văn S thường xuyên trồng lúa, khoai, sắn sau đó thì năm 1991 ông S có trồng cây chè, bố chị (đã mất) còn được lấy hạt chè giống ở khu đồi chè về để trồng lại ở xung quanh vườn của nhà chị. Chị thấy ông S thường xuyên canh tác liên tục trên đất đó không bỏ hoang năm nào. Chị khẳng định bà P và ông C không canh tác ở khu đất đang tranh chấp với ông Hạ Văn S.

* Tại biên bản lấy lời khai ngày 05/01/2021, người làm chứng bà Nông Thị D trình bày:

Bà D xác định không biết nhiều về nội dung vụ án, và chỉ trình bày những nội dung bà D biết về vụ án, cụ thể:

Về nguồn gốc đất, bà cho biết từ khi bà sinh ra và lớn lên ở thôn P nên bà biết rõ là ông Hạ Văn S canh tác từ rất lâu rồi, từ khi bà còn bé nên bà không nhớ rõ thời gian cụ thể. Lúc đầu ông S trồng lúa nương, sau đó đất không tốt lắm thì chuyển sang trồng khoai, sắn. Đến năm 1991 thì ông S có trồng cây chè. Bà xác nhận ông C và bà P không canh tác ở khu vực đất tranh chấp.

* Tại biên bản lấy lời khai ngày 05/01/2021, người làm chứng ông Hoàng Văn C trình bày:

Ông C là hàng xóm của ông Hạ Văn S và ông C bà P.

Ông cho biết ông không biết nhiều về nguồn gốc khu đất đang tranh chấp, ông chỉ biết rằng từ khoảng những năm 1991 thì ông S có trồng cây chè cho đến hiện tại. Ông cho biết bà P và ông C có đất ở khu vực đó nhưng không canh tác ở khu vực có đất tranh chấp.

* Tại biên bản lấy lời khai ngày 05/01/2021, người làm chứng ông Lô Xuân N trình bày:

Ông N là hàng xóm của ông Hạ Văn S và ông Cáy bà P.

Về nguồn gốc của thửa đất đang tranh chấp: Ông cho biết thửa đất tranh chấp có vị trí thôn P, xã B, huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn, ông thấy ông S canh tác trên khu đất đó từ rất lâu rồi nhưng từ khoảng năm bao nhiêu thì ông không nhớ, khi đó thì ông S có trồng lúa nương. Ông đi bộ đội từ năm 1970 cho đến năm 1978 thì về, khi về ông thấy ông S vẫn trồng lúa nương tại khu đất đang tranh chấp đó và canh tác thường xuyên, liên tục trên khu vực đất đó cho đến nay. Ông khẳng định bà P và ông C có đất ở khu vực đó nhưng không canh tác ở khu vực có đất tranh chấp.

* Tại biên bản lấy lời khai ngày 08/04/2021, người làm chứng ông Di A M trình bày:

Ông Di A M là hàng xóm của ông Hạ Văn S và ông C bà P.

Ông cho biết ông không biết sự việc tranh chấp đất đai cho đến khi Tòa án đến làm việc. Về nguồn gốc đất đang tranh chấp ông khẳng định ngày trước đất tranh chấp đó là đất hoang, không có cây cối, ai muốn trồng gì thì trồng. Sau đó thì ông S trồng chè vào khu đất đang tranh chấp đó nhưng từ thời gian nào thì ông không nhớ rõ và trồng chè đến hiện tại. Tại khu đất đó thì ngoài ông S ra ông không thấy ai trồng gì và cũng không thấy ông C bà P canh tác trên khu đất trên.

* Tại biên bản lấy lời khai ngày 08/04/2021 và tại phiên tòa, người làm chứng ông Lô Văn V trình bày:

Ông Lô Văn V là hàng xóm của ông Hạ Văn S và ông Hạ Văn C bà Lương Thị P.

Thời kỳ đó thì tại khu đất đang tranh chấp bố ông Hạ Văn C là cụ Hạ Khún C có nói là đất của cụ Hạ Khún C, tuy nhiên cụ C không trồng gì tại khu đất trên. Khoảng những năm 1975 đến năm 1980 thì ông S trồng chè trên khu đất đang tranh chấp đó và canh tác thường xuyên liên tục đến hiện tại. Khi đó ông có thấy cụ Hạ Khún C bảo là đất đấy là của cụ, vì thời gian đấy thì chưa chia đất rõ ràng của ai nên khi ông S trồng chè thì cụ C không có ý kiến gì. Bản thân ông thấy ông C và bà P

không trồng gì trên khu đất đang tranh chấp đó, đến hiện tại thì ông C và bà P cũng không trồng gì trên khu đất trên.

* Tại biên bản lấy lời khai ngày 08/04/2021, người làm chứng ông Di Văn H trình bày:

Ông Di Văn H là hàng xóm của ông Hạ Văn S và ông C bà P.

Ông cho biết ông không biết sự việc tranh chấp đất đai cho đến khi Tòa án đến làm việc. Về nguồn gốc đất đang tranh chấp ông cho biết từ khi ông còn nhỏ ông chỉ biết là cụ Hạ Khún C nói rằng khu đất (mà đất hiện nay có một phần là đang tranh chấp) đằng sau nhà cụ C là đất của cụ C (là bố của ông C), khi đó khoảng năm 1979 chỉ là đồi sim, sau đó thì khoảng những năm 1985-1986 khi ông đi bộ đội về thấy ông S bắt đầu trồng cây chè vào khu đất đang tranh chấp đó và canh tác liên tục cho đến hiện tại vẫn trồng cây chè. Ông C và bà P không trồng gì tại khu đất đang tranh chấp trên.

* Tại biên bản lấy lời khai ngày 08/04/2021, người làm chứng ông Lương Văn B trình bày:

Ông cho biết ông không biết sự việc tranh chấp đất đai cho đến khi Tòa án đến làm việc. Về nguồn gốc đất đang tranh chấp ông cho biết từ khi còn bé ông nhìn thấy tại khu đất mà hiện nay đang tranh chấp có nhiều cây sâu sâu tự mọc mà thời điểm đó là cụ Hạ Khún C quản lý. Sau đó ông chỉ biết là ông S trồng cây chè tại khu đất đang tranh chấp đó nhưng ông B không biết là ông S trồng từ thời gian nào và khi đó ông B thấy trên đất chỉ có cây chè, ngoài ra không có cây gì khác. Bà P và ông C có trồng gì vào khu đất đang tranh chấp hay không thì ông B cũng không biết.

* Tại Văn bản số 1085/UBND-TNMT ngày 01/6/2021 Ủy ban nhân dân huyện Ngân Sơn trả lời đối với đề nghị cung cấp thông tin của Tòa án nhân dân tỉnh Bắc Kạn như sau:

“Đối với trình tự giao đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với thửa đất số 319, tờ bản đồ số 3 Bản đồ địa chính đất lâm nghiệp xã B cho ông Hạ Văn C và bà Lương Thị P - Thôn P, xã B Vân, huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn, được cấp theo chương trình dự án do Sở Tài nguyên và Môi trường làm chủ đầu tư, Đơn vị Tư vấn thực hiện phối hợp với UBND các xã, thị trấn thực hiện, về trình tự thủ tục cơ bản theo đúng quy định. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện việc khai thác, sử dụng các tài liệu cũ gặp khó khăn do Bản đồ được đo vẽ thủ công (không có tọa độ) cũng như việc nhận dạng thửa đất của các hộ dân còn hạn chế; Số lượng hồ sơ thực hiện lớn. Do vậy việc kiểm soát hồ sơ của các đơn vị chuyên môn chưa được chặt chẽ còn để xảy ra một số trường hợp thửa đất không đúng vị trí, ranh giới bị chồng, lẫn chưa chính xác theo thực tế quản lý sử dụng, thành phần hồ sơ chưa được ký xác nhận đầy đủ… Như vậy, đối với Hồ sơ giao đất và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với thửa đất số 319, tờ bản đồ số 3 Bản đồ địa chính đất lâm nghiệp xã Bằng Vân cho ông Hạ Văn C và bà Lương Thị P - Thôn P, xã B, huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn là chưa phù hợp với quy định của Luật Đất đai 2003”.

* Tại đơn đề nghị của bà Triệu Thị P (vợ ông S):

Bà P có ý kiến là yêu cầu Tòa án công nhận quyền sử dụng đất tại khu vực C cho bản thân ông S, bà hoàn toàn không có ý kiến gì.

* Tại biên bản xác minh ngày 28/6/2021 với bà Tá Sơn Minh – Công chức địa chính xã B:

Bà Minh cho biết tại Biểu tổng hợp giao đất lâm nghiệp năm 1994 -1995-1997-1999 có thể hiện ông Hạ Văn C được giao đất lâm nghiệp năm 1994 tại lô 79, khoảnh 6, tiểu khu 118, hiệu chỉnh là lô 3, diện tích là 1,0 ha, đất rừng tự nhiên và tại Biểu tổng hợp giao đất lâm nghiệp năm 1994 -1995-1997-1999 có thể hiện ông Hạ Văn S được giao đất lâm nghiệp năm 1994 tại lô 77, khoảnh 6, tiểu khu 118, hiệu chỉnh là lô 2, diện tích 1,2ha, đất trống. Tuy nhiên, hiện nay bản đồ giao đất năm 1994 -1995-1997-1999 Ủy ban nhân dân xã B không lưu.

Về quy trình cấp đất lâm nghiệp cho các hộ gia đình, Ủy ban nhân dân xã B không nắm được vì thời gian đó không thuộc thẩm quyền của cấp xã.

* Tại biên bản xác minh ngày 29/6/2021 với bà Nông Thị Bích – Viên chức Chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai huyện Ngân Sơn:

Bà Bích cho biết Văn phòng đăng ký đất đai không tìm được hồ sơ liên quan đến việc cấp đất lâm nghiệp năm 1994 đối với ông Hạ Văn C tại lô 79, khoảnh 6, tiểu khu 118, hiệu chỉnh là lô 3, diện tích là 1,0 ha, đất rừng tự nhiên và không tìm được hồ sơ cấp đất lâm nghiệp đối với ông Hạ Văn S được giao đất lâm nghiệp năm 1994 tại lô 77, khoảnh 6, tiểu khu 118, hiệu chỉnh là lô 2, diện tích 1,0ha, đất trống như trong Biểu tổng hợp giao đất lâm nghiệp năm 1994 -1995-1997-1999.

* Tại biên bản xác minh ngày 02/7/2021 với ông Hoàng Văn Trường – Hạt trưởng Hạt kiểm lâm huyện Ngân Sơn:

Ông Trường cho biết: Hiện nay tại Hạt kiểm lâm Huyện Ngân Sơn chỉ lưu giữ Biên bản giao nhận đất rừng ngày 16/01/1994 đối với hộ ông Hạ Văn C tại thôn P, xã B, huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn theo Quyết định số 79 ngày 16 tháng 01 năm 1994 cấp cho ông C tại khoảnh 79, đất để trồng rừng với diện tích 1,0 ha tại khu vực đồi C.

Tại Hạt kiểm lâm huyện Ngân Sơn hiện nay không lưu bản đồ giao đất lâm nghiệp năm 1994-1995-1997-1999. Tuy nhiên, qua xem xét phần diện tích tiếp giáp trong biên bản giao nhận rừng tại khoảnh 79 gồm: Phía bắc giáp suối, phía nam giáp ông D, phía đông giáp nương, phía tây giáp ông D thì phần đất lâm nghiệp ông C được cấp trùng với vị trí tiếp giáp của thửa đất số 319, tờ bản đồ số 3 đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ ông Hạ Văn C và bà Lương Thị P.

Tất cả các tài liệu về giao đất giao rừng Hạt kiểm lâm huyện Ngân Sơn đã bàn giao lại cho Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Ngân Sơn từ những năm trước đây nên Hồ sơ giao đất giao rừng tại Hạt kiểm lâm huyện Ngân Sơn không còn đầy đủ.

Về quy trình và thủ tục cấp đất lâm nghiệp đối với thửa đất tranh chấp như sau: Thời điểm đó Lâm trường được giao dự án để thực hiện giao đất giao rừng, trong quá trình thực hiện thì Lâm Trường hợp đồng với Kiểm Lâm để trực tiếp thực hiện việc giao đất. Về hồ sơ giao đất chỉ có quyết định giao đất và biên bản giao đất.

* Tại biên bản xác minh ngày 02/7/2021 với ông Bàn Trọng Tuấn – Chuyên viên phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Ngân Sơn:

Ông Tuấn cho biết: Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Ngân Sơn được thành lập vào năm 2005. Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất là đơn vị trực thuộc Phòng Tài nguyên và Môi trường, các hồ sơ về cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trong đó có cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lâm nghiệp năm 2009 được lưu giữ tại kho lưu trữ của Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất nay là Chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai huyện Ngân Sơn trực thuộc Sở Tài nguyên và Môi trường.

Hiện nay tại Phòng Tài Nguyên và Môi trường huyện Ngân Sơn không lưu giữ hồ sơ giao đất lâm nghiệp đối với hồ sơ giao đất lâm nghiệp nêu trên.

Về trình tự, thủ tục giao đất lâm nghiệp năm 1994, tại thời điểm đó không thuộc thẩm quyền của Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Ngân Sơn, vì Quyết định định giao đất lâm nghiệp căn cứ đề nghị của Hạt kiểm lâm Ngân Sơn.

Tại phiên tòa sơ thẩm:

Nguyên đơn ông Hạ Văn S có ý kiến: Giữ nguyên toàn bộ yêu cầu khởi kiện.

Bị đơn ông bà Lương Thị P có ý kiến: Không nhất trí với toàn bộ yêu cầu của khởi kiện của nguyên đơn.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan anh Hạ Văn K, Hạ Văn T, Hạ Văn T1 đề nghị Tòa án xem xét giải quyết theo quy định của pháp luật.

* Tại phiên tòa, người làm chứng ông Đinh Ngọc P trình bày:

Ông Đinh Ngọc P là hàng xóm của ông Hạ Văn S và ông C bà P.

Ông không biết về nguồn gốc đất đang tranh chấp, tuy nhiên ông thấy ông S trồng chè vào khu đất đang tranh chấp đó nhưng từ thời gian nào thì ông không nhớ rõ và trồng chè đến hiện tại. Tại khu đất đó thì ngoài ông S ra ông không thấy ai trồng gì và cũng không thấy ông C bà P canh tác trên khu đất trên.

* Đại diện Viện kiểm sát tham gia phiên tòa phát biểu quan điểm:

- Về thủ tục tố tụng: Việc tuân theo pháp luật của những người tiến hành tố tụng từ khi thụ lý vụ án đến trước khi nghị án và việc tuân theo pháp luật tố tụng của những người tham gia tố tụng thực hiện đúng quy định của pháp luật tố tụng dân sự.

Đối với người làm chứng vắng mặt tại phiên tòa nhưng trong quá trình giải quyết vụ án đã cung cấp đầy đủ lời khai, việc vắng mặt của họ không liên quan

- Về nội dung vụ án: Đề nghị Hội đồng xét xử căn cứ Điều 100, 166, 203 Luật Đất đai; Điều 26, 34 Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 32 Luật tố tụng hành chính chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Hạ Văn S về việc yêu cầu bị đơn trả lại phần đất có diện tích 6.606m2 thuộc thửa 139, tờ bản đồ số 3 năm 2006, địa chỉ thôn P, xã B, huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn; Công nhận quyền sử dụng đất đối với diện tích đất tranh chấp cho ông S; Hủy một phần Quyết định số 774/QĐ-UBND, ngày 10/4/2009 của UBND huyện Ngân Sơn về việc phê duyệt giao đất và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lâm nghiệp cho các hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất tại xã B và hủy GCNQSD đất số AK 161013, ngày 10/4/2009 của UBND huyện Ngân Sơn đối với thửa đất số 319, tờ bản đồ số 3 năm 2006 đã cấp cho hộ ông Hạ Văn C và bà Lương Thị P.

Các đương sự phải chịu án phí và chi phí tố tụng theo quy định của pháp luật.

Tại phiên toà, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho nguyên đơn có đơn xin xét xử vắng mặt và có bản luận cứ bảo vệ với nội dung sau:

Chấp nhận đơn khởi kiện của ông Hạ Văn S, hủy GCNQSD đất số AK 161013, ngày 10/4/2009 của UBND huyện Ngân Sơn đối với thửa đất số 319, tờ bản đồ số 3 năm 2006 đã cấp cho hộ ông Hạ Văn C và bà Lương Thị P. Công nhận quyền sử dụng đất đối với diện tích 6.606m2 thuộc thửa 139, tờ bản đồ số 3 năm 2006, địa chỉ thôn P, xã B, huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn cho ông Hạ Văn S.