Bản án 128/2021/HS-ST — Hình sự

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Vào khoảng đầu tháng 3 năm 2021, Đoàn Cảnh C đang ở nhà thuộc thôn Pretieng 2, xã Phú Sơn, huyện Lâm Hà thì có 04 người đồng bào dân tộc thiểu gốc Tây Nguyên có đặc điểm cao khoảng 1,6m đến 1,65m, độ tuổi từ 20 đến 35, mặc quần áo rằn ri kiểu của Quân đội chạy xe máy đã qua độ chế, không biển kiểm soát, đã tháo hết phần nhựa bên ngoài, chở gỗ đi ngang qua nhà C. Do cần gỗ để làm nhà nên C hỏi mua thì nhóm người đồng bào này đồng ý bán cho C 10 phách gỗ có kích thước rộng khoảng 20cm đến 22cm; dày khoảng 9cm đến 13cm; dài từ 2m đến 2,2m với giá là 3.000.000đ. Vào ngày 22/3/2021, Hạt kiểm lâm huyện Lâm Hà phối hợp cùng Ban quản lý rừng phòng hộ Lâm Hà nhận được tin báo của quần chúng nhân dân nên tiến hành kiểm tra nhà của Đoàn Cảnh C và phát hiện C đang cất giấu 10 phách gỗ Hoa Lý (thuộc nhóm IV) ở bên hông nhà phủ đậy bằng tấm bạt nhựa kẻ sọc đỏ xanh trắng. Cơ quan chức năng đã lập biên bản thu giữ toàn bộ tang vật.

Vật chứng thu giữ: 10 phách gỗ Hoa lý có kích thước rộng 22 đến 25cm dày khoảng 09cm đến 13cm, dài từ 2m đến 2,2m.

Xử lý vật chứng: Đối với 0,6m3 gỗ Hoa Lý cơ quan điều tra Công an huyện Lâm Hà đã ra quyết định xử lý vật chứng giao cho Hạt kiểm lâm huyện Lâm Hà bán đấu giá để sung công quỹ nhà nước.

Đối với nhóm người đồng bào dân tộc thiểu số, hiện chưa xác định được nhân thân lai lịch, cơ quan điều tra tiếp tục xác minh, làm rõ xử lý sau.

Tại bản cáo trạng số 113/CT-VKS ngày 03/11/2021 của Viện kiểm sát nhân dân huyện Lâm Hà đã truy tố ra trước Tòa án nhân dân huyện Lâm Hà để xét xử bị can Đoàn Cảnh C về tội: “Vi phạm quy định về khai thác, bảo vệ rừng và lâm sản” theo quy định tại điểm m khoản 1 Điều 232 Bộ luật Hình sự.

Tại phiên tòa, bị cáo cho rằng 10 phách gỗ Hoa lý có khối lượng 0,6m3 mà cơ quan chức năng thu giữ là của mẹ bị cáo bà Nguyễn Thị H, bị cáo đứng ra nhận thay.

Tại phiên tòa, đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Lâm Hà thực hành quyền công tố vẫn giữ nguyên quyết định truy tố đối với Đoàn Cảnh C về tội: “Vi phạm quy định về khai thác, bảo vệ rừng và lâm sản”; đồng thời, đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng điểm m khoản 1 Điều 232; Điều 38 Bộ luật Hình sự, xử phạt bị cáo Đoàn Cảnh C từ 06 đến 09 tháng tù.

Về xử lý vật chứng: Vật chứng thu giữ gồm 01 tấm bạt có chiều dài 4,96m, rộng 3,55m màu xanh, trắng, đỏ đã qua sử dụng đã cũ đề nghị tịch thu tiêu hủy.

Về án phí: Buộc bị cáo phải chịu án phí hình sự sơ thẩm theo quy định của pháp luật.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

Hội đồng định giá trong tố tụng hình sự huyện Lâm Hà đã định giá 10 phách gỗ Hóa Lý có khối lượng 0,6m3, có giá trị là 2.956.000đ.

Tại phiên tòa hôm nay, bị cáo Đoàn Cảnh C cho rằng số gỗ trên là của mẹ bị cáo bà Nguyễn Thị H, bị cáo chỉ là người đứng ra nhận thay. Đồng thời, bà H cũng cho rằng số gỗ trên là của bà chứ không phải của bị cáo C. Qua lời khai của bị cáo C và bà H, Hội đồng xét xử thấy rằng:

Ngày 22/3/2021, cơ quan chức năng lập biên bản vi phạm hành chính (BL 51), Bảng kê lâm sản (BL 52), Biên bản tạm giữ tang vật 10 phách gỗ Hóa Lý có khối lượng 0,6m3 (BL 55) thì Đoàn Cảnh C thừa nhận là của C và ký vào biên bản. Đồng thời, cùng ngày 22/3/2021 cán bộ Hạt kiểm lâm huyện Lâm Hà tiến hành lấy lời khai của C (BL 77) thì C cũng thừa nhận số gỗ trên là của C. Sau khi nhận thấy vụ việc có dấu hiệu của tội “Vi phạm quy định về khai thác, bảo vệ rừng và lâm sản” nên ngày 14/4/2021 Hạt kiểm lâm huyện Lâm Hà chuyển toàn bộ hồ sơ cho Công an huyện Lâm Hà tiếp tục điều tra, xác minh xử lý theo thẩm quyền. Đến ngày 05/5/2021 (BL 87) và ngày 17/5/2021 (BL 80), cơ quan điều tra tiến hành lấy lời khai của Đoàn Cảnh C và ngày 05/5/2021 (BL 89) C viết bản tường trình thì C cũng thừa nhận 10 phách gỗ Hoa Lý có khối lượng 0,6m3 là của C.

Vì vậy, ngày 15/6/2021 Cơ quan điều tra ra Quyết định khởi tố vụ án hình sự, Quyết định khởi tố bị can và ra lệnh cấm đi khỏi nơi cư trú đối với bị can; ngày 16/6/2021 Viện kiểm sát nhân dân huyện Lâm Hà phê chuẩn Quyết định khởi tố bị can. Sau đó Cơ quan điều tra đã tống đạt tất cả các văn bản tố tụng cho C thì C đồng ý không có thắc mắc hay khiếu nại gì. Sau khi khởi tố vụ án và khởi tố bị can đến ngày 23/6/2021 (BL 82) Điều tra viên đã tiến hành hỏi cung bị can thì Đoàn Cảnh C cũng thừa nhận 10 phác gỗ Hoa Lý là của C tàng trữ mục đích để làm nhà. Tuy nhiên, đến ngày 01/7/2021 (BL 84) và ngày 03/9/2021 (BL 86) Điều tra viên tiếp tục tiến hành hỏi cung bị can thì C thay đổi lời khai và cho rằng 10 phách gỗ Hoa Lý có khối lượng 0,6m3 là của bà Nguyễn Thị H (mẹ của C), không phải của C.

Vì vậy, ngày 28/6/2021 (BL 96) Cơ quan cảnh sát điều tra đã tiền hành lấy lời khai của bà H thì bà H khai: Vào khoảng tháng 3/2021, bà đang chăm chồng tại Bệnh viện đa khoa Lâm Đồng thì về nhà tại thôn Pretieng 2, xã Phú Sơn để lấy thêm quần áo, đến khoảng 21 giờ khi bà đang ngủ một mình trong nhà thì có một người đồng bào dân tộc tới gõ cửa hỏi bà có mua gỗ không? bà hỏi gỗ gì thì họ kêu là gỗ cưa trên núi. Sau đó bà đi theo họ ra ngoài đường thì thấy có 03 người dân tộc khơ me cà kheo họ để gỗ trên xe, bà có hỏi gỗ ngắn thế này thì bao nhiêu tiền? Họ đòi 2.200.000đ, bà bảo thử đo xem chiều dài của gỗ có dài hơn cửa ra vào nhà của bà không nếu dài hơn thì bà mua. Sau đó, đo thì dài hơn cửa nên bà đồng ý mua, bà trả giá họ 2.000.000đ thì họ đồng ý bán cho bà, bà còn cho họ thêm 03kg gạo. Sau đó, họ để gỗ ở gốc cây bơ phía sau nhà, bà đã lấy tấm bạt có màu xanh và màu vàng che phủ lại. Số gỗ bà mua với số lượng là 9 đến 10 tấm, có kích thước rộng 30cm, dài 03m, gỗ có màu xám đen, bề mặt gỗ láng, nhẵn, không sần sùi. Số lượng gỗ mà cơ quan chức năng thu giữ ngày 22/3/2021 tại căn nhà bà sinh sống là nhà của bà, tại thời điểm thu giữ bà đang đi chăm chồng. Đến ngày 24/6/2021 thì C mới điện thoại cho bà biết số gỗ bà mua bị cơ quan chức năng thu giữ.

Qua lời khai của bà H ngày 20/07/2021, Cơ quan cảnh sát điều tra Công an huyện Lâm Hà phối hợp với Viện kiểm sát nhân dân huyện Lâm Hà, Hạt kiểm lâm huyện Lâm Hà, Ban quản lý rừng phòng hộ huyện Lâm Hà tiến hành kiểm tra xác định hiện trường. Quá trình kiểm tra hiện trường xác định: Căn nhà nơi lực lượng chức năng phát hiện có cất giấu gỗ được xây dựng trên thửa đất có diện tích 474m2, thuộc thửa đất số 1662 được tách từ thửa số 1608 tờ bản đồ số 02, giấy chứng nhận QSDĐ số BS679317 vào sổ cấp giấy CH 01733/HĐCN-2014 do ông Đoàn Cảnh C, sinh năm 1985 và bà Nguyễn Thị Hồng N, sinh năm 1985, cùng ngụ tại Thôn Preteing 2, xã Phú Sơn, huyện Lâm Hà, tỉnh Lâm Đồng là chủ sử dụng. Trên thửa đất được xây dựng 01 căn nhà chính làm nơi ở và 01 căn nhà là công trình phụ.

Đối với căn nhà ở cửa chính được làm bằng gỗ chưa sơn, còn thô có chiều cao là 3,02m, chiều rộng là 2,68m; cửa sổ được làm bằng gỗ, chưa sơn còn thô có 01 cửa sổ có chiều cao là 2,08m, chiều rộng là 1,07m và 01 cửa sổ có chiều cao 1,81m, chiều rộng là 1,15m.

Đối với căn nhà phụ có 02 cửa ra vào: 01 cửa ngách hướng đi ra chuồng gà có chiều cao là 2,1m, rộng là 86cm; 01 cửa đi phía sau hướng ra nhà vệ sinh, cửa cao 1,75m, rộng 80cm, cửa được đóng bằng ván gỗ.

Quá trình kiểm tra hiện trường bị can C xác nhận vị trí nơi phát hiện có cất giấu gỗ trước đó là ở phía sau bên hông căn nhà phụ được che phủ tấm bạt có màu sọc trắng, xanh, đỏ đã cũ. Cơ quan chức năng đã xác định có vị trí tọa độ trung tâm X= 00550632, Y= 01320261, cách gốc cây Bơ là 3,5m, cách chuồng nuôi nhốt gà là 2,5m, cách căn nhà công trình phụ là 3,1m, cách nhà vệ sinh là 3,5m, sát mép hàng rào, ranh giới đất có các cây mì (cây sắn) đang mọc. Tại buổi làm việc, bị can C đã giao nộp 01 tấm bạt có màu sọc xanh, trắng, đỏ đã cũ có kích thước dài là 4,96m, rộng là 3,55m là tấm bạt dùng để che phủ đống gỗ trước đó.

Cơ quan cảnh sát điều tra Công an huyện Lâm Hà đã tiến hành điều tra, thu thập thông tin tài liệu có liên quan và xác định: Bà H khai nhận thời điểm lực lượng chức năng phát hiện và thu giữ gỗ thì bà không có ở nhà do bà đang đi chăm chồng là ông Đoàn Cảnh Đông bị bệnh và đang điều trị bệnh tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lâm Đồng là không chính xác. Vì, theo hồ sơ bệnh án của Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lâm Đồng thì ngày 02/02/2021 ông Đông đã xuất viện.

Bà H khai nhận sau khi mua được gỗ thì bà dùng tấm bạt một mặt có màu vàng và một mặt có màu xanh để che phủ đống gỗ. Cơ quan cảnh sát điều tra, Công an huyện Lâm Hà đã cho bà H nhận dạng tấm bạt qua các bản ảnh có đặc điểm giống như bà H miêu tả. Tại buổi làm việc, bà H đã nhận dạng ra bức ảnh số 04 là bức ảnh thể hiện tấm bạt một mặt có màu xanh và màu vàng có đặc điểm giống, tương tự như tấm bạt bà H đã che phủ đống gỗ trước đó. Tuy nhiên, căn cứ vào lời khai cũng như Biên bản nhận dạng của lực lượng chức năng thời điểm phát hiện cất giấu gỗ thì gỗ được che phủ bởi 01 tấm bạt đã cũ có các màu sọc xanh, trắng, đỏ. Ngày 20/7/2021, tại thời điểm lực lượng chức năng tiến hành kiểm tra xác định hiện trường thì bị can C đã xác nhận tấm bạt có sọc màu xanh, đỏ, trắng đã cũ là tấm bạt dùng để che phủ đống gỗ, sau đó bị can C đã giao nộp tấm bạt trên cho Cơ quan Công an tấm bạt này.

Bà H khai nhận khi bà đang trong nhà thì có người dân tộc đến gõ cửa hỏi “có mua khúc gỗ không?” thì bà H có nói rằng “đo xem chiều dài của gỗ có dài hơn cửa ra vào không? nếu dài hơn thì mua”. Sau đó tiến hành đo thì dài hơn và bà H đồng ý mua và trả cho họ là 2.000.000đ, bà H có cho thêm họ 03kg gạo. Căn cứ Biên bản kiểm tra xác định hiện trường ngày 20/7/2021, so sánh chiều cao của cửa ra vào của căn nhà với bảng thống kê lâm sản được lập kèm theo Biên bản vi phạm hành chính ngày 22/3/2021 thì chiều dài của hộp gỗ thu giữ là từ 2m đến 2,2m, mặt rộng từ 22cm đến 25cm, dày từ 09cm đến13cm. Như vậy là không trùng khớp nhau về chiều cao của cửa cũng như chiều dài của hộp gỗ không vượt quá cửa ra vào của căn nhà. Ngày 05/8/2021, Cơ quan cảnh sát điều tra, Công an huyện Lâm Hà đã tổ chức cho bà H nhận dạng số gỗ mà bà H đã mua qua các bản ảnh. Trong các bản ảnh mà Cơ quan cảnh sát điều tra, Công an huyện Lâm Hà đưa ra nhận dạng có bản ảnh số 7, là bản ảnh phản ánh số gỗ mà lực lượng chức năng thu giữ được vào ngày 22/3/2021, hiện số gỗ này được cất giữ bảo quản tại Hạt kiểm lâm huyện Lâm Hà. Tuy nhiên tại buổi nhận dạng bà H đã nhận dạng bức ảnh số 02 là không chính xác.

Bà H khai nhận số gỗ mà bà mua có màu xám đen, bề mặt gỗ láng, nhẵn không sần sùi, có kích thước rộng là 30cm, dài là 3m. Tuy nhiên, tại bảng thống kê lâm sản đã thu giữ không có hộp gỗ nào có kích thước rộng là 30cm, dài 3m. Tại biên bản ghi lời khai của lực lượng chức năng khi phát hiện, thu giữ gỗ thì phía đầu gỗ được đóng các đinh móc sắt, gỗ sần sùi, bám đất được hình thành trong quá trình kéo gỗ, ma sát với mặt đất chứ không láng, nhẵn và không sần sùi như bà H khai nhận.

Đối với căn nhà nơi phát hiện việc tàng trữ lâm sản trái phép. Căn nhà này hiện tại vẫn do C và vợ là Nguyễn Thị Hồng N là chủ sử dụng. Tuy bị can C và vợ đã làm Giấy cho tặng cho bố mẹ là ông Đông và bà H theo Giấy cho tặng vào ngày 29/7/2017 nhưng giấy cho tặng của bị can C chỉ được xác nhận của Trưởng thôn Preteing 2 mà chưa được xác nhận của chính quyền địa phương cũng như chưa được sang tên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định. Căn cứ vào lời khai của ông Đông, bà H, bà Nga và của C thì trong thời gian ông Đông không có ở nhà và nằm viện điều trị thì ông Đông có giao lại cho C trông coi căn nhà trên và C cũng thường xuyên ra vào căn nhà này.

Đồng thời, Cơ quan cảnh sát điều tra đã tiến hành xác minh những người sinh sống gần nhà C tại thôn Preteing 2, xã Phú Sơn thì được biết bà H đã ra huyện Đức Trọng sinh sống khoảng cách đây hai năm và xác minh tại nhà trọ bà H sinh sống tại Đức Trọng cũng cho biết bà H thường xuyên sinh sống tại Đức Trọng.

Do đó, căn cứ vào lời khai ban đầu và bản tường trình của bị cáo, lời khai của những người làm chứng tại phiên tòa cũng như biên bản vi phạm hành chính, bảng kê lâm sản, biên bản tạm giữ tang vật, biên bản khám nghiệm hiện trường, vật chứng thu giữ và những tài liệu chứng cứ khác được phản ánh trong hồ sơ vụ án đã có đủ cơ sở để Hội đồng xét xử kết luận số gỗ mà cơ quan chức năng thu giữ vào ngày 22/3/2021 với số khối lượng 0,6m3 là của bị cáo Đoàn Cảnh C chứ không phải là của bà Nguyễn Thị H. Do bị cáo C vào năm 2015 đã bị kết án về tội “vi phạm quy định về khai thác và bảo vệ rừng” và “hủy hoại rừng” chưa được xóa án tích mà còn vi phạm nên bị cáo Đoàn Cảnh C đã phạm tội:“Vi phạm quy định về khai thác, bảo vệ rừng và lâm sản” theo quy định tại điểm m khoản 1 Điều 232 Bộ luật Hình sự như cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân huyện Lâm Hà truy tố là có căn cứ đúng người, đúng tội, đúng pháp luật.

Xét hành vi phạm tội của bị cáo là nguy hiểm cho xã hội, được thực hiện với lỗi cố ý, đã gián tiếp tạo điều kiện cho các đối tượng khai thác lâm sản trái pháp luật làm xâm phạm đến chế độ quản lý, bảo vệ rừng gây thiệt hại đến tài sản của Nhà nước. Xét thấy, hiện nay trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng nói chung, trên địa bàn huyện Lâm Hà nói riêng, người dân chặt phá rừng để làm nương rẫy và vi phạm lâm luật có chiều hướng ngày càng gia tăng, diễn biến phức tạp và trở thành điểm nóng tại địa phương. Do đó, cần phải xử lý bị cáo với mức hình phạt tương xứng với hành vi phạm tội mà các bị cáo đã gây ra, để cải tạo, giáo dục bị cáo sống biết tuân thủ pháp luật; đồng thời góp phần vào việc đấu tranh phòng ngừa chung.

Tuy nhiên, khi quyết định hình phạt cũng cần xem xét bị cáo là người đồng bào dân tộc thiểu số, điều kiện kinh tế khó khăn, mục đích mua gỗ về tàng trữ để làm nhà, số gỗ bị cáo mua giá trị không lớn, đã được thu hồi bán sung vào công quỹ nhà nước. Bị cáo không phải là người trực tiếp khai thác lâm sản mà là gián tiếp tạo điều kiện cho các đối tượng khai thác lâm sản trái pháp luật nên tính chất, mức độ ít nguy hiểm hơn. Hơn nữa, bị cáo phạm tội thuộc trường hợp ít nghiêm trọng nên khi quyết định hình phạt cần xem xét giảm nhẹ một phần hình phạt cho bị cáo.

Từ những phân tích nhận định nêu trên, Hội đồng xét xử xét thấy: Mặc dù số lượng gỗ bị cáo tàng trữ giá trị không lớn; bị cáo phạm tội thuộc trường hợp ít nghiêm trọng nhưng sau khi kết thúc điều tra, cơ quan điều tra tống đạt bản kết luận điều tra bị cáo đã từ chối nhận. Quá trình truy tố bị cáo cũng không chấp hành và có thái độ chồng đối nên Viện kiểm sát nhân dân huyện Lâm Hà phải ra lệnh bắt bị cáo để tạm giam. Sau khi Tòa án ban hành Quyết đưa vụ án ra xét xử tống đạt cho bị cáo thì bị cáo từ chối nhận điều đó thể hiện sự xem thường pháp luật của bị cáo, không ăn năn hối cải. Vì vậy, Hội đồng xét xử xét thấy cần phải cách ly bị cáo ra khỏi đời sống xã hội một thời gian đủ để cải tạo giáo dục bị cáo sống biết tuân thủ pháp luật và đấu tranh phòng ngừa chung như đề nghị của đại diện Viện kiểm sát tại phiên tòa là phù hợp.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

1. Tuyên bố bị cáo Đoàn Cảnh C phạm tội “Vi phạm quy định về khai thác, bảo vệ rừng và lâm sản”.

- Áp dụng điểm m khoản 1 Điều 232; Điều 38 Bộ luật Hình sự.

Xử phạt: Bị cáo Đoàn Cảnh C 06 (sáu) tháng tù. Thời hạn tù tính từ ngày 06/12/2021.

2. Xử lý vật chứng: Áp dụng Điều 47 Bộ luật Hình sự; Điều 106 của Bộ luật Tố tụng hình sự.

Tuyên: Tịch thu tiêu hủy 01 tấm bạt có chiều dài 4,96m, rộng 3,55m màu xanh, trắng, đỏ đã qua sử dụng đã cũ. (có đặc điểm như biên bản bàn giao vật chứng ngày 29/12/2021).

3. Về án phí: Áp dụng khoản 2 Điều 136 Bộ luật Tố tụng Hình sự và Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu nộp và quản lý án phí, lệ phí Tòa án.

Buộc bị cáo Đoàn Cảnh C phải nộp 200.000đ án phí hình sự sơ thẩm.

Trong hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án sơ thẩm bị cáo, người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan có quyền kháng cáo để yêu cầu Tòa án nhân dân tỉnh Lâm Đồng xét xử phúc thẩm.

Thành viên Hội đồng xét xử

Thẩm phán – Chủ tọa phiên tòa Trần Thị Thanh Vân - Nguyễn Xuân Trƣờng

Nguyễn Thái Sơn Nơi nhận:

TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ SƠ THẨM

- TAND tỉnh Lâm Đồng (02);

THẨM PHÁN – CHỦ TỌA PHIÊN TÒA

- Sở Tư pháp tỉnh Lâm Đồng;

- VKS, CA huyện Lâm Hà;

- Chi cục THA huyện Lâm Hà;

- Bị cáo; người tham gia tố tụng;

- Lưu HS - BP.

Nguyễn Thái Sơn