Bản án 13/2019/DS-ST — Đòi bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng trong lĩnh vực sản xuất kinh doanh, vệ sinh môi trường...

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo đơn khởi kiện và lời trình bày của ông Nguyễn Định N là người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn trong quá trình giải quyết vụ án, và được bổ sung tại phiên tòa thể hiện:

Khoảng tháng 6/2016 Ngân hàng TMCP ĐT & PT VN (gọi tắt là Ngân hàng BIDV) khởi công xây dựng trụ sở làm việc tại đường V, khóm 4, phường 7, thành phố M, tỉnh Cà Mau do Công ty cổ phần xây dựng đô thị SH là đơn vị thi công và Ngân hàng TMCP ĐT & PT VN là chủ đầu tư. Trong quá trình thi công phần móng (ép cừ bê tông) đã làm ảnh hưởng đến căn nhà của cha ông là ông Nguyễn Văn P tại số 4B, đường V, khóm 4, phường 7, thành phố M, tỉnh Cà Mau. Đối với nhà được xây dựng năm 1992, đến năm 2005 có sửa chữa và xây mới thêm, phần đất này đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tên ông Nguyễn Văn P và bà Trần Thị H. Cụ thể khi Ngân hàng BIDV xây dựng trụ sở nhà và đất bị ảnh hưởng như sau: có nhiều vết nứt kéo dài trên tường, nền gạch men bị bồi lên và gãy nứt. Tổng diện tích bị ảnh hưởng của căn nhà từ trước ra sau là 80m2. Khi sự việc xảy ra ngày 29/8/2016, cha của ông có làm đơn trình báo với chính quyền địa phương để can thiệp và lập biên bản sự việc, đồng thời đại diện đơn vị thi công có gặp gia đình để kiểm tra và hứa khắc phục hậu quả. Nhưng cho đến tháng 02/2017 chủ đầu tư và đơn vị thi công không có bất cứ động thái nào nhằm khắc phục hậu quả như đã cam kết. Do nhà trước bị ảnh hưởng nghiêm trọng không thể kinh doanh được nên vào tháng 02/2017 cha của ông tiếp tục trình báo chính quyền địa phương và tiến hành sửa chữa tạm thời khu vực kinh doanh với diện tích hơn 40m2 bao gồm: xử lý phần tường bị rạng nứt và sơn lại tường, thay gạch nền đã bị bong tróc với tổng số tiền đã sửa chữa 30.000.000 đồng. Phần nhà đất này cha ông có cho ông Đỗ Minh P thuê để kinh doanh giá thuê mỗi tháng 15.000.000 đồng, thời gian ngừng cho thuê để sữa chữa là 02 tháng. Đến tháng 6/2017, chủ đầu tư và đơn vị thi công mới tiến hành giám định mức độ ảnh hưởng của căn nhà và đến ngày 11/10/2017 chủ đầu tư và đơn vị thi công đã cử đại diện gặp gia đình cùng với sự chứng kiến của chính quyền đại phương để đưa ra mức bồi thường thiệt hại số tiền là 23.761.321 đồng. Nhưng mức đề nghị quá thấp và không có cơ sở nên cha của ông không đồng ý và các bên thống nhất theo phương án là số tiền bồi thường là phải thỏa thuận dựa trên giá trị sửa chữa nhà do một đơn vị xây dựng nhận sửa chữa báo giá.

Căn cứ theo phương án như trên cha của ông đã tiến hành mời một công ty xây dựng tiến hành khảo sát và báo giá sửa chữa và đã gửi bảng đề nghị bồi thường đến đơn vị thi công và chủ đầu tư. Nhưng đến nay chủ đầu tư và đơn vị xây dựng không có bất kỳ phản ánh nào về bảng đề nghị mà cha của ông đề xuất. Vì vậy, cha ông yêu cầu Ngân hàng TMCP ĐT & PT VN phải có trách nhiệm bồi thường thiệt hại cụ thể như sau:

1. Bồi thường thiệt hại về nhà ở với số tiền tính bằng 80% bảng báo giá sửa chữa số tiền là: 304.696.000 đồng;

2. Hoàn trả lại số tiền 30.000.000 đồng mà cha ông đã tiến hành sửa chữa tạm thời khu vực nhà trước để tiếp tục kinh doanh.

3. Bồi thường thiệt hại về nguồn thu nhập của gia đình trong thời gian ngừng cho thuê để sửa chửa nhà: 15.000.000 đồng/tháng x 2 tháng = 30.000.000 đồng.

Tổng số tiền yêu cầu Ngân hàng TMCP ĐT & PT VN bồi thường là 364.696.000 đồng.

Trong quá trình giải quyết phía nguyên đơn thay đổi và rút một phần yêu cầu khởi kiện hiện nay chỉ yêu cầu phía Ngân hàng BIDV bồi thường các khoản cụ thể như sau:

Yêu cầu bồi thường số tiền thiệt hại về nhà ở và chi phí sửa chữa tạm thời khu vực nhà trước theo kết quả giám định và bảng tổng hợp dự toán số tiền là: 98.080.000 đồng.

Thiệt hại trong thời gian ngừng cho thuê để sửa chữa nhà là 2 tháng, mỗi tháng 15.000.000 đồng bằng 30.000.000 đồng.

Tổng số tiền yêu cầu Ngân hàng bồi thường là 128.080.000 đồng; rút lại một phần yêu cầu khởi kiện với số tiền là 236.616.000 đồng.

Yêu cầu Ngân hàng hoàn lại ½ chi phí giám định là 16.738.000 đồng/2 = 8.369.000 đồng.

Tại bản tự khai và lời trình bày của anh Nguyễn Thanh H là đại diện theo ủy quyền của bị đơn trong quá trình giải quyết vụ án, được bổ sung tại phiên tòa thể hiện:

Trong giai đoạn từ tháng 04/2016 đến tháng 12/2016, Ngân hàng TMCP ĐT & PT VN ( gọi tắt Ngân hàng BIDV) tổ chức triển khai thi công ép cọc công trình Trụ sở làm việc BIDV chi nhánh Cà Mau. Trong quá trình ép cọc đã xảy ra sự cố lún nứt một số hộ lân cận công trình. Khi đó Ngân hàng BIDV đã tạm dừng thi công và mời đơn vị được BIDV mua bảo hiểm mọi rủi ro trong xây dựng là Công ty bảo hiểm BIDV Hồ Chí Minh tiến hành đánh giá, ghi nhận sự cố do thi công công trình.Trên tinh thần hợp tác, thiện chí khắc phục sự cố, để đảm bảo tính khách quan, đánh giá đúng nguyên nhân và đưa ra biện pháp bồi thường thiệt hại đúng quy định của pháp luật, Công ty bảo hiểm BIDV Hồ Chí Minh đã mời đơn vị giám định độc lập là Công ty cổ phần Giám định SMART (gọi tắt là Công ty Smart) tiến hành khảo sát, đánh giá hiện trạng. Ngày 19/9/2016, Công ty cổ phần Giám định SMART và các bên có liên quan đã tiến hành khảo sát, ghi nhận hiện trạng nhà và làm việc với hộ ông Nguyễn Văn P số 4B, đường V, khóm 4, phường 7, thành phố M, tỉnh Cà Mau và các bên thống nhất tiếp tục giám định chi tiết thiệt hại sau khi công trình BIDV ổn định nền móng và nhà dừng tình trạng vết nứt. Ngày 04/4/2017, khi công trình hoàn thành thi công phần móng và tầng hầm, nền móng đã ổn định, Công ty Smart và các bên có liên quan tiếp tục lập biên bản giám định hiện trường, xác định chi tiết từng sự cố. Sau quá trình đánh giá sự cố và đưa ra phương án khắc phục đảm bảo đúng theo quy định, ngày 01/6/2017 Công ty bảo hiểm BIDV Hồ Chí Minh có thông báo số 147/CV-GĐBT về chi phí sửa chữa 06 hộ dân, theo đó hộ ông Nguyễn Văn P được đề xuất chi phí khắc phục hợp lý là 23.761.321 đồng. Sau khi có thông báo của Công ty bảo hiểm BIDV Hồ Chí Minh, Ngân hàng đã tiến hành làm việc với ông Phụng, tuy nhiên ông Phụng không đồng ý mức bồi thường và sự việc kéo dài đến hôm nay.

Nay Ngân hàng BIDV cũng đồng ý khắc phục, bồi thường số tiền 23.761.321 đồng, và hỗ trợ thêm cho ông Nguyễn Văn P tổng số tiền là 35.000.000 đồng, và Ngân hàng không đồng ý bồi thường số tiền 128.080.000 đồng theo yêu cầu của nguyên đơn. Nếu ông Phụng không đồng ý nhận hỗ trợ thì Ngân hàng chỉ bồi thường theo bảng đơn giá dự thầu của Công ty cổ phần Giám định Smart đưa ra với số tiền là 23.761.321 đồng.

Trong quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa các đương sự thống nhất được với nhau về tình trạng tổn thất, hư hại theo biên bản giám định hiện trường ngày 4/4/2017. Đồng thời bị đơn cũng thừa nhận nguyên nhân chủ quan dẫn đến sự cố gây thiệt hại căn nhà của ông Phụng, bà Hường là do phía Ngân hàng thi công công trình trụ sở làm việc của Ngân hàng TMCP ĐT & PT VN chi nhánh Cà Mau gây ra. Nguyên, bị đơn không thống nhất với nhau về dự toán số tiền sửa chữa.

Đại diện Viện kiểm sát phát biểu ý kiến: Trong quá trình giải quyết vụ án Thẩm phán và tại phiên tòa Hội đồng xét xử đã đảm bảo đúng thủ tục tố tụng theo quy định, nguyên, bị đơn chấp hành đúng quy định của pháp luật. Về nội dung vụ án: Xác định, nhà ông Pg, bà H xảy ra thiệt hại là có thật, nguyên nhân chủ quan dẫn đến thiệt hại là do Ngân hàng xây dựng trụ sở làm ảnh hưởng và việc sụp lún và hư hại, ông P phải sữa chữa nhà lại tạm thời để kinh doanh và việc ông P cho thuê và phải ngừng cho thuê để sửa chữa là có thật. Do đó có cơ sở để chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn đối với yêu cầu tiền thiệt hại về nhà ở và chi phí sửa chữa tạm thời khu vực nhà trước theo kết quả giám định của Trung tâm quy hoạch và kiểm định xây dựng thuộc sở Xây dựng số tiền là: 98.080.000 đồng và chấp nhận một phần đối với yêu cầu bồi thường tiền mất thu nhập do ngừng cho thuê để sửa chữa số tiền là 5.000.000 đồng. Đình chỉ một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn đối với phần nguyên đơn rút yêu cầu số tiền là 236.616.000 đồng. Do đó, căn cứ các Điều 584, 585, 605 Bộ luật dân sự. Đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn buộc Ngân hàng TMCP ĐT & PT VN bồi thường thiệt hại cho nguyên đơn số tiền 103.080.000 đồng. Không chấp nhận đối với phần yêu cầu bồi thường tiền mất thu nhập do ngừng cho thuê là 15.000.000 đồng.

NHẬN ĐỊNH CỦA TOÀ ÁN:

Đối với yêu cầu bồi thường thiệt hại của nguyên đơn Hội đồng xét xử xét thấy, căn nhà ông P, bà H bị hư hỏng, thiệt hại, theo biên bản giám định hiện trường của công ty Smart và báo cáo kết quả kiểm định chất lượng xây dựng công trình xây dựng của Trung tâm quy hoạch và kiểm định xây dựng thuộc sở xây dựng Cà Mau thể hiện với tình trạng hư hỏng, khe nứt của công trình tương đồng nhau về vị trí và hiện trạng, chỉ chênh lệch nhau về mức giá dự toán. Theo báo cáo kiểm định chất lượng công trình xây dựng của Trung tâm quy hoạch và kiểm định xây dựng thuộc sở xây dựng Cà Mau hiện trạng nhà của ông P, bà H hư hỏng ở 20 vị trí cụ thể như sau:

Tường trệt trục 3-4/B gạch ốp tường bị nứt, 02 viên gạch; tường trệt trục 3-4/A gạch ốp tường bị bong hở 20mm so với tường, nứt 04 viên gạch; tường trệt trục 4-5/A, gạch ốp tường bị bong ra khỏi tường, 04 viên gạch; tường trệt trục 4-5/A’ Gạch ốp tường bị bong ra khỏi tường, 01 viên gạch; tường trệt trục 4/A’- B tường bị nứt hở nơi tiếp giáp của tường bao với tường ngăn phòng ngủ, bề rộng vết nứt >2mm; tường trệt trục 5/A’- B tường xuất hiện nhiều vết nứt, bề rộng vết nứt > 2mm; tường trệt trục 5/A-A’ tường xuất hiện nhiều vết nứt, bề rộng vết nứt > 2mm; tường trệt trục 5-5’/A tường bong tróc sơn, xuất hiện nhiều vết nứt, bề rộng vết nứt >2 mm; tường trệt trục 5-6/A’ tường xuất hiện nhiều vết nứt, bề rộng vết nứt <=2mm; tường trệt trục 5-6/B tường xuất hiện nhiều vết nứt, bề rộng vết nứt > 2mm; Tường trệt trục 5’-6’/A tường bị bong tróc sơn, xuất hiện nhiều vết nứt < 2mm; tường trệt trục 6’-8/A, tường xuất hiện vết nứt lớn dưới chân tường, bề rộng vết nứt > 2mm; tường trệt trục 6/A’- B, tường xuất hiện nhiều vết nứt >2mm; tường trệt trục 8/B-A tường xuất hiện nhiều vết nứt, bề rộng vết nứt >2mm; tường trệt trục 8-9/A tường xuất hiện nhiều vết nứt, bề rộng vết nứt > 2mm; tường trệt trục 9-10/B tường xuất hiện vết nứt, bề rộng vết nứt 2mm; cột gạch trục 5’/B, cột gạch bị nứt ngang, bề rộng vết nứt < 2mm; cột gạch trục 6’/A, cột gạch bị nứt, vỡ lớp vữa trát bảo vệ; cột gạch trục 8/A, cột gạch bị nứt, vỡ lớp vữa trát bảo vệ; Cột gạch trục 9’/A cột gạch xuất hiện vết nứt ngang giữa thân cột. Như vậy, thiệt hại nhà của ông P, bà H là thực tế có xảy ra.

Hội đồng xét xử thấy rằng, việc Công ty bảo hiểm là đơn vị bảo hiểm được đơn vị thi công công trình là Ngân hàng TMCP ĐT & PT VN chi nhánh Cà Mau mua bảo hiểm, khi có sự cố xây dựng Công ty Bảo hiểm BIDV mời Công ty cổ phần giám định Smart giám định công trình và đưa ra bảng dự toán giá thầu, căn cứ vào bảng dự toán đó mà Ngân hàng bồi thường cho nguyên đơn là chưa đủ khách quan, không hợp lý, và chưa đúng quy định. Bởi lẽ, sau khi tiến hành giám định hiện trường, công ty Smart đưa ra bảng đơn giá dự thầu không có chữ ký của người lập bảng, người kiểm tra giám sát, và đại diện lãnh đạo công ty. Bảng đơn giá chỉ bao gồm chi phí trên đơn vị m/khối lượng là chưa đầy đủ và chi tiết. Trong khi việc sửa chữa cải tạo căn nhà bao gồm cả chi phí vật liệu, chi phí nhân công, chi phí máy thi công và các chi phí khác phát sinh...Đồng thời, tại biên bản giám định hiện trường Công ty Smart có ghi nhận việc sửa chữa tạm thời để nguyên đơn có thể tiếp tục sinh sống, và kinh doanh trên căn nhà bị hư hỏng nhưng công ty Smart cũng không đưa ra dự toán chí phí mà nguyên đơn đã sửa chữa tạm thời. Bảng đơn giá dự thầu của công ty Smart đưa ra vào tháng 4/2017 đến nay thời hạn đã hơn 01 năm, do đó chi phí đơn giá vật liệu, nhân công đã không còn phù hợp với thời điểm xét xử. Do đó, Tòa án đã trưng cầu Trung tâm quy hoạch và kiểm định xây dựng thuộc Sở xây dựng Cà Mau giám định. Đây là cơ quan giám định của nhà nước có chức năng giám định trong lĩnh vực xây dựng. Trước và sau khi có kết quả giám định và bảng dự toán công trình, Tòa án có mời các đương sự đến để thông báo việc trưng cầu giám định và thông báo kết quả giám định nhưng phía Ngân hàng vắng mặt nhiều lần, đồng thời Tòa án cũng thông báo kết quả tổng hợp dự toán công trình sửa chữa đối với căn nhà của nguyên đơn và phía Ngân hàng không có ý kiến phản hồi. Tại tòa, bị đơn cũng thừa nhận một phần nguyên nhân dẫn đến thiệt hại nhà của ông P, bà H là do phía Ngân hàng khởi công xây dựng trụ sở gây nên, và thực tế có thiệt hại xảy ra, và nguyên bị đơn đều thống nhất kết quả khảo sát hư hỏng của Trung tâm quy hoạch và kiểm định xây dựng thuộc sở xây dựng Cà Mau. Trên cơ sở hư hỏng của căn nhà, Trung tâm quy hoạch và kiểm định xây dựng thuộc Sở xây dựng Cà Mau đã đưa ra bảng dự toán sửa chữa chi tiết phù hợp và đúng quy định. Vì vậy, Hội đồng xét xử chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn đối với yêu cầu bồi thường thiệt hại theo như kết quả giám định và bảng dự toán của Trung tâm quy hoạch và kiểm định thuộc sở xây dựng Cà Mau với số tiền là 98.080.000 đồng.

Do yêu cầu bồi thường thiệt hại của nguyên đơn được chấp nhận, do đó bị đơn phải có nghĩa vụ chịu chi phí giám định theo quy định. Tuy nhiên, nguyên đơn chỉ có yêu cầu bị đơn hoàn lại ½ chi phí giám định là 16.738.000/2 =8.369.000 đồng, nên buộc bị đơn phải có nghĩa vụ hoàn lại chi phí giám định cho nguyên đơn với số tiền là 8.369.000 đồng là phù hợp.

Đối với Công ty cổ phần xây dựng đô thị SH trước đây tại đơn khởi kiện nguyên đơn yêu cầu Ngân hàng TMCP ĐT & PT VN cùng với Công ty cổ phần xây dựng đô thị Sông Hồng có trách nhiệm bồi thường nhưng trong quá trình giải quyết vụ án nguyên đơn xác định không yêu cầu Công ty cổ phần xây dựng đô thị SH bồi thường, và không đề cập gì đến trách nhiệm của công ty SH nên Tòa án không đưa Công ty cổ phần xây dựng đô thị SH vào tham gia tố tụng.

Nguyên đơn ông Nguyễn Văn P là người cao tuổi thuộc trường hợp miễn án phí, tuy nhiên ông P không làm đơn đề nghị miễn án phí theo quy định, nên ông P phải chịu án phí đối với phần yêu cầu không được chấp nhận.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào các Điều 584, 585, 589, 605 Bộ luật dân sự;

Căn cứ vào các Điều 26, 35, 147, 160, 161, Bộ luật Tố tụng Dân sự;

Căn cứ các Điều 12, 14, 26 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án;

Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Văn P. Buộc Ngân hàng TMCP ĐT & PT VN phải bồi thường thiệt hại cho ông P, bà H tổng cộng số tiền là 103.080.000đồng.

Kể từ ngày người được thi hành án có đơn yêu cầu thi hành án, người phải thi hành án phải thanh toán xong các khoản tiền nêu trên, trường hợp người phải thi hành án chậm thanh toán thì hàng tháng còn phải chịu khoản tiền lãi phát sinh đối số tiền còn phải thi hành, theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 của Bộ luật dân sự và luật thi hành án.

Đình chỉ một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn về việc yêu cầu Ngân hàng TMCP ĐT & PT VN bồi thường thiệt hại về nhà với số tiền là 236.616.000 đồng.

Không chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn đối với Ngân hàng TMCP ĐT & PT VN về khoản tiền bồi thường thiệt hại mất thu nhập do ngừng cho thuê để sửa chữa số tiền 15.000.000 đồng.

2/ Chi phí và án phí dân sự sơ thẩm:

Ngân hàng TMCP ĐT & PT VN phải hoàn trả cho ông Nguyễn Văn P và bà Trần Thị H chi phí kiểm định chất lượng công trình số tiền là 8.369.000 đồng.

Án phí dân sự sơ thẩm, Ngân hàng TMCP ĐT & PT VN phải nộp 5.154.000 đồng (chưa nộp).

Ông Nguyễn Văn P phải chịu án phí 750.000 đồng. Ngày 06 tháng 6 năm 2018 ông P đã dự nộp tạm ứng án phí dân sự sơ thẩm số tiền 9.117.000 đồng, theo biên lai số 0000886 tại Chi cục thi hành án dân sự thành phố Cà Mau được nhận lại 8.367.000 đồng.

Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6,7 và 9 Luật thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại điều 30 Luật thi hành án dân sự.

Nguyên đơn, bị đơn, người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan có quyền kháng cáo bản án trong hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án.

TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ SƠ THẨM